Sareak

☉ Arrigorriaga

Enara Menoyo eta Janire Martinez: «Altzoan elkartea amak eusteko sarea da, emakumeok bereziki zaurgarri gaudenerako»

Aita-amek beren esperientziak partekatu eta zalantzak argitzeko espazioa da Altzoan Zaintza Sarea. Urrian egin dituzte lehen ekintzak Arrigorriagako Lamiaenan, Zaratamon, Ugaon eta eskualdean ere jardungo duten arren.

|

Enara Menoyo eta Janire Martinez Altzoan Zaintza Sareko kideekin batu gara Lamiaena Arrigorriagako Emakumeen Etxean // Geuria

[2022ko azaroaren 3an paperezko edizioan publikatutako elkarrizketa – Geuria 090] Seme-alabak “ondo” zaintzen saiatzen diren arren, kanpotik beti egongo dira gurasoenganako kritikak; zenbaitetan, gainera, intentzio onez egindako komentarioek ere lagundu baino epaitu egiten dituzte aita-amak. Enara Menoyok (Arrigorriaga, 1988) eta Janire Martínezek (Erromo, 1981) ondo ezagutzen dute bizipen hori, eta amatasunak eta zaintzak ekarri dizkieten zailtasunak landu eta esperientzia horiek partekatzeko asmoz, Altzoan izeneko elkartea sortu dute beste zazpi emakumerekin batera. Cris, Goiz, Izaskun, Judith, Kati, Lorea eta Tamara —beste hainbat guraso bezala— haurdunaldian eta haurrak hezteko prozesuan bakarrik sentitu diren emakumeak dira, eta guztien artean, eskualde mailako laguntza eta babes sarea osatzeko lehen pausoak eman dituzte.

Zer da Altzoan Zaintza Sarea, eta zein helbururekin sortu duzue?
Janire Martínez: Altzoan elkartea amak eusteko sarea da, emakumeok bereziki zaurgarri gaudenerako. Gure helburua, beraz, emakumeen babeslekua izatea da, esperientziak partekatzeko eta zalantzak argitzeko. Baina, egia da, andrazkoen beharrizanetatik sortu den taldea garen arren, orokorrean, gurasoei, aita-amei, zein seme-alabei laguntzeko espazioa ere bagarela.
Enara Menoyo: Sare horretan sartuko lirateke haurdun dauden emakumeak ere, oraindik ama izan ez direnak; izan ere, uste dugu soslai desberdin horiek (aita-amak, haurra izan duten emakumeak zein haurdun daudenak) oso lagungarriak izan daitezkeela taldean denetariko esperientziak partekatzeko. Prozesuaren puntu batean dauden pertsonei garai hori pasatu duen beste batzuekin hizketaldia egiteko aukera eskaintzeko, alegia.

Zergatik sortu duzue momentu honetan? Eta nolakoa izan da sortze prozesua?
E.M.: Gu bion kasuan, haurdun gelditu ginelako. Ni momentu horretan oso galduta sentitu nintzen, eta animikoki ez nengoen ondo, dena oso polita izango dela esaten baitizute beti, baina, emakume askorentzako, aldaketa zaila izaten da. Orduan, Janirek babesa eskaini zidan.
J.M.: Azkenean, laguntzaren premia ikusi genuen guk biok. Gero, emakume gehiagorekin aritu ginen gure esperientziak partekatzen, eta haiek ere ideia ona iritzi zioten laguntasun taldetxoa sortzeari.

