Sareak

☉ Arrigorriaga

Autismotik, gizartean bizirauten

Aurten hamasei urte bete dira APNABIren eguneko arreta-zentroak Arrigorriagan ateak ireki zituenetik. Autismoa duten pertsonen eta euren familien bizi-kalitatea hobetzen dute bertan. Egun, AENdun 30 erabitzaile dituzte eta horietako biren, Endikaren eta Gorkaren, familiekin izan gara.

|

Argazkia: Apnabi

Aurten hamasei urte bete dira APNABIren eguneko arreta-zentroak Arrigorriagan ateak ireki zituenetik. Autismoa duten pertsonen eta euren familien bizi-kalitatea hobetzen dute bertan. Egun, AENdun 30 erabiltzaile dituzte eta horietako biren, Endikaren eta Gorkaren, familiekin izan gara.

Pertsona bat. Begiak, sudurra, ahoa. Baina belarririk ez. Horrela marrazten zuen Endikak bere burua txikitan psikologoaren kontsultara joaten zenean. Baina, zergatik belarri barik? Entzumena ez zitzaion interesatzen. Bere barne munduan bizi da, errealitatetik urrun. Hala ere, lurrera itzuli behar da, bizitzaren ibilbidea eta erritmoa jarraitzeko. Ezarritako arauetara egokitu. Gizartea geltokirik gabeko trena da; ez du itxaroten, prest egon ala ez. Horregatik, orain, belarriak adi ditu, nola edo hala trenera igotzeko erabakia hartu duelako. 

Norbaitek bere barnerako portaera edo izaera duenean autista gisa mespretxuz etiketatzeko joera du gizarteak, nahasmenaren inguruko ezagutzarik izan gabe. Autismoaren Espektroko Nahasmena (AEN) terminoak neurogarapenari eta garunaren funtzionamenduari eragiten dioten baldintza-multzo zabalari egiten dio erreferentzia, eta zailtasunak sortzen ditu komunikazio eta interakzio sozialean, baita pentsamenduaren eta jokabidearen malgutasunean ere. 

Manuel Arebalo (Galdakao, 1960) Endikaren aita da. Gogoan du AENren berri K2000n egindako telebista saio baten bidez izan zutela, herrian bertan, Galdakaon. Bertan, autismoa zuen mutil bat eta bere aita agertu ziren, gaian aditua zen Donostiako psikiatra batek lagunduta. “Telebista saiotik irten ginenean geure burua haien egoeran islatuta ikusi genuen. Egoera gogorra da eta ez genuen onartu nahi izan”, aitortu du Manuelek. Azkenean, APNABI – Autismo Bizkaia elkartera joatea erabaki zuten eta bertako psikologo batekin elkartu ziren: “Entzun nahi ez genuen guztia esan zigun. Etxera itzultzean errealitate berri horren zati bat ikusten genuen”. Hala ere, beste bide profesional batzuetatik baieztapenen bila egin zuten: batzuek arreta edo heldutasun falta zela zioten; beste batzuek, ez zutela egoera argi ikusten. Horiek horrela, “APNABIra itzuli ginen, onarpen prozesua gogorra izan bazen ere, onena nahi baikenuen gure semearentzat”. 

Hori izan zen Endikaren familiaren ibilbidearen hasiera. Gorkaren kasua, ostera, zeharo ezberdina da. Hiru urte bete baino lehen diagnostikatu zioten AENa eta ikastetxeak berak bideratu zituen gurasoak APNABIra. María Ángeles Nievesek (Bilbo, 1961) ez du inoiz ahaztuko bere semeari zerbait gertatzen zitzaiola konturatu zen eguna: “Etxeko lanak egiten nenbilen, telebista piztuta, eta Gorka bertan zegoen: jostailuak aurrean zituen, baina bera galduta bezala zegoen. Deika hasi nintzaion, baina ez zuen erantzuten. Telebistaren aurrean jarri nintzen, eta ezer ez. Jostailu bat kendu nion, eta ezer ez. Adierazpen bakar bat ere ez. Horrela denbora tarte batez. Besoetan hartu nuen arte ez zen mugitu. Ikaratu egin ninduen”. 

