Sareak

☉ Arrigorriaga

Mikel Ipiña: “Kirolari esker gorputza engainatu dezakegu, sentimendu berriak sor ditzakegulako”

Abrisketako San Pedro auzora gerturatu gara, Mikel Ipiñaren aitite-amamen Larrinaga baserrira. Bertan entrenamendu saio naturala erakutsi digu arrigorriagarrak, gizakiaren ongizaterako terapia modura, eguzkitan eta zaldi artean

|

Slow Lifea praktikatzen duen auzotarra dugu Mikel Ipiña Cerro (Arrigorriaga, 1998), baina horrek ez du esan nahi geldirik egotea gustuko duen herritarra denik; txiki-txikitatik ume ipurterrea izan zen Ipiña eta lehenengo unetik heldu zion jarduera fisikoaren lanketari, hori egoera mentalarekin zuzenki lotuta dagoelako: lehen urteetan Abrisketako San Pedro auzoko Larrinaga baserriko beharretan aritu zen mutila, txakurrekin, zaldiekin eta egurrez betetako orgatxo bat maldan gora eta behera eroanez. Urteek aurrea egin ahala, mendi magaletik Arrigorriagara jaitsi eta hainbat kirol praktikatzen hasi zen: futbola, atletismoa, igeriketa, crossfita…

Ikasketa guztiak jarduera fisikoan oinarritu ditu. Ipiñaren arabera, esparru horretan bertan sortzen diren sentimenduek eragin zuzena dute gizakion ongizatean, eta horrexegatik da hain garrantzitsua kirola eguneroko bizitza erritmora ekartzea, “argala egotetik edo pisua galtzetik harago”. Mikelek ikasitakoa irakatsi nahi die etorkizuneko belaunaldi berriei eta beragaz izan gara Abrisketako Larrinaga baserrian zaldien artean egindako entrenamendu saio batean.

Nolako garrantzia dauka kirolak pertsonen ongizatean?
Lehenik eta behin ezinbestekoa da kontzeptu ezberdin bi bereiztea; kirola eta jarduera fisikoa. Jarduera fisikoa gastu energetikoa dakarren edozein mugimendu dela esan daiteke; kirola, aldiz, arau zehatz batzuekin, eremu eta kasu jakin batzuetan federazio bat daukan jarduera fisikoa da.

Hori horrela izanik, jarduera fisikoak garrantzi izugarria dauka. Den-dena da. Gizakia mugitzeko jaioa da: ehizatzeko eginda geunden eta, berez, oraindik hala da: antzina, jan ahal izateko mugitu egin beharko genukeen. Gaur egun egoera aldatu da, baina jarduera fisikoa ezinbestekoa da arrazoi bigatik: alde batetik, gure ongizate fisikorako: hezur indartsuak, sistema kardiobaskular osasuntsua, oreka, bizkortasuna… izateko; beste alde batetik, eta osasunaren alorrean asko sakondu barik, gure gorputzak oinarrizko funtzioak bete ahal izateko ezinbestekoa dugu mugimendua.

Gainera, jarduera fisikoak rol oso garrantzitsua jokatzen du ongizate emozionalean; hipotalamoan sorturiko hainbat “zoriontasun hormona” (kolokialki hala esaten zaio) askatzea eragiten du; horietako batzuk endorfinak (zoriontsu sentiarazten gaituen hormona), oxitozina (maiteminduta gaudenean askatzen dena), dopamina (askok motibazio hormona esaten diote) eta serotonina (antsietatearen aurkako hormona, baretuta, trankil… sentiarazten gaituena) dira.

