Sareak

☉ Hego Uribe

Zeberiok eta Zaratamok kontsultorioetako lehen arretako zerbitzuaren egungo egoera salatu dute

Zeberio, Zaratamo eta Arrankudiagako alkateak Zeberioko plazan elkartu dira eta Osakidetzaren “interes falta” salatu dute lehen arretako arazoari aurre egiteko

|

Txutxi Ariznabarreta, Ekain Goti eta Alberto Ugarriza alkateak // Geuria

Gaur goizean Zeberio, Zaratamo eta Arrankudiagako alkateak Zeberioko udaletxe aurrean elkartu dira Osakidetzak herri txikiei eskaintzen dien arreta salatzeko. Izan ere, Zeberio, Zaratamo eta Arrankudiaga bezalako herriek ez daukate anbulatoriorik, baina bai erizaintza eta mediku zerbitzuak eskaintzen dituzten kontsultategiak.

Hala ere, urtean zehar, Osakidetzak iragartzen dituen arrazoiak direla eta, zerbitzu horiek ez dira bere osotasunean eskaintzen (batzuetan erizaintza zerbitzua dago baina medikuarena ez, esaterako) eta horrek eragin zuzena dauka Hego Uribeko herrietako herri txikienetako herritarrengan.

“Aspalditik, Osakidetzaren gainbehera agerikoa da eta Zeberioko egoera ez da salbuespena”, izan dira Ekain Goti Zeberioko alkatearen berbak. “Urtean zehar, bereziki oporraldian eta uda garaian hainbatetan egoten da anbulatorioa mediku eta erizain barik”. Herriko alkatearen arabera, anbulatorioa guztiz itxita egon ez arren, bertako zerbitzuak “ez dira behar bezala eskaintzen eta herritarrei ez diete kalitatezko osasuna bermatzen”.

2023an, eta Osakidetzako datuen arabera, kontsultorioa egun bi itxita egun zen (erizain eta mediku barik, alegia), baina mediku barik 61 egun eta erizain barik beste bederatzi egun. Aurtengo lehen hiruhilabetean 13 egun egon dira herritarrak mediku zerbitzu barik. “Aipatutako guztia onartezina da sarritan errepikatzen den egoera baita, promesak promesa arazo honi ez diote irtenbiderik bilatu”, kexatu da Zeberioko alkatea eta osasun sistema publiko, duina eta kalitatezkoa eskatu du.

Zaratamok ere antzeko egoera bizi du gaur egun eta lehen mailako arreta “desmantelatze estrukturala” leporatu dio Alberto Ugarriza alkateak Osakidetzari. Izan ere,  Osakidetzako datuen arabera, Zaratamoko Elexalde auzoko kontsultorioan 60 egunez ez da medikurik egon 2023an: “Hiru hilabete guztira mediku zerbitzu barik”, nabarmendu du Ugarrizak. Arkotxako kontsultorioan 33 egunez falta izan da mediku zerbitzua.

Osakidetzako datuen arabera, Zaratamoko Elexalde auzoko kontsultorioan 60 egunez ez da medikurik egon 2023an

“Ikusten denez, Zaratamoko herritarrok gero eta aukera gutxiago ditugu osasungintza publikoan erreferentziazko medikuarekin egoteko”, gehitu du Zaratamoko alkateak.

Txutxi Ariznabarreta, Ekain Goti eta Alberto Ugarriza // Geuria

Zeberioko herritarrek erreferentziazko medikuarenera joan nahi badute Ugaora jo behar dute eta Zaratamokoek, Arrigorriagara. “Zaratamori dagokionez, landa eremuetan bizi diren herritarrak Arrigorriagaraino mugitu behar dira eta zer esanik ez Arkotxako auzotarren inguruan: Arkotxako auzokideek sekulako itzulia egin behar dute Arrigorriagara joan behar badira, garraiobide publikorik ez daukatelako”.

Alberto Ugarriza: “Osakidetzak ez digu jaramonik egiten. Momentu honetan, Osakidetzaren aburuz gaur egun bizi dugun egoera hau onartu behar dugu”

Zaratamoko udal ordezkariek urtero salatzen dute gaur egun bizi duten egoera hau eta urtez urtez lehen arretako zerbitzuak mantentzeko eskatzen diote Osakidetzari: “Baina alferrik: ez digute jaramonik egiten. Momentu honetan, Osakidetzaren aburuz gaur egun bizi dugun egoera hau onartu behar dugu eta denboraren poderioz egoera txarrera egiten ari da”.

“Azken urteetan, Osakidetza, egoera jakin batzuetaz baliatuz herrietako kontsultorioen zerbitzuak murriztu ditu eta lehen arretako osasun zerbitzuan izugarrizko eragina izan du horrek”, azaldu du Txutxi Ariznabarreta Arrankudiagako alkateak. “Eta ez hori bakarrik, gaur egun bizi dugun egoera normaltzat jotzen ari da”.

