Sareak

☉ Hego Uribe

Eutsi kirolari, eta eman aukera bat euskarari

Basauriko, Etxebarriko, Galdakaoko eta Ugaoko 19 kirol-klubek hartuko dute parte 2023/2024 ikasturtean gazteen kirol esparruan euskara sustatzeko programa batean. Markel Baroja Ebeteko kidearekin berba egin dugu proiektu honi buruz

|

Euskara eta kirola. Bi esparru horiek batzen dituen proiektua gauzatuko da Hego Uribeko hainbat herritan: Basaurin, Etxebarrin, Galdakaon eta Ugaon, alegia. Euskara eskolarekin bakarrik ez lotzea, eskolatik kanpo euskararen erabilpena erraztea eta hizkuntza egoera positiboekin lotzea da proiektuaren helburua.

Horretarako, azken urteetan Udalak, kirol klubekin hasitako harreman sare eta bideari jarraipena emango diote Ebete hizkuntza-zerbitzuko teknikariek. Proiektu hau 2020an jarri zuen martxan Ebetek lehen aldiz, gazte eta nerabeek euskararen erabileran dituzten gabeziak arintzeko asmoz. Proiektuak, klubeko zuzendaritza taldeekin egiten du lan lehendabizi, kirolak eduki dezakeen garrantzia gazteek euskararekiko duten ikuspegia aldatzeko, eta hurrengo urteetan erronka formatuen bidez, klubak egingo dituen aurrerapasuoak zehaztuz.

Entrenatzaileen formazio praktikoak eskaintzen ditu Ebetek, “euskarak lekua eduki dezan entrenamenduetan”. Kirol kluben komunikazio sareetan arreta jartzen dute eta elebietan idazteko baliabideak eskaintzen dizkiete. Gainera, kirolariekin partidu osteko bideo elkarrizketak sortuko dituzte hizkuntzaren erabilpena jorratzeko eta gertuko erreferenteekin dinamikak proposatuko dituzte.

“Hau guztia zehaztuz, emaitza hobeak lortzea espero da, hizkuntzaren erabileran, hizkuntzaren pertzepzioan eta taldearen hizkuntza irizpideen hobekuntzei begira”, dio Markel Baroja Laita (Bilbo, 1996) Ebete hizkuntza-zerbitzuko kideak. Hain zuzen ere, Ebete hizkuntza-zerbitzuak enpresak aholkularitza eta laguntza eskainiko die bide horretan kirol-klubei.

Proiektua hiru urtera dago zehaztuta, baina epe horiek errealak ez direla jakitun da Markel: “Ohiturak aldatzea oso zaila da. Badakigu denok hori. Ezin dugu pentsatu hiru urteko kontu bat dela: ohitura bat aldatzeko denbora behar da eta ondoren proiektua eraginkorra izango da. Eta ez dut esaten guk mantendu behar dugunik. Agian hemendik urte gutxira gu ez gaude eta klubak izango dira ardura hori hartuko dutenak”.

19 kirol klub

Guztira, Hego Uribe eskualdeko 19 kirol-klubek hartuko dute parte. Horiek dira: Basaurin Eskubaloi Taldea, Indartsu Futbol Kluba, Basconia Futbol Taldea, Bidebieta Pilota Elkartea, Artunduaga Atletismo Eskola, BSK Saskibaloi Taldea eta Baskauri Futbol Taldea; Etxebarrin Urdin-gorri Futbol Taldea, Berdezurigorri Eskubaloi Taldea, Kukullaga Eskubaloia eta Kukullaga Areto Futbola; Galdakaon Adiskide Pilota Elkartea, Ibaizabal Saskibaloi Taldea, Galdakao Atletismo Taldea, Galdakao Boleibol Taldea, GDKO Igeriketa, Galdakao Futbol Taldea eta Txirrindularitza Gela; eta Ugaon Ugao Futbol Taldea. Txikienetatik hasi eta kadete kategorira arte esku hartuko du Ebetek.