Altzoan Zaintza Sareko talde eragileko kideak Lamiaenan // Utzitakoa

Hego Uribe mailan jarduten duzuen taldea zarete.
J.M.: Proiektua, berez, Arrigorriagan, Ugaon eta Zaratamon dago errotuta, herri hauetako emakumeok emagin bera daukagulako, Arrigorriagakoa. Halere, Basaurira, Etxebarrira, Galdakaora edo Zeberiora zabaltzen badugu sarea, ezin hobeto: ez da talde itxia, eta etorri nahi duten guztiak batu daitezke. Egia da haurrak dituen jendearen kasuan, hurbiltasuna oso garrantzitsua dela kontziliaziorako, eta arrazoi praktikoengatik taldea etxetik hurbil izatea litzatekeela onena. Baina parte hartzeko modu gehiago ere badaude: tailerretara etortzea, ekintzetan izena ematea, Whatsapp taldetik beste baten zalantzak argitzeko prest egotea… Laguntza eskaintzen ahalegintzea da kontua.
E.M.: Eta horretarako ez da beharrezkoa, %100ean bertan egotea. Batzuek gehiago egin ahalko dute, eta beste batzuek, gutxiago; izan ere, guztiok bizi dugu amatasuna eta badakigu moldatzen jakin behar dugula.

Zein beharrizan edo hutsune izan dira taldea sortzera bultzatu zaituztenak?
E.M.: Sistema publikoan gabeziak daude. Haurdun gelditu eta Osakidetzan emaginarekin prozesua hasi dugunean nabaritu ditugu hutsune horiek: baliabide falta eta informazioa lortzeko zailtasunak, adibidez. Orduan, pentsatu dugu prozesua aurretik bizi izan duten emakumeek oraindik bide hori egin ez dutenei informazioa eman eta bermatu ahal dietela, eta, horrez gain, askotan, prozesuan oso bakarrik sentitzen zarenez, babesa emango dizun norbait ere ondo datorrela.
J.M.: Dena oso polita izango dela esaten dizute, eta gero, arazoak aurrez aurre dituzunean, momentu gogorretan, bakarrik zaude. Ez zaizu informaziorik heltzen, eta zu zeu hasi behar zara bila. Beraz, prebentzio lan hori egitea garrantzitsua dela iruditzen zaigu, baliabideak arazoak sortu baino lehenago eskura daitezkeela azaltzea eta erraztasun horiek guk geuk eskaintzea.

Kontaktu sarea osatzen ari zarete profesionalekin?
J.M.: Bai. Dokumentu batean ditugu hainbat espezialistaren izenak, eta hitzaldiak eta tailerrak ere haiekin egingo ditugu. Loaren aholkulariak, edoskitzekoak, eta sare publikoan sartzen ez diren beste hainbat profesionalen lana ere ezagutzera eman nahi dugu horrela: pelbiseko lurzoruko fisioterapeutak, Doulak, jaiotza-inguruko psikologoak… Etapa osoan beharrezkoak diren espezialistak dira, baina sistema publikoan eskaintzen ez direnak. Orduan, bakoitzak norbere aldetik bilatu behar izaten ditu.
E.M.: Eta Osakidetzatik kanpo ere, sisteman, orokorrean, gabeziak ikusten ditugu. Adibidez, izapideak egiteko orduan eskaintzen den erraztasun falta: nire bikotea hiru egunez egon zen umea erregistratzeko tramiteekin, prestazioak jasotzekoekin, haurraren osasun txartela lortzeko izapideekin… Uste dut prozesuan aita-amak jaioberriarekin egon beharko liratekeela, baina tramite horiek guztiek asko zailtzen dute kontziliazioa.
J.M.: Orain, gainera, zortea daukagu gizonezkoei aitatasun baimena luzatu dietelako: lehen hiru egun eskas baino ez zituzten. Beraz, alde horretatik gauzak hobetzen ari dira. Baina, agian, bestelako aldaketa batzuk dira planteatu beharko genituzkeenak. Haurtzaindegia doan eskaintzen dute, adibidez, baina zer gertatzen da nik seme-alaba zaintzeko etxean gelditu nahi badut? Aukera horiek dira erreibindikatu behar ditugunak, eta eskaerak horiek talde moduan egiteak indar asko ematen digu.

