Sareak

☉ Galdakao

Gorka Menendez: “Diru gutxirekin elikadura eta osasuna izateko kapaz dira baserritarrak”

|

Etnobotanikan doktoretza bukatu berri du Gorka Menendez galdakoztarrak eta Gorbeialdeko sendabelar tradizionalak liburua argitaratu du.

Ingurumen Zientzietan lizentziatua da Gorka Menendez (Galdakao, 1986) Euskal Herriko Unibertsitatean eta Biodibertsitate, Funtzionamendu eta Ekosistemen Gestioan Masterra egin zuen 2009. urtean. Gainera, Etnobotanikaren inguruko tesia 2015ean bukatu eta doktoretza jaso du, Madrilgo Unibertsitate Autonomoan. Horrez gain, ‘Gorbeialdeko sendabelar tradizionalak’ (Beta edizioa, 2014) liburua argitaratu du eta landareen erabilera tradizionalaren inguruan hainbat ikastaro eta hitzaldi eman ditu Euskal Herrian zehar.

Agian, gauza gehiegi denbora laburrean?

Eta ez dituzu gauza denak aipatu! Betidanik gustatu zait gauza asko egitea. Nire izaera da hori. Lizentziatura amaitu eta Masterra egin behar nuela argi izan nuen. Ondoren Etnobotanikaren inguruko tesia egin dut eta liburua tesiaren parte izan da. Lotura izan du denak.

Azaldu liburua idaztearen ideia nola sortu zen.

Berez, ikerketa zientifiko-akademiko batetik abiatzen den lana da. Azterketa oso akademikoa da eta tesia egiteko herri-jakituria jaso dut. Horren harira, erantzukizuna hartu nuen herriari tonu dibulgatzailean eta herritarren ulertzeko moduan liburu bat argitaratzeko. Hortik dator ideia, eta helburua hori da: nik jaso nituen jakituriak herriari zabaltzea.

‘Gorbeialdeko sendabelar tradizionalak’ idazteko berariazko laguntzarik jaso duzu?

Publikazioa egin ahal izateko, Ilintia Ikerketarako Elkarteak dirua jarri zuen. Bestetik, zuzenketa lanak Josu Larrañagak, Angel Larreak eta Idoia Biurrunek egin zizkidaten. Biurrun botanikaren inguruan oso aditua da.

Zein da liburuaren funtsa?

Izenburuak dena dio: Gorbeialdeko sendabelar tradizionalak dira liburuaren oinarria. Herri-medikuntza eta jakituria etnobotanikoan zentratzen da, hau da, lan etnografiko-antropologikoa da eta gure baserritar munduan osasuna nola ulertzen den islatu dut, batik bat, zein landare erabiltzen diren eguneroko gaixotasunak sendatzeko.

Eguneroko gaixotasunak sendatzeko baserritarrek erabiltzen dituzten landareak dira liburuaren funtsa. Baserritarren bizimodua aztertzeak motibatzen nau. Autogestioa da euren munduaren oinarria, nirekin bat datorren ikuspegia da”

Bide batez, azaldu zergatik aukeratu zenuen Etnobotanika tesia egiteko.

Jende gutxik aukeratzen du Etnobonatika. Nire kasuan, Ingurumen Zientzietan lizentziatu eta gero, Etnobotanikaren inguruan egin nahi nuen tesi doktorala, batez ere, baserritarren bizimodua aztertzeak motibatzen nau, gaur egungo gizartearekin alderatuz oso ezberdina delako, baina bizirik dagoen bizimodua delako.

Eta, zertan da ezberdina?

Autogestioa da baserritarren munduan oinarrizkoena eta nik ere, pertsonalki, beti izan dut planteamendu hori. Baserritarrak, adibidez, oso kapazak dira, ez bakarrik osasunari dagokionez, baizik eta elikaduran ere bakoitzak berea gestionatzean. Gainera, diru gutxirekin. Horrek interesa sortu zuen nigan eta horretan oinarritu nintzen tesia egiteko.

Hortaz, kontsultatu dituzun iturri nagusiak dira baserritarrak.

Hala da. Elkarrizketa etnografikoen bitartez joan nintzen osatzen tesia. Guztira, gutxi gorabehera, 280 pertsona elkarrizketatu nituen. Arratia ingurukoak izan dira elkarrizketatu gehienak, Gorbeialdekoak, Karrantzakoak eta Aramaiokoak.

