Sareak

☉ Etxebarri

Ana Urgoiti: “Artean hezia izan ez den horrek ez du prestakuntza osoa jaso”

Bilbao FormArte proiektuko fundatzaileetako bat da Ana Urgoiti Guisasola. Desgaitasun psikikoa edota intelektuala duten pertsonentzako sorkuntza zentroa da.

|

FormArte proiektua eta ikastetxea sortu zuen 2013an Ana Urgoiti etxebarritarrak Cristina Bacete Diaz bazkidearekin batera // Geuria

[2020ko abenduaren 17an GEURIAren paperezko edizioan argitaratua] Desgaitasun psikikoa edota intelektuala duten pertsonek beren indar sortzaile guztia hedatzeko proiektua jarri zuen martxan Ana Urgoiti Guisasola (Bilbo, 1962) etxebarritarrak duela zazpi urte Cristina Bacete Diaz bazkidearekin batera. Horrela eratu zuten 2013an Bilbao FormArte proiektua eta ikastetxea.

Bilbao FormArteko fundatzaileetako bat zara.
Hala da. Formarte desgaitasun psikikoa edota intelektuala duten pertsonek beren indar sortzaile guztia hedatzeko proiektua da. Hau da, sorkuntza artistikoaren bidez garapen pertsonal eta profesionalerako programa bat eskaintzen duen prestakuntza-zentroa. Formarten, pertsona bakoitzak bere hezkuntzari jarrai diezaioke artearen bidez, bere sormen-gaitasunak handitu ditzake eta bere obra garatu dezake. Arte plastikoak eta ikusizko arteak hazkunde pertsonalerako bitarteko gisa erabiltzen ditugu, gizabanako oro duintzen duten giza balioak sustatuz. Horrekin guztiarekin, ezintasunen bat duten pertsonei bizi-itxaropenen eta espektatiba profesionalen beste aukera bat eskaintzen diegu, aukeraz betetako eremu batean, eta Euskadirentzat eraldaketarako eta suspertzeko eragile garrantzitsu gisa, kultura izaten ari den bezala.

Noiz sortu zen FormArte sortzeko ideia?
Cristina Bacete Díaz bazkideak eta biok EHUn egin ditugu helduentzako unibertsitate-ikasketak. Crisek Heziketa Berezia eta nik Arte Ederrak. Cris karrerako bigarren mailan zegoenean, ikasgelan ikusi zuten dokumental baten DVD bat ekarri zidan: Julio Medemen eta Lola Barreraren ‘Qué tienes debajo del sombrero’, eta esan zidan: “Begira zer ikusi dugun gaur ikasgelan, Ana. Hau zuk eta biok jarri behar dugu hemen martxan”. Judith Scott artista plastiko estatubatuarraren bizitzari buruzko dokumentala da, Down sindromea eta gorra. Gainera, Oklandeko (Estatu Batuak) ‘The Creative Growth Art Center’en egiten den lanarekin ere maitemindu nintzen. Dokumentala Youtuben dago ikusgai.

Eta horrela sortu zenuten FormArte.
Lan zoragarria iruditu zitzaigun, eta agian proiektua gauzatzera gehien bultzatu zuena zen gure inguruan ez zegoela antzekorik. Duela zazpi urte ireki genuela Arte Eskola. Gure ustez, desgaitasun psikiko edo intelektuala duen kolektiboarentzat beste aukera bat zen, eta gizartea guztion artean eraiki behar dugu; beraz, pertsona guztiei ahalik eta aukera gehien eskaini behar dizkiegu. Denok dugu garapen pertsonal eta profesionalerako aukerak izateko eskubidea.

Zer programa eta ikastaro eskaintzen dituzue FormArten?
Bilbao FormArten ikasle bakoitzaren interes eta gaitasunetara egokitzen diren printzipio pedagogikoak jarraitzen ditugu, norbanako bakoitzaren garapenerako jarraipen pertsonala eginez. Gure osagai sekretua da ikasteko eta hazten jarraitzeko interesa duen pertsona baten aurrean esertzen garela, ez terapia bat behar duen pertsona baten aurrean (ez baitugu sendabidea behar duten pertsona gaixoekin lan egiten, sorkuntzaren bidez hedatu ahal izateko gaitasun desberdinak dituzten pertsonekin baizik). Die Schlumpers edo The Creative Growth Art Center zentroetan bezala, guk ez dugu geure burua Arte-terapeutatzat hartzen, arte plastiko bisualetan hezitzailetzat baizik, pertsona bakoitzari eskatzen duena emanez, bere prestakuntza- eta garapen-ibilbide propioa sustatuz. Hainbat programa eskaintzen ditugu, gure ikasleek eta haien senideek adierazten dituzten nahien eta beharren arabera: irailetik uztailera bitarteko eskolak edo udako ikastaro trinkoak.

