☉ Hego Uribe
Euskara ohitura bihurtu
Euskarak 365 egun dinamikaren baitan, Euskaraldia ekimena jaio da, euskaltzaleak aktibatu eta hizkuntza ohiturak aldatzea helburu duena.
Euskarak 365 egun dinamikaren baitan, Euskaraldia ekimena jaio da, euskaltzaleak aktibatu eta hizkuntza ohiturak aldatzea helburu duena. Hego Uribeko herriek parte hartuko dute eta dagoeneko jarri dira 2018ko ekimen erraldoiari begira
Euskaraldia ekimena sortu da, zenbait eragileren eskutik. Azaroaren 23an aurkeztu zuten, Bilboko Arriaga antzokian. Ekimena aurkezteko aukeratutako eguna ez zen zorizkoa izan. Izan ere, urtebete barru, azaroaren 23an bertan abiatuko da euskararen lurralde osoan batera egingo den aktibazio ekimen erraldoia. Hala, 2018ko azaroaren 23tik abenduaren 3ra hizkuntza ohituretan eragiteko helburuarekin 11 egun euskaraz lelopean egingo da lehenengo Euskaraldia. Euskaraz hitz egin edo ulertzeko gai diren herritarrak izango dira ekimeneko protagonista, eta, hamaika egunetan zehar, beraien ohiko harreman sareetan euskaraz aritzeko gonbita egingo zaie, inertziak apurtu eta euskarazko hizkuntza praktikak bultzatzeko helburuarekin.
Aurkezpen ekitaldian izan ziren: Bingen Zupiria, Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politika eta Kultura Sailburua; Elena Laka, Euskaltzaleen Topagunea-ko lehendakaria; Paul Bilbao, Euskararen Gizarte Erakundeen Kontseiluko idazkari nagusia; Naiara Mujika, Lasarteko Ttakun elkarteko kidea; Beñat Arrabit, Euskararen Erakunde Publikoko presidentea eta Euskal Elkargoko hizkuntza politikaren arduraduna; eta Arrate Illaro, Euskaraldia-ren koordinatzailea eta Euskaltzaleen Topagunea-ko kidea. Eurekin batera, orain arte egitasmoan laguntzeko gogoa agertu duten hainbat erakunde sustatzaileren babesa izan zuten aurkezpenean. Aurrerantzean ere, atea irekita egongo da entitate gehiago ekimenera batzeko.
Herritar euskaltzaleak aktibatu eta hizkuntza ohiturak aldatzea da ekimenaren helburua. Euskal Herriko hainbat euskaltzale elkartek urteetan zehar landu duten Euskarak 365 egun lan dinamikaren baitan kokatzen da ekimen hori, eta bi mugarri ditu: batetik, hiztunen hizkuntza ohituretan eragin eta berauen harreman sareetan euskara gehiago erabiltzea izango da lortu nahi dena; bestetik, hizkuntzaren normalizazioaren ardura pertsonen eta entitateen artean partekatua denez, 2019an mota guztietako entitateek euskararen erabilera babesteko eta bultzatzeko neurriak hartzea izango da helburua.
Aktibazioak martxan jartzea esan nahi du. Hizkuntzaren erabilerari lotutako kontzeptua da, euskaraz hitz egiten dakitenek edota euskara ulertzeko gaitasuna daukatenek euskara erabili dezaten lortu nahi dutelako koordinatzaileek.
Hamaika egun horietan, 16 urtetik gorako herritarrak ahobizi eta belarriprest bihurtu nahi dituzte. Lehenaren ardura izango da euskaraz hitz egitea ulertzeko gai diren guztiei, haiek erdaraz erantzun arren. Bigarrenaren zeregina, aldiz, dakienari euskaraz hitz egiteko gonbita egitea izango da. Nolanahi ere, euskaraz hitz egiteko gai diren parte-hartzaileek eurek erabakiko dute bataren edo bestearen rola jokatu.