☉ Hego Uribe

Esklerosi Anizkoitza ikertzearen aldeko ekimenak egingo dituzte igandean Hego Uriben

|

Arrigorriagan, Etxebarrin, Ugaon eta Basaurin antolatu dute kanpaina // Argazkia: Euskadiko Esklerosi Anizkoitza

Esklerosi Anizkoitzaren alde ‘Busti zaitez!’ ekimena egingo da Euskadiko hainbat hondartza, igerileku eta plazetan uztailaren 14an, igandez. Aurtengoa 27. edizioa da.

Hego Uribe eskualdean Arrigorriagako, Etxebarriko eta Ugaoko igerilekuetan, eta Basauriko Begoñako Andra Mari kalean antolatu dituzte jarduerak eta elkartasun-dendak zabalduko dituzte dirua biltzeko.

Bilduko duten dirua Euskadin Esklerosi Anizkoitza duten pertsonen bizi-kalitatea hobetzeko erabiliko dute: errehabilitazio- eta laguntza-zerbitzuekin jarraitzeko, alegia.

Osorik irakurri

☉ Hego Uribe

Laura eta Javi: “Txernobyl inguruan lehendik egoera gogorra bazen, orain latzagoa da gerra dela eta”

Chernobil Elkarteko kide dira Laura eta Javi. 2011tik dira harrera-familia, eta aurten lehen aldiz Kyrylo, 6 urteko mutila, hartu dute udan

|

Ezkerretik eskumara, Javi, Luar, Kyrylo eta Laura, Basozelaiko skateparkean // Geuria

Txernobylgo hondamendia gertatu zenetik 38 urte igaro dira. Historiako istripu nuklearrik larriena izan zen. Urte dezente igaro direla pentsa daitekeen arren, hainbat ikerketek ondorioztatu dute gaur egun ere, eta luzaro, kutsatutako zonaldean bizi diren milioika pertsonek ondorio kaltegarriak jasango dituztela euren osasunean.

Euskal Herriko Chernobil Elkarteak ondorio horiek gutxitzeko ahaleginetan lan egiten du urtero, hondamendi eremuko haurrak gurera ekarriz. Azken urteetan, gainera, adingabeei arnasa emateaz gain, gerratik eta horren ondorioetatik urrun egon daitezen lanean ari da Chernolbil Elkartea.

Elkartetik adierazi digutenez, aurten Ukrainiatik hiru haur etorri dira Hego Uribera uda pasatzera: Basaurira, Etxebarrira eta Ugaora.

GEURIAn harrera-familia batekin hitz egiteko aukera izan dugu: Laurarekin eta Javirekin, alegia. 2011n hasi ziren Chernobil Elkartearekin elkarlanean: orduan, eta urte luzez, Mykita izan zuten etxean, eta aurten lehen aldiz Kyrylo izeneko 6 urteko mutila hartu dute udan etxean. Basozelaiko skateparkean batu gara Laurarekin, Javirekin, Luarrekin (Lauraren eta Javiren sei urteko semea) eta Kyrylorekin.

Laura eta Javi, noiztik zarete Chernobil Elkarteko harrera-familia? 2011. urtea izan zen gure lehen urtea Chernobil elkartean. Hala ere, lehendik ezagutzen genuen elkartea lagun batzuei esker.

Eta elkartea eta Txernobylgo haurrak laguntzea erabaki zenuten. Bai. Gure lagunen esperientzia ezagututa animatu ginen.

Aurten Kyrylo hartu duzue, bere lehen aldia Euskal Herrian. Hala da. Kyrylok 6 urte ditu eta bere lehen aldia da Euskal Herrian. Egun gutxi daramagu elkarrekin, baina ume oso alaia da, baita mugitua ere (kar, kar, kar). Jolastea asko gustatzen zaio eta keinuen bidez bagoaz elkar “ulertzen”.

Uztailaren 1ean etorri zen Kyrylo. Nolakoa izan zen lehen kontaktu hori eta aurrez aurre ezagutzea? Lehen kontaktua oso berezia izan zen. Lehehengo egunean, gauean, etxera heldu ginenean, oheratu nahi genuen, baina ez zuen ohera joan nahi eta jolasten egon zen kotxe batzuekin.

Kyryloren adin bereko seme bat daukazue, Luar. Zelan hartu du berak Kyrylo? Ilusio handiz hartu du Kyrylo. Egunak zenbatzen egon zen Kyrylo noiz etorriko zain. Hasieratik oso ondo konpondu dira elkarrekin: lau hilabeteko aldea baino ez dute. Jolasten eta jolasten ematen dituzte egunak, eta noizean behin ere haserretu ere egin dira, biek jostailu bera nahi dutelako. Hala ere, orokorrean algara batean ibiltzen dira biak .

