Bizkaiko suhiltzaileek euren sare sozialetan jakitera eman dutenaren arabera, pertsona bat errekara erori da Basaurin, eta erreskate lanetan aritu dira suhiltzaileak.

Ezbeharra Arizko zubi alboan gertatu da, 19:00ak aldera, eta ez da azken asteetan eman den antzeko gertakari bakarra: urtarrilaren 17an, 21 urteko gazte bat Basauriko Arizko zubitik erori zen.

[INFORMAZIOA OSATZEN]

Urtarrilaren 30a data berezia izan zen arrigorriagar askorentzat, bereziki Padura Mendi Taldeko kideentzat eta bazkideentzat. Lonbo Aretoan zeukaten jarrita hitzordua, arratsaldeko 19:00etan. Bertan, Arrigorriagako mendizaleek euren 75. urteurrena ospatzeko prestatu duten egitaraua aurkeztu zieten bertaratu ziren herritarrei.

Data borobil horren aitzakian, GEURIA egungo zuzendaritza taldeko kide diren Josu Ruiz de Azua Solozabal (Arrigorriaga, 1963) Josu Najera Zuloaga (Arrigorriaga,1990) eta Olatz Ruiz de Azua Egiluzekin (Arrigorriaga, 1993) batu da, klubaren gaur egungo egoeraz eta urte berezi honi begira prestatu dutenaz hitz egiteko.

Taldearen sorreraz eta lehen hamarkada haietan izan zuen ibilbideaz aritzeko Asier Ibarretxe Fernandez de Larrinoa (Arrigorriaga, 1966) bazkide eta presidente ohiarengana jo dugu.

Mendizaletasuna eta herrigintza

Anjel Lertxundi idazleak zera idatzi zuen Berria egunkarian: “Gailurretik dena ikusten da txikiago, baina ez garrantzi gutxiagoko; perspektibak ematen digun apaltasuna da mendiaren opari handiena”.

Arrigorriagan, opari horretaz gozatzeko grina orain dela 75 urte piztu zen, herritar talde batek Club Alpino Padura sortzea erabaki zuenean. Urtarrilaren 30eko ospakizun jendetsuan argi geratu zen hamarkada hauetan guztietan sugarrak bizirik iraun duela herrian, belaunaldiz belaunaldi transmititu den pasio bati esker.

Zigor Egia mendizale eta taldeko kideak gidatu zuen ordubeteko saioan taldearen ibilbidea xehetu zuten argazki bilduma baten bidez, errepaso arin baina mamitsu horretan argiro erakutsiz mendizale taldeak herrian eta herritarrengan izan duen eragina, ez soilik kirol arloan, baita herrigintzarekin lotutako beste hainbat esparru askotan ere.

Mendizaletasunari berez dagozkion balioen gainean asko hitz egin zuten Lonbo Aretoko oholtzara igo ziren hizlariek. Josu Ruiz De Azuak, egungo presidenteak, “balioen eskola” gisa definitu zuen Padura Mendi Taldea: “Mendiak ez du jatorriagatik edota ideologiatik inor baztertzen. Padura topagune bat izan da gure herriko jendearentzat; kalean nekez agurtuko liratekeen pertsonak elkartu ditu, eta bidean hesi horiek guztiak desegin egin dira”.

Intxortan emandako hitza betez

Padura Mendi Taldearen sorrera ez zen herrian bertan eman, Gipuzkoa aldean baizik. Sustraiak 1949ko urte hartan daude, Intxorta (Elgeta) mendian, hain zuzen ere. Han, Euskadi eta Nafarroako Mendizale Federazioaren 25. urteurrena ospatzen ari zirela, Arrigorriagako hiru mendizale gaztek –Juan Ramon Gonzalez, Jeronimo Perez eta Rodrigo Villamor- Arrigorriagan mendi talde bat sortzeko ardura eta konpromisoa hartu zuten. Emandako hitza bi urte geroago bete ahal izan zuten, 1951n, elkartea ofizialki legeztatu osten.

Bada, Egiak ekitaldian bertan azaldu zuen bi urteko itxaronaldi horren zergatia: “Orduan eta gaur, burokrazia beti izan da nekagarria, eta tarte hori behar izan zuten agiri guztiak behar bezala bete, aurkeztu eta agintarien oniritzia jaso ahal izateko”.