‘Loa haurtzaroan’ ikastaroa eskaini zuten urrian Lamiaenan // Utzitakoa

Orokorrean, zaintzari lotuta dauden aldaketak dira. Amatasunetik harago, taldearen izenak esaten duen bezala, “zaintza” sare bat zarete.
E.M.: Emakumeen beharretatik sortu dugu taldea, kideak emakumeak garelako. Baina helburua hori zabaltzea da, zaintza guztion ardura dela ikusteko, eta guztiok ikasteko nola zaindu behar den. Nire ustez, gizartean gabezia handia dago arlo horretan: ez dakigu ondoan ditugunak zaintzen, baina, agian, hau bezalako ekimenekin ikasi egin genezake. Eta ez hori bakarrik, prozesuan babestuta sentitu gaitezkeela ere erakutsi nahi dugu, norbait zaintzerako orduan, ezjakintasun sentipena izaten duzulako askotan.
J.M.: Gainera, ezjakintasun horrek beldur handia sortzen dizu, eta gizarteak, nahi gabe, areagotu egiten dizkizu zalantza horiek. Umearekin zaudela, jendeak komentarioak egiten dizkizu: “Ez ezazu organ utzi; ez eraman besoetan hainbeste denbora…”. Behin eta berriro entzun behar izaten dituzu horrelakoak, eta oso gogorra da, egurra ematen dizute, aholkuak eskertzen diren arren.
E.M.: Askotan “aholku” horiek kritika forma hartzen dute. Gaizki egiten ari zarela esaten dizute, baina, zergatik? Zure umearentzat onena egiten ahalegintzen zara, beretzat onena nahi duena zu zeu zarelako. Kontua da, familia bakoitzak bere irizpidearen arabera egiten dituela gauzak, eta ez dagoela ez modu hoberik ez okerragorik. Baina kritika horiekin beti sentitzen zara epaitua, egiten duzuna egiten duzula.
J.M.: Zama arindu beharrean, motxila gehiago betetzen dizute, eta horrelako momentuetan, zaurgarrien zaudenean, eramateko oso zaila da. Nire alabak sei hilabete bete zituenean, adibidez, pentsatu nezakeen bakarra hori izan zen: “Nire alaba bizirik atera da nire ezjakintasunetik!”.

Zaintza ikasketa horren barnean, momentuz, loaren inguruko tailerra antolatu duzue. Zein ikastaro gehiago aurreikusten dituzue?
E.M.: Orain arte egin ditugun hitzaldiak gure beharrei erantzuteko izan dira. Hortik ateratzen ditugu tailerretarako gaiak. Hurrengoa, agian, baby led weaning ikastaroa izango da, umeak solidoak jaten hasten direnean elikagai horiek haien dietara nola sartu irakasteko metodoa.
J.M.: Familien arteko elkarretaratze bat ere badaukagu buruan, gurasoek eta umeek elkar ezagutzeko eta sarea ikustera emateko. Gero, haurdun dauden emakumeentzako ekintzak, jolas libreko tailer bat, collage tailerra, yoga familian, edoskitze ikastaroa, hezkuntzari buruzko dokumentalen bat (Aztarnak izeneko lan batean ari gara pentsatzen) eta abar. Horiek guztiak urteroko programan zehaztuko ditugu. Eta programatik kanpo, liburutegi espezializatu bat sortzea eta jostailu eta bestelako materialen trukerako programa hastea pentsatu dugu. Kontsulta liburuekin hasi gara jada: edoskitzeari buruzkoak, hezkuntzari buruzkoak eta beste batzuk erosi ditugu, eta Lamiaenako liburutegi feministaren barruan integratu ditugu.

Arrigorriagako Emakumeen Etxeak lagundu egingo zizuen antolaketan.
J.M.: Dena batera etorri da. Proiektuarekin hasi ginenean eta udaletxeetara laguntza eske hurbildu ginenean, Lamiaenari buruz hitz egin ziguten. Beraz, nahi gabe, dena joan da pixkanaka lerrokatzen.
E.M.: Prozesu nahiko magikoa izan da. Laguntza handia izan dugu. Arrigorriagako eta Zaratamoko udalek babestu gaituztelako (azken hau, gainera, II. Berdintasun Planean dabil orain lanean), eta Ugaon ere espazio bat uzteko prest agertu dira. Eta egoitza Arrigorriagan dagoen arren, gainontzeko herritara ere joango gara. Ez da talde itxia, eta parte hartu nahi duten guztiak, diren herrikoak direla, ongi etorriak izango dira.

