☉ Basauri
Kike Amonarriz: “Hego Uriben badaude elementuak euskara bizirik dagoela esateko”

Euskarak Hego Uriben bizi duen egoerari buruz, transmisioari buruz hitz egin dugu Kike Amonarrizekin. GEURIAren sorreraren inguruan ere galdetu diogu.
Maiatzaren 27an Basauriko Pozokoetxe Kultur Etxean izango da Kike Amonarriz (Tolosa, 1961) euskal filologoa, soziolinguista eta telebista-aurkezlea. ‘XXI. mendeko euskaldunak’ hitzaldia aurkeztuko du eta bertan “momentuaren garrantziaz, non gauden, nola aldatu zaigun ingurua eta zein aukera izango ditugun etorkizunari begira” gaien inguruan egingo du hausnarketa Amonarrizek.
Hego Uribe eskualdeak badu euskarazko komunikabidea, behingoz…
Bai. GEURIAren berri orain dela gutxi izan dut. Gaur egun komunikabideen alorra oso mundu konplexua da. Ez da erraza hedabide bat sortzea eta, alde horretatik, Hego Uribe bezalako eskualde batean euskara hutsezko komunikabidea eratzeak alde batetik iniziatiba badagoela esan nahi duela iruditzen zait eta, bestetik, hartzaileak badaudela.
Zein irizpide jarraitu behar du euskarazko hedabide berri batek kalean mantentzeko?
Edozein hedabideren kasuan bezala, lortu behar dena da interesgarria izatea eta hartzaile potentzialengana iristea. Hau da, kalitatezko produktu bat sortu behar da, jendeak duen behar bati erantzungo diona. Gainera, erdarazko komunikabideek eskaintzen ez duten zerbait eskaintzea lortuko balu eta euskaraz ez dakitenek sentituko balute zer edo zer galtzen ari direla, hori sekulakoa izango litzateke.
Ez da erraza euskarazko produktuak gizartean ezagutaraztea, hedatzea eta iraunaraztea
Erronka asko, komunikabide berri batentzat…
Bai, hala da. Hedabide berri batek, nire iritziz, bigarren erronka bat du beti: nola iritsi. Lan handia dago horren atzetik. Ez da nahikoa plazaratzea, gero iristea lortu behar du. Euskarazko komunikabide guztiok erronka handia daukagu alor horretan. Esaterako, bozgorailu txikiak ditugu. Ez da erraza euskarazko produktuak gizartean ezagutaraztea, hedatzea eta iraunaraztea. Produktuan, hedapenean eta kontsumoan izan behar dugu beti begirada.
Eta hedapenean eragile askok hartu behar dute parte…
Nire ustez, egoerarik interesgarriena eta emankorrena beti izan ohi da elkarlanaren bidea, hots, jendea inplikatzea eta produktuaren parte ere badela sentiaraztea. Horrek, ordea, lanketa bat eskatzen du: banaka-banaka irabazten dira irakurleak, ikusleak eta entzuleak, eta fideltasun hori gertuko harremanaren bidez lortzen da. Orduan, bide horretan zenbat eta jende gehiago inplikatu, agenteen elkarlana zenbat eta handiagoa izan, hobeto.
Euskal filologoa eta soziolinguista zaren aldetik, ezagutzen al duzu Hego Uribe eskualdean euskarak bizi duen egoera?
Bai, batez ere, Basauriko errealitate soziolinguistikoa ezagutzen dut. Garbi ikusten dut aurrerapen nabarmen bat egon dela. Unibertsitate garaian Basauriko azterketa soziolinguistikoa egiten ibili nintzen eta San Migelen euskararen transmisioa mantentzen zela ikusi nuen.
Galera San Migel eta Basauri erdigunearen artean zegoen orduan. Gaur egun, hogeita bost urtetik beherako gazte gehienek euskaraz ondo dakite eta hor publiko potentzial ikaragarria dago.
Hala ere, erabilera ez da hainbeste hedatu…
Ez, baina azken aldian euskararen aldeko ekimen eta mugimendu asko sortu dira. Hala nola, Basaurin Be Bagara. Nire iritziz, badaude elementuak esateko Hego Uribe eskualdean euskararen aldeko mugimendu bizia dagoela eta horri eman behar zaiola bultzada.
Euskara zentrala bihurtu behar da, eta gaiari zentralitatea aitortu
Etorkizunean euskarak aurrera egingo duela uste al duzu?
Kontuan izan behar dugu, ezagutzari dagokionez, lortu dugula -neurri handi batean behintzat- adin batetik beherako guztiek euskara ondo jakitea eta ulertzea. Horrek aukera ematen digu beste maila bateko helburuak planteatzeko. Euskara zentrala bihurtu behar da eta gaiari zentralitatea aitortu.
Nahiz eta tartean oztoporen bat aurkitu…
Oztopo guztiei aurre egin beharko diegu eta horretarako uste dut indarra badaukagula. Esate baterako, kanpotik sortzen zaizkigun oztopoak gainditzeko, LOMCE legea kasu, barruko indarrak landu behar ditugu: euskararen aldeko dinamikak sustatu, ilusioa zabaldu eta ekinbideak ugaldu, besteak beste.
Transmisioari begira, oso garrantzitsua da une hau, hamarkada hau eta belaunaldi hau
Euskararen transmisioari buruz zer duzu esateko?
Nerbioi ibaiaren inguruan landu dugun Tribuaren Berbak programan – maiatzaren 26an emitituko da– oso nabarmen ikusi dugu: euskara erabat galduta zegoen eskualdean eta 80ko hamarkadan berreskuratzen hasi zen. Gaur egun, fenomeno berria ari da gertatzen transmisioaren inguruan: gaztetan euskara ikasi, euskararen erabilera utzi, baina guraso bihurtu direnean seme-alabei euskararen transmisioa bermatzea, alegia. Hurrengo belaunaldiek euskara modu naturalean erabiltzea lortzen badugu, belaunaldi horren transmisioa bermatuko dugu. Horregatik oso garrantzitsua da une hau, hamarkada hau eta belaunaldi hau.
☉ Basauri
Enpleguari eta emantzipazioari buruzko jardunaldiak antolatuko dituzte bigarren urtez gazteentzat Basaurin
Jardunaldiak martxoaren 5etik 24ra bitartean izango dira Zirt Zart Gazte Bulegoan. Aholkularitza eta orientazio saioak izango dira

