Sareak

☉ Arrigorriaga

Karmelo Ayesta: “Hizkuntzaren armairutik atera nahi nuen”

|

arrigorriaga karmelo ayesta 2016 geuria

Goza daiteke gehiago liburua argitaratu du Karmelo Ayesta zeberioarrak eta apirilaren 27an 18:30ean aurkeztuko du Basauriko Euskarabila Elkartean.

Arrigorriagan bizi da Karmelo Ayesta (Zeberio, 1963). Ingeniaria da, automobilgintzan espezializatua, eta gaur egun enpresa-aholkularia da. EGA gaindituta izan arren, Maizpide Euskaltegian eman zuen izena euskara hobetzeko. Era berean, Asmoz fundazioaren Hiznet eta Linguanet hizkuntz plangintzako graduondoko ikasketak egin ondoren, HUHEZIren Euskal Kulturgintzaren Transmisioa aditu-tituluan hartu zuen parte eta azken ikastaro hori abiapuntu hartuta sortu du Goza daiteke gehiago – Euskaldun baten hizkuntza bidaia (Utriusque Vasconiae, 2014) liburua.

Automobilgintzan aditua zara, baina euskararen inguruko liburu bat argitaratu duzu.

Egia esan, hasieran ez nuen buruan libururik idaztea. Hiru arrazoi nagusi izan nituen euskararen gaineko hausnarketak idazteko: alde batetik, euskararen erabilera indartu nahi nuen nire inguruan; beste batetik, barnean neraman istorioa atera nahi nuen azalera, hau da, hizkuntzaren armairutik irten nahi nuen; eta azkenik, euskara landu nahi nuen eta idaztea zen horretarako tresna. Lagunek eta euskaltegiko irakasleek animatu ninduten liburua osatzera.

Euskaldunak garela badiogu, euskara erabiltzea dagokigu”

100 orrialdetan euskararen erabilera sustatzeko gako asko ematen dituzu.

Liburuak ideia nagusi bat dauka: gure esku dago euskararen erabilera indartzea, posible da, eta sano goza daiteke euskalduntze-bidaia horretan. Hiru osagai ditu liburuak: hausnarketa pertsonalak, diziplina askoren ideiekin osatutako metodologia eta inguruko esperientzien narrazioak. Irakurle askok esan didate zeharo identifikatzen direla liburuan kontatzen ditudan kontu askorekin. Nik uste dut liburu hurbila eta irakurtzeko erraza dela, eta euskalduntzearen gaineko ikuspuntu berria dakarrela.

Hitzaurrearen lehenengo lerroak zera dio: “Behin batean euskaldun izatea erabaki nuen”.

Esaldi horrekin esan nahi nuen gaur egun euskaldun izan edo ez norberak erabakitzen duela. Horren jakitun izan behar dugu. Erabaki irmoa hartu ezean, zaila da euskaraz bizitzea. Nire kasuan, hiru une erabakigarri izan ziren. Lehena, umetan, senide batek anaiari eta bioi buruz “ene, maketotxuak dira, ala?” esan zuenean. Bigarrena, gaztetan, orduko neskalagunarekin -gaur egungo emaztearekin- batera euskara ikastea eta ingeniaritza-proiektua euskaraz egitea erabaki nuenean. Eta hirugarrena, orain hamar urte edo, euskalgintzan murgiltzen hasi nintzenean.

Nola ikusten duzu gaur egungo euskararen egoera Hego Uribe eskualdean?

Euskara erabiltzeko gaitasunari dagokionez, aurrerapauso itzelak egon dira azken hamarkadetan. Gaur egun, erdaldun elebakarrak gutxienak dira. Gehienok euskaldunak edo ia-euskaldunak gara. Galdakaon, Zaratamon eta Ugaon, esaterako, gehiago dira euskaldun osoak erdaldun elebakarrak baino. Hala eta guztiz ere, ez da erabileran ikusten aldaketa hori. Hor dago gure erronka.

Hori da hain zuzen liburuan plazaratu duzuna: “Euskararen erabilera ez da ez igo ez jaitsi, eta noraezean gabiltza erabilera indartzeko, zer egin jakin gabe”.

Horrela da: 2011ko inkestan, Arrigorriagan, esaterako, kale-erabilera ez zen %10era heldu, eta azken urteotan ez da igo. Beharbada, jaitsi egin da. Instituzioen eta euskalgintzaren hizkuntz politikak, estrategiek eta ekintza-planek eragina badute, baina ez dira erabakigarriak. Gizaki libreak gara eta geuk erabakitzen dugu hizkuntz ohitura aldatu edo ez.

Aurreiritziak gainditu, lotsak astindu eta euskaraz egin behar diegu ulertzen duten guztiei”

Erabilera sustatzeko berba egitea nahikoa al da?

