Sareak

Elkarrizketak

Alain Bravo Del Hoyo:«Zapatilak jantzi eta guztiz deskonektatzeko pribilegioa ematen dit mendian korrika egiteak»

Mendiarekiko maitasuna txikitatik bizi izan du Ariltza auzoko zeberioztarrak eta ez berak bakarrik; familia osoak zaletasun bera konpartitzen du berarekin

|

Mendia ihesbidea eta askatasunaren sinonimoa da Alain Bravo del Hoyorentzat (Zeberio, 1984). Mendiarekiko maitasuna txikitatik bizi izan du Ariltza auzoko zeberioztarrak eta ez berak bakarrik; familia osoak zaletasun bera konpartitzen du berarekin. Azken hitzordua Zeberio Harana Mendi Martxa izan zen Bravorentzat eta mendi lasterketa izan ez bazen ere hasieratik amaiera arte gozatu zuen 2.500 metroko desnibela izan zuen 43 kilometroko ibilbidea. Trail runningak Zeberioko orografiak eskaintzen duen paradisuan elkartu gaitu korrikalariarekin eta bere zaletasunaren inguruan mintzatu gara.

Nolako esperientzia izan da zuretzat Zeberio Harana Mendi Martxan parte hartzea eta nola egin zenuen?
Martxa izan zen berez, baina nik korrika egin nuen. Esperientzia oso polita bizi izan dut, eta egia esateko, lehen aldia izan da niretzat: azken batean, data hauetan beti kanpoan egon ohi naiz, mendian, eskalada, martxa… edo dena delakoa egiten. Aurten, aldiz, Zeberion izan gara apirilaren amaieran eta neska-laguna antolakuntzako lanetan ibili da. Beraz, entrenamendu modura hartu dut Zeberion bizitako esperientzia.

Hainbat modalitate izan ziren. Zeinetan hartu zenuen parte zehazki?
Hiru modalitate egon ziren: txikientzakoa, ertaina eta helduentzakoa. Nik helduena aukeratu nuen eta 43 kilometroko distantzia eta 2.500 metroko desnibelekoa egin nuen. Proba benetan gogorra izan zen (barreak).

Kilometro mordoa dira eta desnibela benetan deigarria. Nondik datorkizu martxa edo korrika egiteko ohitura hau, Alain?
Txikitatik. Oso gaztetatik mendian ibiltzea asko gustatzen zitzaidan. Urteak igarota korrika egiten hasi nintzen eta “aspertu” nintzenean, mendian ibiltzeko ohitura alde batera utzi barik enduro txirrindularitzari ekin nion mendi-jaitsiera egiteko. Azken urteetan korrika egiteko ohiturari heldu diot berriro inoiz baino gogorrago (barreak).

Zer dela eta? Zer ematen dizu korrika egiteak beste edozein kirolek eskaintzen ez dizuna?
Askatasuna. Korrika egiteak niretzako bakarrik den momentua eskaintzen dit. Zapatilak jantzi eta guztiz deskonektatzeko pribilegioa ematen dit. Korrika egiten dudan bitartean neure buruarekin berba egiten dut eta zortzi edo hamabi ordu eman ditzaket beste ezertan pentsatu barik. Nire momentua da.

Nolakoak dira entrenamendu saioak? Zenbatean behin egiten duzu korrika?
Normalean eguaztenetan irteten naiz korrika egitera lagun batekin, eta ahal dudanean eguenetan ere bai. Beste batzuetan, barikuetan egiten dut korrika, Gasteizen, bertan egiten dudalako lan. Hala ere,kontziliazio familiarrak uzten didanean irteten naiz korrika egitera normalean.

Zaila da lana eta kirola familiaren zaintzarekin bateratzea?
Normalean hala izaten da, baina nire kasuan familia osoak mendira joatea maite du. Neska-lagunak txirrindularitza, eskalada eta runninga praktikatzen ditu. Ume bi dauzkagu, mendian kirola egitera ohituta daude eta dena bateratzeko aukera daukagu normalean.

Non egiten dituzue entrenamendu saioak?
Hemen, Zeberion. Hemen mendia dago eta pista ugari topa daitezke korrika egiteko. Gainera, bertatik gertu Gorbeia daukagu eta leku zoragarriak topa daitezke trail running bezalako kirolak praktikatzeko.

Nolako jarrera azaltzen du Zeberioko Udalak Zeberio Harana Mendi Martxa bezalako jarduerak antolatzeko orduan?
Udalak era honetako jarduerak sustatzen ditu. Hala ere, beti egin daiteke gehiago runninga bezalako kirolak bultzatzeko. Kontua izan behar da runninga lau katuk praktikatzen dugula Zeberion eta ez legoke batere gaizki pista gehiago zabaltzea eta gaur egungo bideak mantentzea

Zeberioko martxaz gainera, bestelako mendi lasterketetan parte hartu al duzu?
Joan den urtarrilean Arrigorriagako Ausartak Mendi Lasterketan hartu nuen parte, Lemoako Lemoatxan, Mungiako Lau Haizetara Trailen, Bediako Kolazinoko Mendi Egunean… eta urrunagoko lasterketetan ere hartu dut parte: Teruelen, Pirinioetako lasterketetan… Lasterketa bakoitza erronka bat da niretzat.

Nolako runnerra zara zu? Teknologia berriak eta sare sozialetan erronkak elkarbanatzea maite dituen horietakoa edo betidaniko korrikalaria?
40 urte ditut eta Instagram kontua duela aste bi zabaldu nuen, nire teknologien ezagutza mailaren ideia bat egin dezazun (barreak). 

Zergatik orain?
Lasterketen berri izateko, bereziki. Gaur egun telefonoa eta sare sozialetan kontua zabaltzea ia derrigorrezkoa da kirol probetan izena eman ahal izateko. Kirolari moduan ere eskola zaharreko korrikalaria naiz. Arropa “ona” janzten dut kirola egiteko baina entrenamenduetako zein lasterketetako erritmoa neurtzeko ez dut gailu berezirik erabiltzen. Zapatilak jantzi, eta etxetik irteten naiz erlojuari jaramonik egin barik. Korrika egitera noanean helburu bakarra dut: kirolaz gozatzea.

Eta zuk erabili ez arren, uste duzu pultsometroak zein Strava bezalako aplikazioak erabilgarriak direla kirolarientzat?
Bai, noski. Profesionalentzat edo teknologiaren maitaleentzat oso erabilgarria da erabiltzaile baten tracka erlojura deskargatu eta bere ibilbidearekin entrenamenduak antolatzea.

Elkarrizketak

Ez Dok Bape:«Musikariak gara, baina batez ere musikazaleak: zuzenekoak maite ditugu»

Lagunak eta ezagunak, musikariak eta bereziki musikazaleak dira Hego Uribe eta Aiaraldeko lagunak eta zuzeneko musika maite dute laurok.

|

Ez Dok Bapeko kideak, Ap-68 autopistako zubiaren azpian / Geuria

Alacanteko espetxerako joan etorrietan, Goio Ramos eta Irkus Badilloren arteko elkarrizketetan banda bat sortzeko ideia jaio zen duela urte batzuk “erdi seriotan, erdi brometan”. Proposamen horren fruitu sortu zuten Ez Dok Bape rock taldea Josu Garaita, eta Gorka Chamorro kideekin batera. Lagunak eta ezagunak, musikariak eta bereziki musikazaleak dira Hego Uribe eta Aiaraldeko lagunak eta zuzeneko musika maite dute laurok.

