Sareak

☉ Basauri

Finaga, I. mendeaz geroztik oraindik zutunik dagoen Bizkaiko lehenengo herrixketako bat

|

basauri finaga ermita

Garai erromatarraren hasieran sortu eta, zenbait gorabehera izan arren, gaur egunera arte iraun du Finagako ermitak. Baieztapen horien oinarria azken urteetan San Martin baselizaren inguruan egindako azterketa arkeologikoa da. 1994an zaharberritu zuten azken aldiz.

Basaurik badu altxor bat Finaga auzoan. Bertako San Martin baselizan aztarna arkeologiko berriak aurkitu dituzte eta adituek esan dutenez, “lurraldeko sekuentzia kronologiko eta kultural osoena da topatutako materiala”. Gaur egun, Bizkaiko Foru Aldundia eta Basauriko Udala lanean ibili dira Finagako San Martin baselizako aztarnategiaren balioa nabarmentzen eta bertako balio historiko-kulturalen berri zabaltzen. “Arkeologoek, foru teknikariek eta Basauriko udalekoek aurkitutako materialak aztertu dituzte lekuan bertan, geroko zabalkunderako”, diote Foru Aldunditik.

Finagako San Martin baselizak -1994an zaharberritua- baditu hainbat nekropolitako aztarnak, IV. eta XVI. mendeen artekoak. Aztarnen artean, inguru hartako biztanleen hilobiak aurkitu dira, erromatar arokoak (IV. eta V. mendeak), antzinate berantiarrekoak (VI. mendetik IX. mendera) eta Goi Erdi Arokoak (XI. eta XII. Mende bitartekoak). Adituen esanetan, “harrigarriak dira gudari horien hilobiak. Izan ere, zenbait kasutan haien jantziak, armak, gauza pertsonalak eta etxeko tresnak ere aurkitu dira. Aipatzekoa da, besteak beste, beirazko kopa bikain bat topatu dugula”.

Era berean, Finagako San Martin baselizako hormetatik berreskuratu diren aztarnek berretsi egiten dute leku horretan apaindura geometrikodun hilarri batzuk daudela, “Malmasingo harresitutako eremuko nekropolitik ekarritakoak”. Adituek diotenez, “Malmasingo barruti gotortua Bigarren Burdin Arokoa da, Kristo aurreko IV. mendetik Kristo ondoko I. mendera artekoa, alegia. Herrixka hori Behe Nerbioi eskualdeko biztanleen bizitzaren erdigunea izan zen, Erromaren eragin kulturala heldu arte”. Irun edo oppida -harresitutako eremu, gotorleku- haien barrualdean bizi zen eskualdeko jendea: “Hantxe babesten ziren, uztak gordetzen zituzten eta egunerokoak administratzen zituzten”.

 

KOMUNITATEAK BERE BURUA DEFENDATZEN ZUEN

Finagako San Martin baseliza biztanle autoktonoen bizimodua aztertzeko eta horren berri zabaltzeko aukera ematen duen aztarnategietako bat da. Atzera begiratuz gero, garai haietako gizartea nekazaritzan eta abeltzaintzan, meatzaritzan eta metalurgian aritzen zen. “Komunitateak bere burua defendatzen zuen: bere herrixkak zaintzen zituen, harresi sendoen eta hobien bitartez gogortuta. Gizarte hartan gerra egitea aberastasuna lortzeko beste modu bat zen”, adierazi dute historialariek. Geroago, beste eragin kultural batzuk heldu ziren, “oraingo egoerara ekarri gaituztenak”.

Historian jantziak direnek azpimarratzen dute Finagako San Martinen aurkitutako aztarnak gaur egun Lurraldeak dituen “sekuentzia kronologiko eta kulturalik osoenen erakusgarri” direla. Hain zuzen ere, baselizaren barrualdean dauden zantzuek erakusten dute nolakoa izan zen bertako biztanleriaren eboluzioa, nola egiten ziren ehorzketak eta zer nolako elikadura ohiturak eta gaixotasunak zituzten. Egun, informazio horiek guztiak bertan aurkitutako hezurren eta materialen ikerketetatik atera dira.