Erabilera indartzearen gakoa, nire iritzian, hiztunon arteko elkarlanean eta inplikazioan dago. Uste dut Lazkao Txikik horrela erantzun ziola galderari: “Ze eingo diau, ba, hitz eiñ!”. Hizkuntz jokabide eredugarria erakutsi behar dugu euskaldunok: aurreiritziak gainditu, lotsak astindu eta euskaraz egin behar diegu ulertzen duten guztiei. Euskaldunak garela badiogu, euskara erabiltzea dagokigu.

Nola goza daiteke euskara eta nola goza daiteke euskaraz?

Euskarak gozamen handiak ekarri dizkit niri: lagun berri asko egin ditut eta mundu berri bat ezagutu dut euskarari esker. Euskararen munduak erakargarri egiten zaizkidan balio asko ditu, esate baterako, aniztasuna, askatasuna, elkarlana eta errespetua. Pertsona zoragarriak ezagutu ditut euskal komunitatean eta sano gozatzen dut harreman horiei esker. Goza daiteke gehiago liburua idaztea edo elkarrizketa hau egitea ez zen posible izango euskara barik. Nola goza daiteke? Euskara erabiliz eta euskal komunitatean murgilduz.

☉ Arrigorriaga

‘Izarrak eta Haitzak’ da Karlos Aretxabaleta ‘Txapel’ arrigorriagarraren azken liburua

Arrigorriagarrak GEURIAri azaldu dio mendi literatura klasikotik urrundu dela eta 20 kirolari ospetsuen errelatuak “nobelatuz” hurbildu dela bere irakurleengana

|

Txapel, Basauriko Elkar liburudendan // Geuria

Karlos Aretxabaleta ‘Txapel’ arrigorriagarrak mendi kirolaren inguruko Izarrak eta Haitzak izeneko liburua kaleratu du, mendi literatura klasikotik urrunduz eta 20 kirolari ospetsuen errelatuak “nobelatuz” eta irakurleei hurbilduz: “Ia bi urte dira proiektu hau martxan jarri nuenetik, eta azkenean argia ikusi du, argia”, izan dira idazlearen berbak eta mendiko kirolari entzutetsuen ateak jo ditu azken bi urteetan beren esperientziak gertutik ezagutzeko. Liburu honen salmentaren bitartez lortutako irabaziak SOS Himalaya Fundazioari emango dizkio idazleak.

Txapelek Edurne Pasaban, Juanjo San Sebastian, Pou anaiak, Alex Txikon, Oihana Azkorbebeitia, Mikel Zabalza, Alberto Iñurrategi, Ekaitz Maiz, Imanol Amundarain, Irati Anda, Iker Arroitajauregi eta Iñigo Basterraren testigantzak jaso ditu SUA Edizioak kaleratutako liburu honetan, Juanra Madariagaren hitzaurrearekin eta Ioritz Gonzalez Lertxundiren itxierarekin.

“Liburuan agertzen diren izarren kontaketak ez daude kirolarien lorpen indibidualetan oinarrituta, horregatik urrundu naiz mendi literatura klasikotik”

“Liburuan agertzen diren izarren kontaketak ez daude kirolarien lorpen indibidualetan oinarrituta”, azaldu dio Txapelek GEURIAri. “Horretarako dago mendi literatura klasikoa eta kronika ugari idatzi dira mendi lorpenen inguruan”, gehitu du.

Txapel // Asier Arteaga

“Edurne Pasaban eta Alex Txikon bezalako kirolarien kontakizunak jaso ditut baina ez dut beren 8.000en inguruan berba egin; ibilbidean zehar bizitako pasadizo baten kontaketa egin dut: istorio bitxiak, beldurgarriak, barregarriak… jaso ditut”. Horretarako, prozesu luze honetan, kirolari horien esperientziak “nobelatu” dituela dio Txapelek, “hitza ondo esanda ez badago ere”. Idazlea kirolariekin bildu da eta euren bizitzaren zein egoera jakin batzuen inguruko oharrak hartu ditu, kontakizun horiek irakurleei hurbiltzeko.

“Gazte literaturatik nator eta aurreko esperientzia literarioetatik jasotako iradokizunak erabili ditut mendiko literatura honetan eta kapitulu bakoitzak eleberri baten itxura du”

“Mendi literatura gazteei hurbiltzeko esperimentua Etxebarriko eskolan bertan egin nuen behin: Alberto Iñurrategi nor zen bazekiten galdetu nien eta % 98ak ez zuen ezagutzen. Baina ni gazte literaturatik nator eta aurreko esperientzia literarioetatik jasotako iradokizunak erabili ditut mendiko literatura honetan eta kapitulu bakoitzak baditu bere bitxikeriak”.