Esan eta egin: frontwomanen arteko aldaketa batzuk egin ostean, Josu Garaitak mikrofonoa hartu, Irkus Badillok baxua eskegi, Goio Ramosek gitarrari heldu eta Gorka Chamorro bonboaren atzeko aldean eseri zen, euskarazko letra propioak dituen bandari bizitza emanez. Lehen kontzertua joan den apirilaren 13an eskaini zuten Ugaoko Dorretxea Herriko Tabernan, Kinkila taldearekin batera. Egun batzuk igarota esperientzia ederra izan zela aitortu diote GEURIAri taldekideek, eta bandaren inguruko elkarrizketatxoa egin ostean protagonistekin argazki saioa egiteko aukera izan zuen komunikabideak Ap-68 autopistako zubiaren azpian, ibaiaren parean. Hona hemen, elkarrizketaren eta argazki saioaren emaitzak.

Eszenatokietan zaudete Ugaoko Dorretxea Herriko Tabernan egindako lehen kontzertua eta gero. Nolako hasiera izan zen zuentzat Ugaokoa?
Ederra! Gu oso gustura ibili ginen eta, esan digutenez, Dorretxea bete zuen jendea ere bai. Ezin gehiago eskatu lehen kontzertua izanik. Gainera, esaten den bezala, etxean jokatzen genuen eta horrek, alde batetik, lasaitasuna ematen dizu, baina, aldi berean, exijentzia maila igotzen dizu nolabait, eta, apaltasun osoz, uste dugu maila eman genuela. Laburbilduz, errepikatzeko modukoa.

Zer dela eta erabaki zenuten elkartu eta musika banda bat sortzea?
Gure kanta berri batek dioenez, “rockaren harrak ez du utzi habia”. Musikariak gara, baina batez ere, musikazaleak, zuzeneko kontzertuetara joaten gara askotan, beraz, talde bat osatu eta guk ere oholtza gainean jotzea bide naturala izan da. Agian taldearen sorrera ez da horren ‘naturala’ izan. Ideia Alacanteko espetxerako bisitetan sortu zen Irkus eta Goioren artean, erdi seriotan erdi brometan. Aurrerago, garai hartan Dorretxean tabernari zebilen Itzik bere burua eskaini zuen kantari moduan eta Gorka ekarri zuen taldera. Itzik utzi zuenean, bolada batean Ane egon zen kantari. Eta hark utzi zuenean, Josu sartu zen taldera, daukan eskarmentu eta estiloaz taldearen kantak beste dimentsio batera eramanez.

Josu Garaita, Gorka Chamorro, Irkus Badillo eta Goio Ramos. Eskarmentudun musikariak zarete. Nondik ezagutzen duzue elkar eta nolako perfilak ditu Ez Dok Bapeko kide bakoitzak?
Gorka, Irkus eta Goio aspaldiko lagunak gara. Eta Josu, orain hilabete batzuk taldera batu den arren, aspaldiko lagun bilakatu da berehala. Eskarmentuari dagokionez, Josuk eta Gorkak dute handiena. Goio, adibidez, Euskal Rock Erradikalaren garaian -bai, bai, adina badu!- ibili zen talde batzuetan baxu-jotzaile (Ilotzak, Zirika, P.ko Putreak), baina denak ibilbide laburrekoak izan ziren. Irkusentzat, baxua aspalditik eskegita badu ere, Dorretxeakoa izan zen lehen zuzenekoa. Josu, berriz, Danbako kantaria izan zen, taldearen hiru diskoetan parte hartu zuen, 1994an banatu arte. Ondotik, hainbat kolaborazio egin ditu, bai zuzenekoetan, bai diskoetan, baina ez da ordutik talde batean ibili. Gorka, ordea, orain gutxi arte ibili da aktibo oholtza gainean. Sirokan bateria-jotzaile eta Zein Da Zeinen kantari aritu da, eta talde biekin hainbat disko grabatu ditu. Diskorik grabatu ez, baina Euskal Herri osoa zeharkatu zuen Feos Pero Majos taldearekin. Bestalde, Negu Gorriaken tributu taldea sortu zuen hainbat lagunekin; Neguri Gorriak. Maria Riveroren proiektuetan ere ibili da bateria- edo perkusio-jotzaile moduan. Eta hemen utziko dugu, bestela elkarrizketa osoa emango dugu bere curriculuma azaltzen (barreak).

Punk-rock  “ez oso ortodoxoa” egiten duzue “reggae kutsu bategaz”, hala definitu zenuten.
Egia esan, batzuetan etiketak jartzea gaitza da, batez ere estilo jakin bat modu ‘ortodoxoan’ jarraitzen ez baduzu. Gure kasuan, hainbat estilo jorratzen ditugu, baina, gure ustez, koherentziaz, batez ere sonoritate eta jarrera aldetik. Zuk aipatu duzun etiketa hori bururatu zitzaigun, azken finean, punk-etik edaten dugulako, bai musikalki bai ideologia aldetik, baina ikuspegi zabalagoa daukagu. Kantu batzuetan, adibidez, perkusio elektronikoa erabiltzen dugu, eta beste batean marakak. Batzuk punkarragoak dira, eta beste batzuk rockeroagoak. Kanturen batekin inkluso dantza egin daiteke!

Ibilera ezberdinetako musikariak zarete. Nolako erreferentziak dituzue?
Bakoitzak bere erreferenteak ditu, jakina, baina baditugu komun batzuk: taldeko hiru kiderentzat, behintzat, erreferente nagusia The Clash da. Eta horrekin batera, taldekide guztiek, neurri handiago edo txikiago batean, Hertzainak, Negu Gorriak, Errobi, Mikel Laboa, Specials, M-ak, Fugazi, Social Distortion, Neil Young, La MODA… maite ditugu. Eta gaur egungo hainbat talde ere sartu beharko genituzke zerrenda horretan. Bestela esanda, bihotza hunkitu eta gorputza astintzen jarri gaituzten talde asko daude.

Euskaraz idatzi eta euskaraz abestu. Nondik datoz zuen letrak? Nor arduratzen da konposizioak egiteaz eta zer kontatzen dute bertan?
Letra guztiak Goiok idazten ditu, hiru abestitakoak izan ezik, horietan hiru euskal poetaren letrak erabili baititugu. Esan dezakegu letrak politikoak direla, azken finean, bizitza bera eta bertan hartzen ditugun erabaki guztiak politikoak direlako. Hori bai, kasu batzuetan mezua argi dago, ez dago bigarren irakurketarik, Amets hautsiak edo Maskara erantzita abestietan bezala, baina, orokorrean, asmoa da irakurketa irekiagoko letrak sortzea, abiapuntu bat eman eta hortik entzule bakoitzak bere esperientziatik letra bere egin dezala. Udaberriko goiz baten-en, adibidez, bizitza berri bat ospatzen da eta, horren aurrean,  lagun batzuek irakurketa ezberdinak egin dituzte: kartzelatik irtetea, harreman berri bati ekitea, egoera zail eta latz bat atzean uztea… oso pozgarria da horrelakoak gertatzen direnean.

