Sareak

☉ Galdakao

Fungipedia: “Gure inguruko perretxiko asko oso onak dira diabetesa kontrolatzeko”

Fungipedia ataria lau lagun galdakoztarrek sortu zuten orain dela zazpi urte. Ordutik, hamaika tresna eratu dituzte onddoei buruzko informazioa zabaltzeko.

|

galdakao fungipedia 2016 elkarrizketa

Ricardo Ibarretxe (Galdakao, 1964), Juan Andres Roman (Galdakao, 1965), Javi Calvo (Galdakao, 1966) eta Aitor Calvo (Galdakao, 1976) galdakoztarrek osatzen dute Fungipedia taldea. Onddoen inguruko webgunea, mugikorrentzako aplikazioa eta berriki argitaratu duten liburu bat sortu dituzte. Euskal Herriaz gain, Espainian, Portugalen eta Latindar-Amerikako lurraldeetan ezaguna da euren lana, baita Suitzan, Italian eta Alemanian ere.

Perretxikozaleak zarete laurak, baina nola izan zenuten elkarren berri?

Juan Andresek eta Javik lehiaketa mikologikoetan parte hartuz izan zuten elkarren berri 80 hamarkadaren amaieran eta 2009an Aitor sartu zen taldera. Fungipedia ataria behin sortuta geneukala, Ricardo ezagutu genuen eta harrezgeroztik elkarrekin izan gara.

Onddoen inguruko behin betiko gida publikatu berri duzue.

Hala da: Setas. La guia definitiva da liburuaren izena. Onddo jangarrien inguruko gida praktikoa da eta guztira 117 mota biltzen ditugu, Iberiar penintsulakoak denak. Berrikuntza moduan, zenbait orrialdetan ipini dugu jangarria den onddo mota bat eta izan ditzakeen biki toxikoak. Argazkiekin eta guzti. Guztira, 250 perretxiko moten argazkiak aurki daitezke liburuan.

Historian eta gure eguneroko bizitzan onddoek eragina izan dutela aipatzen duzue liburuan. Nola?

Bai. Onddoen inportantziari buruz kontzientzia piztea bilatzen dugu. Errespetua zor diegu. Izan ere, gizakiak existitu aurretik onddoek dagoeneko bere lekua zuten mendian eta garrantzia handia izan dute gizatasunaren historian -eta oraindik ere badute-. Onddorik gabe gaur egun ez litzateke ez ogirik, ez garagardorik, ez gaztarik ez penizilinarik egongo.

Hain zuzen ere, sendagai gisa ere erabili direla aipatzen duzue.

Hala da. Ikerkuntza lan handia eskatzen duen gaia da hau. Gero eta gehiago dira gaixotasunetarako eta beren efektuak nolabait arintzeko, onddoen substantziekin egindakoak diren erremedioak. Zentzu horretan, propietate asko dituzten onddo mota asko dago.

Ganoderma lucidum edo reishia da ezagunena eta tumoreen aurkako propietateak ditu. Hala ere, zenbaezinak dira sendagarri-propietateak dituzten onddo motak. Gure inguruan bila ditzakegun perretxiko asko oso onak dira diabetesa kontrolatzeko.

Gidaz gain, 2009an proiektu dibulgatibo bati hasiera eman zenioten.

Fungipedia.es (gaur egun, fungipedia.org) webgunea sortu genuen 2009an proiektu dibulgatibo gisa. Aitorrek proposatutako ideia izan zen. Proiektua hasteko arrazoi nagusia izan zen urteetan zehar lortutako ezagutzak Interneten publikatzea eta bide batez, internauten artean mikologiagatiko pasioa sustatzea.

Sare sozial moduan ere erabili daiteke ataria, ezta?

Hala da. Webguneak bisita ugari ditu: onddoen denboraldian hilean 300.000 bisita izatera heldu gara. Mundu osoko internauten bisitak izan ditugu. Era berean, webguneko foroa nazioarteko aktiboena da gaur egun eta urteak aurrera egin ahala, gero eta parte hartze handiagoa dago bertan.

Era berean, mugikorretarako aplikazio bat sortu duzue.

2014. urtearen amaieran hasi ginen mugikorretarako aplikazioa hedatzen. Codewai euskal enpresarekin akordio batera heldu ginen eta ordutik hona onespena izan du zaleen artean.

Zer da aplikazioan aurki daitekeena?

Fungipedia.org webgunean biltzen dugun informazioaz gain, onddo guneak ikertzeko aukera ematen du aplikazioak; kotxea non aparkatu duzun jakitea ere ahalbidetzen dizu.

Esaiguzue zein onddo mota nabarmenduko zenuketeen.

Onddo jangarrien artean oso gustoko dugu Gardu ziza edo Pleurotus eryngii, baita Boilur beltza (Tuber melanosporum), Bitigar sendoa (Leucopaxillus lepistoides) eta Boletus ezagunak ere.

Eta, okerrera begira, zein da arriskutsuenetarikoa?