“Batzuk proiektuan estreinatuko dira eta beste batzuk, berriz, bigarren edo hirugarren urteko jarraipen batean hartuko dute parte”, dio Barojak. Datuak datu, Basaurin Artunduaga Atletismo Eskola, BSK eta Baskauri ikasturte honetan hasiko dira programan parte hartzen: “Indartsu, Basconia, Basauri Eskubaloia eta Bidebieta klubak aurreko ikasturtean hasi ziren programa honetan lanean eta aurten jarraipena egingo dute”, dio Barojak.

Eskualdeko gainerako herriei dagokionez, Ugao Basauri ondoren sartu zen proiektuan iaz, ondoren Etxebarri eta azkenik Galdakao. “Galdakaon luzerako joango da proiektua. Orain ekimena aurkezten ari gara, eta euskararen egunerako dinamika bat prestatu dugu bertako klubekin, Basaurin bezala”, dio.

“Eskualdean zerbait ederra lortu dezakegu klubekin batera”, dio Barojak. Gainera, ikasturte amaieran iaz Basaurin egin zuten ‘Eutsi kirolari, gogor euskarari’ egitasmoa antolatu nahi du Ebetek Udalekin batera: “Herriz herri mugitzen den txapelketa bat imajinatzen dugu eta kirol berriak probatzea, euskarazko ingurune batean eta urtean zehar herri desberdinetan parte hartu duten kirol taldeekin egitea da asmoa”. Oraindik ez dakite non egingo duten txapelketa, baina Santurtzin edo Enkarterrietan antolatzea planteatzen ari dira.

Programaren mamia

Markel Baroja ari da, besteak beste, Hego Uribeko kirol-klubekin harremanetan. Programaren nondik norakoei buruz galdetuta, zera dio Barojak: “Zazpi atmosferetan banatzen dugu programa. Kirol esparruan euskararen sustapenean gazteengan eragin beharko luketeen zazpi atmosfera dira. Lehenengo urtean zentratzen naiz zuzendaritza taldeetan eta entrenatzaileetan, bigarren urtean kirolarietan eta komunikazioan eta orain hirugarren urte bat diseinatzen ari gara gurasoekin eta erreferenteekin lotuta”.

“Kirol elkarteek oinarrian bolondres lana egiten dute eta horrek zailtasun asko ekartzen dizkio euskararen sustapenean. Zergatik? Bada ez dagoelako normalkuntza arduradun bat, entrenatzaileek ez dute soldata on bat kobratzen, eta askotan errepikatzen den mezua da: “egiten dutenaz gain, hau ere [euskara sustatzea] egiun behar dute?”, dio Barojak.

Markelek azaldu digunez, hasteko zuzendaritza taldeekin jartzen da harremanetan: “Lehenik eta behin erronka batzuk planteatzen ditugu. Guk zerrenda bat helarazten diegu eta eurek aukeratuko dituzte zein erronka dituzten egingarri. Hiru urteko proiektua izango balitz, bide bat markatzen diegu eta helburua da pixkana-pixkana zuzendaritza taldeek pausoak ematea”, dio.

Ondoren, entrenatzaileekin formakuntza antolatzen du Ebetek. “Entrenatzaileetan aurkitzen ditugun profilak lau dira: euskalduna, badakiena baina ohiturarik gabekoa, badakiena baina euskara oxidatua duena, eta hizkuntza gaitasun baxua duena. Tarteko profilak kontzientziatzeko lan egiten dugu aurrena —lehenengoa dagoeneko kontzientziatua dagoelako—, eta material praktikoa edo gida ematen diegu entrenamenduetan euskara erabiltzeko, hala nola, harrerarako zer aukera dauden, beroketa eta luzaketa errutinak euskaraz, beroketa-jolasak, teknifikazio ariketa batzuk, hiztegia edo animatzeko leloak. Modu horretan, kirolariak, batez ere, gaztetxoenak, ohituko dira entrenatzailea euskaraz entzuten”, dio Barojak: “Zuzendaritzaren herraminta bakarra entrenatzaileak dira, eta entrenatzaileen motibazio puntu bakarra da kirolariek euskaraz egiten hasten badira”.