Bertsiorik baduzue zuen setlist-ean?
Bai, Neil Youngen Rockin’ in the free world eta, nola ez, The Clashen Guns of Brixton. Hori bai, leloak ingelesez utzi ditugun arren, kantak euskaratuta daude. Ziurrenik joango gara aldatzen, baina beti bertsio bat edo beste joko dugu; aurreko batean galdetu diguzun bezala, gure erreferenteak omentzeko modu bat da.

Etorkizunari begira, zein dira zuen hurrengo hitzorduak?
Adin bat dugu, familia, batzuek adin txikiko seme-alabak… Gure asmoa ez da amaigabeko bira bat hastea, baina bai, onartu behar dugu, zuzenean jotzen jarraitzea. Momentuz, Km0ko kontzertuekin jarraituko dugu, hau da, gure inguru hurbilenean, lagunen aurrean. Arrankuko Gizarte Etxean jotzeko asmoa dugu, Laudioko Faktorian eta Zaloako (Orozko) jaietan. Irailean, Ugaoko jaietako txosnagunean, eta hortik aurrera, Iurretan, Bilbon, Balmasedan, Gasteizen, Arrasaten…  harremanetan gabiltza, baina datak oraindik lotu barik ditugu.

Eta kontzertuez gainera, estudiora inoiz sartzeko asmorik baduzue?
Beñat Ramosekin grabatzeko asmoa dugu, baina oraindik ez dugu data zehaztu, denon agendak bateratzea ez baita erraza. Baina, zaudete lasai, grabatzen dugunean zuek izango duzue horren primizia, Aiaraldeako lagunekin batera! 

Osorik irakurri

Elkarrizketak

Jessica Brunet Barcenas: «Ring batera igotzearen sentsazioa ezin dut hitzekin azaldu: sekulakoa da»

Duela zortzi urte, 2016an, hasi zen boxeoa praktikatzen, kontaktuko kirolek bere arreta erakarri izan dutelako betidanik

|

Jessica Brunet Barcenas (Bilbo, 1987) boxeolaria da. Duela zortzi urte, 2016an, hasi zen boxeoa praktikatzen, kontaktuko kirolek bere arreta erakarri izan dutelako betidanik. Ezagun batek Etxebarritik gertu ireki zuen gimnasio batean boxeoa probatzera animatu zuen eta ordutik horretan dabil. Duela gutxi boxeo entrenatzaile titulua atera du eta beste proiektu batzuk ditu buruan etxebarritarrak.

Noiz eta zergatik hasi zinen boxeoan, Jessica?
2016an hasi nintzen boxeoa praktikatzen. Kontaktuko kirolek beti erakarri izan naute eta ezagun batek Etxebarritik gertu ireki zuen gimnasio batean boxeoa probatzera animatu ninduen. Asko gustatu zitzaidan eta ordutik boxeoa egiten dut.

Zure debutaz galdetuko banizu, zelan gogoratzen duzu?
Boxeoa probatu eta handik gutxira debuta egin nuen; 2017an izan zen. Nire taldekideek eta entrenatzaileak animatu ninduten. Nerbio asko eta emozio asko gogoratzen ditut. Zamudion izan zen nire debuta: lagun asko etorri ziren nire ondoan egoteko eta irabazi egin nuen. Ring batera igotzearen sentsazio hori azaltzea ezinezkoa da: sekulakoa da.

Fly kategorian lehiatzen zara.
Nire amateur etapan 54 kiloen kategorian lehiatzen nintzen. Gaur egun, Boxeo Profesionalean adostutakoaren arabera lehiatzen naiz, 50 eta 51 kilo artean. 

Martxoan Bizkaia frontoian egin zenuen borroka Florencia Villareal argentinarraren aurka. Nolakoa izan zen borrokaldia?
Ilusioz gainezka nengoen Bilbon profesional gisa lehen aldiz borrokatuko bainuen. Bilbokoa baino astebete lehenago beste borroka bat izan nuen Bartzelonan, eta oso borroka gogorra izateaz gain, lesionatu egin nintzen. Horregatik, Bilboko borroka ez zitzaidan espero bezala atera. Baina, hala ere, pozik nago nire erronketako bat gauzatu ahal izan nuelako, egunez egun laguntzen didaten pertsonak alboan ditudala ikusita.

Orain “oporretan” zaude entrenamenduei eta borrokei dagokienez. Zenbat denbora behar duzu elkarren segidako borroka batzuen ondoren errekuperatzeko?
Kirolari bakoitzak erabakitzen du zenbat denbora behar duen indarberritzeko. Normalean astebete behar da, baina oraingoan, nire kasuan, nahiago izan dut eskuineko eskuan eta besoan neraman lesioa ondo sendatu. Horregatik erabaki dut boxeoan geldirik egotea eta sozializatzen, atseden hartzen eta deskonektatzen jardutea. 

Hala ere, alde fisikoa mantentzen ari zara.
Noski. Alderdi fisikoa mantentzen jarraitzen dut, baina ez entrenamenduen intentsitate berarekin. Entrenamenduez gain, oso garrantzitsua da elikadura osasuntsua izatea. 
Oinarrizkoa da elikadura osasuntsua alderdi fisikoa mantentzeko, entrenatzeaz gain, noski.

“Gero eta emakume boxeolari gehiago daude, eta gero eta onagoak. Asko pozten naiz horregatik”

Nolakoa da mantentze fisiko hori?
Entrenamenduek bi zati dituzte: alde fisikoa eta boxistikoa. Alde fisikoa mantentzeko Iñigo Izquierdoren laguntza dut eta alde boxistikoan Ibon Larrinaga da nire entrenatzailea. Biak profesional handiak dira, eta egiten duten lan handia, ahalegina eta laguntza eskertzen diet.

Borroka baten aurretik, entrenamenduak intentsitate handikoak izango dira.
Fase desberdinak ditu borroka baten aurreko entrenamenduak. Lehenengo fasea karga handikoa da, eta  borroka hurbildu ahala, intentsitatea areagotzen da eta karga murrizten da. Prestaketarako dudan aste kopuruaren araberakoa da entrenamendua. Eta borrokaren azken astean lan gutxi egiten da, eta janari eta likidoak murrizten dira aurretiaz adostutako pisua mantentzeko. Azken egunetan Etxebarriko kiroldegiko saunara joan ohi naiz likidoetan pisua jaisteko.

Eta nolakoa da zure eguneroko errutina entrenamenduez gain?
Iñigok igandeetan aste osorako entrenatzeko taula bidaltzen dit, egin beharreko ariketa bakoitzarekin xehatuta.