Mikel Ipiña ongizate fisikoa eta emozionala lantzen du // Geuria

Baina ez bakarrik ongizate emozionalean, ezta?
Beste hainbat alorretan laguntzek du; sozialean, besteak beste. Hau esanda, beste bereizketa bat egin beharra dago; sentimenduak eta emozioak, askotan nahasten baitira. Emozioak erantzun fisiologikoak dira, jaiotzatikoak, antzina bizirauten laguntzen zigutenak. Oinarrizko sei emozio daude: zoriontasuna, tristura, beldurra, haserrea, sorpresa eta nazka. Autore batzuek gehiago edo gutxiago daudela defenditzen dute. Adibide modura, antzina, gure seme alabengana tigre bat hurbiltzen bazen, haserre egotearen emozioak tigre hori uxatzeko laguntza ematen zigun. Berez sortutako efektua da, erantzun neurofisiologiko bat egon delako.

Sentimenduak, ostera, era kontziente baten eratzen dira; kontrolatu ditzakegu eta humanizatzen gaituzte era kontziente batean. Sentimendu pila daude emozio bakoitzeko, eta hori da gakoa, sentimenduak epe luzean eduki ditzakegulako gurekin. Esaterako, kanta jakin bat entzuteak tristura eragin diezaguke, eta hor sor daitekeen sentimendu bat nostalgia izan daiteke, azken batean, pertsonok, gizakiak garen heinean, bueltak eta bueltak ematen dizkiegulako iraganeko momentu jakin batzuei. Norbanakoaren arabera, kanta jakin bat entzutean nahi beste buelta eman diezazkiokegu abesti horren mezuari: egun bat, bi, astebete, hilabete… denbora tarte horretan sentimendu hori izan dezakegu gure baitan, bueltaka.

Eta kirolak nola egin diezaieke aurre egoera horiei?
Kirolari esker gorputza “engainatu” dezakegu, sentimendu berriak sor ditzakegulako, bai aurreko hormonen askapenaren bitartez, bai pentsamendu positiboak eraginez.

“Gure gorputzak oinarrizko funtzioak bete ahal izateko ezinbestekoa dugu mugimendua”

Eta zein beste esparrutan da lagungarria kirola gure ongizaterako?
Beste hainbatetan: adibidez, entrenamendu bat oso gogorra denean eta zure buruarekin helburu jakin bat lortzeko etengabeko borrokan zaudenean (momentuan asko sufritzen, arnasestuka eta amore emateko zorian) eta bat-batean lortzen duzunean… euforia txute bat da gure ongizaterako. Horrek askotan sinbolismoa dauka bizitzarekin; momentu txar bat bizitzen ari garenean, borrokatu eta indartsu izatera eramaten gaitu.

Bistan da kirolak garrantzia daukala zure bizitzan. Nolako eragina dauka zehazki?
Jarduera fisikoak garrantzi izugarria dauka, kalte egiten didaten sentimenduak baztertzera eramatean nauelako. Gainera, sentsazio atseginak sortzen ditu gorputzean. Esan daiteke “droga” osasuntsua dela jarduera fisikoa praktikatzea.

Bizitza kirolean oinarritu duzu zuk.
Betidanik praktikatu izan dut bai jarduera fisikoa, bai kirola. Haurtzaroa Lauaxeta ikastolan eta Arrigorriagako baserrian igaro nituen. Beti aktibo. Ezin gelditu. Baserria eskolako autobusak uzten ninduen lekutik ordu erdira dago, Abrisketako San Pedro auzoan. Korrika igo dut sarritan. Baserrian bertan beti txakurrarekin alde batetik bestera, zaldiak ez dakit zein auzo edo mendira alde egin dutela eta korrika joan behar… gogoan daukat oraindik gure auzuneko bospasei baserri horien artean nire aititeren anaia bizi zela. Oso langilea zen Felix; eta etxeko behar fisiko guztiak amaitu ostean, ordu asko eman ostean, etxeko 12 txakurrak hartu eta mendira joaten zen, bere ongizaterako. Ni beragaz joandakoa naiz, sarritan. Gainera, txikitan, gelditu ezinik ibiltzen nintzen mendian; harrobian behera, harrobian gora, korrika.