Ingurunea ulertzeko zailtasunak errutina bat mantentzeko beharra eragiten die AENdun pertsonei. Hori zailtasuna izan ohi da familientzat, egitura zehatz bat sortu behar dutelako, eta edozein aldaketak nolabaiteko ezegonkortasuna eragin dezake haien seme-alabengan. Beraz, elkarren arteko ahalegina egin behar dute errutina baten barruan eroso sentituko diren erdibideko puntu bat lortzeko. Manuelen esanetan, Endika familiako beste kide bat da eta haien erabaki guztietan aintzat hartzen dute: “Jarduera ezberdinak egiten saiatzen gara bere eguneroko bizitzan ondo senti dadin, hala nola igerilekura, mendira edo kafe bat hartzera joan”. Gainera, asko batu dituela ziurtatzen du, Endikagatik ez balitz, ziurrenik ez lituzketelako hainbeste ekintza elkarrekin egingo. “Gure kasuan, bera aintzat hartu baino, haren inguruan biraka gabiz, laguntzeko prest”, gaineratu du María Ángelesek. Hala ere, Gorkak haien aldartean eragin handia duela dio, onerako, eguneroko kezkak albo batera utzi eta alaiago bizi direlako. 

Familiak ardatz dira AEN duten pertsonen garapenean. Bizimodua euren semearen beharretara moldatu dutela dio Gorkaren amak: “Bizitzako gauza askori uko egin diogu, adibidez kuadrillari, Gorkak ezin baitu gainontzekoon erritmo bera jarraitu”. Gorkak 21 urte ditu orain; Endikak, 36. Autismoa duten pertsonen gaitasunak eta premiak ezberdinak dira kasuaren arabera, baita garapen-maila ere. “Prozesu luzea igaro dugu, gorabehera askorekin, baina pixkanaka-pixkanaka Endika bizitza arruntera egokitu da”, dio bere aitak. Hala ere, lagunekin daudenean ez du komunikazioan maila berean kolaboratzen. Albo batean mantentzen da, zaila baita berarentzat pertsonekin harremantzea. Gurasoei estresa eta antsietatea eragiten die seme-alabengan bilakaera bat ikusteko itxaronaldi luzeak, eta batzuetan laguntza psikologikoa ere behar izaten dute. 

Arrigorriagan elkarturik 

APNABI elkarteak AENdun pertsonen eta haien familien bizitza garatzen laguntzeko eginkizuna du, laguntza emanez eta aukerak sortuz. Gorka, esaterako, ikastetxe arrunt batean ari zen eta egun batzuetan APNABIko ikasketa bereziko Aldamiz ikastetxera zihoan. Apurka-apurka, eskola arrunteko egunak gutxitu zituzten Gorkaren beharrak aldatzen zihoazen heinean. Endikak, aldiz, Elexaldeko institutuan ikasi zuen, eta elkarteko kide baten laguntza jaso zuen. Biei jarraipena eta ebaluazioa egin zien APNABIk eta orain Arrigorriagako eguneko arreta-zentroan elkartu dira. 

Udalak Atxukarro auzoko gune horren erabilera APNABIri utzi zion 2005ean, institutu zaharra ordezkatuz. Eguneko arreta-zentro moduan baliatzeko egokitu zuten Aldundiarekin lankidetzan, irisgarritasuna nabarmen hobetuz. Gaur egun, zerbitzu asko dituzte: erabilera anitzeko espazio komunez gain, fisioterapiarako, estimulaziorako eta psikomotrizitaterako gelak dituzte. Zentroa martxan jarri eta gutxira hasi zen Endika Arrigorriagako zentroan. “Galdakaotik gertu egoteaz gain, zerbait positiboa izango zela pentsatu genuen, bera bezalako jendearekin egongo zelako eta aurrera egiteko modu on bat izango zelako”, azaldu digu bere aitak. 