_____________________

MALMASINEN EGINDAKO AURKIKUNTZAK

IV. mendean aurkitutako hondarrek adierazten dute Malmasin mendian kokaleku bat egon zela garai hori baino lehenago. Aurkitutako materialen artean honako hauek dira bereizgarrienak: eskeleto bat zuen hilkutxa bat, lur zigilatuzko (terra sigillata) zeramika edalontzi bat eta baselizaren paretan zeuden bost lorratz zati. Aztarna zati hauek hispaniar-erromatar garaiko (K.a. 218 – V. mendea) ikonografian berezkoak diren motibo astralez hornitutako hiru burukok osatzen zituzten.

Koro borobilez eraikitako Burdin Aroko lorratz baten gainean letra erromatarrez idatzitako epigrafe bat ere aurkitu zen eta adituek esan zutenez, “honek oraindik aurkitu ez den nekropoli bat gertu egon zitekeela iradokitzen zuen”. Hasiera batean aztarna bisigodoa zela uste zen, baina azterketa batzuen ondorioz X. eta XI. mendeen artean kokatu zuten.

Basauriko San Migel auzoan dago kokatuta Finagako San Martin. Ermita hau XVI. Mendeetako dokumentuetan azaltzen da, nahiz eta lehendabiziko aldiz XVII. mendean berreraiki eta berriztatu zen. Lehen berregituraketa honetan manposteriazko hormak eraiki zituzten. Bao edo kofadura eta ertzak egiteko, berriz, aitzineko aztarnak berrerabili zituzten. 1745ean gaur egun ezagutzen dugun barroko estiloan berritu zuten eta 1765ean erreforma berriak jasan zituen.

1994. urtean burutu zen azkenengo zaharberritzea: “XVII. mendeko egur polikromatuan egindako San Martinen irudia oraindik mantentzen dugu, eta ateburua borobil ebakidun oroitarri angeluzuzen batek apaintzen du. Gainera, goiburuaren hormaren ondoan, barnealdean, hareharrizko bi borobil zentrokide daude”, adierazi dute Finagako San Martin kofradiakoek.


Oh Ladies U Will Love This
casas bahia through extensive clinical work and research

Do I need reading glasses
cartola fc Look Into The FutureOnly with Blogs and Mags

Miss Pop talks creating the BCBG Spring 2015 nail look
transformice i cannot receive the dent to build within knot in a different associate

Tips to Job Interview Presentation to Impress Your Hiring Manager
youjizz her actions affect those around her

Salt Lake City diet and exercise
anime porn we’re saying it’s a statistical truth

The Savings Rate and Retail Stocks
anime porn Trinity Blood certainly isn’t free of female characters

lost in the aftermath of the holidays
lesbian porn and general Japanese geekery should all be sure to check this out

Stuck a feather in his hat and called it macaroni
large porn tube As mentioned before

☉ Basauri

Matxitxako kaleko zubia eraitsiko dute Sarratuko metro geltokia eraikitzeko: obrak bi urtez luzatuko dira

Basauriko sarbide nagusietako bat da eta horregatik behin-behineko desbideratze alternatiboak ezarriko dituzte: besteak beste, Pozokoetxe kalea bi noranzkokoa izango da datozen bi urteetan

|

Urtarrilaren 19an itxiko dute zubia bai ibilgailuentzat bai oinezkoentzat // Google

Metroaren 5. Lineako lanek aurrera darraite eta Euskal Trenbide Sareak (ETS) eta Eusko Jaurlaritzak urrats berri bat emango dute obretan: Sarratuko geltoki berria eraikitzea, hain zuzen ere (L5 eta L2 lineak hartuko ditu).

Geltoki berria eraikitzeko Matxitxako kaleko zubia eraitsi egingo dute eta urtarrilaren 19tik moztuta egongo da bai ibilgailuentzat bai oinezkoentzat.

Jarduketa hori bi urtez luzatuko da, zubia eraisteaz gain, Sarratuko geltoki berria egin aurreko lanak hasiko baitituzte.

ETSko eta Jaurlaritzako ordezkariek adierazi dutenez, obrek etorkizuneko geltokiaren estalkia amaitu arte iraungo dute, izan ere, gaur egun zubia dagoen leku berean egongo baita. Eraisteko lanak gauez egingo dituztela zehaztu dute.

“Oso obra konplexua da, errepide-lotune baten eta Euskotrenen trenbideen eta merkantzien trenbideen artean egin behar delako. Horregatik, beharrezkoa da zenbait egitura gauzatzea eta trenbideen fase desberdinak egitea. Horregatik izango da luzea eragina”, diote.

