Sareak

☉ Galdakao

Ibon Uribe: “Datu batzuen estrapolazioa baino serioagoa da desanexioa”

|

galdakao ibon uribe usansolo ekonomia 2014

Usansolo desanexionatuko balitz, 4 milioiko diru-sarrerak eta 3,4 milioiko gastuak izango lituzkeela dio EHUko ikasle batek egindako azterketak.

Herri baten segregazioaren arlo ekonomikoaren garrantzia age­rikoa da. Kasu honetan, alderdi guztiek herritarren nahia alde batera utzi eta zenbakiak soilik begiratzen dituzte. Hamaika dira galderak: Udalak galduko lituz­keen diru-sarrerak, sortuko litza­tekeen herriko biztanleek izango lituzketen zerbitzuak eta ordain­du beharreko zergak, Udal berri baten sorrera, besteak beste.

Azken 25 urteotan, bidera­garritasun ekonomikoa “hitz po­toloa” dela dio Monika Menak, Usansolo Herria talde politikoko ordezkariak. Ibon Uribe Galda­kaoko alkateak “tentuz aztertu beharrekoa” dela dio, “horregatik proposatu dugu datorren urteko hasieran berme demokratikoak betetzen dituen bozketa egitea usansolotarren artean eta, emai­tza baiezkoa balitz, segregazioa­ren bideragarritasun sozioeko­nomikoa aztertu eta herrien arteko lurralde mugak zehaztuko dituen batzorde bat eratzea”.

Horiek horrela, Usansolo Herriak aurrera egin du azaroaren 23ko boz­ketarekin eta usansolotarrek, iritzia eman baino hiru aste lehenago, au­zoaren azterketa sozioekonomikoa aurkeztu dute. “Usansoloko bidega­rarritasun ekonomikoa” du izena An­der Bilbao EHUko ekonomia ikaslea­ren gradu amaierako proiektuak. Bi urte eman ditu txostena prestatzen. “Bizkaiko Foru Aldundiari dagokio Usansoloren ekonomia kontrola­tzea, desanexio prozesua aurretiaz datorrelako. Hutsune hori zegoe­la esan zidaten irakasleek eta ho­rri ekin nion”, azaldu zuen Bilbaok bere lanaren aurkezpenean, urriaren 28an Bilboko Bizkaia aretoan.

Orain arte, hiru izan dira Usan­soloren segregazioa jorratu duten ikerketak. Guztiak 90eko hamarkada inguruan kaleratu ziren: 1988, 1989 eta 1991. urteetan hain zuzen ere. Horiez gain, Galdakaoko Udalaren azken hiru urteetako aurrekontuak ere izan ditu oinarri Bilbaok lana osatzerakoan. Azterketaren arabe­ra, Galdakaok 2011, 2012 eta 2013 urteetan izan dituen diru sarreren %14a usansolotarrek jarri dute, hau da, urtean lau milioi euro. Gas­tuei erreparatzeko, Lemoa hartu du eredu. Horrek 4.324 biztanle zituen 2013an eta Usansolok 3.533. He­rria handiagoa bada ere, auzoarekin antzekotasunak dituela dio Bilbaok: “Kiroldegia eta osasun zentroa dute biek, baita antzeko kultur etxeak eta garraioak ere”. Hortaz, Lemoako Udalak duen gastu bera aurreikus­ten du azterketak, hau da, 3,4 milioi euro. Galdakaok, ostera, 29 milioi euro gastatu zituen 2013an. Lemoa­ko datuetan oinarrituz berriz ere, Usansoloko balizko Udalak bedera­tzi funtzionario izango lituzkeela dio azterketak. Galdakaoko Udalak, be­rriz, 182 funtzionario ditu egun.

DATOZEN URRATSEI BEGIRA
Segregazio baten ostean etor dai­tezkeen egoerak aztertzeko ekono­mia, gizarte eta lege adituen iritzia behar-baherrezkoa da”, azaldu du Ibon Uribe Galdakaoko alkateak. Azterketa “errespetu osoz” irakurri dute, baina “datu batzuen estrapo­lazio teoriko eta sinple bat baino askoz serioagoa da desanexio pro­zesu baten azterketa”, IBI, IRPF eta RGI bezalako aldagaiak aintzat hartu behar direla iritzi diote.