Eraikina inguru lasaian kokatuta dago, naturatik gertu eta herritik minutu gutxira. Azpiegituraren espazio-ezaugarriak eta ingurunearen aberastasuna direla eta, leku egokia da entitateko beste zerbitzu batzuen eskaintzarako, hala nola asteburuko familia-arnasaldiak. Aterpetxe gunea atondu zuten, eguneko zentroa asteburuetan eta oporraldietan familiei kontziliazioan eta atsedenaldian laguntzeko programarekin partekatzeko. Beraz, Arrigorriagako zentroak badu berezitasun bat: urteko 365 egunetan AENdun pertsonei eta haien familiei erantzuna ematea. “Kokapena pribilegio bat iruditzen zaigu; dena eskura duen etxetxo txikia da”, dio María Ángelesek: “Pandemiako itxialdian, Arrigorriagan plaza bat erabilgarri genuela esan zigutenean asko poztu ginen, Gorkak asteburuetako arnasaldiengatik ezagutzen baitzuen lekua”.

Askatasun eremua 

Familien hitzetan, Arrigorriagara heldu zirenean informazio-trukea egin zuten bertako profesionalekin, bai zentrotik nola funtzionatzen zuten jakiteko, bai zentroak berak haien semeen interesak eta gaitasunak ezagutzeko. Gaur egun ere eguneko arreta-zentroko profesionalekin harreman estua mantentzen dutela baieztatu dute biek. Cristina Garcia (Bilbo, 1981) da APNABIko eguneko arreta-zentro horretako zuzendaria: “Inkorporazio baten berri ematen digutenean, haren inguruarekin koordinatzen gara AEN duen pertsona ezagutzeko eta plana beren-beregi berarentzat diseinatzeko”. Zentroan egiten dituzten ekintzak erabiltzaile bakoitzaren beharretara egokitzen dituzte, guztiek ez baitute patroi bera jarraitzen: “Taldeak heterogeneoak diren arren, antzeko interesak izatea bilatzen dugu, talde lan-dinamikak posible egiteko”. 

Cristina Garcia Arrigorriagako Apnabi zentroko zuzendaria da // Geuria

AENdun pertsonek espazioak eta jendea testuingurutan sailkatzen dituzte, eta Arrigorriagako zentroa haien lantokia da. Familietatik urruntzen laguntzen die, burujabeak bihurtuz. “Eguneko arreta-zentroko programak autonomiarekin eta autogarapenarekin lotutako gaitasunak eskuratzera bideratuta daude, ongizate fisiko eta emozionala sustatzearekin batera”, dio Cristinak. Sedentarismoa saihestu, erabiltzaileen premiei modu integralean aurre egin, banakako helburuen programazioa prestatu eta horiei guztiei jarraipena ematen diete. Gainera, herrian ere eguneroko bizitzan txertatzeko ekintza txikiak egiten dituzte eta horrela gizarteratzea bultzatu. 

“Guk, gurasook, ez dugu bertan esku hartzen, ez baitugu bere espazioa inbaditu nahi”, jakinarazi du Manuelek: “Arrigorriagako eremu hori beraientzat bakarrik izatea nahi dugu, askatasun osoa izateko”. Familiek egunero dute euren seme-alaben jardueren berri, eta oso gustura doazela nabarmendu dute: “Zentroaren inguruan galdetzen diogunean aurpegian irribarrea marrazten zaio, beti”, ziurtatu du Endikaren amak.

Garaipen txikiak lortuz 

Komunikazioa lantzea erronka handia da eta, aldi berean, baita poztasun handienak ekar ditzakeen garapena ere. “Komunikazioa lantzearen poderioz, Gorka gero eta gutxiago zapuzten dela konturatu gara, eta, ondorioz, gu ere bai”, dio María Ángelesek. Arrigorriagako eguneko zentroko zuzendariaren esanetan, komunikazio-arloko gaitasunak eskuratzea garrantzia handikoa da, “horrela, beraien inguruneari nola sentitzen diren adierazteko gai izango dira, komunitatean integratzea erraztuz”, azaldu du Cristina Garciak. 

Endika bere inguruan dituen elkarrizketa guztiei adi dagoela dio bere aitak. Era berean, gero eta hobeto sumatzen ditu frustrazioak, “esaterako, Bilbora joateko gogorik ez dudala esaten badiot, ulertu, moldatu eta obeditu egiten du orain”. Txikikeria bat dirudien arren, horretan eragin handia izan du bere MP3 gailutik urrundu izanak. Aurikularrak jartzen zituenean mundutik deskonektatzen zen. Denbora gelditu egiten zitzaion tarte horretan eta, errealitatera bueltatzen zenean, larritasun handia sortzen zitzaion, bera deskonektatuta zegoen bitartean munduak aurrera egin zuela konturatzen baitzen. “Hori dela eta, musika beti aurikularrik barik entzungo zuela erabaki genuen, elkarrizketak entzuteko gaitasuna ken ez diezaion, horixe behar baitu”, dio Manuelek. Garrantzitsua da bere buruaz eta inguruneaz jabetzea, pertzepzio horietatik abiatuta errealitatea eraikitzeko. 