“Gurasoekin eta familiekin egin nahi ditugun saioak guztiz berriak dira, baita erreferenteekin antolatu nahi ditugunak ere”, dio Barojak: “Erreferenteei dagokienez, gure helburua litzateke eredu berriak ezagutaraztea gazteei. Eta horretan profesionala eta ezaguna desberdintzen ditugu: profesionalak eredu dira, erreferente dira, baina euren klubean, goreneko taldean jokatzen duten kirolariak ezagunak eta erreferenteak dira aldi berean. Orduan, bilatzen duguna da bien arteko oreka bat”. Zentzu horretan, Ebete diseinatzen ari dena da Basauriko ikastetxeekin irteera egun bat antolatu, kirol-guneetara bideratu umeak eta bertan elkarrizketa bat edukitzea kirol arloko erreferente batekin.

Partidu osteko elkarrizketak

Gazteen kirol esparruan euskara sustatzeko programaren bitartez hainbat ekintza sustatuko dituzte kirol-klubek. Besteak beste, partidu osteko elkarrizketak. “Urtarriletik aurrera hasiko da proiektua martxan. Apirilera arte. Helburua da gazteek motibatuta egin dezaketen ekintza hau konturatu gabe euskaraz egitea”, dio Barojak: “Finaean bilatu duguna izan da: ‘zer proposatu ahal diegu gazteei euskaraz gustatuko zaiena?’, eta kiroletik honek funtzionatzen du. Probatu genuen Deustun duela hiru urte eta funtzionatzen du”.

Egitasmo horrek bere prozesua daukala ere zehaztu du Markelek: “Ezin dituzu umeak edo gazteak mikrofono baten aurrean hitz egiten jarri. Lehenengo gurasoen bilera bat deituko dugu; ondoren, online saioak antolatuko ditugu sei-zortzi laguneko taldetxoetan hizkuntza-gaitasunak irabazteko; eta azkenik, partiduen osteko elkarrizketak”.

Elkarrizketa batek dituen atalak edo kirol arloan ohikoak diren esaldiak edo gehien erabiltzen diren esaldiak irakatsiko dizkiete kirolari gazteei saio horietan. Era berean, erreferenteen ereduak jarriko dizkiete. “Dinamika horrekin bilatzen duguna da kirolariak hitz egiten hastea eta sare sozialetatik eurek bideo-elkarrizketak zabaltzea”, dio Barojak: “Proiektuaren ardatza kirolarien elkarrizketak dira. Behin hori hasita, uste dut gauza gehiagora iristen hasiko garela”.

Basauri, aitzindari

Pandemia eta gero hasi zen Ebete proiektu hau garatzen, baina lehenago antzekoa izan zitekeen beste proiektu bat gauzatu zuen Basaurin: “Ez nuke esango poroiektu bera denik. Pandemia eta gero erabaki genuen Ebeten, estrategikoki, kirolaren arloari garrantzia gehiago ematea”. Ildo horretan, Basauri —Santurtzirekin batera— aitzindari izan dela nabarmendu du Barojak: “Urteak daramatzagu euskara sustatzeko ahaleginetan Basaurin eta Santurtzin. Gerora sartu ziren Ugao, Enkarterriko mankomunitatea, Etxebarri eta Orozko. Eta aurten berriak dira Galdakao eta Urduña”.

Basaurin programa martxa jarri dutenetik izan diren lorpenek inguruan galdetu diogu Markeli: “Bada, lortu dena da: zuzendaritzetan argi edukitzea honetan ere egon behar direla. Agian oraindik ez daukate erraztasunik kudeatzeko, baina badakitela eta kontziente direla argi dago. Nabarmenduko nuke Indartsuk eta Bidebietak landu dutena: Euskadi mailan zabaldu daitekeen proiektu eredugarriak landu dituzte. Euskararen sustapena errotuta daukate jada”, dio, eta gaineratu du: “Klub horiek gu barik ere jarraipena emango liokete euskararen sustapenari. Eta hori da bilatzen duguna”.