Diktadura frankista betean dena zen nekeza eta katramilatsua. Horren erakusgarri, Josu Ruiz de Azuak bere hitzartzean hizpide hartu zuen adibide esanguratsu eta gordina: “Gure artxiboan badago oso argigarria den argazki bat: taldeak egin zuen lehen irteera Artandara izan zen, postontzia jartzera. Urriko egun hartan egin zen talde argazkian mendizaleak ageri dira, alboan guardia zibil bikotea daukatela. Argi dago horiek ez zirela mendizaletasunagatik igo Artandara”.

Orduko bi legeren arabera, 1945eko ‘Fuero de los Españoles’ delakoa eta 1947ko ‘Ley de Bandidaje y Terrorismo’ deritzona, biltzeko eskubidea gogor mugatua zegoen, eta hamar pertsona baino gehiagoko edozein taldek gobernu zibilaren baimena eta agintarien zaintza izan behar zuen ezinbestean.

Mendi taldeei dagokionez, gainera, agintari frankisten errezeloa are handiagoa zen, mendi-martxak makiei laguntza emateko edo tontorretan ikurriñak jartzeko balia zezaketela uste baitzuten. Lehen urte haien errepasoa egiterako orduan, Asier Ibarretxek beste gertakari bat nabarmendu du: “Juan Ramon Gonzalez 22 urtez izan zen mendi taldeko presidente, baina hogei eta bi horietatik zazpitan ez zen agirietan horrela agertu, gerra zibilean errepublikarren alde borrokatu zenez debekatuta zuelako”.

Urte zail horietan, mendia askatasun eremu bakanetakoa bilakatu zen Euskal Herrian, herritarrek egunerokoan bizi zuten zapalkuntzaz ihes egiteko babesgune eta arnasgunea, hain zuzen ere. Gainera, mendi taldeen kasuan, euskal kultura eta hizkuntza mantentzeko lan eskerga egin zuten, isilean bada ere. “Hasierako urte horiei erreparatuz gero, argi ikusten dugu Alpino Padura ez zela soilik kirol elkarte bat izan, herriaren nortasuna eta gure kultura mantentzeko askok aurkitu zuten zirrikitu bat baizik” nabarmendu du Ibarretxek.

70. hamarkadako loraldia

Zazpi harmakada hauetan, Padurak bide luze eta askotan malkartsua urratu du mendigintzaren alorrean. Hasieratik, ‘kilometro zeroko’ irteerak -Artandara edo Upora, kasurako- eta logistika handiagoa eskatzen duten espedizioak uztartu dituzte.

Azken horien artean, taldea sortu eta gutxira Hiru Erregeen Mahaira egindako igoera nabarmendu zuen Zigor Egiak: “Orduko baliabideekin Hiru Erregeen Mahaira iristea gaur egun Himalayara joatea bezain abentura handia zen. Horrek erakusten du beti izan dugula ero puntu bat gure taldean”.

Zigor Egia: “Orduko baliabideekin Hiru Erregeen Mahaira iristea gaur egun Himalayara joatea bezain abentura handia zen”

Urte guzti hauek utzi duten uztaz galdetuta, Ibarretxerentzat mugarri garrantzitsuenek ez daukate loturarik kirolarekin ezta gailurrekin ere, bai ordea arlo sozialarekin: “Zeozer aipatzekotan zera nabarmenduko nuke: 1974. urtean Bizkaia mailan federatu gehien izan zituen taldea gurea izan zela. Horrek argi eta garbi erakusten du arrigorriagarrek taldearekiko zeukaten atxikimendua”.

Urte horiek loraldi bezala definitu ditu: “1971. urtean eskualdean bost mendi taldek indarrak batzea erabaki zuten, ekintzak elkarrekin aurrera eramateko. Talde horiek honako hauek izan ziren: Edesa, Osea, Padura, Ganguren eta Basconia. Elkarte horrek Nerbioi Ibaizabal Taldea (A.N.I. gaztelaniazko siglekin) izena hartu zuen.