Oso goiz jaikitzen naiz eta FittnesParkera joaten naiz alde fisikoa entrenatzera. Gero, 09:30etatik 18:30etara lanera joaten naiz —administraria naiz Luengas Abogadosen— eta ondoren boxeo saioa egiten dut Erandion Ibonekin. Etxera iristean, afaria prestatzen dut, baita hurrengo eguneko entrenamendurako motxila ere. Horixe da nire egunerokoa.

Ostiral arratsaldeetan ez dut entrenamendurik egiten. Larunbat goizetan boxeo eskolak ematen ditut eta asteburuan korrikaldi txikiak egiteko aprobetxatzen dut: normalean Galdakaoraino joaten naiz lagunak bisitatzera eta berriro korrika itzultzen naiz etxera.

Entrenamenduak eta zure lana uztartzen dituzu, beraz.
Bai. Nire eguneroko errutinaren barruan daude lana eta entrenamenduak. Ohitzen zarenean, oso zaila da errutina horretatik irtetea. Batzuetan, boxeoan geldirik nagoen une bakoitzean, errutina horren falta sumatzen dut.

Dieta espezifikoren bat jarraituko duzu. Zein da dieta hori?
Janari osasungarria jaten dut. Barazki asko, arroza, arrautzak, proteinak… tipikoa. Borroka bat gertu dudanean, hidratoak kentzen joaten naiz, azken bi egunetan jada ez dut hidratorik jaten eta proteinekin ordezkatzen dut nire dieta, baina kantitateak murriztuz.

Pisatzearen aurreko egunean, dudan pisuaren arabera, jateari eta edateari uzten diot. Eta behin pisatuta, likidoak hartu eta hidratoak jaten ditut. Prozesu hori guztia barneratzea kostatu zait, gaur egun oraindik ere kostatzen zait, batez ere zure lagunekin edo senideekin bazkari bat daukazunean eta zuk ezin duzunean gauza bera jan.

Etxebarrin beste boxeolari ezagun bat dugu: JonFer. Ba al dago boxeo zaletasunik Etxebarrin?
Bai. Zortea dut JonFer oso gaztea zenetik ezagutzen dudalako, gimnasio berean entrenatzen genuen eta hazten ikusi dut. Nahiz eta une honetan Bilbotik kanpo egon, bere lorpenengatik miresten dudan pertsona da, eta gainera asko estimatzen dut.

JonFerrek eta zuk elkarrengandik ikasi al duzue?
Asko gustatzen zait JonFerrek duen boxeoa. Nahiago nuke boxeoan haren antza izango banu, baina hori izugarri zaila da. Talentu berezia du JonFerrek.

Boxeolari erreferenterik baduzu?
Gaur egun asko gustatzen zait Amanda Serrano boxeolari puertorricarra. Luma pisuko munduko txapeldun bateratua da: 2019az geroztik WBO titulua (World Boxing Organization), 2021az geroztik IBO titulua (International Boxing Organization), 2022az geroztik IBF titulua (International Boxing Federation) eta 2023az geroztik WBA titulua (World Boxing Association). Lau pisu mailatan baino gehiagotan munduko tituluak irabazi dituen emakumezko bakarra da, eta emakumezko batek pisu ezberdinetan irabazi dituen munduko txapelketa gehienen Guinness Munduko Errekorra du, zazpi pisu ezberdinetan munduko 9 titulu nagusi izan baititu.

Zein da emakumezkoen boxeoaren egoera?
Gero eta emakume boxeolari gehiago dago, eta gero eta hobeak dira. Uste dut ez dela lehen bezain arraroa neska bat boxeolaria izatea, eta asko pozten naiz horregatik.

Baduzu beste borrokarik epe labur edo ertainean?
Bilbon martxoan borrokatu nuenetik bi borroka eskaini dizkidate, baina ez ditugu onartu, atseden hartu eta indarberritu behar dudalako. Gainera, entrenatzaile titulua atera dut eta beste proiektu batzuk ditut buruan.

Osorik irakurri

Elkarrizketak

Iker Etxebarria: «Zuzeneko ikuskizun handien industrian nire tokia egitea lortu dut azkenik»

Izen handiko ekitaldi eta jaialdietan lan egitera iritsi da arrigorriagarra, hala nola Malumaren Europako bira, Ibai Llanosen ‘La Velada del Año 3’ jardunaldia edo Latin Grammy sariak.

|

Iker Etxebarria Wizink Centerren aurrean / Geuria

Agian askori oharkabean pasatzen zaigu, baina ikuskizun baten argiztapena soinua edo eszenografia bezain inportantea da. Hala definitzen du Iker Etxebarria (Arrigorriaga, 1995) zuzeneko ikuskizunetako argiztapen-teknikari eta taldeburuak. Izen handiko ekitaldi eta jaialdietan lan egitera iritsi da, hala nola Malumaren Europako bira, Ibai Llanosen ‘La Velada del Año 3’ jardunaldia edo Latin Grammy sariak.  Anbizioz eta dedikazioz, zure pasioa lanbide bihur dezakezula erakusten duen adibide argia. Gaurkoan, agertokien atzeko atea ireki dugu sektore hau gertutik ezagutu eta bere esperientziei buruz hitz egiteko.

Ikuslea kontzertura iristen denean, argiztapen ona besterik ez du ikusten, baina atzean lan handia dago.
Madrilen ez bada, aurreko egunean bidaiatzea tokatzen zait, eta oso goiz muntaketarekin hasi. Hasieran riggina egiten dugu, soinuak eta argiztapenak zintzilikatuta doazen puntuak sabaian jarriz, eta ondoren, material hori lotu egiten dugu. Bira batean, normalean, bazkaltzeko dena prest izaten dugu, eta arratsaldean azken xehetasunak ikuskatzen ditugu, siesta bota eta kontzertu ordua iristen da. Emanaldia gauzatzen den bitartean ere rol eta postu ezberdinak ditugu: dimmerra (korrontea kontrolatzen duena), argiztapen-operadorea (nahaste-mahaia kontrolatzen duena), talde-burua (guztiek beren lana betetzen dutela zainduz) edo jarraipen-kanoia. Bukatzean, dena batu eta etxera itzultzen gara. Teknikariok ikuskizunen itzalean gaude, publikoak disfrutatu dezan dena prestatuz, baina ahalegina oharkabean pasa eta jendeak sarreren kostua altua dela sentitu arren, oro har azken emaitza baloratu egiten dela uste dut. Teknikarietan pentsatzen dugunean soinua datorkigu burura, baina gaur egun bideoa eta argiztapena garrantzi handia hartzen ari dira. Azken batean, argia zure subkontzientean ikusten duzuna da eta eragin zuzena du publikoaren aldartean. Kontzertu batean argiztapen lasaia badago, kaña ematen badiozu edo kolore bat edo bestea aukeratzen baduzu, sentimendu eta giro desberdina nabarituko duzu. Ni muntaiez arduratzen naiz bereziki, egiten ditudan lanak oso handiak direlako. Noizbait aurreprodukzioaz ere arduratu naiz, baina diseinuak eta show-ak enpresa jakin batzuk saltzen dituzte, gero guk martxan jarri ditzagun.