“Zuzendaritza taldeetan badator errelebo bat, euskalduna dena edo behintzat euskaraz ikasi duena, beraz, erraztasuna gero eta handiagoa da”, dio Barojak.

Motibazio falta?

Erreleboa badagoela esan du Markelek, baina uste du lanketa handi bat egin behar dela gazteekin: “Hainbat gazteen egunerokoan, euskara, ikasgai bat gehiago besterik ez da”. “Nire ustez ez da motibazio kontua: sistematizatu dugun zerbait da. Egiten dudan hausnarketa da: euskara dago eskolan, guztiok gaur egun ikasten dugu euskara eskolan, eta eskolak ume batzuei esperientzia positiboak ekartzen dizkie, beste batzuei esperientzia ez hain positiboak, eta beste batzuei esperientzia txarra. Baina guztiek lotzen dute euskara eskolarekin”.

Eta hori “hausteko” eratu dute kirolean euskara sustatzeko programa: “Euskalgintzan lan egiten dugunok oso estretagiko ikusten dugu kirola. Datu batzuk aipatzeko, umeen % 85ak kirola egiten du. Eta proiektu honekin lor daitekeena da euskararekiko duten pertzepzioa positiboa izatea”, dio Barojak.

“Ume batek bere kirol erreferentean, hezkuntza ez formaleko aisialdian, euskara entzuten badu, ohitu egingo da euskara bere egunerokotasunean, eskolatik kanpo ere entzuten. Eta esperientzia positiboarekin lotuko du”, dio Barojak.

☉ Hego Uribe

Autobus zerbitzu osagarria jarri du Metro Bilbaok Etxebarri eta Basauri artean

Autobus zerbitzua 20 minuturo izango da Etxebarritik zein Basauritik, gaurko eguna bukatu arte. Trenak hasi dira bi geltokien artean zirkulatzen, baina trenbide bakar batetik egingo dutenez, maiztasunak txikiagoak dira

|

Trenak bi geltokien artean zirkulatzen hasi dira, baina trenbide bakar batetik, eta hortaz, maiztasuna txikiagoa da // Artxiboko irudia, Geuria

Gaur goizean Basauri metro geltokia itxi dute katenarian gertatutako “sute txiki” baten ondorioz, eta Etxebarri eta Basauri geltokien artean zerbitzua etenda egon da.

Metro Bilbaok duela ordubete jakinarazi duenez, 15:10etik aurrera autobus zerbitzua jarri du martxan Etxebarri eta Basauri arteko ibilbidea betetzeko, bi noranzkoetan.

Autobusak Etxebarritik, metro geltokitik, zein Basauritik (Arizko Ikastolaren ondotik eta Begiratokietatik) aterako dira 20 minuturo (15:10-15:30-15:50… hurrenez hurren), Arizen gelditu gabe. Autobus zerbitzua gauera arte luzatuko dute.

Gainera, trenak bi geltokien artean zirkulatzen hasi direla adierazi dute, “baina trenbide bakar batetik egingo dutenez, maiztasunak txikiagoak dira”, diote.

Metro Bilbaotik adierazi dutenez, matxura gauean zehar konponduko dute, “goizeko lehen ordutik ohiko zerbitzua eskaini ahal izateko”.

Osorik irakurri

☉ Hego Uribe

Hego Uribeko dozenaka pentsiodun Gasteizen batu dira 1080 euroko gutxieneko pentsioa aldarrikatzeko

|

Guztira 3.000 pentsiodun batu dira Gasteizko mobilizaziora // Utzitakoa

Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeen atarian, Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak (EHPM) manifestazioa egin du gaur Gasteizen.