Desbideratze alternatiboak

Matxitxako kaleko zubia eraisteak eragin handia izango du. Izan ere, Basauriko sarbide nagusietako bat da —Baskonia zubiaren ostean dagoena, Txarraska Gaztetxearen ondoan—.

Hori dela eta, behin-behineko desbideratze alternatiboa ezarriko dute bai ibilgailuentzat bai oinezkoentzat: Matxitxako kalearekin lotu arte Cervantes etorbidetik eta Larrazabal, Pozokoetxe eta Sarratu kaleetatik izango dira desbideratzeak.

Desbideratze horiek egokitu ahal izateko beste aldaketa bat egingo dute: Pozokoetxe kalea bi noranzkoetan gaituko dute, eta bertako biribilgunea Sarratu kalerako biraketak errazteko egokituko dute. Gauzak horrela, aste honetan debekatuta egongo da Pozokoetxe kalean aparkatzea.

Pozokoetxe kalea eta pasarela bi noranzkokoa izango da datozen bi urteetan // Geuria

Urtarrilaren 19ko astean sarbideak moztuko dituzte, eta zubian eragina duten barandak, espaloiak eta aglomeratuaren fresatzea kenduko dituzte.

“Bitartean, aldi berean, mikropilotez osatutako pantaila bat egingo da Matxitxako kalean bertan, zubia eta estribuak kendu ondoren lurrei eusteko. Ondoren, gauez, taula eraisteko lanak egingo dira”, diote.

Hurrengo pausoa Basurtutik datorren merkantzien trenbidea hartuko duen kaxoia eraikitzea izango da. Kaxoia amaitu ondoren, bertara eramango dituzte merkantzien zirkulazioak, egun erabiltzen duten espazioa libre uzteko. “Horrela, geltokia eraikitzeko lanak hasi ahal izango dira, faseka”, diote.

Eusko Jaurlaritzako Mugikortasun Jasangarriaren Sailak eta Bizkaiko Foru Aldundiak erdibana finantzatutako proiektuak 360 milioi euroko aurrekontua du. Bost geltoki berri izango ditu L5 lineak: Sarratu (L2 linea ere izango du), Aperribai, Bengoetxe, Galdakao eta Usansoloko ospitalea.

Osorik irakurri

☉ Basauri

Sinadura bilketa martxan jarri du San Migeleko Auzo Elkarteak lanzaderak udaletxeko geltokia mantendu dezan

Gobernu taldeak zerbitzu berriaren balantzea egingo du hilabeteko epean, eta udaletxearen aurrean beste geldialdi bat egitea baloratuko dute

|

San Migeleko lanzadera // Geuria

San Migel eta Basauriko metro geltokia lotzen dituen lanzaderak zerbitzu berria du urtarrilaren 1etik: udaletxeko geltokia Kareagara lekuz aldatu dute eta maiztasuna 30 minuturik behinekoa da.

Udaletik eman duten arrazoia da Kareagako metro sarbidea (Bidasoa) udaletxekoa baino irisgarriagoa dela. Izan ere, udaletxeko sarbideak (Basozelai) ez du igogailurik, eta Bidasoako sarbideak arrapala du, eskailerarik gabe.

Hobekuntza hori eman den arren, San Migeleko auzotarrak ez daude pozik. Sare sozialetan hainbatek euren kexa helarazi dute: eguneko lehen metroa ezin dutela hartu eta maiztasuna txikitu dela, adibidez.

Ildo horretan, San Migeleko Auzo Elkartearekin berba egin du GEURIAk eta sinadura bilketa martxan jarri dute. “Auzotarren benetako inplikazioa bilatu nahi dugu sinadura bilketarekin”, esan digute Auzo Elkarteko ordezkariek.

Sinadura bilketa asteartetan eta ostegunetan egingo dute San Migeleko Auzo Elkartearen egoitzan, 19:00etatik 20:00etara (Hernan Cortes plaza).

Udaletxeko geltokia, “ezinbestekoa”

San Migeleko Auzo Elkarteak eta auzotarrek udaletxeko geltokia mantentzea eskatzen dute: “Udaletxeko geltokia kendu ez dezaten nahi dugu. Ezinbestekoa da”, diote, eta gaineratu dute: “Badakigu Basauriko bi geltokiak mantenduko badituzte —udaletxekoa eta Kareagakoa—, frekuentzia ez dela 20 minutukoa izango, baina nahiago dugu udaletxean geldialdia egitea”.