Bestalde, “lan serioa eta zorro­tza” dela dio EHUko Yolanda Jubeto irakasleak, azterketaren tutoreak. Are gehiago, Bizkaian izaera admi­nistratiboa falta zaion herri baka­rra Usansolo dela azpimarratu du Jubetok. Txostenak jasotzen dituen ondorioen arabera, Usansolo Arra­tia mankomunitatean sartzea litzate egokiena eta “eskualdeko gainon­tzeko herriek eskaintzen dituzten zerbitzuak bere egitea, baina hori herritarrek erabaki beharko dute”, dio Ander Bilbao ikasleak. Galdakao Hego Uribe eskualdean kokatuta dago, Basauri, Arrigorriaga, Etxeba­rri, Zaratamo, Ugao, Arrankudiaga eta Arakaldorekin batera. Arratia es­kualdea, ostera, honako herri hauek osatzen dute: Arantzazu, Areatza, Arteaga, Bedia, Dima, Igorre, Lemoa, Ubide eta Zeanuri.

 

_________________________

‘USANSOLOKO BIDERAGARRITASUN EKONOMIKOA’REN ONDORIOAK
ANDER BILBAO, EHUko ikaslea

1. Azken mendeetan Usansolo­ren eta Galdakaoren arteko aldea agerikoa da. Galdakaok lotura handiagoa du Bilbo Handiarekin eta Usansolok Arratiarekin. Usan­soloren historiak ez du Galda­kaorekiko menpekotasunik era­kusten. Are gehiago, Usansoloren nukleo izaera ikus dezakegu bere garrantzi ekonomikoa aztertuz.

2. Ikerketa guztiek agerian uzten dute desanexio prozesua aurrera joatearen beharra eta akordioetara heltzeko Galdakaoko Udalaren bo­rondate falta.

Bideragarritasun ekonomikoa­ri dagokionez, karga finantzaria­ren esleipenean ezadostasunak daude. Karga finantzario txikiagoa esleitzen dio Hiri Lurrek Usansolo­ri eta honek Usansolo bideragarria dela esaten du.

Karga finantzario handiagoa es­leitzen dioten ikerketek (IKEI eta Ri­cardo Sanz Cebrián eta Adolfo Saiz Coca abokatuena) bideragarria dela esaten dute, Usansoloren karga fi­nantzaria arintzeko Aldundiaren la­guntza beharrezkoa ikusten badute ere.

3. Azken hiru urteetako diru-sarre­rak eta gastuak alderatuz, desane­xio posible baten ostean Usansolo bideragarria izango litzakeela eta Galdakaok bere kaudimena eta funtzionamendua mantenduko lu­keela ondoriozta dezakegu.

4. Desanexio posible baten os­tean, beharrezkoa ikusten dugu Usansolo bezalako herri batek inguruko udalekin zerbitzuak mankomunatzea. Horregatik Arratiako mankomunitatearen garrantzia azpimarratzen dugu lanean zehar.

5. Beharrezkoa ikusten dugu 1988tik dirauen desanexio pro­zesua aurrera joatea eta Usan­soloko herritarrei hitza ematea. Bideragarritasun ekonomikoak ematen dien bermeaz aparte, herri batek bere etorkizunaren inguruan erabakitzeko eskubi­de osoa dauka.

☉ Galdakao

Euskararen normalizazioa “agenda politikoaren erdigunera” eramateko erronka hartu du Galdakaok

|

Agurne Gaubeka Hizkuntza Eskubideen Behatokiko zuzendaria eta Iñigo Hernando alkatea lankidetza hitzarmena sinatzen // Galdakaoko Udala

Galdakaoko Udalak eta Hizkuntza Eskubideen Behatokiak lankidetza hitzarmena sinatu dute 2034. urtera arte, euskara indarberritzeko eta euskaldunak ahalduntzeko asmoz.