Zenbat ikasle ditu gaur egun FormArtek?
50 ikasle baino gehiago ditugu. Bizkaiko hainbat tokitatik etortzen dira: Bilbotik, Portugaletetik, Getxotik, Berangotik, Larrabetzutik edota Markinatik. Bizkaitik kanpo, adibidez Gipuzkoara, zergatik ez garen hedatzen ere galdetu izan digute! Gustatuko litzaiguke proiektuak lurraldetasun handiagoa hartzea, baina oraingoz oinarriak ondo finkatzeaz arduratu behar dugu.

Nola laguntzen die arteak desgaitasun psikikoa edota intelektuala duten pertsonei?
Arte-sorkuntzan lan egiteak onurak dakarzkie pertsona guztiei. Guk defendatzen dugu artean hezia izan ez den pertsona orok ez duela prestakuntza osoa jaso. Pertsona guztiok, desgaitasun psikiko edo intelektual bat diagnostikatuta izan edo ez, alderdi asko garatzen ditugu arte-sorkuntzan lan egiten dugunean.

Gure ikasleentzat, gure ikastetxean egiten duten lana oso garrantzitsua da, bai ikastetxera eskolaz kanpoko jarduera gisa edo aisialdiko jarduera gisa joaten direnentzat, bai NahiArte Factory-ko plantillan sartzeko asmoz etortzen direnentzat, prestakuntza-programak egin ondoren.

NahiArte orain aipatzen duzula, azaldu iezaguzu zer den.
NahiArte Factory gure ikasleek formakuntza jaso ondoren lan-bizitzara pasatzeko tailerra da. Arte Eskolak irekita daramatzan zazpi urteetan ez genekien nola lortu ikasleen lanen salmentak lan-munduan sartzeko behar dituzten diru-sarrerak ematea. Alemanian zein Estatu Batuetan diru-sarrerak obra-salmentatik datoz, baina, tamalez, hemen ez dago artelanak erosteko kulturarik. Hortaz, beren lanak saltzeko beste negozio-ildo bat garatu dugu: Nahiarte Factory. Ikasleek ehunezko euskarrien gainean margotzen dute zuzenean: kamisetetan, jertseetan, soinekoetan, aterkietan, poltsetan… Sorkuntza artistikoan lan egin nahi duten ikasleek NahiArte Factoryn lan egiteko aukera izan dezaten nahi dugu.

Eta proiektua garatzeko crowdfunding kanpaina bat zabaldu duzue.
Hala da. Crowdfundingaren helburua da 50.000 euro biltzea. Orain arte 46.000 euro bildu ditugu, eta ziur gaude gure helburua lortuko dugula. crowdfundingbizkaia.com webgunean xehetasun gehiago aurki ditzakezue.

Nolako irteerak eskaintzen dizkie FormArtek ikasleei?
Lan-munduan sartzeari dagokionez, gure artistak benetako diseinatzaileak dira, eta sorkuntza-azterketetara aurkezten ditugu, sor daitezkeen proiektuetarako ematen dituzten ideiekin bat etor daitezen. Era berean, FormArtek ehun-euskarrietan lan egiteko aukera ematen die, eta praktika hori gustatzen bazaie eta beren bildumak egitea lortzen badute, jaio berria den Nahiarte Factoryn lan egin ahal izango dute.

Gainera, ikasleen sorkuntzak erosteko aukera ere badago zuen webgunean.
Orain arte, ikasleen artikuluen salmenta proiektua finantzatzeko izan da. Izan ere, ikastetxera joateagatik ordaintzen dituzten kuotak oso txikiak dira, erakundeen aldetik jasotzen ditugun laguntzak oso urriak dira eta mantentze-gastuak oso handiak dira (alokairua, hornidurak, materialak…). Ez gara soldatez eta soldatez ari, Lanbideren diru-laguntza 2019an jaso genuen arte, ez baikenuen soldatarik kobratzen. Eskolan sartzen zen diru guztia, bertako proiektuak garatzeko erabiltzen genuen.