AENdun pertsonek euren segurtasun-burbuilara itzultzeko etengabeko beharra dute. Hortaz, egoeren malgutasuna lantzea ezinbestekoa da, bizitza ustekabez beteta baitago, baina lan orok bere fruituak ematen ditu bizitzaren uneren batean. Horren adibide garbia izan zen Gorkari gertatu zitzaion pasarte hau eta nola egin zion aurre: azken orduko trafiko ezbehar batek eraginda, ordubetez autobusaren zain egon behar izan zuen Gorkak, eta gai izan zen ordubetez itxaroteko txintik esan gabe. Bat-bateko atzerapen batera egokitzen jakin zuen, zentroan itxaronaldiak lantzeari esker.

Egonkortasunaren bila 

“Egunetik egunera ikasten dugun nahasmena da, pertsona bakoitzaren ezaugarriak eta eguneroko egoerak bideratzeko duten moduak guztiz ezberdinak baitira”, dio Manuel Arebalok: “Ezezagunari aurre egiten diogu etengabe, agian ez beti modurik onenean, baina bai gure semearentzat hobea dela uste dugun moduan”. Familiak ekintza eta sentimendu bakoitzaren zergatia ulertzen saiatzen dira une oro. “Zoriontsu egin nahi dugu, baina ezjakintasuna handia dago gaixotasunaren inguruan, eta batzuetan ez dakigu nola jokatu”, azaldu du María Ángeles Nievesek. Egoerak eta emozioak ondo identifikatzea zaila da AEN duten pertsonentzat: ezezagunarekiko beldur dira, errutinatik irtetea erronka handia da, estresa eragiten die, baina aurrera egin behar dute. 

Familiek eta elkarteek eskua luzatzen diete besteen erritmoari jarraitzeko eta ahalik eta bizitza zoriontsuena lortzeko. Baina munduan ez gara bakarrik bizi. Gizartearen laguntzak dena erraztuko luke. “Jende gehienak ulertzen du, baina denetariko komentarioak entzun behar izan ditugu: A ze ume lotsagabea!, astindu bat garaiz…”, dio penaz Gorkaren amak: “Batzuetan pazientzia gehiago behar da gainontzekoekin seme-alabekin baino”. Manuelen aburuz, garaiak aldatu diren arren, oraindik ez gara konturatzen gizartea zabala eta anitza dela: “Aspaldian kalean, gure begien aurrean, ikusezinak ziren egoerak agerian geratzen ari dira orain. Hala ere, adibidez, Galdakaok gehiago enpatizatu beharko luke AENdun herritarrekin”. 

Arrigorriagako eguneko arreta-zentroko zuzendariak dioenez, familiek oso zeregin garrantzitsua dute gizartean AEN duten pertsonak ikusarazteko, batez ere herri txikietan. “Hori da APNABIn dugun erronka handienetako bat: gizartearen zati honi ikusgarritasuna ematea, eta ikusgarritasunarekin batera, inklusioa”, adierazi du. Ainhoa Basarrate (Laudio, 1992) APNABIko komunikazio arduradunaren arabera, ezagutzak ulertzen laguntzen du, eta ez da zertan dena jakin, baina bai errealitate hau existitzen dela eta gizartearen parte dela, guztion arteko elkarbizitza errazagoa izan dadin. “Denok ditugu zailtasunak maila desberdinetan, eta orduan konturatzen gara inguruneak ez digula erraztasunik ematen zailtasunak gainditzeko”, argitu du Ainhoak: “AEN duten pertsonei etengabe gertatzen zaie hau”. 