Liburua idatzi ahala, kirolariekin berba egin izan du idazleak, protagonisten feedbacka jasotzeko: “Harrera ona izan du idatzitakoak eta egia da ere testuak modu batean edo bestean berridatzi behar izan ditudala, kirolarien gomendioak jarraituz. Azken batean, elementu fantastikoak eta testuinguruak proposatu ditut, irakurketa epela lortzeko. Azken batean hau ez da kronika bat, literatura baizik”.

Txapel // Asier Arteaga

Aurkezpenak apirila eta maiatzean

Momentura arte data bi ditu begibistan Aretxabaletak: datorren apirilaren 26an liburuaren aurkezpena egingo du Birakultura elkartean, Bilboko Alde Zaharrean: “Gonbidatu bereziak izango ditugu egun horretan, eta eurena izango da hitza”.

Bestalde, datorren maiatzaren 25ean Urretxun egongo da, Xabi Ormazabal Egunean, liburuari eta mendi literaturari hitz egiteko prest. Egun horretan liburuko hainbat protagonista gerturatuko dira eta “egun berezia” izango dela aurreratu du Txapelek.

Osorik irakurri

☉ Arrigorriaga

Javi Chueca arrigorriagarraren ‘Monotonia’ laburmetraiak Balmaexpress lehiaketa irabazi du

Laburmetraiak hiru sari jaso ditu guztira: aktore onenarena (Javi Chueca), aktoresa onenarena (Amaia Arkotxa) eta laburmetrai onenarena

|

Javi Chueca, 'Los Cuatro Cortos' lantaldearekin // Javi Chueca

Javi Chueca Corro Arrigorriagarrak aktore onenaren saria jaso du parte hartu duen azken laburmetraiarekin joan den apirilaren 21, 22 eta 23an antolatutako Balmaexpress jaialdiko bigarren edizioan. Monotoniak, berez, hiru sari jaso ditu guztira: aktore onenarena (Javi Chueca), aktoresa onenarena (Amaia Arkotxa) eta laburmetrai onenarena.

Balmasedako lehiaketa honen berezitasun aipagarriena, izenak adierazten duen bezala, arintasuna da. Parte-hartzaileek 42 ordu dituzte guztira ideia bat landu eta kameren aurrean filmatu ostean editatu eta aurkezteko.

Aurtengo gaia ‘Athleticarekiko pasioa’ izan da eta lehiaketan parte hartzeko baldintzetako bat Balmaseda irudietan agertu behar zela. Chuecak gai honi buelta bat eman nahi zion eta bikotekideen arteko harremanetara eraman zuen bere lau minutuko proposamena, “istorio ezberdin bat kontatzeko”.

Irudietan, Sevillako finaletik bueltan datorren Athleticeko bikote bat ikus daiteke, eta Balmasedako zubi batera heltzen direnean beren harremanaren inguruan berba egiten hasten dira. “Itzulera horretan zerbait gertatu egiten zaie”, dio Arrigorriagakoak.

Irabazaleak, sariekin // Javi Chueca

Talde lana, gakoa

Historia Chuecak berak idatzi zuen apirilaren 21ean, eta horrez gainera zuzendari eta aktore lanak egin ditu Balmasedan. Hala ere ez da bakarrik egon; aurreko proiektuetan lan egindako Los Cuatro Cortos izeneko lantaldearekin filmatu eta editatu ahal izan du dena: Amaia Arkotxa (aktorea), Chesikaas Román (irudia) eta Luis Baranda (soinua).

“Larunbatean grabaketa-saioak egin genituen 14:00ak arte eta hortik aurrera, 02:45ak arte edizio lanen txanda izan zen”

“Filmaren istorioa bururatu eta 20 minututan idatzita neukan ostiralean bertan”, azaldu du Chuecak eta egun berean entseguak eta lokalizazioen topaketak egin zituzten. “Hurrengo egunean grabaketa-saioak egin genituen 14:00ak arte eta hortik aurrera, 02:45ak arte edizio lanen txanda izan zen”.

Bigarren edizio honetan 25 talde aurkeztu dira guztira aurten. Lehen saria 1.000 eurokoa izan da eta aktore arrigorriagarrak GEURIAri azaldu moduan etorkizuneko proiektuetara bideratuko ditu.

Hurrengo helmuga: Gasteiz

2024a albiste onez betetako urtea izango da Javirentzat. Izan ere, duela gutxi, bera eta bere lantaldearen Amor y Vino izeneko laburmetraia Gasteizko Icoff III. Film Laburren Nazioarteko Jaialdian parte hartzeko hautatu dute, maiatzaren 6tik 11ra: “Albiste zoragarria da guretzat ICOFF Gasteiz jaialdian parte hartzeko aukera hau izatea eta benetan eskertuta gaude, bertan aurkeztu diren 1.000 lanen artean 15 aukeratu dituztelako eta gu horien artean gaudelako”, azaldu dio GEURIAri.