Erakusketak ere antolatzen dituzue ikasleen sorkuntzekin.
Bai. Erakusketak antolatzen hasi ginen kultur etxeetan edota Iruña eta La Granja kafetegietan, baina 2017an Bizkaiko Batzar Nagusien egoitzako Erakusketa Aretora egin genuen jauzi, Bilboko Hurtado de Amezaga kaleko 6. zenbakian. Harrezkero, urtero egin dugu erakusketa bat areto horretan: 2017an ‘Hemen gaude’, Bizkaiko Batzar Nagusiei buruzkoa; 2018an ‘Anonimoa’, genero-berdintasunari buruzkoa (erakusketa hau Markina-Xemeinera ere eraman genuen); eta 2019an errefuxiatuei eta migratzaileei buruzko ‘Harrera’ erakusketa antolatu genuen. Erakusketa hau Gasteizen izan zen, baina erakusketa inauguratu eta hurrengo egunean aretoa itxi zuten Covid-19 pandemiagatik.

Konfinamendua dela eta, ezin izan dugu 2020. urteari dagokion erakusketa egin, baina espero dugu 2021eko azaroan Bilboko Batzar Nagusien aretoan bertan erakutsi ahal izatea. Ezin dugu aurreratu erakusketaren gaia inaugurazio berera arte, baina aurrekoetan izan duen harrera bera izatea espero dugu.

Covid-19ak, beraz, eragina izan du zuen jardunean, ezta?
Bai, noski. Jarraitu beharreko protokoloak oso zorrotzak dira, ezin baitugu akatsik izan. Gure ikasleak arrisku-taldekoak dira, eta batez ere, haien osasuna zaindu behar dugu. Zentroan mantendu beharreko segurtasun-distantziak laguntza-orduak murriztera behartzen gaitu, talde asko egon ez zitezen. Bestalde, konfinamendua oso gogorra izan zen haietako askorentzat. Gu egunero konektatzen ginen Skype bidez nahi zutenekin, taldeka edo banaka, baina denek sentitzen zuten gu pertsonalki ezin ikustea, eta askatasun-gabetzea gaizki gainditu zuten.

Zure ustez, gizartea inklusiboa da ala oraindik asko dago egiteko?
Jendearen borondate onean sinesten dugu, baina oraindik asko dago egiteko. Gizarte-arloan ikasi behar dugu hazten ari diren pertsonak direla eta haurtzaroari ez dagozkion beste interes eta desio batzuk hartzen dituztela; beraz, ezin ditugu ‘haur’ gisa tratatu. Ulergarria da akats horretan erortzea, ahulenen protekzionismorako dugun joeragatik. Lanaren arloan, oraindik ere askoz gehiago aurreratu behar da. Ez gaude prestatuta prestatzeko aukerarik ematen ez diogun kolektibo batek zer trebetasun eta gaitasun dituen jakiteko. Gure aurka ere badugu bizi garen gizarte kapitalista hau, pertsonak beren ekoizpen-gaitasunagatik, etekin ekonomikoak sortzeko duten gaitasunagatik, baloratzen ditugulako, hau da, gizarteak pertsonen errentagarritasun ekonomikoa pertsonen gainetik jartzen du. Tamalez, horixe bilakatu gara.

Nola lagun dakioke FormArteri?
Hainbat modutan lagun daiteke. Dohaintza bat zuzenean emanez webgunearen bitartez; Bilbao FormArteren lagun egin eta ekarpen bat egiteko harpidetza eginez; opariak ‘opari solidario’ bihurtuz, eta gure ikasleek margotutako artikuluak erosiz gero oparitzeko; edota gure boluntarioen sareko kide izanez.

☉ Etxebarri

Hondakinak biltzeko BitPayt mugikorretarako aplikazioa ezarri dute Etxebarrin

|

Aplikazioa deskargatu beharko dute erabiltzaileek / Geuria

Hondakinak biltzeko BitPayt aplikazioa eskuragarri dago Etxebarrin. Aplikazioaren bitartez herritarrek bilketa zerbitzuari buruzko informazioa jaso, gorabeherak erregistratu eta horien jarraipena egin ahal izango dute.