Zehazki, Udala Euskararen Plana diseinatzen ari da, eta marko estrategiko horren barruan sinatu dute akordioa Iñigo Hernando Galdakaoko alkateak eta Agurne Gaubeka Hizkuntza Eskubideen Behatokiko zuzendariak.

Lankidetza hitzarmenak hiru erronka nagusi ditu: euskararen normalizazioa agenda politikoaren erdigunera eramatea; berariazko nahiz zeharkako hizkuntza politika garatzea, gainerako hizkuntzekin zein kulturekin bizikidetzan; eta euskararen aldeko jarrera areagotzea eta hiztunen ahalduntzean, hizkuntza ohituretan eta portaeretan eragitea.

Osorik irakurri

☉ Galdakao

Galdakaoko jaiak iragartzeko kartel lehiaketak 2.100 euro banatuko ditu saritan

|

Galdakaoko jaietako txupinazoa, iaz // Geuria

Irailaren 13tik 22ra bitartean izango dira Galdakaoko jaiak. Kontzertuak zeintzuk izango diren esperoan, kartel lehiaketa martxan jarri du Udalak.

Interesdunek uztailaren 5era arte dute euren lanak aurkezteko epea zabalik, eta pertsona bakoitzak gehienez ere bi lan aurkeztu ahal izango ditu. Entrega Torrezabal Kultur Etxeko Kultura, Gazteria eta Kirol sailean egingo da 09:00etatik 14:00etara bitartean.

Lanak leloa idatzita eta izenperik gabe aurkeztuko dituzte parte-hartzaileek, eta kartelekin batera, gutun azal itxi baten kanpoaldean lelo berbera eta egilearen adina. Gutun azalaren barruan jasoko dira egilearen datu pertsonalak (egilearen izena, helbidea eta telefonoa) eta NANaren fotokopia, edo hamalau urtetik beherakoa balitz, bere nortasuna eta jaiotze data egiaztatzen dituen beste edozein dokumentu publiko edo ofizial.

Guztira 2.100 euro banatuko dituzte saritan: kartel irabazlearen egileak 1.000 euro jasoko ditu, bigarren sailkatuak 400 euro eta Galdakaoko lehenengo irabazleak beste 400 euro.

Haur eta gazteen kategorian, Galdakaoko denda batean gastatzeko 100 euroko bonoa izango dute ondorengo adin tarteko irabazleek: 2014 eta 2016 urteen artean jaiotakoak, 2010 eta 2013 artean jaiotakoak eta 2007 eta 2009 artean jaiotakoak.

Iaz Jon Ortega galdakoztarrak irabazi zuen lehiaketa, eta berarekin berba egin genuen GEURIAn (hemen bideoa).

Teknika librea

Aurkeztutako lanak berriak izan behar dira, bestelako lehiaketa batean aurretik saririk jaso ez dutenak eta aldi berean beste leku batean aurkeztu ez direnak, eta 50x70ko neurria izan behar dute, euskarri zurrun baten gainean muntatuta.

Kolorea eta teknika librea izango da eta nahitaez “Galdakaoko Santakurtzak 2024. Irailak 13-22” leloa eraman beharko dute lanek.

“Lanak ezingo dira diskriminatzaileak izan, sexu, genero identitate edo sexu orientazioa dela eta. Helburu horrekin, testuetan hizkera ez sexista erabili beharko da eta irudietan bi sexuen presentzia orekatua bermatu beharko da. Era berean, ez dira inola ere onartuko mota hauetako lanak: pertsonak beren sexu, genero identitate edo sexu joeraren arabera giza duintasunari dagokionez maila altuagoetan edo baxuagoetan aurkezten dituztenak edo sexu objektu soil gisa aurkezten dituztenak; genero estereotipoak sustatzen dituztenak; eta emakumeen kontrako indarkeria justifikatzen, hutsaltzen edo bultzatzen dutenak”, diote udal ordezkariek.

Lehiaketaren oinarriak esteka honetan kontsulta daitezke.