280 elkarrizketa egin ditu Gorka Menendezek Etnobotanikaren inguruko tesia egiteko

Zaila izan al da iturri horiek aurkitzea?

Ez. Arratian familia daukat eta horien bidez beste baserritar batzuk ezagutu ditut. Horiek beste batzuengana eraman ninduten, eta horrela sortu nuen elkarrizketa sare hori.

Elkarrizketa horietan zerbaitek harritu al zintuen? Agian, sendabelar bereziren bat…

Arratia inguruan belar berezi asko daude. Esate baterako, eleboroa (helleborus). Europako kultura guztietan belar oso pozoitsu bezala ezagutzen zen eta ez zuen inork hartzen, baina hemen umeei ematen zieten, tripetako bisiguak kentzeko.

Zure ustez, sendabelar tradizionalek aurre egin behar al diete sendagai kimikoei?

Eztabaidagai dagoen kontua da hori. Nire ikerketa-liburuan herri-jakituria besterik ez dut landu eta ez dut estudio farmakologikorik egin. Lehen osasuna modu integralago batean ulertzen zutela esango nuke eta erremedio tradizionalagoak erabiltzen zituzten. Gaur egungo medikuntzan aurrerapen asko egin dira eta hori ukaezina da. Nire ustez, argi dago bietan ikusi ahal direla akatsak, baita onurak ere.

 

☉ Galdakao

Argazkiak / Galdakaoko Udalaren aurkako “eraso euskarofoboa” salatu dute ehunka herritarrek

Hizkuntza politiketan jauzi bat emateko garaia dela aldarrikatu dute gaur Kontseiluak eta Bagabiz Euskara Elkarteak

|

Euskararen kontrako “beste oldarraldi judizial bat” salatu dute gaur Galdakaon ehunka herritarrek. Zehazki, Galdakaoko Udalak 2022an egindako gizarteratzeko eta laneratzeko teknikari lanpostua egonkortzeko deialdian ezarritako euskara eskakizuna baliogabetzearen Bilboko epaitegiaren epaia salatu dute.

Epai horren arabera, “diskriminatzailea” da euskara hizkuntza eskakizuna eskatzea: “Oldarraldi judizialak ez du etenik. Sententziaz sententzia, gero eta argiago geratzen ari da olatu erreakzionario, atzerakoi eta euskarafobo honen atzean ezkutatzen den mezua: urrunegi joan zarete eta mugak jarri behar dizkizuegu”, adierazi dute gaur Galdakaon egin duten elkarretaratzean. Guztira 200 lagun bertaratu dira Kontseiluak eta Bagabiz Elkarteak deitu duten euskararen oldarraldiaren kontrako kontzentraziora.

“Edozerk balio du epaitegietatik euskararen normalizazioa sustatu nahi duten neurriak baliogabetzeko: ezin da euskara eskatu “zailegia” delako, ezin da euskara eskatu “inposizioa” delako, ezin da euskara eskatu “gehiegizkoa” delako, ezin da euskara eskatu “diskriminatzailea” delako… Eta horrela, Galdakaoko Udalean gizarteratzeko eta laneratzeko teknikari lanposturako euskara eskakizuna gehiegizkotzat jo du epaileak, Udalaren eskumenaren aurka eta herritarren hizkuntza eskubideen kaltetan”, diote Kontseiluko eta Bagabiz Euskara Elkarteko ordezkariek.

Bai Kontseiluak bai Bagabiz Euskara Elkarteak “gogor” salatu dute “botere judizialaren injerentzia hau”, eta, era berean, “euskararen ekosistema berri bat” aldarrikatu dute, “gure eskubideak egiazki bermatuko dituena eta euskaraz bizitzea posible egingo duena”, diote.

“Erasoei erantzun behar zaie, baina bada garaia harago joateko, hizkuntza politiketan jauzi bat emateko: aurre egitetik, aurrera egiteko”, diote, eta gaineratu dute: “Gure herriko edozein herritarrari ere dei egiten diogu, eremu publiko zein pribatuan, bere hizkuntza-eskubideak urratu direla sentitzen badu, Hauspotu zerbitzuaren bidez horren berri eman dezan”.

350 atxikimendu

Atzo, Galdakaoko Udaleko langileek kontzentrazioa egin zuten udaletxe aurrean, ELA eta LAB sindikatuek deituta. Eta gaur, Kontseiluak eta Bagabiz Elkarteak deitutako herri elkarretaratzera ehunka lagun batu dira.