Aplikazioa deskargatu ondoren, erabiltzaileak bere datu pertsonalak, udalerria eta helbidea erregistratu beharko ditu. Behin barruan, eskualdeko zein Etxebarriko edukiontzi guztiak agertuko diren mapa bat agertuko da.

Horrez gain, materia organikoa, berrerabilpena, paper-kartoia edota etxeko olio erabilia non utzi behar diren azaltzen duen gida bat ere jasotzen du aplikazioak.

Gainera, gorabeheraren bati buruzko informazioa emateko aukera ematen du aplikazioak, eta horretarako testua eta argazkiak igo ahal dituzte erabiltzaileek.

Osorik irakurri

☉ Etxebarri

Etxebarritarren zailtasun, kalteberatasun edo arrisku-egoerak prebenitzeko programa martxan jarri dute

|

Zehazki, hiru programa jarri dituzte martxan Udaleko Gizarte Zerbitzuek // Geuria

Etxebarriko Gizarte Zerbitzuak seme-alaba adingabeak dituzten herriko familia guztiei zuzendutako hiru programa berri jarri ditu martxan: banantze-prozesuetan dauden familiei arreta ematekoa; nerabezaro aurreko gizarte-gaitasunetarako talde-programa; eta familiaren informaziorako eta aholkularitzarako gunea.

Banantze-prozesuetan dauden familiei arreta emateko programa maiatzetik abendura bitartean dago martxan eta arreta taldekakoa edo banakakoa izango da. Besteak beste, banantzearen eragina seme-alabengan, gurasi izaten jarraitzea bikote izan gabe, bikote berrienganako egokitzapena eta guraso arteko komunikazioa bezalako gaiak landuko dituzte.

Familiaren informaziorako eta aholkularitzarako gunea gurasoei eta zaintzaileei dago zuzenduta eta maiatzetik abendura bitartean gauzatuko dute programa. Hezkuntza estiloak, arauak eta mugak, udal baliabideei buruzko informazioa edota emozioen kudeaketa hizpide izango dituzte programa honetan.

Eta azkenik, nerabezaro aurreko gizarte-gaitasunetarako talde-programari dagokionez, irailetik aurrera hasiko da, eta 10 eta 12 urte bitarteko adingabeen familiei dago zuzenduta. Programa honetan tratu onak, aniztasuna, gatazkak konpontzea, enpatia eta mugak ezartzea landuko dituzte.

Programa horiek Gizarte Zerbitzuen Esku-hartze Psikosozial eta Sozioedukatiboko Zerbitzuko gizarte-hezitzaileen eta psikologoen taldeak gauzatuko ditu, eta helburua da herritarren zailtasun, kalteberatasun edo arrisku-egoerak prebenitzea eta horiei aurre hartzea.

“Jarduera horiek prebentzio-izaera handia dute, eta helburua biztanlerian zailtasun, kalteberatasun- edo arrisku-egoerei aurrea hartzea da, motibazioa eta udalerriko gizarte-zerbitzuetarako sarbidea sustatuz”, diote udal ordezkariek.

Programetan parte-hartzeko interesa dutenek Etxebarriko Udaleko Oinarrizko Gizarte Zerbitzuarekin jarri daitezke harremanetan 944 404 225 telefono zenbakiaren bitartez.

Osorik irakurri

☉ Etxebarri

Herrien Eguna antolatu dute Etxebarrin: musika, dantza, azoka solidarioa eta gastronomia izango dira

|

Zintururi plazan ospatuko dute maiatzaren 25ean Herrien Eguna // Geuria

Etxebarrik Herrien Eguna ospatuko du maiatzaren 25ean, larunbatez. Besteak beste, tailerrak, musika, dantza, azoka solidarioa eta txoko gastronomikoak izango dira Zintururi plazan goizetik gaueko ordu txikiak arte.

“Egun horretan ekintza kultural eta gastronomiko ugari izango dira. Gogoz hartzen den jaia da, azken edizioa 2022an izan baitzen”, diote udal ordezkariek.