Zergatik hasi zinen industria honetan trebatzen?
Ikus-entzunezko komunikazioa ikasi nuen Euskal Herriko Unibertsitatean. Hala ere, oso gutxi hitz egiten da argiztapenaz karreran eta zinemara bideratuago dago. Kontzertuetan giroa guztiz desberdina dela uste dut eta deigarriagoa egiten zitzaidan. Basauriko Atomic Producciones enpresan hasi nintzen laguntzaile moduan lanean, jai herrikoietako kontzertuak muntatzen, baina egun batean Madrilgo master bati buruzko iragarkia ikusi nuen, zuzeneko ekitaldien argiztapenari buruzkoa, eta hona etortzera animatu nintzen. Sektore honetan bost postu oso zehatz daude teknikari moduan: soinua, bideoa, argia, rigging eta ekoizpena. Horietatik guztietatik argiztapena aukeratu nuen altueretan lan egiten delako -nahiz eta ez rigger-ak bezainbeste- eta beti izan dudalako koloreekin konexio berezia. Nire denbora librean koadroak margotzea pila bat gustatzen zait, esaterako. Masterraz gain, Madril aukeratu nuen hiribururik handienetakoa delako eta gure sektorean lan gehien sortzen duena delako, artista guztien nahitaezko geltokia baita.

Gainera, artista amerikarrak etortzen direnean, ia %90ek hemengo teknikariak hartzen dituzte, eta orduan beste leku batzuetako taldeekin lan egiteko aukera izango nuen. Hori gertatu zitzaidan Malumarekin, adibidez. Espainiara etorri zenean, Madrilen hartu zituen teknikariak Europako bira egiteko. Ikasketak amaitzean, Fluge Audiovisuales-en sartu nintzen, Espainiako enpresa handienetakoa, eta gaur egun autonomo gisa nabil Fluge, Smart Fussion edo PRG bezalako enpresentzat lanean. Madrilen egin nuen lehen emanaldia Kiss taldearena izan zen. Ez zen kontzertu arrunta, eta hainbeste jende ikustea eta horrek dakarren zirrara asko gustatu zitzaidan. Inflexio-puntu bat izan zen. Ni momentu hartan ez nintzen inor. Ondoren, Manolo Garcia, Rafael, Melendi, Los 40 Principales… bezalako aukerak agertu zitzaizkidan. Ekitaldi garrantzitsuenetan egoteko asko erreparatzen nien esperientzia handiagoa zuten teknikariei. 6-7 urtez ezagutza guztiak pixkanaka aplikatzen joan naiz eta orain, miresten ditudan jaialdietan ardura gehiago hartzea lortu dut, hala nola Mad Cool, Primavera Sound edo Ibai Llanosen ‘La Velada del Año’, non taldeburua izan naizen. Dagoeneko industria honetan nire tokia egitea lortu dudala esan dezaket. Jendeak badakiela nor naizen eta zein den nire potentziala.

Nola kudeatzen duzu eraginkortasunez egoera-aniztasun hori ekitaldi bakoitzaren gauzatzean bikaintasuna bermatzeko?
Betidanik oso bidaiaria izan naiz eta lankideak izan direnak orain lagun bihurtu dira. Eta askotan proiektuetan bat egiten jarraitzen dugu. Txantxetan, estatuan teknikarien elite bat dagoela esaten dugu, baina, egia esan, ekitaldi nabarmenetan lan egiten duten 200-300 pertsona horien artean gaude. Momentu asko partekatzen dira, gogor lan egiten dugu eta gure momentuak ere baditugu gozatzeko. Azken finean, biretan goazen gehienok gazteak izaten gara, bizitzeko gogoz, eta, beraz, familiartean sentitzen saiatzen gara. Artista bakoitzak bere produkzioko taldea du, eta haiek markatzen dituzte izan ditzakegun hartu-emanak. Adibidez, Izal taldearen bira oso hurbila izan zen, bai gure artean bai musikariekin, orduan giro magikoa sortu zen eta dena bikain atera zen. Jende ospetsua denean ez dut presiorik sentitzen. Nire lana egunero egiten dut eta nire faktura kobratzen dut. Orduan, ekitaldi bakoitza garrantzi bera du; gehiago edo gutxiago gustatu. Askotan galdetzen digute ea artistak nolakoak diren, baina guri ez zaigu axola. Ez gara zaleak. Eta artistek eskertzen dute. Nahikoa dute publikoaren presioarekin, eta guk elkarrekin denbora asko emango dugunez, normaltasunez daramagu. Haiek bezala, show-a publikoaren gozamenerako ahalik eta ondoen ateratzeko lan egiten dugu. Ikusleek disfrutatzen badute, denok disfrutatzen dugu hein batean. Hau da, energia hori sentitzen dugu, noski, baina ikuskizunaren zain gaude une oro. Beti egon da teknikook bizitza parrandan pasatzen dugularen kondaira. Baina ezta inola ere! Esan bezala, gure uneak ditugu, bai, baina festa amaitzen denean dena desmuntatu behar dugu, eta amaitu arte inork ezin du ezer ospatu. Nire kasuan, autonomoa izanik, agenda ondo antolatu behar dut ere, datak gainjarri gabe, zenbat lan egin dezakedan kontuan hartuz.

Espiritu abenturazalea duzula aipatu duzu. Zure ustez, lagungarria al da hori? 
Baietz esango nuke. Eskalada zalea naiz, eta egunerokoan asko egiten dudanez lan sokekin altueretan, trebatzeko ere balio dit. Garai batzuetan lan asko dugu, eta beste batzuetan gutxi; horregatik, denbora librea horretan ematen dugu normalean. Espiritu abenturazalea gure bizimoduaren parte da. Oso lan fisikoa da, dinamismoa eskatzen duena, eta nolabaiteko arriskua ere baduena. Zuzeneko ekitaldi bakoitzak ziurgabetasun puntu bat du. Gertatuko dena ez jakiteaz eta aurrea hartzeaz. Tona asko muntatzen ditugu eszenatokien gainean, eta Europako segurtasun-araudiak bete behar ditugu. Urtero berritu eta eguneratuta eduki behar ditugu aseguru medikuak, altuera eta abarri buruzko tituluak… Jaialdi handietan beti gertatu izan dira ezbeharrak. Mad Cool Festivalean, adibidez, gaizki lotzeagatik trapezista bat hil zen. Iaz ere Medusa jaialdian 20 urteko mutil bat hil zen haize bolada bortitzagatik. Prebentzioa presente izan behar dugu beti, diseinatzen duten ingeniarietatik hasi eta azken pieza berrikusten duen teknikariraino. Nire ustez, gure sektorearen arazorik handiena araututa ez dagoela da, ez baitugu hitzarmenik. Hori da enpresekin dugun borroka nagusia. Oso ondo ordaindutako lana da (nahiz eta beste herrialde batzuetan bikoitza kobratu), baina arriskupean gaude, etxetik kanpo denbora asko ematen dugu eta ezagutza handia eskatzen du.