Leku egokian daudela eta haien seme-alabentzat etorkizun bat dagoela jakiteak lasaitasuna ematen die familiei. Euren xedea egonkortasuna aurkitzea da. Endikak topatu du dagoeneko, eta Gorka bide onean dago. “Une honetan Arrigorriaga Endikaren bizitzaren %50 da”, dio bere aitak: “Laguntza handia da familiok bizimodu normala egin dezagun, eta haiek ere beren bizitza propioa gara dezaten”. María Ángelesek ere argi dauka bere semearen etorkizuna: Gorkak gaitasun guztiak garatzea nahi du, eta hala, zoriontsu izatea.

☉ Arrigorriaga

Arrigorriagako Taekwondo Openak estatu mailako 208 kirolari hartuko ditu asteburuan

Otsailaren 24an Arrigorriagako Taekwondo Openaren 20. edizioa ospatuko dute kiroldegiko frontoian, 09:00etatik aurrera

|

Iazko openeko momentu bat // Garriko Taekwondo Taldea

Otsailaren 24an Arrigorriagako Taekwondo Openaren 20. edizioa ospatuko dute kiroldegiko frontoian, 09:00etatik aurrera: “Marka hautsi dugu, izena emateko epea bukatu eta hiru egunera Estatu osoko eta Andorrako 27 taldeko 208 kirolari egongo dira pilotalekuan”, azaldu dute Garriko Taekwondo Taldetik, jardueraren antolaketatik.

“Euskadiko taekwondo-txapelketarik zaharrenaren hogeigarren edizioa eta Espainian tradizio handiena duenetako bat harrera ikusgarria izaten ari da taekwondo nazionalaren munduan”, azaldu dute Garrikotik.

“Gaur egun, Katalunia, Aragoi, Errioxa, Gaztela eta Leon, Kantabria, Balearrak, Andorra eta Euskadiko selekzio nazionala lehiatuko dira”. Kategoria bi egongo dira zapatuan: kadete eta junior. “Arrigorriagara jende asko hurbiltzea espero dugu”, azaldu dute Garrikotik. “Garrikok podiumean egoteko borrokatuko diren 14 kirolariz osatutako taldearekin hartuko du parte”.

Garriko Taekwondo Taldea: “Garrikok podiumean egoteko borrokatuko diren 14 kirolariz osatutako taldearekin hartuko du parte”

Iazko openeko momentu bat // Garriko Taekwondo Taldea

Osorik irakurri

☉ Arrigorriaga

Abusuko inauterietako marrazki bizidunek Arrigorriagako auzoaren kaleak hartu dituzte

Abusuko inauterietako kalejira Ollargan, Olatxu eta Santa Isabel auzoetatik igaro zen eta amaieran txokolatada egin zuten haur eta helduentzat

|

Abusuko inauteriak // Idoia Molina

Abusuko inauteriek eskualdeko mozorro jaiei amaiera eman diete asteburu honetan Etxebarrirekin batera. 14:45etan inauterietako bazkaria egin zuten Santa Isabel auzoko frontoian.

Arrigorriagako auzoko jaietako kalejira Ollargan, Olatxu eta Santa Isabel auzoetatik igaro zen eta amaieran txokolatada egin zuten haur eta helduentzat. Ibilbidea Tarumba percusión taldearekin egin zuten, Ollargango plazan.

Osorik irakurri

☉ Arrigorriaga

Foru Aldundiak espedientea ireki dio Arrigorriagako adinekoen egoitzari, zenbait familiren kexak jaso ostean

“Ikuskapena egin da, eta dagoeneko zenbait neurri zuzentzaile jarri dituzte abian, eta antzemandako akatsak konpontzeko epeak ezarri dituzte”, azaldu du Maite Ibarra Arrigorriagako alkateak

|

Adinekoen egoitza // Gmaps

Duela hilabete, Arrigorriagako adinekoen egoitzako erabiltzaile batzuen zenbait familiak udal gobernuarekin harremanetan ipini ziren zerbitzuak dituen “hutsuneengatik” kezkatuta. Egoitza kudeatzeko ardura berez Bizkaiko Foru Aldundiari dagokio, baina Arrigorriagako gobernu taldeak adinekoen zentroko erabiltzaileen senideekin konpromisoa hartu zuen beren kezkak Foru Aldundira helarazteko, egoerari irtenbidea emateko.