☉ Arrigorriaga

Arrigorriagako Gazte Egunak 300 lagun bildu ditu Gaztetxean, larunbatean

“Giro paregabea” izan zela aitortu dute Arrigorriagako Gaztetxetik, gaueko musika-eskaintza anitzarekin

|

Gazteak, bazkarian // Arrigorriagako Gaztetxea

Arrigorriagako Gazte Egunaren zortzigarren edizioa ospatu dute ekainaren 22an, Gaztetxean eta Argala plazan. Aurten, urteroko Hockey Txapelketa eta bertso bazkariaz gainera, Bafle poteoa antolatu dute herrian zehar.

Asteburuko eguraldi txarrak udaletxeko arkupeetara eraman du urteroko hockey txapelketa, iaz bezalaxe. Hala ere, Gazte Egunaren delaldiak “arrakasta handia” izan duela azaldu diote Gaztetxeko arduradunek GEURIAri: “140 lagun bildu ziren bertso bazkarian eta gerora 300 pertsona inguru izan ziren Gaztetxean”.

Izan ere bazkariko “giro paregabea” azpimarratu dute Gaztetxetik eta gaueko eskaintza musikala anitza izan zela azaldu dute: Rally48, Altxa Porru Erromeria eta Painapple taldeen kontzertuen lekuko izan ziren kontzertuetara gerturatu zirenak.

Osorik irakurri

☉ Arrigorriaga

Arrigorriagako san juan gaueko ekintzak kiroldegiko kantxa urdinean egingo dituzte

Arrigorriagako Udalak iragarri duenez, iratxoak eta sorginak 20:45etan antolatu dituzte

|

Haurrak, San Juan suan // Geuria

Hasiera batean Mendikoso eta Mintegi parkean antolatu zituzten san juan suen pizteak eta jarduerak lekualdatu ditizte asteburuko eguraldia dela eta. Arrigorriagako Udalak kiroldegiko kantxa urdinera lekualdatu ditu. Horiek horrela, 18:00etatik aurrerako ekintza guztiak bertan izango dira: iratxoak eta sorginak 20:45etan izango dira. Ondorioz, bertan ez dute surik piztuko.

21:35etan txokolate jana eta dantza egingo dute, 22:30ak arte.

Osorik irakurri

☉ Arrigorriaga

Arrigorriagako Harrotasun Asteak hitzaldiak, tailerrak eta Holi jaia ekarriko ditu herrira

Jarduera guztiak herrigunean antolatu dituzte, udaletxeko plazan eta baita Lamiaenan, ekainaren 24an, 28an eta 29an

|

Harrotasun Eguna, 2018an // Geuria

Ekainaren 24tik 29ra Harrotasunaren Astea antolatu dute Arrigorriagan eta hitzaldiak, tailerrak, bideo-proiekzioak eta Holi jaialdia antolatu du Arrigorriaga Harro taldeak Udalaren babesarekin.

Jarduera guztiak herrigunean antolatu dituzte, udaletxeko plazan eta baita Lamiaena emakumeen etxean ere

Egitaraua | Harrotasunaren astea 2024

Ekainak 24, astelehena
– 19:00 Dokumentala: Ekain Lersundi, Lamiaena

Ekainak 28, ostirala
– 17:00 eta 19:00 Escape Room LGTBIQ+, Lamiaena
– 19:00 Txapa tailerra, Lamiaena