“Orain miresten ditudan jaialdietan ardura handiagoa hartzea lortu dut: Mad Cool, Primavera Sound… bertako taldeburua izan naiz

Aurrerapen teknologiko etengabea kontuan hartuta, nola ikusten duzu sektorea eragiten eta eraldatzen ari dela?
Duela urte batzuk lanpara mota desberdinak erabiltzen genituen eta orain gero eta LED gehiago ditugu. Azken finean, ez dugu bonbillarik aldatu behar eta ez da hondakinik sortzen. Argilari helduek diote LE
Dak ez dutela tungstenoak ematen zuen argi bera, baina nik uste dut hori esaten dutela erromantiko samar geratu direlako. Teknologiarekin batera aurrera egin behar dugu. Gure sektorean berrikuntzak daude etengabe eta jasangarritasunean, pisuaren eta materialaren murrizketan… zentratzen ari dira, planetaren eta erosotasunaren alde egiteko. Markek ere puntako gailuak sortu nahi dituzte euren salmentak hazteko, lehia teknologikoan sartuta baitaude, eta enpresek gero eta ekipamendu hobea lortu nahi dute.

Zein da Euskadiko zuzeneko ikuskizunetako argiztatzaileen lan-maila?
Gero eta kalitate handiagoa dago, eta, oro har, oso teknikari onak daude. Madrilen ere euskaldun asko gaude, oso langileak eta baloratuak garelako. Han estimu handia diogu gure kulturari. Antzokiak, jaiak, kontzertuak, antzerkiak… Eszenaratze hori guztia kudeatu egin behar da, eta dedikazioarekin egiten dugu. Hala ere, Madril hiriburua da, ikuskizunetara bideratzeko diru kopurua askoz handiagoa dago, eta imajinaezinak diren gauzak egiteko aukera ematen dizu. Lurralde bakoitzaren beharrei ere erantzun behar zaie. Madrilen horrelako ekitaldiak gauzatzen dira dituen ezaugarriengatik. Euskal Herrian, adibidez, BBK Live edo Zinemaldia daukagu, eta primeran egokitzen dira beren baldintzetara.

Azkenik, nola ikusten duzu zeure burua hemendik urte batzuetara?
Pentsatzen ez dudan kontua da. Nahiago dut eramaten utzi eta ateratzen diren eta motibatzen nauten proiektuak hartzen joan. Askoz helduagoak diren eta seme-alabak dituzten lankideak ditut, orain nire lagunak direnak, eta libre daudenean gurekin abenturan eskalatzera etortzen dira. Lehen esan dudan bezala, lan hau bizimodu bat da, eta uste dut dena bateragarri egin daitekeela. Ez dut bilatzen noizbait finkatzea eta astelehenetik ostiralera irauten duen bulegoko bizimodua izatea. Ezingo nukeela uste dut, badakidalako zer den (banku batean lan egin nuelako), eta orain daukadan bizimodua beste askatasun mota bat ematen didalako. Oraingoz, aurten Bad Gyalen bira daukat aurretik, eta hemendik aurrera lotzen joango naizen ekitaldiak.

Osorik irakurri

☉ Basauri

Ibai Magdaleno Palacios:«Goi mailan egoteko sufritu behar da, gorputzak nahikoa dela esan arte»

Denboraldi bikaina egin du Ibaik, eta lana borobildu du orain Munduko txapelketarekin.

|

Munduko Virtus txapelduna izan da Magdaleno / Geuria

Ibai Magdaleno Palacios (Bilbo, 1996) Basauriko Bertako-Javi Conde Klub Paralinpikoko atleta da eta apirilean Munduko Virtus txapeldun bihurtu da, 10 kilometroko lasterketan. Txapelketa Kazakhstaneko Almaty hirian (Asia) jokatu zen apirilaren 19tik 21era. “Lehiaketa zirkuitu bihurgunetsu batean egin zen, 700 metrotik gorako altueran, eta zaila izan da proba egitea”, adierazi dute Javi Conde klubeko ordezkariek.
Magdalenok 33 minutu eta 15 segunduan egin zuen 10 kilometroko proba, eta mendean hartu zituen Daniel Bosy poloniarra eta Victor Karadzhov bulgariarra. “Lehiakide gogorrak”, adierazi dio GEURIAri Magdalenok. “Denboraldi bikaina egin du Ibaik. Laredon 10 kilometroko ibilbideko lasterketan errekorra egin zuen (33’05”), Reimseko (Frantzia) munduko txapelketetan pista estaliko 3.000 metroetako proban laugarren postuan bukatu zuen, eta orain Munduko txapelduna da!”, diote Javi Conde klubeko ordezkariek.

Lehenik eta behin, zorionak, Ibai! Munduko Virtus txapelduna zara 10 kilometroko lasterketan! Ez da marka makala, gero!
Eskerrik asko, Maider! Oso pozik nago, liluratuta! Ez nuen espero txapelketa irabazterik. Pozagatik eta urte hauetan guztietan egin dudan ahalegin guztiagatik negar egin nuen! Orain urrezko domina leku guztietara eramaten dut, ezin dut gainetik kendu!

Zelan joan zen txapelketa? Javi Conde klubetik adierazi dutenez, proba zaila izan zen txapelketa zirkuitu bihurgunetsu batean egin zelako eta 700 metrotik gorako altueran.
Lasterketa bikaina izan zen. Ni ez nago ohituta altitudean korrika egitera, baina dena ondo joan zen. Egia esan, ez nuen lehiaketa irabazterik espero, beraz, zoriontasuna bikoitza da!

Zelan bizi izan zenuen txapelketa eguna?

Goiz jaiki eta logelan genuenarekin gosaldu behar izan genuen. Gero gosaria eman ziguten bidean, baina ez nuen goserik. Txapelketa ospatzen zen lekura 05:00etan iritsi ginen eta 06:00etan beroketa lanak hasi nituen. 06:45erako lehen irteeran geunden. Lehentasuna genuen, beraz, lehenengo ilararaino eraman gintuzten eta denak, korrika egitera. Edaria eta janaria genituen hirugarren, seigarren eta bederatzigarren kilometroetan: indarrak hartzeko, ezinbestekoa. Egia da altitudean arnasa hartzea kosta egiten zitzaidala, logale nintzen, baina txipa aldatu eta motibatu egin nintzen. Ura hartu nuen lasterketan, eta berriro indarrak berreskuratu nituen, eta lasterketaren amaieran, maldan behera, estadiora iritsi nintzen. Ikaragarria izan zen!

Txapelketa Kazakhstaneko Almaty hirian jokatu zen. Kazakhstan zoragarria da. Almaty oso hiri anitza da, herrialde desberdinetako eta leku guztietako jendea dago. Eta bizi dudan esperientzia, zirraragarria! Oso ondo tratatu gaituzte eta bertako jendearekin bazkaldu genuen. Hiria oso polita da. Asko gustatu zait, Maider.