“Egoitzako erabiltzaileei ematen zaien zerbitzua eta tratua berebiziko garrantzia du”, azaldu du Maite Ibarra Arrigorriagako alkateak. “Herriko adinekoak dira, zaintza duina eta kalitatezkoa behar dutenak. Familiei laguntzen jarraituko dugu berme guztiak lortu arte”.

Maite Ibarra: “Herriko adinekoak dira, zaintza duina eta kalitatezkoa behar dutenak. Familiei laguntzen jarraituko dugu berme guztiak lortu arte”

Arazoa azaleratu zenetik hiru bilera egin dituzte elkarlanerako eta zerbitzua hobetzeko ekarpenak egiteko helburuarekin: “Horri esker, Bizkaiko Foru Aldundiak espediente bat ireki du egoera ikertzeko”, azaldu dute Udaletik. “Ikuskapena egin da, eta dagoeneko zenbait neurri zuzentzaile jarri dituzte abian, eta antzemandako akatsak konpontzeko epeak ezarri dituzte”.

Egoitzako erabiltzaileak, 2020an // Geuria

Sinadura bilketaren ondorioa

Urtarrilaren amaieran azaleratu zen Arrigorriagako edadekoen egoitzan gertatzen ari diren gorabeherak, GEURIAn azaldu bezala. Zentroko erabiltzaileen senideek sinadura bilketa abiarazi zuten zerbitzuaren gaur egungo egoera salatzearren. Behin eta berriro errepikatzen den problema nagusia mediku falta da, bertako lan-baldintza kaskarrei egotziz.

Zentroko erabiltzaileen senide batzuk, Maite Ibarrarekin lagunduta Itziar Garamendi Azpiegiturak saileko zuzendari kudeatzailearekin batu ziren egoeraren berri izan zutenean.

Osorik irakurri

☉ Arrigorriaga

Iratxe Fresnedak ‘Tetuan. Kanpoaldea/Barnealdea. Eguna’ argazki-erakusketa hasi du Arrigorriagan

Otsailaren 29ra arte Tetuan filmaren grabazioan egindako argazkiak ikusteko aukera izango dute herritarrek, astelehenetik igandera

|

Argazki-erakusketako obretako bat // Iratxe Fresneda

Arrigorriagako udaletxeko Euskaldun Berria aretoak Iratxe Fresneda zinemagilearen Tetuan. Kanpoaldea/Barnealdea. Eguna izeneko argazki-erakusketa abiarazi du. Otsailaren 29ra arte Tetuan filmaren grabazioan egindako argazkiak ikusteko aukera izango dute herritarrek, astelehenetik larunbatera 18:00etatik 20:00ak arte eta domeketan, 12:00etatik 14:00ak arte.

“3.000 argazki baino gehiago ditut eta horien arteko aukeraketa bat izan da Arrigorriagako udaletxean ikusiko direnak”, azaldu dio zinemagileak GEURIA komunikabideari. Aukeraketa hori Saioa Etxebarria komisarioarekin egin zuen Fresnedak 2023ko apirilaren 20tik maiatzera 6ra Donostiako Alderdi Eder Udal Liburutegi Nagusian egindako erakusketarako. Arrigorriagako Euskaldun Berrian Fresnedak berak egindako 100×70 zentimetroko formatuko 20 argazki ikusi ahal izango dituzte bertara hurbilduko direnek: “Filmaren grabaketarako bide pilo bat exploratu genituen, grabaketetan fase asko daudelako: lokalizazio lanetarako, produkzio lanetarako… Harrera-lekuak, igarotze-lekuak eta pertsonak, haien lagunak eta senideak dira erakusketaren begiradaren xede”.

Iratxe Fresneda: “3.000 argazki baino gehiago ditut eta horien arteko aukeraketa bat izan da Arrigorriagako udaletxean ikusiko direnak”

Arrigorriagarraren ‘Tetuan’ filma martxoaren 2an proiektatuko dute Arrigorriagako Lonbo aretoan, eta horren haritik prestatu dute dokumentalaren filmaketan egindako argazkiak. “Lanaren eragilea munduan zehar gertatzen ari den pertsonen mugimenduari lotutako aurpegien eta paisaien bilaketa da. .