Pozoidura gehienak eragiten dituzten bi espezie daude: Hiltzaile berdea (Amanita phalloides) eta Entoloma sinuatum (ilarraka -Clitocybe nebularis- motarekin nahasten da gehienetan). Gure eskualdean noizbait halabeharrezko ondorioak izan dira bi onddo mota horietakoak jateagatik.

Hego Uribe eskualdea perretxikozalea omen da.

Izatez, Euskal Herria oso perretxikozalea da. Eskualdeari begira, Ugaon eta Galdakaon izan gara orain dela gutxi Jardunaldi Mikologikoetan. Datorren urtean, Galdakaoko jardunaldiek 50. edizioa ospatuko dute. Hori ez baldin bada zaletasunaren adierazle…

Hemendik aurrerako beste proiekturik ba al duzue buruan?

Etorkizunean burutu nahiko genukeena da argitaratu ditugun lan guztiak beste hizkuntza batzuetan publikatzea. Noski, euskara zerrendako lehenengoa da. Hala ere, daukagun handicapa da finantziazioa. Ez dugu kanpo-finantziaziorik eta horrek buruan ditugun proiektuak burutzea zaildu egiten du.

☉ Galdakao

Euskararen normalizazioa “agenda politikoaren erdigunera” eramateko erronka hartu du Galdakaok

|

Agurne Gaubeka Hizkuntza Eskubideen Behatokiko zuzendaria eta Iñigo Hernando alkatea lankidetza hitzarmena sinatzen // Galdakaoko Udala

Galdakaoko Udalak eta Hizkuntza Eskubideen Behatokiak lankidetza hitzarmena sinatu dute 2034. urtera arte, euskara indarberritzeko eta euskaldunak ahalduntzeko asmoz.

Zehazki, Udala Euskararen Plana diseinatzen ari da, eta marko estrategiko horren barruan sinatu dute akordioa Iñigo Hernando Galdakaoko alkateak eta Agurne Gaubeka Hizkuntza Eskubideen Behatokiko zuzendariak.

Lankidetza hitzarmenak hiru erronka nagusi ditu: euskararen normalizazioa agenda politikoaren erdigunera eramatea; berariazko nahiz zeharkako hizkuntza politika garatzea, gainerako hizkuntzekin zein kulturekin bizikidetzan; eta euskararen aldeko jarrera areagotzea eta hiztunen ahalduntzean, hizkuntza ohituretan eta portaeretan eragitea.

Osorik irakurri

☉ Galdakao

Galdakaoko jaiak iragartzeko kartel lehiaketak 2.100 euro banatuko ditu saritan

|

Galdakaoko jaietako txupinazoa, iaz // Geuria

Irailaren 13tik 22ra bitartean izango dira Galdakaoko jaiak. Kontzertuak zeintzuk izango diren esperoan, kartel lehiaketa martxan jarri du Udalak.

Interesdunek uztailaren 5era arte dute euren lanak aurkezteko epea zabalik, eta pertsona bakoitzak gehienez ere bi lan aurkeztu ahal izango ditu. Entrega Torrezabal Kultur Etxeko Kultura, Gazteria eta Kirol sailean egingo da 09:00etatik 14:00etara bitartean.

Lanak leloa idatzita eta izenperik gabe aurkeztuko dituzte parte-hartzaileek, eta kartelekin batera, gutun azal itxi baten kanpoaldean lelo berbera eta egilearen adina. Gutun azalaren barruan jasoko dira egilearen datu pertsonalak (egilearen izena, helbidea eta telefonoa) eta NANaren fotokopia, edo hamalau urtetik beherakoa balitz, bere nortasuna eta jaiotze data egiaztatzen dituen beste edozein dokumentu publiko edo ofizial.

Guztira 2.100 euro banatuko dituzte saritan: kartel irabazlearen egileak 1.000 euro jasoko ditu, bigarren sailkatuak 400 euro eta Galdakaoko lehenengo irabazleak beste 400 euro.

Haur eta gazteen kategorian, Galdakaoko denda batean gastatzeko 100 euroko bonoa izango dute ondorengo adin tarteko irabazleek: 2014 eta 2016 urteen artean jaiotakoak, 2010 eta 2013 artean jaiotakoak eta 2007 eta 2009 artean jaiotakoak.

Iaz Jon Ortega galdakoztarrak irabazi zuen lehiaketa, eta berarekin berba egin genuen GEURIAn (hemen bideoa).

Teknika librea

Aurkeztutako lanak berriak izan behar dira, bestelako lehiaketa batean aurretik saririk jaso ez dutenak eta aldi berean beste leku batean aurkeztu ez direnak, eta 50x70ko neurria izan behar dute, euskarri zurrun baten gainean muntatuta.

Kolorea eta teknika librea izango da eta nahitaez “Galdakaoko Santakurtzak 2024. Irailak 13-22” leloa eraman beharko dute lanek.