Lan-orientazioari eta emantzipazioari buruzko jardunaldiak antolatuko dituzte bigarren urtez jarraian Basaurin. Jardunaldiak gazteei daude zuzenduta eta martxoaren 4tik 25era bitartean izango dira Zirt Zart Gazte Bulegoan (Autonomia, 3).
Aholkularitza eta orientazio saioak izango dira eta bi bloketan banatuko dituzte: alde batetik, ikasketa- eta lan-aukerak, eta bestetik, emantzipazioa.
Ikasketa- eta lan-aukerei buruzko blokea DBH3, DBH4 eta Batxilergoko 1. eta 2. mailako ikasleei dago zuzenduta. Helburua izango da bokazio eta gaitasun pertsonalak identifikatzea eta gaur egungo ikasketa- eta lan-aukerak aztertzea.
Hiru saio izango dira: lehehengo biak gazteei zuzendutakoak izango dira, eta hirugarrena euren familientzat. Martxoaren 12an, 17:00etatik 19:00etara, lan-interesak eta lan-inguruneari buruzko saioa izango da; martxoaren 17an, 17:00etatik 19:00etara, ‘Bokazioa eta ikasketa-mapa lotzea’ izango dute ardatz; eta martxoaren 24an, 18:30etik 20:00etara, gazteei erabakiak hartzen laguntzeko familien papera izango dute hizpide.
Emantzipaziorako bidea
Emantzipazioari buruzko bi saio antolatuko dituzte, familiaren etxea utzi nahi duten gazteek beharrezko informazioa izan dezaten beren emantzipazio-ibilbidea eraikitzeko. Saio hauek 16 eta 35 urte bitartekoei daude zuzenduta.
Lehenengo saioa martxoaren 5ean izango da, 18:00etatik 19:30era, eta gaia izango da ‘Etxebizitza aukerak eta baliabideak’.
Bigarren saioa martxoaren 10ean burutuko da, 18:00etatik 19:30era, eta hizpide izango dute ‘Hornidurak eta bonu sozial elektriko eta termikoa’.
Saioetako tokien kopurua mugatua da, eta, beraz, parte hartu nahi dutenek izena eman behar dute martxoaren 3ra bitartean (doan). Horretarako, Basauriko Gazte Informazio Bulegora hurbildu ahalko da, edo izena telematikoki eman, Basauriko Udalaren Gazteria Zerbitzuaren webgunearen bitartez (zirtzart.basauri.eus).
☉ Basauri
Lan istripua gertatu da Basaurin: langile bat tranpol batetik jausi da
Lan istripua Agirre Lehendakaria kalean gertatu da eta Segurtasun Sailetik GEURIAri adierazi diotenez, langilea ospitalera eramango dute

Lan istripua gertatu da gaur 11:30ak aldera Basaurin, Agirre Lehendakaria kaleko 57-59 zenbakian.
Suhiltzaileek adierazi dutenez, langile bat tranpol batetik jausi da eta kontziente egon da istripua izan ostean.
Segurtasun Sailetik GEURIAri adierazi diotenez, langilea ospitalera eraman dute.
☉ Basauri
Basauriko Javi Conde klubeko lau atletak Munduko Virtus Txapelketa jokatuko dute martxoan
Angela De Miguel, Mikel Garcia, Ibai Magdaleno eta Gonzalo Redondo atletak deitu dituzte martxoaren 4tik 9ra Ourensen lehiatzeko