Iratxe Fresneda // Geuria

‘Tetuan’ bere hirugarren lana da eta Arrigorriaga herria du proiektuaren ardatzetako bat, dokumentalaren protagonistetako bat, Carmelo Fresneda, Iratxeren aita, herrikoa baitzen. Filmak Bilboko Zinebi jaialdian egin zuen estreinaldi bikoitza 2022an, GEURIAn jaso bezala, eta harrezgeroztik hainbat zinema-jaialditan lehiatu da. “Bizitzaren bidaia” bezala definitu zuen Fresnedak bere filma. Dokumentalean bertan, aita migratzailearen istorioaren jakin-minak gidatua, zuzendariak  iraganeko eta orainaldiko istorioen berreraikitzea eta bilaketa-bidaia kontatzen du.

Argazki-erakusketako lan bat // Iratxe Fresneda

Tetuanetik mundura

Saioa Etxebarria komisarioaren arabera, “Tetuán ez fikziozko film bat da, baina road movie bat da ere. Bertan, begirada pertsonalbatetik autoreak atzeman eta aztertzen dituen lekuak igarotze-lekuak eta etxeinprobisatuak dira aldi berean. Tetuánek egiten duen bidaia zinemagilearen aitarenarrastoei jarraitzeko ekindako prozesu bat da, bidaia zinematografiko bati ekiteko aitzakia.Tarteka, begirada behatzaile eta partehartzaile batetik, filmaren protagonisten bidelagungisa jarduten du Fresnedak, eta haien erregistroa egiten du Danubio ibaiaren ertzetatik, Madrilgo kaleetatik, Saharako basamortutik, Tetuango zokotik eta Euskal Herriko parajeetatik. Jasotzen dituen bat-bateko irudiak organikoak dira eta panpina errusiar batenantzera biltzen dituzte barnean begiradak, paisaiak, herriak, eguneroko bizitzak,mugimendua, argiak eragiten dion lilura eta bazterretako istorioei darien edertasuna. Zinemaren eta argazki sorta honen arteko ezinbesteko loturak, filmaketaren egunkari gisaez ezik, besteen bizitzako uneak atzemateko ere balio izan dio, gero gure esperientzienparte bihurtzeko”.

Osorik irakurri

☉ Arrigorriaga

Arrigorriagako EAJk gobernu taldearen osasun zentro eta kiroldegi berriaren proiektuak kritikatu ditu

Oposizioaren arabera, gobernu taldeak “promesa huts asko egin ditu, komunikatzen dituzten planteamenduetako batek ere ez duelako ez bideragarritasun-proiekturik ez finantzaketa-planik atzean”

|

Arrigorriagako herritar bat, gaur egungo osasun zentroaren aurrean // Geuria

Alberto Ruiz de Azua Arrigorriagako EAJko bozeramaileak gobernu taldeak osasun zentroarentzat eta kiroldegi berriarentzat dituen proiektuak “promesa huts” moduan definitu ditu: ” komunikatzen dituzten planteamenduetako batek ere ez duelako ez bideragarritasun-proiekturik ez finantzaketa-planik atzean”, izan dira jeltzalearen berbak. “Eta hori guztia prozesu parte-hartzaileen amaierarik gabeko batekin ondu da, erabakiak hartzeko gaitasunik ez dutela estali nahian”.

Arrigorriagako osasun zentro berriarei dagokionez, oposiziotik osasun zentro berri baten beharra berretsi dute, baina aldi berean gobernu taldearen “negoziatzeko borondate eza” salatu dute ere: “Gainera, publikoki aipatu zuten proiektua URArekin eta Osakidetzarekin partekatu zutela. Kontuz: gauza bat partekatzea da, eta beste bat, oso desberdina, adostu izana eta aldeko txostena izatea”, nabarmendu du Azuak.

Osasun zentro berriaren kokalekuari dagokionez, oposizioak udal gobernuak aukeratutako lursailaren “desegokitasuna” aipatu du: “2023ko ekainaren 18an ikusi genuen nola urak gainez eginten zuela osasun-zentro berria planteatzen duten lursailean”.