Geroago, 1975ean, Ceplastica batu zitzaien”. Elkarte honen helburu nagusia eskualdeko mendizaletasunari indarra ematea zen, gaur egungo lurralde-egituren aitzindari bihurtuz. 70. hamarkadaren hasierako urteetako elkarlanak emaitza oparoak eman zituen; 1971n Segurtasuna hobetzeko kable bat jarri zuten Alluitzeko Deabruaren Pasabidean. Lau urte geroago, 1975ean, Mairulegorretako kobazuloetan egindako jaialdiak sekulako arrakasta izan zuen, 14 autobus betez.

Urte bete geroago, Gorbeiako Gurutzearen 75. urteurreneko ekitaldiak antolatu zituen Nerbio Ibaizabal Taldeak, eta Arrabako kanpaldian 3.000 lagun, tartean orduko mendizale handiak (Sheve Peña, Andres Espinosa, Antxon Bandres, Angel Sopeña…) batu ziren. Padura Mendi Taldearen ekarpena funtsezkoa izan zen, Javier Garcia arrigorriagarra izan baitzen ekitaldiaren “koordinatzaile eta arima”, antolakuntzako beste kideen arabera. 1977an, euren jardunari itxiera emateko, Euskal Mendizale Federazioaren haur eta gazte kanpalekua antolatzeaz arduratu ziren Zabalandin (Anboto), 300 dendarekin. 70.hamarkadaren amaierarekin bat Nerbioi Ibaizabal taldearen gainbehera heldu zen, eta elkarte bakoitzak bere aldetik jo zuen. “Hamarkada hori errepikaezina izan zen” dio Ibarretxek.

Elkarrizketa bukatzeko, mendi bat aukeratzeko eskatu diogu bazkide eta presidente ohiari, eta ez du zalantzarik egin: “Artanda. Egia da gu talde xumea izan garela beti, ez ditugu irteera edo zeharkaldi luzeak egin, eta ez gara munduko mendi garaienetara joan, baina Artandarekin lotura berezia daukagu: taldearen lehen irteera bertara egin zuten, eta orain ere, 75. urteurrena ospatzeko Artandara igoko gara. Uste dut omenaldi polita dela, bai taldearentzat eta baita mendi xume bezain maitagarri horrentzat ere”.

Zuzendaritza berriaren erronkak

Iragan oparoa bakarrik ez, oraina eta etorkizuna ere erronkaz betea du Padura Mendi Taldeak. Zuzendaritza berriak 2023an hartu zuen elkartea gidatzeko ardura, eta ordutik hona galtza bete lan aritu dira.

Josu Najerak, egungo zuzendaritzako kideak, taldearen berrabiatzea gogoratu du: “Egoera ez zena ona, zuzendaritzak urte asko zeramatzan lanean, eta erreleboa eman nahi zuten. Herriko ezagun batzuen artean berba egiten hasi ginen ea animatuko ginatekeen talde bat osatu eta hau guztia aurrera eramaten. Nahiko modu informalean eman genituen hasierako pausoak”.

Josu Najera: “Egoera ez zena ona, zuzendaritzak urte asko zeramatzan lanean, eta erreleboa eman nahi zuten”

Orduz geroztik, Padurak bere betiko martxa berreskuratu du, eta hilean behin mendi irteerak antolatzen hasi dira. Horrez gain, Mendi Asteak berebiziko garrantzia dauka taldearen egutegian, eta herri mailan lantzen diren hainbat ekimen eta proiektuetan akuilu edo laguntzaile dira. Horien artean, bat nabarmendu du Olatz Ruiz de Azuak: “Eskolako guraso elkartea hurbildu zitzaigun eskolan mendi talde bat sortzeko ideiarekin, eta hasieratik gure erantzuna baiezkoa izan zen. Ez genuen zalantzarik izan, azken finean harrobia bermatzea delako”.

Jai batzordean edo Udaletik antolatzen diren formakuntza saio ezberdinetan ere parte hartzen dute, bereziki euskararekin eta emakumeekin lotutakoetan: “Loraldian ere gure aletxoa jarri dugu, eta pozik gaude” dio Olatzek.