Ekimena Euskal Herri osoan egingo den arren, tokian tokiko euskaltzaleak izango dira herri bakoitzeko dinamiken sustatzaileak, eta inguru soziolinguistiko zein tokian tokiko errealitatera moldatzeko modu- koa izango da. Antolaketan, beraz, hainbat auzo, herri eta eskualdetako euskaltzale taldeak arituko dira, baita elkarte, enpresa zein erakunde ezberdinetakoak ere.
Hego Uribe eskualdea, prest
Horiek horrela, aurrerapausoa emateko ordua heldu zaie Hego Uribeko herriei, nahiz eta batzuk dagoeneko bidean dauden, Arrigorriaga kasu: belarriprest-ak eta ahobizi-ak martxan jarri dituzte eta ‘3 egun euskaraz’ ekimena egingo dute abenduaren 1etik 3ra bitartean.
Basauriko eta Galdakaoko Udalek ekimenean parte hartuko dutela baieztatu eta etxeko lanak egiten hasi dira. Lehen pausoa litzateke herri mailako batzordea eratzea. Basaurik badu euskara elkartea, Euskarabila, eta badu Euskara Aholku Batzordea. Euskara sailetik diotenez, “ekimen kolektibo erraldoia izango denez, ezinbestekoa izango da euskaltzaleak lanean batera jardutea gizartearen aldekotasuna lortzeko. Horretarako funtsezkoa izango da Batzordea osatzea eta denon artean lanean hastea, adostasunak lortuz eta ezarritako kronograma jarraituz”. Galdakaon ere Batzordea eratzeko lanean dihardute, nahiz eta herrian bertan euskara elkarterik ez izan, Usansolon badago. Bai Basauri, bai Galdakao Batzordea osatzeko balioko duten aurkezpen saioak noiz eta zelan egin aztertzen ari dira.
Ugaon ere aurreikusten dute Euskarak 365 egun dinamikan parte hartzea. 2018ko lehen hiruhilekoan batzorde ireki berezi bat eratzeko asmoa dute, datorren urteko Euskararen Egunaren aurreko hamaika egunetan aurrera eramango den dinamika prestatzeko.
Hortaz, eskualdeko udalak datorren urteko Euskal Herri mailako ekimen kolektibo erraldoiari begira daude, eta berau prestatzeko ibilbideari ekingo diote.
☉ Hego Uribe
Hezur muina ematea ikusarazteko mezua Andaluzian zabaldu dute Ugaoko eta Basauriko txirrindulariek
Arkaitz eta Beñat Santamaria ugaotarrek eta Jose Manuel Rodrigo basauriarrak Leyenda de Tartessos lasterketa gogorrean hartu dute parte, Huelvan
Arkaitz eta Beñat Santamaria anai ugaotarrak, Jose Manuel Rodrigo basauriarrak eta Joseba Urrutikoetxea arrigorriagak pedalkadak ematen jarraitzen dute hezur muina ematearen garrantziaz ohartarazteko.
‘Eman hezur-muina, eman bizitza’ lemarekin txirrindulari taldea sortu dute eskualdeko lau herritar horiek, eta iazko urrian Almeriako Titan Desert proban parte hartu ostean, duela egun gutxi Leyenda de Tartessos lasterketa egin dute Santamaria anaiek eta Rodrigo basauriarrak
—Rafa Yurrebaso galdakoztarrak ere egin zuen lasterketa—.
“Proba oso gogorra izan da, gainera, Andaluzian izan diren ekaitzek are gogorrago egin dute”, diote. Hala ere, pozik daude hezur muina ematearen garrantzia ikusarazi dutelako beste behin ere.
Taldearentzat urteko lehen proba izan da Tartessosekoa, baina ez da bakarra izango: hurrengo erronka Leongo Itzulia BTT izango da, maiatzean. Bertan, laurek hartuko dute parte.
☉ Hego Uribe
Arratiako Korua Usansolotik eta Galdakaotik igaroko da Santa Ageda bezperan
Usansolon goizean izango da Arratiako Korua eta Galdakaon arratsaldean. Ordutegi zehatza jaso dugu albistean
Santa Ageda bezpera izango da bihar, otsailak 4. Eta tradizioa jarraituta, Hego Uribe eskualdean hainbat eta hainbat talde kalera aterako dira koplak abestera.