Zer egingo duzue uda honetan? Kanpin batera joango gara. Udan furgonetagaz bidaiatzen dugu eta plan desberdinak egingo ditugu: hondartza, igerilekua, mendia… Udaz gozatu nahi dugu ekintza desberdinak eginez.

Noiz arte geratuko da gurean Kyrylo? Abuztuaren bukaeran bueltatuko da Kyrylo Ukrainiara autobusean, Chernobil Elkarteko gainontzeko umeak bezala.

Aipatu duzuenez, ez da zuen lehen aldia harrera-familia bezala. Ez. 2011n Mykita hartu genuen, 6 urterekin; orain 19 urte ditu eta gerra dela eta ezin da etorri.

Zein da gaur egun egoera Ukrainian eta Txernobylen? Txernobyl inguruan lehendik egoera gogorra bazen bertako familientzat, orain latzagoa da egoera gerra dela eta. Mykitak azaroan 20 urte beteko ditu eta gerra hasi zenean ikasketak bukatzen zegoen Kieven. Gaur egun lanean dago Ukrainian.

Mykitarekin harremanetan jarraitzen duzue orduan. Bai. Mykita etxekoa dugu. Harreman ona dugu berarekin eta kontaktuan jarraitzen dugu. Berak badaki gu hemen gaituela eta ahal dugun guztian lagunduko dugula.

Azken urteak gogorrak izan dira: lehenengo Covid-19aren pandemia, gero gerra. Zelan bizi dituzue zuek azken urte hauek, Laura eta Javi? Pandemia gogorra izan zen danontzat. Gerra hasiera urduritasun handiz bizi izan genuen: Mykita Kieven zegoen eta berak esan zigun iluntzean euren etxeetara bueltatu behar zirela. Gero asteak pasa genituen komunikazio barik, elektrizitaterik eta estaldurarik gabe egon zirelako. Ahal zuen bakoitzean mezutxo bat bidaltzen zigun gu lasai egoteko. Baina oso gogorra izan zen. Etxean albisteak ez genituen ikusten negar batean hasten ginelako. Gaur egun “ohitu” gara. Oso luze egiten ari da. Gure beldurra gaur egun da gerrara bidaliko ote duten.

Osorik irakurri

☉ Hego Uribe

Malmasin mendia “ingurumen-irizpideen arabera” berreskuratu nahi du Sagarrak talde ekologistak

Arrigorriagako eta Basauriko Udalei eta bertan ordezkaritza duten talde guztiei helarazi diete euren proposamena

|

Malmasingo pistetan entresaka baten ondorioz egin zuten txikizioa // Utzitakoa

“Alkatetzei, Hirigintza eta Ingurumen sailei eta Arrigorriagako eta Basauriko udaletan ordezkatuta dauden talde politiko guztiei” luzatu die proposamena Sagarrak talde ekologistak.

Proposamen honen zioa argi baino argiago azaltzen dute hasiera-hasieratik: “Zuengana jotzen dugu ingurune horren egungo egoeraz dugun kezka helarazteko eta, ondorioz, ingurumen-irizpideen arabera eremu hori berreskuratzera bideratutako ekintza bateratu bat egiteko gure nahia helarazteko”.

Kezka horretatik abiatuta, egurra moztu eta garraitzeko erabiltzen den makinaria astunak sortu duen kaltea nabarmendu dute.

GEURIAk ere horren berri eman zuen orain dela bost hilabete, eta Jagoba Hidalgo arkeologoarekin ingurunea bisitatu genuen, Malmasingo Kastroa bezalako ingurune babestu batean horrelako jarduketek izan dezaketen eragina ezagutzeko.

Aipatzekoa da, baita, ingurune horretan aspalditik lanean ari dela Arrigorriagako Malmasingo lagunak  taldea.

Bi irizpide horiek kontutan hartuta, naturgunearen babesa eta aztarna arkeologikoarena, Malmasin mendiaren ingurunea berreskuratzea eta leheneratze ekologikoa sustatzea proposatzen du Sagarrakek.

Helburu hori lortzeko, hainbat erabaki hartzeko beharra azpimarratu dute, batik bat ingurune horrek egungo baso-erabilera intentsiboa izaten uztea, bere leheneratze ekologikoa ahalbideratzeko, babes berezia izan dezan.

“Gure ustez”, gaineratu dute, “ez du zentzurik eremu honetan baso-ustiapen bat eta monolaborantza bat mantentzea jabetza pribatuko erregimenean eta errentagarritasun ekonomikoaren arrazoi bakarrarekin”.