Urteurreneko egitarau oparoa

Olatzek berak zerrendatu du 75. urteurrenaren harira antolatu duten egitaraua:”Askotariko ekintzak izango ditugu urtean zehar. Horien artean berezienetakoa Artandara egingo dugun mendi martxa izango da. Ondoren herri bazkaria egingo dugu herriko plazan”. Umeen gozagarri izango den “tirolina handi” bat ekartzeko lanean ere ari dira, “baina oraindik ez dakigu egingarria izango den edo ez, segurtasun neurri zorrotzak bete behar dira eta”. Horrez gain, hitzaldiak ere ez dira faltako, eta Upoko zein San Pedroko jaietan parte hartzeko asmoa daukate.

Kirol mailan, Arrigorriagak garrantzi handiko bi ekitaldi hartuko ditu: Euskal Mendizale Federazioaren gala eta estatu mailako mendi segurtasunaren inguruko biltzar bat. Kulturak ere izango du bere tartea, eta hori horrela, bi erakusketa eramango dituzte herrira: ‘Gailurretan izan gaitun’ (emakumea eta mendizaletasuna lotzen duena) eta ‘Mendian Gora’ izenekoa.
“Urte hauetan egindako lanari aitortza egin nahi diogu” borobildu du Olatzek.

Aitortza horren lehen hazia Lonboko ekitaldian jarri zuten, Ruiz de Azuaren hitzetan: “75 urte betetzea ez da soilik iraganari nostalgiaz begiratzea; gure Mendi taldea herria egiteko tresna bat izan dela aitortzea baizik”.

Basauriko Udalak, Gertu atzerritarrentzako lege-aholkularitza zerbitzuaren bitartez, laguntza emango die administrazio-egoera irregularrean dauden eta ezarritako muga-eguna baino lehenagotik Estatuan bizi diren atzerritarrei, ezohiko erregularizazio-prozesuan.

Alde batetik, bi informazio hitzaldi antolatu dituzte: otsailaren 27an (10:00etan) eta martxoaren 3an (18:30ean). Bi hitzaldiak Basozelai Gizarte Etxean izango dira eta Gertu zerbitzuko abokatu espezizatu batek emango ditu.

Eta bestetik, aholkularitza zerbitzua eskainiko diete bakarka interesdunei.

Hitzaldietara bertaratzeko edota aholkularitza jasotzeko izena eman behar dute interesa dutenek 944 666 300 telefono zenbakira deituz, haz@basauri.eus helbide elektronikora mezua bidaliz, Herritarrentzako Arreta Zerbitzura bertaratuz, inmigracion@basauri.eus helbide elektronikora mezua idatziz edo Gizarte-langileen bitartez.

“Oraingoz ez dagoenez behin betiko informazio ofizialik, garrantzitsua da zuhur jokatzea, ordainketarik ez egitea eta izapiderik ez hastea informazio ofizial egiaztatua jaso arte”, diote udal ordezkariek.

Iturrondoko, Paopako, Lapurdiko eta Berezikoetxeko udal aparkalekuetan 253 plaza daude libre eta horiek esleitzeko prozedura hasi du Galdakaoko Udalak.

Alde batetik, alokairu erregimenerako 103 plaza daude eskuragarri: 19 Iturrondon (3 mugikortasun urriko pertsonentzat erreserbatuta), 42 Paopan (2 erreserbatuta), 32 Lapurdin (1 erreserbatuta) eta 10 Berezikoetxen.

Alokairuak urtebeteko iraupena izango du, gehienez lau urtera arte automatikoki luzatzeko aukerarekin. 

Esleipendunek hilean 36 euroko alokairua ordaindu beharko dute, baita jabekideen erkidegoaren gastuak ere. 

“Eskaera egiterakoan garaje bat aukeratu behar da. Norbaitek eskaera bat baino gehiago aurkeztuko balu, azken aukeraketa hartuko da kontuan”, diote udal ordezkariek.

20-23 urte

Bestetik, erabilpen lagapen modalitatean 150 plaza eskaintzen ditu Udalak: 11 plaza esleituko dira Iturrondon, 86 Paopan (1 mugikortasun urriko pertsonentzat erreserbatuta), 48 Lapurdin (2 erreserbatuta) eta 5 Berezikoetxen (1 erreserbatuta).