Era berean, Arratiako Koruaren bisita ere izango dugu eskualdean: Usansolon eta Galdakaon geldialdiak egingo ditu.
Goizeko 08:25ean hasiko du kalejira Koruak Zeanurin eta Arantzazutik, Igorretik, Dimatik, Lemoatik eta Bediatik igaro ostean, Usansolon egingo du geldialdia 10:15ean [2024an Usansolon harrapatu zuen GEURIAk Korua].
Ondoren, Zornotzara joango dira eta handik Bilbora. Bizkaiko hiriburuan 11:30etik 20:00ak arte egongo da Arratiako Korua leku batetik bestera.
Eta, etxerako bidean, 20:40ean eguneko azken geldialdia egingo dute Galdakaon. Iaz Iturrondo plazan ikusi ahal izan genituen [ikusi bideoa].
☉ Hego Uribe
Metroaren 5. Lineako tunel osoaren % 20 hondeatu du dagoeneko ETSk
Sarratu eta Usansoloko ospitalaren arteko iIbilbide osoko 6,3 kilometroetatik 1.200 metro hondeatu ditu Eusko Jaurlaritzak
Metroaren 5. Lineako obrek aurrera darraite. Sarratu eta Galdakao-Usansolo ospitalea lotuko ditu eta guztira 6,3 kilometroko ibilbidea izango du geltoki hauekin: Sarratu, Aperribai, Bengoetxe, Galdakao eta Usansoloko ospitalea.
Eusko Jaurlaritzaren esku dagoen Euskal Trenbide Sarea (ETS) erakunde publikoa ari da obrak egiten, eta adierazi dutenez, lineako tunel osoaren % 20 hondeatu dute dagoeneko: “Ibilbideko 6,3 kilometroetatik 1.200 metro guztira”, diote.
Iazko apirilean aurreikusi zutenez, tunelak 2028ko azarorako bukatuko dituzte, eta erabiltzaileek 2029ra arte edo 2030era arte ezin izango dute metroa erabili (Galdakaoraino).
Gaur egun, ETS Ibaizabal ibaiaren azpian ari da hondeaketa-lanak egiten Usansolon, ospitalearen eta herriaren arteko bidearen erdian.
“Gainera, haren ondoan ari da eraikitzen etorkizuneko geltokirako bi sarbideetatik bat. Puntu horretan ahokadura hondeatu da eraso-arrapalaren hasierako kotaraino. Ondorengo hondeaketa-lanak marruskatzeko makinarekin egingo dira. Beste sarbidea ospitalean bertan egongo da”, esan dute.
Sarratu-Aperribai tartea
Sarratu-Aperribai arteko tartean (1.540 metroko ibilbidea) ere esku hartzen ari da ETS, eta hiru puntutan ari dira lanak egiten: Larrazabalen, Sarratun eta Aperribain.
“Larrazabal inguruan errepide berria martxan jarri da eta Larrazabal kale zaharreko egiturak eraisteko lanak hasi dira”, diote.
Gainera, gas linea desbideratu dute Larrazabalen: “Gasa kentzeari esker, merkantzien linearen behin-behineko trenbidea desbideratzen hasi ahal izan da, eta, lehen fasean, gaur egun Arcelor-Mittal lantegiari zerbitzua ematen dion trenbidearekin lotuko da. Horrez gain, merkantzien sarea Arcelor-Mittal lantegiarekin lotuko den etorkizuneko trenbidean ari dira lanak egiten. Lantegi hori Basconia lantegi zaharraren inguruan dago. Aurtengo maiatzean irekitzea aurreikusten den lantegirako trenbideko sarbide berria eraikitzeko lanak ere egiten ari dira”, esan dute.
Bestetik, Sarratu inguruan hasi dituzte Matxitxakoko zubia eraisteko lanak, bertan geltoki berria eraiki ahal izateko. Lan horiek bi urtez luzatuko dira eta Basauriko Udalak inguruko trafikoa berrantolatu behar izan du.
