Bizitza bat besterik ez dugu, eta Oihane Olveira (Etxebarri, 2001) biziki bizitzearen alde dago. Etxe-orratzetan, metroko bideetan edota abandonatutako lekuetan argazkiak ateratzetik, etxebarritarra jaialdi handietara eta moda desfileetara heldu da, baita San Mamesera ere. Argazkilari izateaz gain, kirolzale amorratua ere bada, eta ahaleginarekin edozer lortu dezakeela egiaztatu du. Bere lanarekiko grinak eta dedikazioak arrakasta izaten lagundu diote, eta erronka berriak proposatzen jarraitzeko asmoa du bizimodu arruntetik asaldatzeko egintza gisa.

Oihane Olveira // Utzitakoa

Argazki kamera bidelagun izan duzu txikitatik. Nola erabaki zenuen horretan profesionalki buru-belarri murgiltzea? Betidanik gustatu izan zait argazkilaritza, aitari bezala; harekin hasi nintzen kuxkuxean eta zaletasun bera zuen jendea ezagutzen. Gogoratzen dut oporretan gindoazenean bere argazki kamera hartzen nuela eta, ez dakit zergatik, oinen argazkiak ateratzen nituela nonahi, kar-kar! Galizian itsasargietara joaten ginen ilunabarra ikustera, eta argazkiak politak nolakoak izan zitezkeen aholkatzen nion. Beti esan dit begi ona dudala. Niri irakasten saiatzen zen, baina ez nion inoiz kasurik egiten. Gero nire kabuz argazkiak ateratzen hasi nintzen, jendeari gustatu egin zitzaion eta lana eskaintzen hasi zitzaizkidan. Tuntunaren zortea, nik diodan bezala! Dena bat-batean etorri zen. Lagun batekin geratzen nintzen eta, berarekin trasteatuz, manualean maneiatzen ikasi nuen. Azkenean, argazkia argia dela ulertu behar da, kameran sartzen dena, eta parametroekin jolastuz kontrolatu behar da. Batxilergoa amaitzean ez nekienez zer ikasi eta jada mundu horretan lanean ari nintzenez, moda eta publizitate argazkigintzari buruzko masterra egin nuen Bilboko Argazkigintza Garaikideko Zentroan. Han ikasi nuen estudioa erabiltzen, flashak, eta modaren industrian nola lan egiten den oro har. Ez zitzaidan batere gustatu. Baina uste dut matematika zientzietan bezala dela; gustatu ala ez, ikasi beharreko zerbait da. Hala ere, esperientziak, ezagutzak eta, bereziki, ikaskideak daramatzat nirekin.

Zure jarduera oso ikuspegi urbanoa eskainiz hasi zen. Estilo horretara hurbildu nintzen modan zegoelako. Hasten zarenean, une horretan gehien ikusten duzuna islatzen saiatzen zara, ondoan duzun jendearengandik ikasteko. Gero, oinarri bat eskuratu ahala, eremu ezberdinak probatu eta zure estilo propioa sortuko duzu. Nire kasuan, ez zitzaidanez moda argazkigintzan bilatzen zen perfekzioa gustatzen -pikortak kentzea, esaterako-, arauak hautsi ahal izatea izan zen gehien erakarri ninduena.

Orduan, hiri-esplorazioetan aritzea erabaki zenuen. Garai hartan “urbex” deritzon zaletasuna praktikatzeari ekin nion; hau da, egunero ikusten dituzun baina, teorian, sartu ezin zaren tokietan barneratzea, begi bistaz ikusten denaz harago zer dagoen jakiteko. Betiere errespetutik abiatuta, noski! Leku abandonatuak, etxe-orratzak, zorupea… Inspirazio iturriak dira, hiria beste ikuspuntu batetik ikusten duzulako. Toki guztiek istorio bat gordetzen dute, eta horiek ikertzean eta dokumentatzean datza. Bestalde, argazkiak ateratzera zoaz bakarrik, arrastorik utzi gabe eta dena zegoen bezala utzita. Altuerek, azpiegituren estetikak eta aurki dezakezunaren ziurgabetasunak liluratu egiten naute. Gainera, beti gustatu izan zait eskalatzea eta muturreko kirolekin zerikusia duen guztia. Adrenalinaren yonkia naiz. Hori praktikatzen zuten argazkilariak ikusi eta nik ere probatu nahi izan nuen, egiten zituzten argazkiak nire estiloarekin bat zetozelako. Nire gurasoak ez zeuden oso ados, baina bazekiten ez nintzela inolako gaiztakeriarik egiten ari. Hori bai, egin ondoren kontatzen nien, baina jakin bazekiten! Bilbon “North Frame” izeneko taldea eratu zuten argazkigintzako jarduerak egiteko. Instagram bidez eta lagunak komunean izateagatik ezagutu nuen, eta haiekin elkartzen hasi nintzen. Nahiko ezagunak ziren dagoeneko, eta neska bakarra izateak ere ikusgarritasuna eman zidan. Argazkiak egiten eta sare sozialen bidez partekatzen joan ahala, nire jarraitzaile kopurua haziz joan zen.