Osorik irakurri

☉ Galdakao

Palestinako sarraskia gelditzea eskatzeko kanpaldia antolatu dute Galdakaoko hainbat eragilek

Maiatzaren 30ean izango da kanpaldia. Egun berean, hitzaldi bat, elkarretaratzea, afari kolektiboa eta dokumental baten proiekzioa antolatu dituzte

|

Kanpaldiaz gain, hitzaldi bat, elkarretaratzea, afari kolektiboa eta dokumental baten proiekzioa antolatu dituzte maiatzaren 30ean Galdakaon // Argazkia: Omer Yildiz, Unsplash

Palestinako sarraskia salatzeko Galdakaoko hainbat eragilek kanpaldia antolatu dute maiatzaren 30ean, ostegunez.

“Gatazka hau ez da gaurko arazoa soilik, baizik eta orain dela urte dezente hasitako zapalkuntza. Hori dela eta, maiatzaren 30ean Palestinalen aldeko kanpaldia burutuko dugu”, diote.

Ernaik, Herriko Bentak, Sortuk, Elkarlaguntza Sareak, Zizpak, Ganguren Mendi Taldeko batzordeak, Ikamak, Momoakek, TEAk, Guzur Aretzak, GBGEk eta Berdez Bizik antolatu dute kanpaldia.

Gainera, kanpaldiaz gain, hitzaldi bat, elkarretaratzea, afari kolektiboa eta dokumental baten proiekzioa antolatu dituzte maiatzaren 30ean bertan.

Maiatzak 30, osteguna
18:30 Hitzaldia: ‘Palestinako sarraskia’ (Iratzar Fundazioa)
20:30 Elkarretaratzea Eroskiko bidegurutzean
21:00 Afari kolektiboa
21:30 Dokumentala: ‘Nacidos en Gaza’
22:00 Kanpaldia

Osorik irakurri

☉ Galdakao

Programa / Olabarrietako jaiak 2024

|

Maiatzaren 24tik 26ra bitartean izango dira Olabarrietako jaiak // Geuria

Maiatzaren 24tik 26ra bitartean Olabarrietako jaiak izango dira. Mus eta igel-toka lehiaketak, tortilla txapelketa, txokolatada, sardina-jan herrikoia eta dantzaldiak antolatu dituzte.

Egitaraua / Olabarrietako jaiak 2024

Maiatzak 24, ostirala
17:00 Jaien hasiera, txistularien kalejira
18:00 Mus txapelketa
18:30 Txokolatada, Olabarrietako Jubilatuen Elkartearen eskutik
20:00 Dantzaldia eta gaupasa: Baste & Naste bikotea eta DJa

Maiatzak 25, larunbata
11:00 Kalejira txistulariekin
12:00 Igel-toka txapelketa
13:00 Hamaiketakoa pintxo ugarirekin auzoko nagusientzat, jubilatuen egoitzan
18:45 Tortilla txapelketa
20:15 Tortilen aurkezpena
20:30 Sardina-jan herrikoia
20:45 Dantzaldia Lowe bikotearekin
21:00 Tortilla txapelketako sario banaketa
23:45 Gaupasa DJ Cresporen eskutik

Maiatzak 26, igandea
11:00 Kalejira txistulariekin
12:00 Musika eta dantzak
18:00 Jaien amaiera

Osorik irakurri

☉ Galdakao

Zabaleako jaiak antolatu dituzte lehen aldiz: maiatzaren 25ean izango dira

|

Besteak beste paella txapelketa izango da Zabaleako jaien lehen edizioan // Artxiboa, Geuria

Lehen aldiz Zabaleako jaiak antolatuko dituzte Galdakaon. Eratu berri den Zabalea Elkarteak antolatuko ditu jaiak maiatzaren 25ean.

Besteak beste, paella txapelketa, haurrentzako ekintzak, mus eta igel txapelketak, barbakoa eta dantzaldia izango dira.

Egitaraua / Zabaleako jaiak 2024

Maiatzak 25, larunbata
10:00 Txupinazoa
10:30-14:00 Paella txapelketa
11:30 Zuberoako Maskarada elizako plazan
11:30 Haur jolasak
12:30 Kalejira
17:00 Mus txapelketa
19:00 Igel txapelketa
20:00 Barbakoa
22:00 Dantzaldia

Osorik irakurri