Zaldien artean egindako entrenamenduan lagundu dugu Ipiña // Geuria

Eta menditik jaitsi eta Arrigorriagan, “zibilizazioan”, kirolik praktikatu zenuen?
Gaztetan gurasoek futbolean apuntatu ninduten Arrigorriagako Etorkizunen. Bertan gaur egungo kuadrilla ezagutu nuen, herriko nire adineko jendeagaz izan nuen lehen kontaktua izan zen, 6 urtegaz. Aurretik nire lagun bakarrak etxeko abereak eta baserriko atso-agure denak ziren. Futbolean ez nintzen oso ona. Materialagaz praktikatzen diren kiroletan trakets samarra naiz; fisikoak diren kiroletan, ostera, ona (igeriketan, korrika, salto…). Futbolean 14 urte inguru eman nituen, 19-20 urte bete arte.

Gero, urte bi eman nituen atletismoan. Bertan ona nintzen baina monotonoegia egin zitzaidan. Koronabirusa heldu eta itxialdiaren ondorioz baserrian neure entrenamenduak antolatu nituen, moztutako zuhaitz baten egurrez betetako gurditxoa gora eta behera eramanez, gainetik salto egiten… “eskuz egindako saioak” izan ziren.

Eta kirola praktikatzetik irakastera igaro zara, Mikel.
Jarduera Fisiko eta Kirol Zientziak eta Lehen Hezkuntzako ikasketak ditut. Betidanik gustatu izan zait neure zatitxoa munduagaz partekatzea, eta nire esentzia apurra etorkizuneko gizartera ekarri eta laguntzeko bada, oso polita dela pentsatzen dut. Ikasketekin lotuta kirol gehiago praktikatzen ari naiz, gainera, eta gaur egunera arte crossfita praktikatzen dut astean sei egunez, ordu bi egun bakoitzeko. Nire lehenengo urtea da Crossfitean eta mundu mailako Openeko Quarter Finals-etara heldu naiz. Ideia bat egiteko, mundu osoko crossfit kirolarien % 10ª soilik sailkatzen da Quarter Finals-etara, eta ni horien artean nago. Ez dago batere gaizki lehen urtea izateko!

“Gaur egun eskolako lan taldeetan emozioak lantzeko materiala eta unitate didaktikoak prestatzen hasi berri gara eta asko daukagu ikasteko”

Nolako pisua daukate emozioek eta sentimenduek gaur egungo hezkuntza sisteman? Txikitatik lantzen al dira?
Antzina ezertxo ere. Orain osasun mentalaren garrantziaz ohartarazten hasi da gizartea eta jasotako datu kezkagarriak ikusita hezkuntzaren alorrean lantzen hasi gara orain. Nire kasuan, orain dela gutxi barnekotasuna lantzeko 20 orduko formakuntza bat egin nuen. Gaur egun, eskolako lan taldeetan (bai lehen hezkuntzan, bai bigarren hezkuntzan) emozioak lantzeko materiala eta unitate didaktikoak prestatzen hasi berri gara eta asko daukagu ikasteko. Behintzat, sentimenduak lantzearen garrantziaz jabetu gara eta jo eta su ari gara esparru horretan sakontzen. Azken batean, askotan gizartean tabu izandako gai honi behingoz behar duen garrantzia ematen hasi gara, hezkuntzan behintzat.

Nola ikusten du gizarteak kirola gaur egun?
Askotan kirola argal egotearekin lotu da: “Mitxelin bat kendu, abdominalak landu…”. Baina, esan bezala, harago doa. Jarduera fisikoan azterketa ugari egiten ari dira eta ondorio modura esan daiteke osasun adituek sare sozialen bitartez kirola praktikatzera deitzen dutela, eta hori oso garrantzitsua da. Bai alor fisikoan, emozionalean eta sozialean.