Almatyn edo inguruan turismoa egiteko aukera izan zenuen?
Ostiralean mendietara bisita antolatu zuten, bertako hegaztiak ikusteko, baina guk hirian egotea erabaki genuen, bidaiarekin nekatuta geundelako. Almatyko alkateak bisitatu gintuen eta irabazleoi opari bat eman zigun. Zorionak eman zizkigun kazakhstanderaz eta errusieraz, eta oso ondo tratatu gintuen. Oro har, Almatyn eta Kazakhstanen topo egin dugun guztiek bikain tratatu gaituzte.

Zer da Kazakhstanetik gehien gustatu zaizuna?
Berotzeko eta entrenatzeko egon ginen parkea asko gustatu zitzaidan, eta jende guztiarekin bazkaltzen egon ginen jauregia ere zoragarria zen. Dortsala hartzeko tokia, merkatua eta hotela ere gustatu zitzaizkidan. Janaria ere gustatu zitzaidan; osa ona zegoen.

Eta gutxien?

Gutxien gustatu zitzaidana lasterketako ordutegia da. Goiz zen.

Noiz hasi zinen atletismoan, Ibai?
2017an hasi nintzen atletismoan, aire zabalean egin zitekeen banakako kirol bat bilatzen nuelako. Banakako beste kirol batzuetan ere pentsatu nuen, baina atletismoa aukeratu nuen. Bakarkako kirolean hobeto moldatzen naiz, taldean baino. Txikitan futbola egin nuen, baina utzi nuen. Frontenisean ere hasi nintzen, baina hori ere utzi nuen. Eta azkenean atletismoan zentratu naiz. Azkarra izatea eta amets bat betetzea gustatzen zait: jolas paralinpikoetara nola edo hala joatea. Espainiako selekzioarekin egotea ere gustatzen zait, futbol taldeek egiten duten bezala, hautatua izatea, eta telebistan nire burua ikustea. Ea noizbait telebistan futbola ikusten dugun bezala, kirol egokituko txapelketa handiak ere ikus ditzakegun! Eta ahal dela, ni ikustea txapelketa handietan!

Zer ematen dizu atletismoak zure bizitzan?
Denetarik, egia esan. Gustuagatik, distrakzioagatik, hobby bezala, dibertsioagatik, osasuntsu egoteagatik, lagunak egiteagatik, lekuak bisitatzeagatik, egin behar dudan ahaleginagatik eta iraunkortasunagatik praktikatzen dut atletismoa. Nire bizitzan dena dago atletismoari lotuta.

Gaur egun Basauriko Bertako-Javi Conde Klubean zaude. Bai.
Hasiera batean Artunduaga Atletismo Taldean hasi nintzen. Gaur egun oraindik ere Artunduaga klubari lotuta nago, baina aldi berean Javi Conderen taldean ere banago, kirol egokituan zentratzen dena.

Zure entrenamenduez galdetuko banizu.
Nire entrenamenduak zorrotzak eta gogorrak dira. Goi mailan egoteko sufritu behar da edo zure errendimendua hobetu behar duzu gorputzak nahikoa dela esan arte.

 

Ibai Magdaleno (erdian), entrenamendu saioan

Noiz entrenatzen duzu?
Astean sei egunetan entrenatzen dut, egunero bi orduz. Normalean ostiraletan hartzen dut atseden, baina ostegunengatik aldatu izan dut. Entrenatzeaz gain, jarraitzen duzu dieta espezifikoren bat errendimendu hobea eta emaitza hobeak izateko? Ez. Denetarik jaten dut. Ez daukat egutegi bat egunero zer jan behar dudan zehazten duena. Denetarik jaten dut, osasuntsu.

Aurten Joko Olinpikoak eta Joko Paralinpikoak dira Parisen. Inoiz amestu al duzu joko batzuetan parte hartzea?
Ez naiz oraindik joko paralinpikoetara joan, baina bai Munduko, Europako eta Espainiako txapelketetara. Eta esan diezazuket asko gustatzen zaidala horietan lehiatzea. Beraz, Joko Paralinpikoetan parte hartzeak izugarria izan behar du!

Ametsa egi bihur daitekeela uste duzu? Joko Paralinpiko horietara joatea gustatuko litzaidake, noski, baina nire kategoriarako, T-20rako, proba gehiago jartzea bikaina izango litzateke. Kategoria honetan, adimen-urritasuna dugun atletok lehiatzen gara, eta proba gehiago jarriko balituzte, agian, Joko Paralinpikoetan parte hartzeko aukera izango nuke. Ea ametsa egi bihurtzen den eta Joko batzuetara joan eta irabazten dudan!

Aurten Basauri Kirolaren Europako hiriburua da. Zer espero duzu aurten Basaurirengandik? Urte ona izango da Basauriko kirolarentzat, asko baitago, gainera. Nik espero dudana da Espainiako txapelketa Basaurin irabaztea. Lapatzako zirkuituan jokatuko da. Ilusio handia daukat erronka horri begira.

Etorkizunean atletismoan jarraitzen ikusten duzu zeure burua?
Oraingoz, bai. Urtetik urtera noa. Gustatzen zait atletismoa, ondo sentiarazten nau eta urtetik urtera neure burua gainditzen saiatzen naiz atleta hobea izateko.

Entrenatzaile izan nahi duzu?
Agian entrenatzaile izan naiteke hemendik urte batzuetara. Auskalo. Baina, oraingoz, atletismoa egiten jarraituko dut atleta gisa. Etorkizunak esango du.

Osorik irakurri

☉ Zeberio

Arantza Perez Etxebarria: «Denok gara bat Mandoia Pelota Klubean; presidenterik ez dago»

Zeberioko pilota eskolak gaur egungoen eta datozen umeen etorkizunean izango duen aztarnaz hitz egin digu, aurten Zubialde auzoan konpondu behar duten pilotalekuan bertan

|

Arantza eta Esku Pilota eskolako kirolari bat / Geuria

Arantza Perez Etxebarria (Zeberio, 1979) Zeberioko Mandoia Pelota Klubeko presidentea da “paperetan”. Zaila egiten zaio bere burua “zuzendari” moduan definitzea eta are gehiago kamera baten aurrean ipintzea. Zeberioztarrak klubaren atzean lan egiten duten herritarren ahalegina azpimarratu du, tartean Beñat García zaratamarraren lan bikaina goraipatu du.

Zeberioko pilota eskolak gaur egungoen eta datozen umeen etorkizunean izango duen aztarnaz hitz egin digu, aurten Zubialde auzoan konpondu behar duten pilotalekuan bertan. Izan ere, neguko hezetasunak eta euriteek umeen entrenamenduak baldintzatu dituzte eta frontoian egin beharreko obra horien garrantzia azpimarratu du.

Klubeko paperetan zuzendari lez agertzen zara, Arantza. Badakigu, hala ere, zuzendari moduan aurkeztea ez duzula gogoko.
‘Presidente’ hitza ez zait batere gustatzen baina egia da esparru administratiboan klubeko zuzendari lez agertzen naizela. Hala da.