Eta, Aperribain auzorako beste sarbide bat jarri dute martxan: “Horrek obrarako sarbideak independizatzea eta bertan bizi direnei eragindako eragozpenak murriztea ahalbidetuko du”, diote.
Aperribai-Galdakao tartea
Aperribai-Galdakao tartean (2,8 kilometro luze) Bengoetxeko eta Galdakaoko geltokiak eraiki behar ditu ETSk. Eta bitartean, larrialdiko aireztapen-galeriak egin dituzte Olabarrietan eta Abusun.
“Olabarrietan, 126 metro luzeran, hondeaketa- eta euste-lanak erabat amaituta daude. Halaber, fronte horretatik lineako tunelaren 2.800 metroetatik 287 metroko hondeaketan eta euste-lanetan aurrera egin da”, esan dute.
Abusuko galeriari dagokionez, 325 metroko hondeaketa- eta euste-lanak egin dituzte, hau da, galeria osatzen duten 355 metro guztien % 92 inguru.
“Azkenik, Bengoetxeko geltokian osorik kendu da landare-lurrezko geruza. Orain arte, 46.460 metro kubiko hondeatu dira, hau da, % 57ko aurrerapena. Ostalaritza-guneari dagokion euste-pantaila ere egin da, beste aurrerapen batzuen artean”, diote.
Sailburuaren eta Ahaldun Nagusiaren bisita
Susana Garcia Chueca Eusko Jaurlaritzako Mugikortasun Jasangarriaren sailburuak eta Elixabete Etxanobe Bizkaiko ahaldun nagusiak gaur goizean bisitatu dituzte Metroaren 5. Lineako obrak.
“Lurraldea kohesionatzen duen proiektua da, eta bere eragin-eremuan bizi edo lan egiten duten pertsona guztiak metro-sisteman sartzen ditu, 7,5 minutuz behingo maiztasunarekin. Tamaina horretako proiektuei kosta egiten zaie erritmoa hartzea, baina egiten dutenean, duela minutu batzuk egiaztatu ahal izan dugun bezala, obren aurrerapena geldiezina da”, adierazi du Garcia Chueca sailburuak.
Elixabete Etxanobe Bizkaiko Ahaldun Nagusiak, bere aldetik, hau nabarmendu du: “Dakizuen bezala, proiektuaren erdia finantzatzen duen Aldundi honek (guztira 407 milioi euro) metroa luzatzea lehentasuna zela esan zuen bere garaian, trenean oinarritutako mugikortasun jasangarriagoa gura dugulako, pertsonak batuko dituen eta haientzat aukera berriak sortuko dituen mugikortasuna, hain zuzen ere. Duela 30 urte Metroak Bizkaia aldatu zuen. Orain, 5. linea berriak metroak irabazten jarraitzen du, pertsonen bizi kalitatea hobetzeko. Eta eskualde hauen konektibitatea nabarmen hobetuta egingo du, ospitalearen ingurutik metroaren maiztasunak izango dituztelako. Hau da, 200.000 bizkaitar inguruk mugitzeko aukera gehiago izango dituzte, ibilbideak hobeto konektatuta egongo direlako”.
☉ Hego Uribe
‘Oihu Bat Palestinara’ jaialdirako sarrerak salgai jarri dituzte Basaurin eta Galdakaon
Jaialdia martxoaren 21ean izango da Durangon. Sarrerak salgai daude Basaurin eta Galdakaon
‘Oihu Bat Palestinara’ jaialdia antolatu dute martxoaren 21ean Durangoko Landako Gunean.
Palestinarekin Elkartasuna plataformak eta Euskal Herriko hainbat musikarik elkarlanean sortutako kultur ekimena da, eta helburua da “Palestinak bizi duen errealitate gordina berriz ere lehen lerrora ekartzea”.
Musika nagusi izango da jaialdian, eta dagoeneko honako artistek eta taldeek parte hartuko dutela jakinarazi dute: Anari, Belako, Bengo, Borla, Chuleria Joder!, Dena, Eire, La Furia, Gailu, Hofe, Ibil Bedi, J Martina, Ke Lepo, Lukiek, Malakias, Ødei, Olatz Salvador eta Mateo Zikuta.