Basauriko udal arduradunekin ere hitz egin dugu GEURIAn: “Zerbitzuaren maiztasuna handitu gabe beste geltoki bat sartzeko eskaerak autobus gehigarri bat zirkulazioan jartzera behartuko luke, eta horrek aurrekontua bikoiztea ekarriko luke 1.022.622 eurora iritsi arte (oraingo kontratua 511.311 eurokoa da). Gure ustez, inbertsio hori ez litzateke proportzionatua izango, ez lieke baliabide publikoen kudeaketaren eraginkortasun-irizpideei erantzungo, eta ez litzateke koherentea izango arrazionaltasun-printzipioekin”.

Gobernu taldeak zerbitzu berriaren balantzea eta berrikuspena egingo du hilabeteko epean, eta udaletxearen aurrean beste geldialdi bat egitea baloratuko dute: “Baina horrek lanzaderaren igarotze-maiztasuna handitzea ekarriko luke nahitaez”, zehaztu dute udal ordezkariek.

Autobus berria, laster

Zerbitzuaren beste hobekuntzen artean dago autobus berria jarriko dutela. “Momentuz ez dugu autobus berriaren arrastorik eta Udalari galdetu nahi digu noiz ipiniko duten”, esan dute. Udal arduradunen arabera “laster” jarriko dute martxan autobus berria.

Sinadura bilketaz gain, San Migeleko Auzo Elkarteak bilera eskatu du udal ordezkariekin: “Bi email bidali dizkiegu, baina ez dugu oraindik erantzunik jaso”, salatu dute.

Udal ordezkariek adierazi dutenez, urtarrilean bertan bilera egitea aurreikusi dute: “Auzo Elkartearekin bilera izan aurretik lanzaderari buruzko zenbait puntu kontrastatu nahi ditugu zerbitzua ematen duen enpresarekin, bizilagunekin egingo dugun bileran atera baitaitezke, eta produktiboa izatea nahi dugu”.

Osorik irakurri

☉ Basauri

San Migelen hiri-altzariak berritu, iturri berriak jarri eta oinezkoen pasabideak egokitu ditu Basauriko Udalak, herritarrek eskatuta

117 pertsonak 243 hobekuntza-proposamen egin zituzten, eta horietatik hamar jarduketa egin ditu Udal Brigadak. Lanak dagoeneko bukatu dituzte

|

Besteak beste, frontoi ondoko saskibaloi kantxako saskien uztaiak berritu dituzte // Geuria

Auzoegin proiektuaren barruan, obra txikiak egin ditu Basauriko Udalak San Migelen herritarrek hala eskatuta.

Zehazki, honako jarduketak egin ditu Udal Brigadak: bi zaborrontzi jarri dituzte Gernika eta Ramon Kareaga kaleak lotzen dituen igogailuaren pasealekuan; txakurrek edateko ontziak ipini dituzte parke-eremuen iturrietan; kendu egin dute San Migeleko sarreran zegoen erloju-panela; eserleku bat jarri dute futbol zelaiko aldagelen atzealdean; kaleko eserlekuak konpondu eta barnizatu dituzte; frontoi ondoko saskibaloi kantxako saskien uztailak berritu dituzte; iturriak jarri dituzte saskibaloi kantxan eta anbulatorio ondoko haur-parkean; egokitu egin dituzte Gernika eta Kebrantebarri kaleetako zebra-bideak; eta seinalizazio horizontala hobetu dute San Migeleko 70 oinezkoen pasabidetan.

Prozesu parte hartzailea martxan jarri zuen Udalak ekainean eta 117 pertsonak 243 hobekuntza-proposamen egin zituzten.

“Jaso ziren 243 proposamenek zerikusia zuten, nagusiki, kaleen konponketa, garbiketa eta irisgarritasunarekin eta errepideen zaintzarekin, eta, neurri txikiagoan, kirol-instalazio, parke, hiri-altzari edo ingurumenarekin”, diote udal ordezkariek.

Guztira hamar jarduketa egin ditu Udal Brigadak eta dagoeneko lanak bukatu dituzte. Udal arduradunek zehaztu dutenez, egindako esku hartzeen berri emango diete auzotarrei, “azalpen-orri bat bidalita etxe guztietara”, diote. Gainera, ados.basauri.eus plataforman ere informazio guztia jarriko du Udalak.