Hala ere, sare sozialetan denetarik ikus daiteke. Jarduera fisikoa bai, baina muturrera eroan barik, ezta?
Askotan egia da kirola muturrera eroan ezkero arazoak dakartzala. Hori kasu oso isolatuetan gertatzen da eta kirolean zein edozein esparrutan gerta daiteke; adibidez alkoholagaz, mugikorraren erabileragaz eta, are gehiago, inork aipatzen ez duen sedentarismoagaz. Hori bai hori pandemia! Askotan, egunero kirola egiten duen pertsona aktiboari zoroa dela esaten diote, edo pasatzen ari dela leporatzen diote. Ostera, egunero tabernan edo sofan botata etxetik irten barik edo bulegoan mugitu barik dagoenari ezer gutxi esaten diote, eta niretzat larriena dena: horrek ez digu atentzioa ematen. Nire ustez, ahal bada eta ondo sentiarazten zaituen heinean, kirola egizu! Osasun fisikoan edo mentalean kalterik suposatzen ez badu beti ere.

☉ Arrigorriaga

Su ta Gar, Fetitxe eta Beranduegi eta Gautegun erromeriek girotuko dituzte Arrigorriagako Madalenak

Urtero lez, eskualdeko taldeak eta bandak nabarmendu ditu Udalak jaietako programazioan eta txosnagunean zein kaleetan ere ez da animazioa faltako uztailaren 19tik 25era

|

Su ta Gar // sutagar.com

Arrigorriagako jaiak ate joka daude eta uztailaren 19tik 25erako gauak girotuko dituzten kontzertuak iragarri ditu Udalak. Su ta Gar, eszenatokietara itzuli behar diren Fetitxeko mutilak eta eskualdeko Gautegun eta Beranduegi erromeriek udaletxeko plaza eta txosnagunea hankaz gora ipiniko dituzte.

Gustu guztietarako menua prestatu du Udalak aurten ere eta urtero lez, eskualdeko taldeak eta bandak nabarmendu ditu jaietako programazioan. Txosnagunean eta kaleetan ere ez da animazioa faltako eta Paté de Rata eta Garena taldeen kontzertuak ikusiko dira.

Laster jaietako programa osoa iragarriko du Arrigorriagako Udalak.

Egitaraua | Madalenetako kontzertuak 2024

Uztailak 19, ostirala
Puro Relajo
Akerbeltz (erromeria)
Txosnetan: Erdoil, Ganibet, Fetitxe

Uztailak 20, larunbata
Ostrich Wedding
Su ta Gar
Lehian erromeria

Uztailak 21, igandea
Piano kontzertua
Kale kontzertuak: Paté de Rata + Garena
Verbena Vulkano

Uztailak 22, astelehena
Bilboko Akordeoi Orkestra Sinfonikoa
Beranduegi Erromeria

Uztailak 23, asteartea
Txosnetan: bertsio gaua

gautegun erromeria // Utzitakoa

Uztailak 24, asteazkena
Galimatias (musika afrikarra)
One Love (Bob Marleyri tributua)
Kontzertuak txosnetan: Empire of Disease, Silitia, Gautegun Erromeria
DJ Markelin

Uztailak 25, osteguna
Kantatuaz

Osorik irakurri

☉ Arrigorriaga

Programa / Lanbarketako jaiak 2024

Ekainaren 14tik 16ra izango dira aurtengo jaiak eta haurrentzako ekintza mordoa, lehiaketak, kalejirak, herri bazkaria eta kontzertuak antolatu dituzte Arrigorriagako auzoan

|

Haur bat, apar festa batean // Geuria

Asteburu honetan, ekainaren 14tik 16ra, San Antonioak ospatuko dituzte Arrigorriagako Lanbarketa auzoan. Ostiraletik domekara arte askotariko jarduerak prestatu dituzte: haurrentzako ekintza mordoa, lehiaketak, kalejirak, herri bazkaria…

Zapatuko gauan kontzertuak izango dira nagusi eta 23:00etatik aurrera Unicorn Riders, Eztandap eta Very Txarrak taldeek iksukizuna eskainiko dute Pedro Muro kalean.