Era berean, Galdakaoko Udalaren aurkako eraso euskarofoboa salatzeko atxikimendua eman dute 300dik gora norbanakok eta herriko 35 elkartek eta taldek.

“Argi utzi nahi dugu euskaraz bizi nahi dugula eta ez dugula eskubide murrizketarik onartuko!”, bukatu dute elkarretaratzea.

Osorik irakurri

☉ Galdakao

Lanpostu guztietan “euskararen gutxieneko ezagutza bermatzea” aldarrikatu dute Galdakaoko udal langileek

Euskararen aurkako “beste eraso bat” salatzeko elkarretaratzea egin dute gaur eguerdian Galdakaoko Udaleko langileek

|

Galdakaoko Udaleko langileek elkarretaratzea egin dute gaur eguerdian udaletxe aurrean // Argazkia: LAB Sindikatua

Euskararen aurkako “beste eraso bat” salatzeko elkarretaratzea egin dute gaur eguerdian Galdakaoko Udaleko langileek. Zehazki, Galdakaoko Udalak 2022an egindako gizarteratzeko eta laneratzeko teknikari lanpostua egonkortzeko deialdian ezarritako euskara eskakizuna baliogabetzearen epaia salatu dute.

Epai horren arabera, diskriminatzailea da euskara hizkuntza eskakizuna eskatzea, “eta, beraz, euskararen ezagutza kentzen du Galdakaoko Udalaren lanpostu batetik”, salatu dute ELAko ordezkariek. ELArekin batera LABeko ordezkariek egin dute elkarretaratzea.

Gaineratu dutenez, sektore judizial, politiko eta sindikal batzuek “gaztelaniaren erabateko nagusitasuna inposatu nahi dute, eta, azkenaldian ikusten dugun bezala, euskararen aurka egiten dute etengabe”.

Kontseiluak, ELAk eta LABek 15 urteko epean administrazioa euskalduntzea helburu duen akordioa azpimarratu dute. “Eta horrela, lanpostu guztietan euskararen gutxieneko ezagutza bermatzea, horrela bakarrik bermatuko baita euskaldunek zerbitzua euskaraz jaso eta euskaraz lan egin ahal izatea, gaztelaniazkoek bezala”, diote.

Bihar, ekainak 20, Kontseiluak eta Bagabiz Euskara Elkarteak elkarretaratzea deitu dute Ardanza parkean 19:30ean.

Osorik irakurri

☉ Galdakao

Galdakaoko Santi Brouard plazan eta Mugurun San Juan suak piztuko dituzte

|

Andra Mari Dantza Taldeak eta Zizpak San Juan suak piztuko dituzte Santi Brouard plazan eta Mugurun // Geuria

Udari ongi etorria emateko San Juan bezperan, ekainaren 23ko gauean, suak pizten dira Euskal Herrian. Galdakaon, Urretako jaietan sua pizteaz gain, beste bi su piztuko dituzte: Santi Brouard plazan eta Mugurun.

Galdakaoko Udalak, herriko hainbat eragilerekin batera, hainbat ekintza antolatu ditu:

Egitarauak / San Juan suak Galdakao

Ekainak 23, igandea

Santi Brouard plazan
22:00 San Juan suaren bueltan, erritualak eta konjuruak, ume jokoak, sanjuanetako kantuak, eta erromeria. Andra Mari Dantza Taldeak antolatuta

Muguru
22:30 Dantza ikuskizuna: ‘San Juanetako taupadak’, Taupadak Dantza Eskolak eta Zizpa Gazte Asanbladak antolatuta
22:45 San Juan sua, txokolatada eta San Juan ura. Zizpa Gazte Asanbladak antolatuta
23:00 Erromeria: Gautegun

Osorik irakurri

☉ Galdakao

Euskararen aurkako erasoa salatzeko elkarretaratzea egingo dute Galdakaoko Udaleko langileek

Galdakaoko Udaleko Langile Batzordeak kontzentrazioa deitu du bihar, ekainak 19. Gainera, ekainaren 20an elkarretaratze handia deitu dute Kontseiluak eta Bagabiz elkarteak

|

Iazko uztailean EAEKo alkateek Konstituzionalak euskararen kontra emandako epaia salatu zuten, tartean, Iñigo Hernando Galdakaoko alkatea // Kontseilua

Euskararen aurkako sententzia jaso du Galdakaoko Udalak. Zehazki, Udalak 2022an egindako gizarteratzeko eta laneratzeko teknikari lanpostua egonkortzeko deialdian ezarritako euskara eskakizuna baliogabetu du Bilboko Administrazioarekiko Auzien 4. epaitegiak.