Eta nolako erronka da zuretzat, eta klubaren atzean dagoen lantaldearentzat, noski, Zeberioko pilota eskola kudeatzea?
Nik ez nuke erronka lez definituko; zirkunstantziek egoera honetara ekarri ninduten eta presidente lanak egitea proposatu zidaten. Hala ere, klub honen atzean ez dago arduradun bakarra; denok gara bat Zeberioko Mandoia Pelota Klubean. Gauza da klub bezala sortu ahal izateko izenak behar zirela, taldearen egitura modu legalean sortzeko, beste hitz batzuetan azalduta.

2023an hartu zenuen kargu honen ardura zure lantaldearekin. Nolako esperientzia izaten ari da erantzukizun hain handia duen klub honen norabidea zehaztearena?
Pozik nago, egia esateko. Azken batean, esperientzia honen bidez erakusten ari gara emakumeok ere era honetako beharrak egiteko gai garela.

Zeberioko Mandoia Pelota Klubak eskola ugari eta partida dezente antolatu izan ditu. Herritarrek ba al dakite nolako lana dagoen Mandoia bezalako pilota klub baten atzean? Lantaldeak bloke baten modura egiten du lan: Whatsapp talde bat dugu gure artean lana antolatu ahal izateko. Lan gogorrena ikasturte hasieran izan ohi da guretzat. Abuztuko eta iraileko aste horietan Bizkaiko Pilota Federazioarekin harremanetan ipintzen gara haurren izen-emateak, kategorien sailkapena, fitxak eta behar bestekoak burutzeko. Ikasturtea antolatzeko, alegia. Arlo ekonomikotik, gure aurrekontua antolatu eta klubeko dirua zertara bideratuko dugun ere erabaki behar da, eta horrek ere lan handia eta buruhausteak ematen ditu.

Eskualdeko esku-pilotaz berba egiten denean Zaratamo izan ohi da erreferentziazko herria, askotan. Nolako pisua dauka pilotak Zeberion?
Zaratamoren ospea bertatik irten diren pilotari famatuengatik izango da ziurrenik, baina Zeberion ere betidanik izan dugu frontoia eta herritarrek betidanik jokatu dute kirol honetan. Arraroa bada ere eta esku-pilotarekiko pasio handia egon bada ere, esku-pilota taldea izan da faltan izan dugun gauza bakarra.

Arraroa da, gero! Eta zer egiten zuen pilota gustuko zuen Zeberioko jendeak, orduan?
Duela urte asko Zeberiok pilota eskola bazuen, baina desagertu egin zen, eta duela hiruzpalau urte esku-pilota taldea sortu zuten herrian. Ordura arte inguruko herrietara joaten zen jendea esku-pilotan jokatzen ikastera eta praktikatzera: Zaratamora, Igorreko esku-pilota taldera… Orain, aldiz, Zeberion daukagu esku-pilotan jokatzeko aukera.

Arraroa bada ere eta esku-pilotarekiko pasio handia egon bada ere, esku-pilota taldea izan da faltan izan dugun gauza bakarra.

 

Zenbat umek osatzen dute Mandoia Pelota Kluba?
30 inguruk. Egia da badirela noizean behin fitxarik gabe jokatzera datozen umeak, baina kasu puntualak izan ohi dira, normalean kirolarekin lehen kontaktua egitera datozelako, proba modura. 

30 neska-mutil, beraz. Horietatik zenbat neska eta zenbat mutil?
Mutilak dira nagusi Zeberion. Gure eskolan lau neska baino ez ditugu. 

Momentuz kopurua oso urria da, baina historian atzera begiratuta eta feminismoaren ikuspuntutik ikusita betiere, garapenik izan dela esango zenuke nesken partaidetzaren esparruari dagokionez?
Lehen pentsaezina zen emakumeak pilotan jokatzen ikustea. Baina esan beharrekoa da futbola bezalako kirol nagusiek ere emakume asko eraman dituztela, bai Zeberion, baita Euskal Herrian ere. Honekin esan nahi dudana da Zeberion esku-pilotan aritzen ez ziren emakumeak futbolean aritzen zirela, herrian emakumezkoen futbol taldea egon bazegoelako. Esku-pilotak ez zuen zorte hori izan, tamalez, eta ez dakit zein izan zitekeen horren arrazoia, egia esateko. 

Eta pilotan emakume gehiago izateko formula zein izan liteke? Denbora kontua, agian?
Gero eta emakume gehiago dago esku-pilotan: bai entrenatzen, bai modu profesionalean jokatzen. Hori horrela da. Egoerak hobera egingo du, ziur, baina apurka-apurka. Ez da egun batetik bestera gertatuko den egoera izango.

Zu berez zeberioztarra zara, emakumea eta Mandoia Pelota Klubeko zuzendaria. Esku-pilota praktikatu ahal izan duzu inoiz?
Praktikatu berez ez, baina betidanik gustuko izan dut. Herretako eta profesionalen partidak ikustera joan izan naiz beti, baita herriko jaietan ere. Bi seme ditut eta esku-pilotan jo eta su dihardute biek. Azken batean horixe da asmoa, gazteek eta atzetik datozen umeek klub bat izatea maite duten kirol hau praktikatu ahal izateko.

Mandoia Pelota Klubak hiruzpalau urte besterik ez ditu. Nola ikusten duzu hemendik urte batzuetara? Herriko umeek maila profesionalean jokatzera iristeko erreminta modura erabili ahal izango dute?
Hori umeen esku dago. Nabarmendu nahi nuke entrenatzailerik onena dugula Zeberion: Beñat Garcia. Haurrak primeran entrenatzeaz gainera, psikologo modura lan izugarria egiten du haiekin eta umeak zein herritarrak benetan pozik daude berarekin.

Zer esan dezakezu Zubialdeko frontoiaz?
Leku oso onean kokatuta dago eta polita bezain handia da Zeberiokoa. Aukera asko ematen ditu jarduera ezberdinak antolatu ahal izateko: partidak jokatzeko, entrenamendu saioetarako… Frontoi asko laburtxoak dira eta jarduera ezberdinak antolatzeko arazoak izan ohi dituzte.

Hala ere Zeberioko frontoi honek konponketa garrantzitsu batzuk baditu faltan.
Itxura batean ondo dago, baina negu aldera, euria eta hotza datozenean, arazoak izaten hasi gara hezetasunarekin, entrenamendu saio asko bertan behera utzi behar izateraino. Astean zehar euri asko egiten duenean, asteburuko federazioko partidetan eragina du horrek guztiak eta ezin izan dira jokatu; “partxeak” ipini baditugu ere, zorua urez betetzen da. 

Zer dio Udalak honen inguruan?
Udala laguntzeko prest agertu da lehen momentutik eta egoeraren jakitun da. Etengabeko harremanetan gaude udal ordezkariekin eta aurtengo obra nagusia frontoian egingo dutela esan digute. Berez, obrari argi berdea eman diote. Hala ere, era honetako jarduketek denbora behar izaten dute eta guk ez dakigu noiz hasiko diren, ezta zer nolako jarduketa egingo duten ere.

Osorik irakurri