“Apirilaren 21ean hauteskundeak izango dira EAEn. EHPMk zuzenean interpelatuko diegu aurkezten diren alderdi politikoei, 1080 euroko gutxieneko pentsioa berehala ezartzeko konpromisoa hartzeko; genero-arrakalarekin amaitzeko; eta osasun-zerbitzu publikoak eta mendekotasunaren eta zaintzaren arretarako zerbitzu publikoak hobetzeko neurri eraginkorrak hartzeko”, diote.

Datuak datu, 2024ko martxoan EAEn 165.000 pentsiodunek eta Nafarroan 50.000k 1080tik beherako pentsioak dituztela adierazi dute EHPMtik, “horietatik 110.000 EAEn eta 32.000 Nafarroan emakumeak”.

“Egia esan, EAEko emakume pentsiodunen % 44k eta Nafarroan % 52,7k 1080tik beherako pentsioak kobratzen dituzte. Esan daiteke 2023ko martxoko zenbakiak oraingoko berdinak zirela: ez da ezer aurreratu”, diote.

Mozioak udaletan

Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak mozioak aurkeztu ditu azken urteetan udaletxeetan eta Batzar Nagusietan, gutxieneko 1080 euroko pentsioaren alde.

Hego Uribeko Pentsiodunen Mugimendutik GEURIAra bidali diguten argazkietako bat // Utzitakoa

“Gaur gaurkoz 179 udalek eta Gipuzkoako Batzar Nagusiek gure eskaria babestu dute; Arabako eta Bizkaiko Batzar Nagusien eta beste udal batzuen jarrera falta da, baina EAEko eta Nafarroako udal erakundeen erdiak baino gehiagotan gure mozioa onartu izana ospatzen dugu”, diote.

Hego Uribe eskualdeari dagokionez, Arrigorriagan, Etxebarrin, Galdakaon, Zaratamon eta Zeberion mozioa onartu zuten, eta Basaurin eta Ugaon, ordea, ez.

3.000 pentsiodun

Guztira 3.000 pentsiodun batu dira mobilizaziora, tartean Hego Uribeko dozenaka lagun ere.

“Hego Uribetik autobus bat eta auto bat bertaratu da Gasteizera: Galdakaotik, Ugaotik eta Basauritik. Eskualdetik guztira 60 lagun etorri gara”, adierazi diote GEURIAri.

Pentsio duinen aldeko borroka 2018ko urtarrilean hasi zuen EHPMk. Ordutik astelehenero batzen dira udaletxe aurreetan.

“Duela sei urte baino gehiagotik astelehenetik astelehenera egiten ari garen mobilizazioekin batera, babes horiek borrokan jarraitzera bultzatzen gaituzte. Bizi-baldintzen narriadura eta pentsiodun nagusien artean pobrezia-mailak handitzea ez da murrizten”, diote.

Hauek Hego Uribeko Pentsiodunen Mugimendutik GEURIAra bidali dituzten argazkiak:

Osorik irakurri

☉ Hego Uribe

‘Azpikontratak jopuntuan’ mahai-ingurua antolatu du Hego Uribeko Kontseilu Sozialistak Galdakaon

|

Hego Uribeko Kontseilu Sozialistak agerraldia egin du Galdakao-Usansolo Ospitalaren aurrean, Osakidetzako egoera salatzeko // Hego Uribeko Kontseilu Sozialista

Osakidetzako egoera salatu du Hego Uribeko Kontseilu Sozialistak. “Azken urteetako krisi kapitalistaren adierazle zuzenak diren osasungintza publikoaren kolapsoa eta azpikontratetan gero eta ohikoagoak diren lan baldintza kaxkarrak salatzen ditugu”, diote.

“Izan ere, auzi honi dagokionez gure inguruan azken hilabeteetan eman diren aldaketak nahiko nabariak dira, San Migeleko pediatriako murrizketak, ospitaleko zerbitzu ezberdinen pribatizazioa, anbulantzietako langileen greba luzeak, ospitaleko biltegietako langileen egoera…”, salatu dute.