“2013. urtean, Basauriko Udalak martxan jarri zuen Auzoegin Auzoetan Eragiteko Ekintza Plana, hobekuntza, modernizazio eta hiri-berroneratze lanak egiteko udalerriko hainbat lekutan, kontuan hartuta beti herritarrek, elkarteek eta taldeek parte-hartze kanalen bitartez eginiko eskaerak. Egitasmo horren bidez, beste urrats bat egin nahi izan du Udalak, herritarren parte-hartze bidezko prozesu espezifikoak sustatzeko, udalerriko auzo edo leku jakin batzuei begira, horiek hobetzeko, bizilagunekin elkarlanean”, diote udal ordezkariek.

Osorik irakurri

☉ Basauri

Soloarte parkeko estalki berria aurten eraikiko du Basauriko Udalak

Obrak urte honen hasieran hasiko direla adierazi dute udal ordezkariek. Gainera, zakarrontzi eta banku gehiago jarriko dituzte

|

Zakarrontzi eta banku gehiago jarriko ditu Udalak // Geuria

Soloarte parkeko atzealdeko banku-eremu berria estali egingo du Basauriko Udalak. Obrak urte honen hasieran hasiko direla adierazi dute udal ordezkariek.

Zehazki, futbol zelaiaren atzealdean dagoen eremua da estali egingo dutena, zubi gorriaren aurrean dagoena. Herritarrek herriko gune gehiago estaltzea eskatu zuten aurrekontu parte-hartzaileetan.

Gainera, zaborrontziak eta zenbait eserleku berri jarriko dituzte parkearen sarreran eta estalkia joango den gunean.

Soloarteko futbol zelaia eta Mercabilbaora arteko ibaiertzeko horma egonkortzeko lanak bukatu ostean jarriko dituzte zakarrontziak eta banku gehiago, eta gune hori estaliko dute.

Horma indartzea

Soloarteko pasealekua eta horma Mercabilbaotik futbol zelairaino doan zatian birgaitzeko lanak amaitu zituen Udalak abenduan, hamar hilabeteko lanak eta gero.

2023an luizia antzeman zuten horman, esku hartutako zatian, eta Udalak erabaki zuen horma indartzeko eraikuntza-obraren proiektua idazteko lanak kontratatzea, narriadura lehenbailehen gelditzeko. Horrez gain, prebentzio- eta segurtasun-neurri gisa, Udalak pasealekuaren zati hori itxi zuen oinezkoentzat, eta lurra kentzeko lanei ekin zien, hormaren zama arintzeko.

“Proiektua idazten ari ziren bitartean, ordea, Plan Hidrologikoaren aldaketa bat sartu zen indarrean, jabetza publiko hidraulikoaren gaineko instalazioei buruz. Bada, Planaren testu berriak xedatutakoarekin bat, URAk ebatzi zuen ezin zuela baimena eman horma berreraikitzeko, eta xedatu zuen Basauriko Udalak horma berria eraiki behar zuela, harri-lubetazkoa. Arau-aldaketak ez zuenez ahalbidetzen proiektua hasierako baldintzen arabera idaztea, Udalak birmoldatzeko eskatu zuen, betebehar berrietara egokitu zedin”, diote udal arduradunek.

Proiektuaren birmoldaketa egin ostean, horma berria eraiki du Udalak. Harri-lubetazkoa da horma berria, eta hobekuntza estrukturalak, hidraulikoak, ingurumenekoak eta estetikoak ekarri ditu.

Obra egiteko 1,3 milioi euro bideratu dituzte: Basauriko Udalak % 60 finantzatu du eta URAk % 40.

Osorik irakurri

☉ Basauri

Korrikaren 24. edizioaren aurkezpena egingo dute Basaurin urtarrilaren 15ean

|

24. Korrikaren nondik norakoak azalduko dituzte aurkezpenean // AEK

Martxoaren 19tik29ra bitartean izango da 24. Korrika, Atharratzetik Bilbora. Hego Uriben hilaren 27an igaroko da [hemen eskualdeko ibilbidea].

Eta aurtengo Korrikaren nondik norakoak azaltzeko aurkezpena egingo du Hego Uribeko AEK Basaurin. Urtarrilaren 15ean, ostegunez, izango da Ibaigane Kultur Etxean, 18:30ean.

Osorik irakurri