Amor y Vino Valladolideko upategi batean filmatu zuten beste jaialdi baterako eta Gasteizen aurkeztu zuten ere: “Badirudi harrera ona izan duela azken lan honek eta espero dugu zorte ona izatea!”.

Bestalde, abuztuan, El Poder del Silencio filma proiektatuko dute. Bertan, Chuecak aktore lanak egin zituen eta xehetasun guztiak azaldu zituen GEURIAn.

Osorik irakurri

☉ Arrigorriaga

#A21 / Emaitzak / Arrigorriaga / EAJk sendo eutsi dio EH Bilduren igoerari

#A21 / Arrigorriaga / Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak 2024 / Emaitzak

|

Osorik irakurri

☉ Arrigorriaga

“Gure Zirkua” Hego Uribera etorriko da lehen aldiz, Arrigorriagan zortzi saio eskainiz

Euskal Herriko lehen zirku ibiltaria Hego Uribera helduko da lehen aldiz, Arrigorriagan zortzi saio eskainiz

|

2017an sortu zuen Iker Galarza aktoreak Gure Zirkua / Gure zirkua

“Nortasun berezi, xelebre eta irribarretsua duten artistez osatutako konpainiak ezinezkoarekin jolas egin asmo du, eta beren ametsetako ikuskizuna eskaini. Beren arte eskuzabal eta herrikoia erakutsi nahi digute. Beren lanbidea, edertasuna eta ausardia elkarbanatu nahi dute herri osoarekin, adin eta maila guztietako herritarrekin”.

Hori da Iker Galarzak sortu duen Gure Zirkuaren definizioa eta helburua. Apustu arrakastatsua izan da Euskal Herriko lehen zirku ibiltariarena, eta udaberriarekin batera euren zazpigarren birari ekin diote. Urte hasieran “Gure zirkua heldu da” dokumentala estreinatu zuten Eitb-ren Nahieran plataforman.

Lehen aldiz euren karpa Hego Uriben altxatuko dute, Arrigorriagan. Maiatzaren azken egunean helduko dira kiroldegiko PP2ra, eta honako hauek dira guztira egingo dituzten 8 saioen egunak eta ordutegiak:

Maiatzak 31 19:00

Ekainak  1 16:30 eta 19:00

Ekainak 2 12:00 eta 17:00

Ekainak  7 19:00

Ekainak 8 16:30 eta 19:00

Osorik irakurri

☉ Arrigorriaga

Osasun eta Higiene auzoaren berrurbanizazioari ekiteko aurrerapausoa eman dute Arrigorriagan

Aste honetan egin duten bileran proiektua garatu ahal izateko txostena aurkeztu die Udalak auzotarrei, aztertu dezaten

|

Saneamenduarekin eta hornidura sarearekin lotutako hainbat behar pilatu ditu urteetan zehar auzoak / Geuria

Arrigorriagako Osasun eta Higiene auzoa herriko txikienetakoa da, eta dituen berezitasunengatik saneamenduarekin eta hornidura sarearekin lotutako hainbat behar pilatu ditu urteetan zehar. Gauzak horrela, udal gobernua lanean hasi zen 2019an auzotarrekin batera.

Ordutik hona, hainbat pauso eman dituzte: alde batetik, Ur Partzuergoarekin lotutakoak, saneamendua eta hornidura dela eta. Bestetik, obra zibila aurrera eramateko konpromisoa hartu zuen Arrigorriagako Udalak. Horretarako, beharrezkoa zen  auzotarrak komunitate gisa eratzea, bidean agertu eta agertuko diren hainbat oztopori aurre egiteko.

Aste honetan egin duten bileran proiektua garatu ahal izateko txostena aurkeztu die udalak auzotarrei, aztertu dezaten. Behin hori zehaztuta, eta udaleko arduradunek azaldu dutenaren arabera “bi aldeen adostasunarekin, udalak beharrezko mekanismoak jarriko lituzke martxan Osasun eta Higiene auzoaren berrurbanizazioari ekiteko”.

Maite Ibarra alkateak, bere aldetik, proiektuaren garrantzia nabarmendu nahi izan du: Osasun eta Higiene ardura eta heldutasun politikoaren eredu izaten ari da. Gobernutik merezi duen inbertsioa egingo dugu
auzo honetan, eta auzokideek jarrera aktiboa eta kolaboratiboa erakutsi dute, eta hori eskertzekoa da”.

Osorik irakurri