Mendiaren zati handi batek babes berezia du dagoeneko, bertan aztarna arkeologikoak daudela, eta babes hori mendi osora zabaltzea eskatzen dute, horrela eukalipto-landaketak galaraziz.

GEURIA harremanetan jarri da bai Arrigorriagako Udalarekin bai Basauriko Udalarekin:

Arrigorriagako Udalak Sagarraken eskaria jaso du eta kasua aztertzen ari direla adierazi diote GEURIAri: “Sagarraken eskaria jaso dugu eta aztertzen ari gara. Gainera, Malmasingo Lagunak herriko elkartearen iritzia ere jaso nahi dugu”.

Basauriko Udaletik adierazi dute administrazioen eta partikularren artean “koordinazio aktiboa” egon behar dela, Malmasin mendiaren ingurua balioesteko proiektu bat lortzeko, “bai kastro aldean, bai mota askotako baso-masek okupatzen dituzten eraztun mugakideetan”.

“Kontuan izan behar da mendia osatzen duten lurzatien titulartasuna ez dela osorik publikoa. Baso-erabilera intentsiboa murriztu edo ezabatu nahi bada, partikularren borondatezko akordioak bilatu eta bultzatu behar dira hori lortzeko”, zehaztu dute Basauriko udal ordezkariek.

Osorik irakurri

☉ Hego Uribe

Rockein lehiaketan izena emateko epea uztailaren 11n bukatuko da

|

Kaserna 2022ko Rockeineko finalean // Rockein

Maiatzaren 27an abiatu zuten Rockein musika lehiaketaren 12. edizioa, eta gaur sareetan gogorarazi dute astebetean, uztailaren 11n bukatuko dela izena emateko epea.

Hego Euskal Herriko bakarlari eta musika talde berriak bilatzeko lehiaketa da, eta dagoeneko hainbatek eman dute izena.

Jasotako proposamen guztien artean, sektoreko profesionalek osatutako epaimahai batek sei finalista aukeratuko ditu finalean jotzeko. Finala azaroaren 16an izango da Basauriko Social Antzokian.

Finalean irabazleen izenak jakiaraziko dituzte: sari nagusia, tokiko artistarik onena, artista onena euskaraz eta Eskarabilera saria.

Nobedadeak

Artista irabazleak EP profesional bat grabatuko du Bilboko El Tigre estudioetan, baita bideoklip profesional bat grabatu ere, eta kontzertua emango du 2025eko MAZ Basauri festibalean. Iaz Lova Loisek irabazi zuen lehiaketa:

Lova Lois: “Rockein lehiaketak asko lagundu dit nire lehen EPa kaleratzen”

Tokiko artistarik onenak, aurtengo nobedade bezala, bideoklip profesional bat grabatuko du, eta aurreko edizioetan bezala, kontzertua eskainiko du 2025eko MAZ Basauri festibalean.

Euskarazko artistarik onena eta Eskarabilera sariko irabazlea 2025eko MAZ Basauri festibalean arituko dira.

Beste berrikuntza bat lehiaketan da tokiko kategoriak Hego Uribe eskualde osoko musika proposamenetara zabaldu duela bere estaldura-eremua. Hain zuzen ere, Basaurin, Arrigorriagan, Etxebarrin, Galdakaon, Ugaon, Usansolon edo Zaratamon erroldatutako pertsona bat gutxienez duten taldeek edo bakarlariek kategoria horretako saria eskuratu ahal izango dute.

Osorik irakurri

☉ Hego Uribe

Ugao eta Etxebarri lotu dituen sareetako erronka: Eleder Iglesias gozogile 24 orduz

|

Eleder Iglesias (ezkerrean) eta Alejandro Pacheco (eskuman) // Geuria

Sare sozialen munduan buru-belarri sartu da Eleder Iglesias sortzaile etxebarritarra, GEURIAri 10.urteurreneko monografikoan azaldu zion bezala. Uda honi begira ere, proiektu interesgarria jarri du martxan lagunekin batera: horietako bakoitzak erronka bat luzatu dio, eta egun bakarra du gauzatu ahal izateko. Beste eduki batzukien alderatuta, hau gaztelaniaz sareratu du Iglesiasek.

Bigarren eguneko erronkari dagokionez, lanbide berri bat ezagutu du etxebarritarrak, eta gozogile bilakatu da 24 orduz. Horretarako, orain dela gutxi GEURIAk elkarrizketatu duen Patxes Gozodendako Alejandro Pacheco arduraduna izan du bidelagun. Pachecorekin batera lanbidearen sekretuak ezagutu, opilekin lan egin, eta sare sozialei begira egiten duen lanketaren berri eman dio.

Osorik irakurri