“Lanak ezingo dira diskriminatzaileak izan, sexu, genero identitate edo sexu orientazioa dela eta. Helburu horrekin, testuetan hizkera ez sexista erabili beharko da eta irudietan bi sexuen presentzia orekatua bermatu beharko da. Era berean, ez dira inola ere onartuko mota hauetako lanak: pertsonak beren sexu, genero identitate edo sexu joeraren arabera giza duintasunari dagokionez maila altuagoetan edo baxuagoetan aurkezten dituztenak edo sexu objektu soil gisa aurkezten dituztenak; genero estereotipoak sustatzen dituztenak; eta emakumeen kontrako indarkeria justifikatzen, hutsaltzen edo bultzatzen dutenak”, diote udal ordezkariek.

Lehiaketaren oinarriak esteka honetan kontsulta daitezke.

Osorik irakurri

☉ Galdakao

Palestinako sarraskia gelditzea eskatzeko kanpaldia antolatu dute Galdakaoko hainbat eragilek

Maiatzaren 30ean izango da kanpaldia. Egun berean, hitzaldi bat, elkarretaratzea, afari kolektiboa eta dokumental baten proiekzioa antolatu dituzte

|

Kanpaldiaz gain, hitzaldi bat, elkarretaratzea, afari kolektiboa eta dokumental baten proiekzioa antolatu dituzte maiatzaren 30ean Galdakaon // Argazkia: Omer Yildiz, Unsplash

Palestinako sarraskia salatzeko Galdakaoko hainbat eragilek kanpaldia antolatu dute maiatzaren 30ean, ostegunez.

“Gatazka hau ez da gaurko arazoa soilik, baizik eta orain dela urte dezente hasitako zapalkuntza. Hori dela eta, maiatzaren 30ean Palestinalen aldeko kanpaldia burutuko dugu”, diote.

Ernaik, Herriko Bentak, Sortuk, Elkarlaguntza Sareak, Zizpak, Ganguren Mendi Taldeko batzordeak, Ikamak, Momoakek, TEAk, Guzur Aretzak, GBGEk eta Berdez Bizik antolatu dute kanpaldia.

Gainera, kanpaldiaz gain, hitzaldi bat, elkarretaratzea, afari kolektiboa eta dokumental baten proiekzioa antolatu dituzte maiatzaren 30ean bertan.

Maiatzak 30, osteguna
18:30 Hitzaldia: ‘Palestinako sarraskia’ (Iratzar Fundazioa)
20:30 Elkarretaratzea Eroskiko bidegurutzean
21:00 Afari kolektiboa
21:30 Dokumentala: ‘Nacidos en Gaza’
22:00 Kanpaldia

Osorik irakurri

☉ Galdakao

Programa / Olabarrietako jaiak 2024

|

Maiatzaren 24tik 26ra bitartean izango dira Olabarrietako jaiak // Geuria

Maiatzaren 24tik 26ra bitartean Olabarrietako jaiak izango dira. Mus eta igel-toka lehiaketak, tortilla txapelketa, txokolatada, sardina-jan herrikoia eta dantzaldiak antolatu dituzte.

Egitaraua / Olabarrietako jaiak 2024

Maiatzak 24, ostirala
17:00 Jaien hasiera, txistularien kalejira
18:00 Mus txapelketa
18:30 Txokolatada, Olabarrietako Jubilatuen Elkartearen eskutik
20:00 Dantzaldia eta gaupasa: Baste & Naste bikotea eta DJa

Maiatzak 25, larunbata
11:00 Kalejira txistulariekin
12:00 Igel-toka txapelketa
13:00 Hamaiketakoa pintxo ugarirekin auzoko nagusientzat, jubilatuen egoitzan
18:45 Tortilla txapelketa
20:15 Tortilen aurkezpena
20:30 Sardina-jan herrikoia
20:45 Dantzaldia Lowe bikotearekin
21:00 Tortilla txapelketako sario banaketa
23:45 Gaupasa DJ Cresporen eskutik

Maiatzak 26, igandea
11:00 Kalejira txistulariekin
12:00 Musika eta dantzak
18:00 Jaien amaiera

Osorik irakurri

☉ Galdakao

Zabaleako jaiak antolatu dituzte lehen aldiz: maiatzaren 25ean izango dira

|

Besteak beste paella txapelketa izango da Zabaleako jaien lehen edizioan // Artxiboa, Geuria

Lehen aldiz Zabaleako jaiak antolatuko dituzte Galdakaon. Eratu berri den Zabalea Elkarteak antolatuko ditu jaiak maiatzaren 25ean.

Besteak beste, paella txapelketa, haurrentzako ekintzak, mus eta igel txapelketak, barbakoa eta dantzaldia izango dira.

Egitaraua / Zabaleako jaiak 2024

Maiatzak 25, larunbata
10:00 Txupinazoa
10:30-14:00 Paella txapelketa
11:30 Zuberoako Maskarada elizako plazan
11:30 Haur jolasak
12:30 Kalejira
17:00 Mus txapelketa
19:00 Igel txapelketa
20:00 Barbakoa
22:00 Dantzaldia

Osorik irakurri