Hori salatu zuten ostiralean Euskalgintzaren Kontseiluak eta Galdakaoko Bagabiz Euskara Elkarteak, eta elkarretaratzea deitu dute ekainaren 20an 19:30ean Ardanza parkean.

Era berean, Galdakaoko Udaleko Langile Batzordeak (LAB eta ELA sindikatuak) ere kontzentrazioa deitu du bihar, ekainak 19, 13:30ean udaletxeko plazan, “administrazioaren euskalduntzearen eta langileen eskubideen aurkako azken sententzia salatzeko”.

Osorik irakurri

☉ Galdakao

Programa / Urretako jaiak 2024

Ekainaren 21etik 23ra bitartean izango dira Urretako jaiak, Galdakaon. Urretaldeak 50 ekintza antolatu ditu:

|

Herri bazkaria izango da ekainaren 23an Urretako jaietan // Geuria

Ekainaren 21etik 23ra bitartean izango dira Urretako jaiak, Galdakaon. Urretaldeak 50 ekintza antolatu ditu:

Egitaraua / Urretako jaiak 2024

Ekainak 20, osteguna
Barrakak irekitzea, Romualda plazan

Ekainak 21, ostirala
16:30 Aurpegiak margotzea eta eskulanen tailerra, Ludotekak antolatuta
17:30 Guarrindongada Jokoak eta ur-borroka, Topaguneak antolatuta
19:00 Pregoia: Erabide Emakume Elkartea eta Femme
19:00 Txosnak irekitzea eta Rally Poteorako txartelak eta Bingorako kartoiak ematea
19:00 Soka Batukada
19:30 Sardina-jan herrikoia
20:00 Mozoilo Irratia
20:00 Musika: Femme
20:00 Musika: Femme-Adur
21:00 Musika: Femme-Lena Makana
22:00 Musika: Viktor Kordoba DJ + Tracy DJ + Divinoa DJ
04:00 Txosnak ixtea

Ekainak 22, larunbata
11:00 Artisau Azoka Urreta parkean
11:00 Patinaje artistikoko erakustaldia eta tailerra Skating 4 Gurpilen eskutik Urreta eskolan
12:00 Txosnak irekitzea
12:00 IA & Robotics Txokoa Izarra Topagunean
12:00 Puzgarriak, ur-puzgarriak… Urreta parkean
12:30 Putxeren III. Lehiaketan izena ematea
13:00 Rally Poteoa
13:00 Kalejira: Da Capo Musika Banda
13:30 Soka Batukada
14:00 Putxeren aurkezpena eta sari banaketa
14:00 Putxera zozketa Urreta zelaian
16:00 Apar festa Urreta parkean
16:00 Mus txapelketa Gure Bastartxue tabernan
17:00 Patata tortillen X. Lehiaketan izena ematea
17:00 I. Futbolin Txapelketa, Iluntze tabernak eta Solabarriak Dardosek antolatuta
18:30 Tortillen aurkezpena eta sari banaketa
19:00 Kalejira eta animazioa tabernetatik
19:30 Txokolatada
20:00 Kontzertuak Musika Eskolako etxartean: Koiu + Tinta + Garaje-drama
00:00 Dantzaldia: Princesa taldea
01:30 Bingoa eta ezusteko emanaldi berezia
02:00 Dantzaldia: Princesa taldea

Ekainak 23, igandea
12:00 Txosnak irekitzea
12:00 Kalejira eta animazioa tabernetatik
12:00 Familiako I. Futbolin Txapelketa, Iluntze tabernak eta Solabarriak Dardosek antolatuta
12:30 Txupiponpa tailerra Urreta parkean
13:00 Rally Poteoa
13:00 Galdakaoko Ad Libitum Txistu Banda
13:00 Meza
13:00 Paella lehiaketaren X. edizioan izena ematea
14:30 Paellen aurkezpena eta sari banaketa
15:00 Herri bazkaria
16:00 Aurpegiak margotzea, tailerrak eta jolasak Argizai Eskaut Taldeak antolatuta
17:00 Stunt Rider motorren erakustaldia
17:00 Txupiponpak Urreta parkean
19:00 Kontzertua Patxi tabernan: Tequilas
21:00 Zozketa Urreta zelaian: Rally Poteoko saria
22:00 Tributu kontzertua: El Barrio
22:30 Sua piztea
00:00 Jaien amaiera

Osorik irakurri