“Altuerek, azpiegituren estetikak eta aurki dezakezunaren ziurgabetasunak liluratu egiten naute”

Ikusi dudan gauzarik harrigarriena Lemonizko zentral nuklearra izan zela esango nuke. Estetikoki oso polita da, eta sorgailu guztiak ikustea sinestezina izan zen. Garabiak ere maite ditut. Eskailerak modu bertikalean igotzea da, eta badakit zer egin dezakedan eta zer ez. Inoiz ez naiz jarri kontrolatu ezin dudan edo ziurtasunik gabe sentiarazten nauen arrisku batean. Izan ere, mendira joaten naizenean askoz gauza arriskutsuagoak egiten ditut. Burua erabili behar da. Halere, pandemia ostean urbexa utzi nuen, alde batetik unibertsitatean hasi nintzelako eta ez nuelako hainbeste denborarik, eta, bestetik, adrenalina hori beste alor batzuetatik lortzen dudalako, adibidez kiroletik. Oraintxe bertan nire bizitzako beste etapa batean nago, baina ez dut baztertzen noizean behin berriro heltzea.

Oihane Olveira // Utzitakoa

Zein proiektuk markatu zuen mugarri bat zure ibilbidean? Bilboko Karola garabitik atera nuen argazki bat birala bihurtu zen Instagramen. Last Tour agentziak ikusi egin zuen, hainbat jaialdiren antolatzaileak, eta nirekin harremanetan jarri ziren. Une hartan 17 urte nituen eta BBK Live-n lana eskaintzen ari zitzaizkidan. Ezin nuen sinetsi. Hasieran ezetz esan nuen, ez nuelako inoiz argazkilari gisa lan egin. Hainbat ekitaldi eta diskoteketan lanean hasi nintzen eta berriz jarri ziren nirekin harremanetan. Oraingoan baietz esan nien: 2019ko BBK Live-a izan zen nire lehen ekitaldi profesionala. Artista bakoitzarekin modu ezberdinean gozatu dut, baina bereziki gogoan dut Medusa jaialdiko agertoki nagusira lehen aldiz igo nintzen unea. Kantoi batean negarrez hasi nintzen! Hain gazte izanda izen handiko leku hartan egoteak hunkitu egin ninduen. Zer gertatzen ari zen? Ez nuen asimilatzen. Eta gaur egun ere berdin gertatzen zait.

Kirolari dagokionez, bertatik bertara bizi duzu. Nire egunerokoan crossfit-a egiten dut eta udan mendira joateko sasoian egoten laguntzen dit. Mendira joatea diodanean ez naiz ibiltzeaz ari, eskalatzeaz edo ferrata-bideak egiteaz baizik. Alpinismo “light” bezala deskribatuko nuke. Gogoan dut Pirinioetan hiru mila egin nituen lehen aldian bibak egin nahi izan genuela; hau da, aire zabalean lo egitea aterperik gabe. Baina ekaitza zegoenez, gogoz geratu ginen. Etxera itzultzean lagun batekin hitz egin nuen asteburu batean egiteko. Vignemalera joatea erabaki genuen, Frantziako Pirinioetako gailurrik altuenera. Egun bakar batean itsas mailatik 3.000 metroko altuerara igotzeak garaierako gaitza eragin zidan, eta gau osoa botaka eman nuen. Baina tira, hurrengo egunean gailurrera igo eta etxera gidatzen itzuli nintzen! Bizirik atera nintzen, Anetora joan nintzen egunean bezala, Pirinioetako mendirik gorenera, goian glaziar bat zegoelarik kranpoirik gabe joan ginelako.

Iazko udan oztopo lasterketak egiten hasi nintzen, beraz crossfit-a astean zehar korrika egitearekin uztartzen dut. Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzietako Gradua ikasten ari naiz orain, eta nire ametsa suhiltzaile-argazkilaria izatea da. Ikerketa eta osasunerako kirolak arreta deitzen didanez, jendeari laguntzen lan egitea beste aukera bat izango litzateke, adibidez, obesitatea duten pertsonekin. Autonomoa izaten jarraitzea gustatuko litzaidake. Agian baikorregia da horrela pentsatzea, baina uste dut bi zaletasunak bateragarriak izatea ahalbidetuko lukeela.