Modalitate honetan, esleipendunek aldi bakarrean ordaindu beharko dute prezio osoa esleipen egunean, eta plaza erabiltzeko eskubidea 2046ra arte izango da Berezikoetxen eta 2049ra arte gainerako aparkalekuetan.

Ezarritako prezioak honako hauek dira: 8.815 euro Berezikoetxen, 12.858 Iturrondon, 11.432 Paopan eta 12.987 Lapurdin.

“Erabilera lagapenaren prozeduran plaza guztiak esleitzen ez badira, hutsik edo esleitu gabe geratzen direnak alokairu erregimenean eskainiko zaizkie kasuan kasuko garajeko itxaron zerrendan dauden pertsonei”, diote.

Eskaera epea: martxoaren 6ra arte

Garaje plazak Galdakaon bizi diren pertsonek eskatu ahal izango dituzte. Horiek, ibilgailua eta indarrean dagoen gidabaimena, gutxienez sei hilabeteko antzinatasuneko errolda (edo azken urtean etxebizitza erosita izan) eta Udalarekin ordainketak egunean izan beharko dituzte. 

Mugikortasun murriztua duten pertsonek baldintza berak bete beharko dituzte eta izaera hori egiaztatzen duen txartela izan.

Udal garajeetako plazak eskatzeko epea gaurtik martxoaren 6ra arte dago zabalik. Eskaerak telematikoki aurkeztu beharko dira Galdakaoko Udalaren egoitza elektronikoaren bidez: bi esteka izango dira, plaza alokairuan eskatzekoa eta plaza erabilpen lagapenean eskatzekoa.

Laguntza behar duten pertsonek ESAN Herritarren Arretarako Bulegora jo ahal izango dute izapidea egiteko laguntza jasotzeko.

Martxoaren 10ean behin-behineko zerrenda argitaratuko dute, eta gero, hamar eguneko epea irekiko dute alegazioak aurkezteko.

Martxoaren 24an behin betiko zerrenda argitaratuko dute eta martxoaren 27an zozketa publikoa egingo dute onartutako pertsonen artean.

Ugaoko Udalak, Ugaoko Historia Ezagutzeko Zentroarekin elkarlanean, martxan ipini du Umeentzako Erdi Aroko Marrazki lehiaketaren 21. edizioa eta haurrek beren sormenak bidali ditzakete martxoaren 4ra bitartean.

Aurtengo gaia ‘Erdi Aroko ohiturak’ izango da eta parte-hartzaile bakoitzak lan bakarra aurkeztu ahal izango du DIN A4 formatuko folio batean (210 x 297 mm (21 x 29,7 zm)) : “Folio hori kartoi mehe batean itsatsita joan beharko da, eta atzealdean izen-abizenak, helbidea, telefono-zenbakia, jaiotze-data eta matrikulatuta dagoen ikasturtea adierazi beharko da. Nahi izanez gero, laguntza eska daiteke Jane jauregiko Historia Ezagutzeko Zentroan”, zehaztu dute Udaletik.

Teknika librea izango da eta material ezberdinak erabili ahalko dira lana egiteko: argizariak, akuarelak, ikatz-ziria…

Lau kategoria bereiziko dira aurten: Lehenengo maila (haur hezkuntzako ikasleak), bigarren maila (lehen hezkuntzako aurreneko zikloko ikasleak: 1 eta 2. maila), hirugarren maila (lehen hezkuntzako bigarren zikloko ikasleak: 3. eta 4. maila), eta laugarren maila (lehen hezkuntzako hirugarren zikloko ikasleak: 5. eta 6. maila).

Erakusketa eta “sariak”

Datorren martxoaren 7an, sari banaketarekin batera, erakusketa antolatuko dute Jane jauregiko hallean lehiaketan jasotako marrazki guztiekin. Gainera, parte hartuko duten guztiei “sari” txiki bat emango dietela aurreratu dute.

“Udalak udalerriko familiak eta haurrak inplikatu nahi ditu, parte har dezaten eta
programatutako ekitaldiez goza dezaten. Gure herriaren historian sakontzeko modu bat
da, gazteenen talentu artistikoa eta irudimena garatzen diren bitartean garai hura
hobeto ezagutzeko eta interesa pizteko modu bat”, azaldu dute udal ordezkariek.