Horrekin batera eraikin berria lursail horretan egin beharko liratekeen aldaketak gehitu dituzte jeltzaleek: “Tamaina handiko zuhaitzak moztu beharko lirateke, dozenaka urte daramatzatenak. Inkongruentea da herri-administrazio guztiek hiriguneetan berdeguneak sortzeko lan egitea eta Arrigorriagako gobernu-taldeak herrian geratzen den birika berde bakarrenetako batean eraikitzea planteatzea”.

Alberto Ruiz de Azua: “Inkongruentea da herri-administrazio guztiek hiriguneetan berdeguneak sortzeko lan egitea eta Arrigorriagako gobernu-taldeak herrian geratzen den birika berde bakarrenetako batean eraikitzea planteatzea”

Kiroldegi berriari dagokionez, joan den legegintzaldian prozesu parte-hartzailea martxan ipini zuen EH Bilduk proiektua garatzeko: “20 milioi euroko oinarrizko diseinua sortu zuten. Badakigu Eusko Jaurlaritzarekin eta Bizkaiko Foru Aldundiarekin bildu ondoren konturatu direla beren planteamenduarekin ezin izango dituztela 12 milioi inguru izan. Berriz hasi behar dira eta guztion artean lana egitea nahi dute. Gure erantzuna ezetz izango da”.

Proposamena, erdigunean

Joan den urtarrila amaieran Arrigorriagako udal gobernuak osasun zentro berriaren proposamenaren berri eman zuen, GEURIAn azaldu bezalaxe. Gaur egungo eraikinaren egoera “txarra” salatu dute herritarrek azken urteetan: “Aspalditik datorren kontua da hau”, azaldu dio Jon Txarroaldek GEURIAri. “Azken urteetan okerrera egin duela uste dut. Gainera, zerbitzuei begira justu gelditu da eta egoera horren aurrean Osakidetzak berriro planteatu behar du osasun zentro bati begira arrigorriagarrok zer nolako zerbitzuak behar ditugun gure herrian”.

Osasun zentro berria lursail honetan proposatu du gobernu taldeak // Geuria

GEURIA Maite Ibarra herriko alkateagaz elkartu zen urtarrila amaieran, osasun zentroaren alboan: “Argi eta garbi, urteak dira Arrigorriagak osasun zentro berria behar duela”, aitortu zuen Ibarrak. “Aspalditik gaude Osakidetzarekin elkarlanean proiektu honekin: eskualdeko arduradunekin eta baita oposizioarekin ere kontrastea egin dugu eta orain Eusko Jaurlaritzako arduradunekin bilera izango dugu laster, gure proposamena aurkezteko”.

Maite Ibarra: “Aspalditik gaude Osakidetzarekin elkarlanean proiektu honekin: eskualdeko arduradunekin eta baita oposizioarekin ere kontrastea egin dugu eta orain Eusko Jaurlaritzako arduradunekin bilera izango dugu laster”

Udaleko teknikariekin hainbat aukera aztertu eta zenbait irizpide kontuan hartu ostean, udal gobernuaren proposamen hori gaur egungo osasun zentroaren alboan dagoen lursail zati bat Osakidetzari lagatzean datza: Frontoitik Teodosia Ortega parkea hasi baino lehen dagoen eszenatokidun lursail hori, hain zuzen ere. “Lurzoru hau proposamen bat besterik ez da”, argitu zuen Maitek. “Hala ere, argi eta garbi esan behar da azken hitza Osakidetzarena izango dela, berak eskatu baitio udal gobernuari udal lurzoru hori. Guk geure lanak bete ditugu”. Hori horrela, gobernu-taldearen proiektua litzateke hutsik geratuko litzatekeen eraikinean (egungo osasun-zentroa) etxebizitza-jarduketa bat garatzea

“Azken hitza Osakidetzarena izango da, berak eskatu baitio udal gobernuari udal lurzoru hori. Guk geure lanak bete ditugu”

Herriko alkateak esan du aukera “oso ona” dela honako hau erdigunean kokatuta dagoelako eta irisgarritasun onekoa delako, besteak beste. Udal gobernuak URA agentziarekin aztertu du eremu hau eta Ibarraren hitzetan “printzipioz ez dago arazorik”.

Iazko maiatza hasieran HAPOn sartu zuen gobernu taldeak osasun zentro berriaren proiektua eta laster onarpena emango zaiola aurreratu du Arrigorriagako alkateak.

 

Osorik irakurri