Ekainak 29, larunbata
– 17:30 Arrigorriaga Harro taldearen bideoaren proiekzioa, Edurne Garitazelaiako Azokea aretoa
– 18:00 Umeentzako marrazketa tailerra, udaletxeko plaza
– 18:00 Arrigorriaga Harro hitzaldia + mokadutxoa, udaletxeko plaza
– 19:30 Holi jaia, udaletxeko plaza
– 20:00 Baflepoteo Transmaribibollo, herrian zehar

Osorik irakurri

☉ Arrigorriaga

Ume arrigorriagarrek puzgarriak, tailerrak eta ikuskizunak izango dituzte Madalenetan

Jai Batzordeak 17 jarduera baino gehiago prestatu ditu uztailaren 19tik 25era, egunez egun: antzerki saioak, tailerrak, buruhandiak, puzgarriak… herria umeentzako ekintzez beteko dute.

|

Haur bat, Arrigorriagako iazko txupinazoan // Geuria

Arrigorriagako Udala aurtengo jaietan izango diren jarduerak iragartzen ari da egun hauetan. Oraingo honetan umeentzat prestatutako ekintzen berri eman dute Udaletik.

Izan ere, Jai Batzordeak 17 jarduera baino gehiago prestatu ditu uztailaren 19tik 25era: antzerki saioak, tailerrak, buruhandiak, puzgarriak… herria umeentzako ekintzez beteko dute. Aurten ere Umeentzako parkea ipiniko dute Lehendakari parkean, hilaren 23an eta 24an, ordutegi ezberdinetan.

Egitaraua | Haurrentzako jarduerak 2024ko Madalenetan

Uztailak 19, ostirala
– 18:00 Jaioberriei aitortza-ekitaldia, Edurne garitazelaia kultur etxea
– 20:15 Buruhandiak, udaletxeko plaza

Uztailak 20, larunbata
– 12:00 Erraldoien kalejira, udaletxeko plazatik
– 19:30 Buruhandiak, Lehendakari Agirre parkea

Uztailak 21, igandea
– 11:00 Patinaje ibilbidea, herrian
– 11:00 Ekortzeko makina puzgarria, Joan XIII plaza
– 19:30 Buruhandiak, Lehendakari Agirre parkea

Uztailak 22, astelehena
– 19:00 Buruhandiak, Lehendakari Agirre parkea

Uztailak 23, asteartea
– 11:30 Umeentzako parkea, Lehendakari parkea (euria bada, eskolako patioa)
– 13:30 Buruhandiak, Lehendakari Agirre parkea
– 17:30 Umeentzako parkea, Lehendakari parkea (euria bada, eskolako patioa)
– 18:00 Izozki banaketa, Pergola

Uztailak 24, asteazkena
– 15:00 Umeentzako antzerkia: Izarren Hartza, Lehendakari Agirre parkea (euria bada, eskolako patioa)
– 18:30 Buruhandiak, Lehendakari Agirre parkea

Uztailak 25, osteguna
– 11:00 Entsalada tailerra, Ugertza parkea
– 17:45 XIII Tiragoma Txapelketa
– 18:30 Bitsa festa, Joan XIII plaza

Osorik irakurri

☉ Arrigorriaga

Arrigorriagako Arritxikerrakekoak ikasturteari euskaraz agur esateko elkartuko dira

17:30ean antolatutako Euskara Plazara izeneko gaurko jardueraren helburua familiak elkartu eta euskaraz berba egitea izango da

|

Familia bat, Arrigorriagako plazan // Geuria

Gaur bertan, ekainaren 20an, hitzordua ipini dute Arrigorriagako Arritxikerrak taldekoek ikasturteari agur esateko. 17:30ean antolatutako Euskara Plazara izeneko gaurko jardueraren helburua familiak elkartu eta euskaraz berba egitea izango da.

“Ez da jarduera gidaturik egongo; udaletxeko plaza euskararen arnasgune bihurtuko dugu”, azaldu dute Arritxikerraketik. Jarduera 0 eta 6 urte bitarteko haurrak dituzten familiei zuzenduta dago.

Osorik irakurri