Egitaraua / Herrien Eguna 2024

Maiatzak 25, larunbata
11:00 Kalejira Galizia kaletik Zintururira: erraldoiak, buruhandiak, dultzaina eta tanborila
12:00 Tailerrak Zintururin: dantza, taloak, txalaparta eta zirkua
12:00 Azoka Solidarioa Etxebarriko Institutuko ikasleen eskutik
13:15-15:00 Vermut saioa Zintururiko txosnan
17:30 Te marokorra + galiziar filloa + pintxo morunoak
17:30-18:15 San Antonioko jaietako 2024ko dantzaren entsegua Irene Sotorekin eta Aratzekin
18:00 Henna tailerra solidarioa Marokoko txokoan
18:00 Txartel solidarien salmenta. Saria Athleticen bandera, Isa Refojok bordatuta
18:30 Txistorra pintxoak txosnan
19:00 Hanburgesa solidarioa Marusiñen txokoan
19:30 Kontzertua: Manolo Escobar tributua
21:30 Kontzertua: Gipsy Hits (Ketama, Kiko Veneno, Antonio Flores…)
23:00-00:00 Musika

Osorik irakurri

☉ Etxebarri

Etxebarriko bigarren Berdintasun Plana garatzeko herritarren ekarpenak jasoko ditu Udalak

|

Martxoaren 8an egindako elkarretaratzea Etxebarrin // Geuria

Etxebarriko bigarren Berdintasun Plana egiten ari da Udala, eta hori garatzeko herritarren ekarpenak jasoko dituzte.

Hain zuzen ere, lan talde bat eratu nahi dute, herritarrek euren iritziak eman ditzaten. Bihar, maiatzak 22, saio bat antolatu dute horretarako, udaletxeko areto nagusian 18:00etan.

Saio horretan, Etxebarriko I. Berdintasun Planaren (2017-2020) ebaluazioaren aurkezpena ere egingo dute hurrengo planari begira ekarpenak egin ahal izateko.

Saioan parte hartzea irekia da, baina interesdunek izena eman behar dute aurretiaz 944 267 005 edo 688 606 674 telefono zenbakietara deituta edo berdintasuna@etxebarri.eus helbide elektronikora idatzita.

Osorik irakurri

☉ Etxebarri

Kukuiaga areto futboleko emakumezkoen taldeak Euskal Kopako finala jokatuko du Etxebarrin maiatzaren 26an

|

Kukuiagako neskak eta entrenatzaileak Bizkaia Koparekin // Kukuiaga FS

Kukuiaga areto futboleko emakumezkoen taldeak Bizkaia Kopa irabazi zuen maiatzaren 18an, “egiten ari diren denboraldi bikainari garaikur berri bat gehituz”, dio Fran Rodriguez entrenatzaileak.

Etxebarriko taldeak 7-1 irabazi zion Santurtziko Goiztiri taldeari, Etxebarriko kiroldegian jokatutako Bizkaiko finalean. Guztira 400 zaletu bertarartu ziren Etxebarriko kiroldegira.

Gauzak horrela, emakumezkoen Kukuiagak sari bikoitza lortu du areto futbolean: martxoan Liga irabazi zuten lehen aldiz eta maiatzean Bizkaiko Kopa. Orain, Euskal Koparen finala jokatuko dute etxebarritarrek maiatzaren 26an Etxebarrin bertan (12:00), eta aurkari izango dute Donostiako Antiguoko.

Euskal Kopa irabazteak sari potoloa izango du; izan ere, Bigarren Mailara igotzeko Estatuko Fasea jokatuko du txapeldunak. Estatuko Fasea ekainaren 8ko eta 15eko asteburuetan jokatuko da: joan-etorriko kanporaketa izango da eta Euskal Kopako irabazleak Kantabriako edo Gaztela eta Leongo txapeldunaren aurka lehiatuko dira.

Estatuko faserako txartela lortzea guretzat amets bat da, eta zailtasunaz jabetzen bagara ere, une hori iristeko irrikan gaude”, adierazi zigun Aida Lopez taldeko kapitainak apirilean GEURIAn egin genion elkarrizketan: “Bigarren mailara igotzea esperientzia ikaragarria izango litzateke, eta asko gustatuko litzaiguke hori bizitzea. Badakigu oso sakrifikatua eta gogorra izango litzatekeela, baina gogo handiz gaude, eta are gehiago gure ahaleginarekin guk irabazi dugun zerbait bada”.

Osorik irakurri