Ildo horretan, ‘Langile boterea eraiki. Badago alternatiba’ lemapean zenbait ekintza antolatu dituzte apirilean: ‘Azpikontratak jopuntuan’ mahai-ingurua Galdakaon apirilaren 18an eta maiatzaren 1era begira herri batzarrak deitu dituzte Galdakaon eta Basaurin.

“Euskal Herriko Kontseilu Sozilistatik instituzioen alternatiba faltsuetatik haratago alternatiba erreala badagoela zabaldu nahi dugu, langile boterearen eraikuntza. Hala nola, langileriaren bizi baldintzen hobekuntza lortzeko, iruzur instituzionalen aurrean, langileriaren independentzia politikoa oinarri izanda, gure interesen alde mobilizatzen eta antolatzen jarraitzea ezinbestekoa da”, diote.

Egitaraua

Apirilak 18, osteguna
Mahai-ingurua: ‘Azpikontratak jopuntuan’. Anbulantziak Borrokan eta Bilbo Handiko borrokak CGTko kide baten eskutik
18:00 Torrezabal Kultur Etxea (Galdakao)

Apirilak 26, ostirala
Herri Batzarrak: ‘Maiatzaren 1ean mobilizatzeko beharraz’
18:30 Torrezabal Kultur Etxea (Galdakao)
18:30 Pozokoetxe Kultur Etxea (Basauri)
Luntxa egongo da

Osorik irakurri

☉ Hego Uribe

‘Gorbeiako Nire Txoko Kuttuna’ argazki lehiaketan parte-hartzeko epea zabaldu dute

Abuztuaren 31ra arte zabalik dago Gorbeialdeko argazki lehiaketaren bigarren edizioan parte-hartzeko epea

|

Zaldi bat, Hego Uriben // Geuria

Abuztuaren 31ra arte zabalik dago Gorbeiako Nire Txoko Kuttuna argazki lehiaketaren bigarren edizioan parte-hartzeko epea.

Lehiaketaren helburua Gorbeia Helmuga Historikoaren lekuak edo esperientziak erretratatu eta Instagram sare sozialean elkarbanatzea da. Argazki horiek Arakaldo, Aramaio, Arantzazu, Arratzua-Ubarrundia, Artea, Areatza, Bedia, Galdakao, Legutio, Otxandio, Orozko, Ubide, Urkabustaiz, Zeanuri, Zigoitia eta Zuian egin daitezke. Hego Uribe eskualdea Gorbeialdetik benetan hurbil daude: Galdakao eta Zeberio dira eremutik gertuen dauden bi udalerriak.

Sariak eta parte-hartzeak

Sari bi banatuko dituzte guztira: lehiaketaren garaileak 200 euro jasoko ditu eta lana promozioa egiteko materialetan erabiliko da. Horrez gainera, irabazlearen lanak Estatu mailako ‘Mi Rincón Favorito’ lehiaketan parte hartuko du. Bigarren saria 100 eurokoa izango da.

Gorbeialde Landa Garapen Elkarteak eta Gorbeialdeko Kuadrillak antolatutako lehiaketaren lehen edizioan 105 pertsonak hartu zuten parte eta Aintzine Larreina Fernández de Leceta izan zen garailea.

Osorik irakurri

☉ Arrigorriaga

⚪️🔴 GABARRA | 🏆 Aupa Aitor Paredes! 😊 Gora Arrigorriaga! 🥳⚽️ Aupa Athletic!

|

Athletic Clubek Kopa irabazi, Gabarra Nerbioi ibaian atera da eta hortxe da Aitor Paredes arrigorriaga. GEURIAn ospakizunak bertatik bertara jarraitu ditugu.

 

Ver esta publicación en Instagram

 

Una publicación compartida de Geuria (@geuria.eus)

Osorik irakurri