Gainera, bertsolariak, bakarrizketak eta dantza ere izango dira jaialdian. Eta, izen gehiago iragartzeko daudela adierazi dute antolatzaileek.
Sarrerak dagoeneko salgai daude 15 edo 25 euroan. “Ekimen honen helburua erresistentzia sustengatzea denez, bi prezio dituzue aukeran. Ez dago alderik sarreran, ekarpen ekonomikoak baizik. Ekitaldi solidarioa izanik, bakoitzak bere ahalmenaren edo nahiaren arabera erabaki dezala zenbatekin lagundu nahi duen Palestinaren aldeko borroka eta errepresioaren aurkako kutxa”, diote.
Hego Uribe eskualdean Basaurin eta Galdakaon jarri dituzte sarrerak eskuragarri: Fissions eta Berezi tabernetan Basaurin, eta Zurrut tabernan Galdakaon.
☉ Hego Uribe
Eskolarteko Herriarteko eskuzko txapelketa jokatuko dute Basaurik, Galdakaok eta Zeberiok
Eskolarteko Herriarteko eskuzko txapelketa hasiko da asteburu honetan. Hego Uribe eskualdetik Basaurik, Galdakaok eta Zeberiok hartuko dute parte txapelketan.
Basaurik Zaldibarren, Lezamaren eta Abadiñoren kontra jokatuko du; Galdakaok Larrabetzuren, Durango Bren eta Orozkoren aurka; eta Zeberiok Igorreren, Gallarta Bren eta Orduñaren kontra.
Guztira zortzi multzotan banatuta, Bizkaiko hainbat udalerri daude ordezkatuta txapelketan: Gallarta A, Markina A eta Amorebieta-Etxano (A taldea); Lemoa A, Bermeo, Gernika Lumo eta Balmaseda (B1 taldea); Iurreta, Amorebieta-Etxano B, Durango A eta Lea Ibarra (B2 taldea); Zeanuri, Sopela, Markina B eta Dima (B3 taldea); Larrabetzu, Durango B, Galdakao eta Orozko (B4 taldea); Basauri, Zaldibar, Lezama eta Abadiño (B5 taldea); Igorre, Zeberio, Gallarta B eta Urduña (C taldea); eta Barakaldo, Santurtzi, Lemoa B, Elorrio, Sestao eta Muskiz (D taldea).
Egutegia | Hego Uribeko taldeak
Urtarrilak 30, ostirala
– Igorre vs Zeberio (1. jardunaldia)
17:14 Igorreko frontoia
– Basauri vs Zaldibar (1. jardunaldia)
18:00 Artunduagako frontoia
Otsailak 1, igandea
– Galdakao vs Orozko (1. jardunaldia)
10:30 Kurtzeko frontoia
Martxoak 1, igandea
– Abadiño vs Basauri (2. jardunaldia)
– Durango B vs Galdakao (2. jardunaldia)
– Gallarta B vs Zeberio (2. jardunaldia)
Martxoak 29, igandea
– Basauri vs Lezama (3. jardunaldia)
– Galdakao vs Larrabetzu (3. jardunaldia)
– Zeberio vs Urduña (3. jardunaldia)
Erreportajea | Botosani eta Zeberio lotzen dituen haria
Elexalde Institutuko 3. eta 4. mailako Usansoloko ikasleek 2026-2027 ikasturtean autobus zerbitzurik ez dutela izango salatu dute
Galdakaoko auzoak hobetzen jarraitzeko eta proposamen berriak definitzeko bilerak deitu ditu Udalak
Argazkiak | Galdakaoko ikastetxeek Santa Ageda bezpera ospatu dute
Argazkiak | Galdakao eta Altsasu senidetu egin dira inauterien transmisioari jarraipena emateko
Argazkiak | Lokatz artean lehiatu dira Ausartak Mendi Lasterketako korrikalariak Arrigorriagan
Erreportajea | Botosani eta Zeberio lotzen dituen haria
Bideoa | Gonzalo Lopez: «Arkotxara heldu nintzenean 40 mahai-joko nituen. Gaur ia 1.200 ditut gordeta»