Egitaraua | Lanbarketako jaiak 2024

Ekainak 14, ostirala
19:30 Txupinazoa eta kalejira Lanbarketa, Salud eta Higiene eta Lepantotik
20:45 Urdaiazpiko, patata, olibak, ardoa eta muztioaren dastaketa, Telefonica
22:30 Jaikide diskofesta, Pedro Muro

Ekainak 15, zapatua
11:00 Puzgarriak, San Antonio plaza
12:00 Pintakarak, San Antonio plaza
12:00 Herri kirolak, San Antonio frontoia
14:00 Herri bazkaria
17:00 Mus txapelketa, Geltoki taberna
17:30 Apar festa, San Antonio frontoia
19:00 Kalejira Lanbarketatik, Danbayan batukadarekin + buruhandiak
19:30 Umeentzako talo-tailerra, Ikusi tabernaren ondoan
20:30 Txorizoa sagardoarekin, ardoa eta muztio banaketa, Telefonica
23:00 Unicorn Riders + Eztandap + Very Txarrak, Pedro Muro

Ekainak 16, domeka
11:00 Esku pilota partidak, San Antonio frontoia
13:30 Potxin Patxin pailazoak, Pedro Muro
17:00 Igel txapelketa, Ikusi taberna
17:30 Buruhandiak + Samasiku fanfarrea
19:30 Izozki banaketa, San Antonio frontoia
21:30 Jai-amaiera

Osorik irakurri

☉ Arrigorriaga

Arrigorriagako Gazte Egunak Bertso bazkaria eta Rally48ren kontzertua ekarriko ditu Gaztetxera

Gazte Egunak, jokoak, bertso bazkaria, musika, Pintxopotea eta kontzertuak ekarriko ditu Arrigorriagako Gaztetxera ekainaren 22an

|

Arrigorriagako Gazte Egunean Bertso-bazkaria antolatu dute Gaztetxean // Gaztetxea

Gazte Egunak Pintxopotea, jokoak, bertso bazkaria eta kontzertuak ekarriko ditu Arrigorriagako Gaztetxera ekainaren 22an. Urteroko Hockey Txapelketak emango dio hasiera Gazte Egunari, Agapita plazan.

15:00etan bertso bazkaria prestatu dute Iker Garitagoitia, Jone Larrinaga eta Asier Alcedorekin. Bazkariak 13 euroko prezioa du eta txartelak Aldapa eta Sorgiñe tabernetan eskuratu daitezke.

19:00ak aldera Baflepoteoa hasiko dute Arrigorriagako kaleetatik zehar eta kaleko jaiak 22:00ak arte iraungo du. Bertatik Gaztetxera itzuliko dira gazteak, ordu horretan hasiko baitira gaueko kontzertuak: eskualdeko Rally48 (VillaSoundBilbao lehiaketaren laugarren edizioko irabazleak), Altxa Porru Erromeria eta Painapple.

Egitaraua | Arrigorriagako Gazte Eguna 2024

Ekainak 22, larunbata

10:00 Hockey Txapelketa, Agapita plaza

15:00 Bertso bazkaria, Gaztetxea

19:00 Bafle poteoa, herrian

20:00 Pintxopotea, Gaztetxea

22:00 Kontzertuak: Rally48 + Altxa Porru Erromeria + Painapple

Osorik irakurri

☉ Arrigorriaga

Arrigorriagako Madalenetako kuadrillen arteko Ligatxoan izena emateko epea zabaldu dute

Uztailaren 19tik hasita Gazte Olinpiadak, Barredora, Oliba-hezur jaurtiketa, Playback lehiaketa, Mozorro Eguna, Tortilla eta paella lehiaketa eta Tiragoma proba prestatu dituzte Madalenetan

|

Gazte Olinpiadak, iaz // Geuria

Uztailaren 19tik 25era ospatuko dituzte aurtengo Arrigorriagako Madalenak eta gazteek Kuadrillen arteko Ligatxoan parte hartzeko datak kaleratu dituzte.