Azkenaldian crossfit-a modan dagoela dirudi. Zerk deitu zizun arreta? Lehen kick boxing-a praktikatzen nuen, baina maila batera iristen zarenean borrokatzera behartzen zaituztenez, gaizki pasatzen nuen. Ez zait gustatzen lehiatu behar izatea. Nire etxearen eta entrenatzera nindoan lekuaren artean crossfit box bat zegoen eta beti fijatzen nintzen. Behin amari esan nion gurpilak mugitu, barrak altxatu eta zarata handia zegoen gimnasio hura probatu nahi nuela. […]

Berak oso gogorra zela iradokitzen zidan. Hortaz, gogo handiagoz erakutsi nahi izan nuen egin nezakeela eta CrossFit Basaurin izena eman nuen. Ezin dudala esaten didatenean, arrazoi bat ematen didate hori egiteko. Gainera, kirol honek mentalki asko lagundu dit. Intentsitate handikoa denez, sufritu egiten da. Baina beste egoera mota batzuk jasan ahal izateko prestatzen zaitu, mendira zoazenerako adibidez. Une gogorrak egongo dira, baina pasatuko dira eta saria askoz handiagoa izango da. Bestalde, crossfit-aren gauzarik onena komunitatea eta sortzen den giroa dira. Elkar animatzen dugu, eta zuk zeuk zugan sinesten ez duzunean ere, aurrera jarraitzera bultzatzen zaitu. Segurtasuna eman dit zerbait lortu nahi badut, ahal dudala jakiteko.

“Ezin dudala esaten didatenean, arrazoi bat ematen didate hori egiteko”

Zein esango zenuke izan dela zure lorpenik handiena? Bata bestearen atzetik dator. Nahiz eta beti mugimenduan egon, lehen ez nintzen batere kirolzalea. Are gehiago, eskolan heziketa fisikora piper egiten nuen. Taldeko kirolak baino ez zizkiguten irakasten, hala nola futbola edo saskibaloia. Gorroto egin nuen batxilergora iritsi arte, irakasle batek nuen iritzia aldatu zuelako. Baina benetako aldaketa pandemiaren ondoren etorri zen, orduan hasi bainintzen praktikatzen eta ariketa indibidualak nahiago nituela ohartu nintzen. Lehen esan bezala, ez zait lehiatzea gustatzen, orduan ez dut inoiz irabaztean pentsatzen, nire onena ematean eta ondo pasatzean baizik. Neure buruaren aurka lehiatzen naiz nire mugak ezagutzeko, baina inoiz ez besteei irabazteko. Eta askotan harritzen zara nahi gabe zer egiteko gai zaren ikusita. Pasa den urtean hiru oztopo lasterketa egin nituen. Parte hartu nuen lehen aldian nire kategoriako garaile atera nintzen, bigarrenean bidetik galdu nintzen eta hirugarrenean berriz ere lehena heldu nintzen, baina oraingoan kategoria herrikoian. Azken hau mendian egin zen, orduan inguruarekin ohituago nengoenez mesede egin zidan.

Oihane Olveira // Utzitakoa

Eta orain, erronka berriren bat duzu buruan? Apirilean Brooklyneko maratoi erdian korrika egingo dut. Hiria beste modu batean ikusteko aukera izango da ere. Iaz Estatu Batuetara etorri nintzen Erasmusean, eta denbora libre asko nuenez, maratoiren batean parte hartzeko asmoa hartu nuen. Gainera, mundu guztiak korrika egiten du hemen. Orduan Central Parkeko maratoi erdia egin nuen. Aitzaki bikaina iruditu zitzaidan korrika egitera ateratzeko. Uste dut Euskal Herrira bueltatu beharko dudala ikasketak amaitzera, baina, egia esan, oso gustura nago Jersey City-n. Ez dakit itzuli nahi dudan. Hemen kirolari garrantzi handiagoa ematen zaio. Entrenatzen ez duena arraroa da, eta konstantzia handia dute. Denak erraldoiak dira! Bizimodua guztiz desberdina da. Hezkuntza-sistema nota onak lortzeko eskuragarriagoa dela iruditzen zait. Gehien interesatzen zaizkizun irakasgaiak aukera ditzakezu, irakasleak hurbilagoak dira, parte-hartze handiagoa dago, proiektuei garrantzi handiagoa ematen zaie… Askoz praktikoagoa dela esan dezakegu, eta han gehiago zentratzen dira entzun, ikasi eta dena azterketetan islatzean. Argazkigintzari begira, egiten nuena komentatu nuen eta unibertsitateko taldearen saskibaloi partidu batera joaten utzi zidaten. Gustatu egin zitzaien, bideo bat egin nien eta orain partida bakoitzaren hasieran proiektatuko dute. Horrela, kirol argazkigintzari ekin ahal izan diot berriro, ikasle moduan bisatua daukadanez ezin baitut lanik egin. Hala ere, beti eramaten dut argazki kamera nirekin.