Basauriko Javi Conde klub paralinpikoko lau atletak Short Trackeko Munduko Virtus Txapelketa jokatuko dute.
Horiek dira: Angela de Miguel, Mikel Garcia, Ibai Magdaleno eta Gonzalo Redondo.
Txapelketa martxoaren 4tik 9ra bitartean izango da Ourensen, Expourenseko atletismo pistetan.
“Oso albiste ona da klubarentzat deialdi honekin, hautatuen kopuru handiena duen kluba baita”, diote klubetik, eta gogorarazi dute aurten taldeak 30 urte beteko dituela.
☉ Basauri
Langabezian dauden 40 lagun kontratatuko dituzte Basaurin sei hilabetez lan egiteko
Hamabi agente zibiko, hiri-eserlekuak eta altzariak margotzeko zortzi pertsona, ikastetxeetako jolastokiak dinamizatzeko beste hamabi eta kultura arteko horma-irudiak egiteko beste zortzi pertsona laneratuko dituzte

Enplegu Plan berria martxan jarriko du Basauriko Udalak, Eusko Jaurlaritzarekin elkarlanean.
Guztira 40 lagun kontratatuko dituzte: 12 agente zibiko, 8 pertsona hiri-eserlekuak eta hiri-altzariak margotzeko, beste 12 ikastetxeetako jolastokiak dinamizatzeko, eta beste 8 kultura arteko horma-irudiak egiteko.
Kontratuak 6 hilabetekoak izango dira % 75eko lanaldian, eta aurretik gehienez ere 150 orduko trebakuntza-aldi bat izango dute, eta ondoren, enplegua bilatzeko laguntza emango diete.
Programa honetan parte hartzeko interesdunek Lanbiden izena emanda eta Basaurin erroldatuta egon behar dute. Era berean, 2024ko deialdiko enplegu-planetan parte hartu ez izana ere baldintza da.
Kontuan hartuko dute, gainera, 45 urtetik gorakoa izatea; DSBE edo bizitzeko gutxieneko diru-sarreraren titularra edo onuraduna izatea; iraupen luzeko langabea izatea; genero-indarkeriaren biktima den, laguntza espezifikoak jasotzen dituen edo lan-merkatuan sartzeko zailtasunak dituen emakumea izatea; % 33ko edo handiagoko desgaitasuna izatea; gizarte-bazterketa egoeran edo arriskuan egotea; edota alboko esklerosi amiotrofikoa duten eta mendekotasun-egoeran dauden pazienteen zaintzaile ez-profesionala izatea.
Euskadiko hirugarren sektoreko erakundeak arduratuko dira programak kudeatzeaz eta kontratazioaz.
Erakunde kudeatzaileak Lanbidera bidaliko ditu bete beharreko lanpostuen ezaugarriak. Lanbidek, orduan, izena emanda dauden langabeen artean bilatuko du, eta baldintzak betetzen dituzten pertsonen zerrenda bidaliko dio Udalari.
“Aurre-hautatua izateko, garrantzitsua da Lanbiden eguneratuta izatea datuak eta eskatutako lanbideak“, diote udal ordezkariek.
Erakundeak, gero, aurretik hautatutako pertsonen zerrenda erabiliko du pertsona hautatzeko. Eta, azken erabakia hartzeko, orientatzaileen talde batek ebaluatuko ditu hautagaiak.
☉ Basauri
Espainiako Polizia Sidenor erregistratzen ari da Basaurin, Israeli altzairua saltzeagatik
Espainiako Auzitegi Nazionalak ikerketa abiarazi zuen iazko urrian, Sidenorrek Israel Military Industries (IMSI) armagileari altzairua saltzea leporatuta

Espainiako Polizia Basauriko Sidenor lantokia erregistratzen ari da, Israel Military Industries (IMSI) armagileari altzairua saltzegatik irekitako ikerketaren barruan.
Espainiako Auzitegi Nazionalak ikerketa abiarazi zuen iazko urrian, Israelgo arma enpresa bati altzairua saltzeagatik.
Ildo horretan, Jose Antonio Jainaga Sidenorreko presidenteak eta zuzendaritzako beste bi kidek azaroan epailearen aurrean deklaratu zuten azaroan.
Jainagak orduan adierazi zuen Israeli egindako altzairu salmentetan Sidenorrek ez zuela irregulartasunik egin: “Salmenta horiek egiteko unean ez zegoela mugarik Israelekiko merkataritza-harremanetan”, esan zuen.