Uztailaren 19an hasiko dira jaiak eta egun berean, urtero lez, kuadrillen jaitsiera eta argazkia egingo dute. Horrez gainera, Kuadrillen arteko Ligatxoaren lehen froga egingo dute. Hurrengo egunetik aurrera Gazte Olinpiadak, Barredora, Oliba-hezur jaurtiketa, Playback lehiaketa, Mozorro Eguna, Tortilla eta paella lehiaketa eta Tiragoma proba prestatu dituzte.

“Jaietan zehar antolatuta dauden ekintzek puntuazio ezberdina jasoko dute (parte hartzeagatik) eta gainera, ekintza hauetan hoberen sailkatuta geratzen diren kuadrillek ere puntu extrak jasoko dituzte”, azaldu dute antolakuntza taldetik. Kuadrilla irabazleak bazkari edo afari bat irabaziko du Elizondo tabernan eta bigarren postua eskuratuko duen kuadrillak, ostera, tortilla bat.

Gazte Olinpiadak, iaz // Geuria

Izen emateak zabalik daude esteka honetan eta hauxek dira bete beharreko baldintzak Ligatxoan parte hartzeko:

  • Kuadrilla bakoitzak gutxienez bost lagun izan beharko ditu eta kide bakoitzak, gutxienez 16 urte
  • Ez dira jarrera LGTBIfobikoak, matxistak, xenofoboak zein arrazistarik onartuko
  • Ezin izango da inorenganako indarkeriarik erabili
  • Gainontzekoen askatasun eta eskubideekiko errespeturik eza ez da baimenduko

Egutegia | Kuadrillen arteko Ligatxoa 2024

Uztailak 19, ostirala
– Kuadrillen jaitsiera + argazkia
– Lehenengo froga

Uztailak 20, larunbata
– Gazte Olinpiadak

Uztailak 21, igandea
– Barredora

Uztailak 22, astelehena
– Oliba-hezur jaurtiketa
– Playback lehiaketa

Uztailak 24, asteazkena
– Mozorro Eguna: musika, abestiak, bideoklipak…

Uztailak 25, osteguna
– Tortilla eta paella lehiaketa
– Tiragoma

Osorik irakurri

☉ Arrigorriaga

Arrigorriagako Gazte Egunako Hockey txapelketan izena emateko epea zabaldu dute

Parte hartzeko bost lagunez osatutako taldeak eratu behar dira. Izena emateko azken eguna ekainaren 16a izango da

|

Hockey materiala // Colin Czerwinski, Unsplash

Ekainaren 22an antolatu dute aurtengo Gazte Eguna, Arrigorriagako Gaztetxean. Eguneko jarduera guztiak jasotzen dituen programa laster kaleratuko dutela iragarri dute Gaztetxetik.

Horien artean urteroko Hockey Txapelketa dago. Izan ere, Agapita plazan 10:00etan egingo duten lehiaketan izena emateko epea zabaldu zuten atzo sare sozialetan: “Badator Gazte Eguna! horretarako egitarau genial bat prestatu dugu, baina hori erakutsi baino lehen… urteroko hockey txapelketan parte hartzera animatzen zaituztegu!”, azaldu dute lehiaketako arduradunek.

Lehiaketan parte hartzeko bost pertsonez osatutako taldeak eratu behar dira taldearen beraren eta berau osatzen duten kideen izenak arguiagazte@gmail.com helbide elektronikora bidali behar dira. Telefonoz deitzeko aukera dago ere 722 700 928 zenbakira deituz.

Izena emateko azken eguna ekainaren 16a izango da.

Osorik irakurri