‘Nolakoak ziren gure Gabonak?’. Galdera horri eutsiz hitzaldia eskainiko du Felix Mugurutza historialariak Ugaoko Jane jauregian, datorren abenduaren 17an.

Euskal Herrian eta bereziki gure eskualdean bizi izandako ohitura tradizionalen garapenaren inguruan inguruan oinarrituko da Mugurutza Udalak, AEK-k eta Foru Aldundiak ‘Praktikatu eta Bizi’ programan antolatutako saioan.

Hitzaldian, galdu diren errito eta praktika zaharrak zein gaur egun ere bizirik dirauten tradizioak azalduko ditu Felixek, “gure kultur ondarearen ikuspegi zabal eta dokumentatuan oinarrituta”.

Hitzaldia doakoa izango da eta 10:30etik 11:30era bitarteko iraupena izango du. Interesdunek 663 040 035 telefono zenbakiaren bidez eman dezakete izena.

Esatariari buruz…

Felix Mugurutza historialaria, etnografoa eta Euskal Herriko mitoetan eta kondairetan aditua da. Ezaguna da EITBko programetan agertu delako eta Aunia bezalako kultur elkarteekin lankidetzan aritu delako. Tradizioak, folklorea eta landa-munduaren, historiaren eta haraindikoaren arteko lotura aztertzen ditu, eta, sarritan, antzinako baserrietan eta euskal antzinako ohituretan zentratzen da.

San Bartolome elizak Gabonetako kontzertuak hartuko ditu beste urte batez, abenduaren 12an eta 19an. Aurten, Bilboko Ganberako koro eta orkestaren eta Ugaoko Sarea Abesbatzek eskainiko dituzte doako kontzertuak.

Hilaren 12an Bilboko Ganberako koro eta orkestak eskainiko du emanaldia, 19:30ean.

Abenduaren 19an Ugaoko Sarea Abesbatzaren txanda izango da. Kontzertu hau 19:30ean antolatu dute ere. GEURIAk Sarea Abesbatzako Itziar Ayesta Isasirekin (Ugao, 1982) egin zuen berba 2022ko urtarrilean, gizartea Koronabirusak sortutako zulo beltzetik astiro-astiro irteten hasi zen garaian. Hementxe irakur dezakezu elkarrizketa osoa.

Ugaoko Sarea Abesbatzak herrian antolatutako hamaika ekimenetan hartzen du parte urtero. Aurten, Jute fabrikako emakume langileei egindako omenaldian ikusi genituen kantatzen, Udiarragako elizan.

Aurten ekimen berezia prestatu du Ugaoko Udalak 2025ari amaiera emateko: ‘Agur 2025’ jaia.

“Lehen aldiz, Ugaoko Udalak herriko familiei zuzendutako programa berezi bat antolatu du urteari amaiera borobila emateko”, azaldu dute Udaletik. Jaia abenduaren 31n antolatu dute 11:00etatik 14:00ak arte, Herriaren enparantzan.

Gominolen eta gusanitoen banaketa, aurpegi margoketa, puxikak askatzea, DJak zuzenean txikienentzat zein helduentzat…  “eta kanpai-hots “oso bereziak” egingo dituzte ere Ugaoko haurrek Gabon zahar gaua aurreratuta, giro seguru, familiar eta alaitsuan bizi ahal izateko”.

Jaian parte hartuko dutenek jai-giroko konplementu bat eramateko gonbidapena luzatu die Udalak, “alaitasunez betetako gabon giroa sortzeko”: “Gabonetan ere Ugao herri bizia izatea nahi dugu, publiko guztientzat pentsatutako jarduerekin”, azaldu du Ekaitz Mentxaka herriko alkateak. Ekimen hau jarraipena izateko asmoarekin sortu dutela azaldu du Mentxakak, “eta plaza familiaz beteta ikusteko nahiarekin, urtearen amaiera elkarrekin gozatuz”.

Egitaraua | Agur 2025 Jaia

Abenduak 31, asteazkena
Herriaren enparantza

11:00 Gusanito eta gominola banaketa
11:00 Aurpegi-margoketa
11:00 DJ umeen saioa
12:00 Kanpai-hotsak
12:01 Puxika-askatzea
12:01 DJ helduen saioa

Datorren urteko Ugaoko jaiak antolatzeko lehen bilera irekia antolatu du Udalak.

Bilera abenduaren 17an prestatu dute, 18:00etan, Jane jauregian eta herritar guztiak gonbidatu dituzte bertara: “Jane jauregian egingo den bileran parte hartzera gonbidatzen zaituztegu, guztion artean  2026ko jai egitaraua osatzeko”.

Euskararen Nazioarteko Egunaren testuinguruan, joan den azaroaren 27ko Ugaoko osoko bilkuran argi berdea eman zioten ‘Aroa 2024-2034’ planari.

“AROA —Euskara indarberritzeko eta euskaldunok ahalduntzeko marko estrategikoa— hizkuntza ohituretan eta erabileran eragiteko tresna izango da, eta herri osoa inplikatuko du”, azaldu dute udal ordezkariek. Helburua herri euskaldunago, bidezkoago eta inklusiboago baten alde lan egitea da, hizkuntza berdintasunean sakonduz.

Iaz Ugaon egindako diagnostiko baten arabera, herritarren % 44,4 euskalduna da, % 21,1 “ia euskalduna” eta % 34,2 erdalduna eta 2021eko datuen arabera, biztanleen % 14,2k euskara zuen lehen hizkuntza, % 70ak erdara eta % 11k biak.

Datu horien arabera, euskararen transmisioan eta erabileran “erronka nabarmenak” identifikatu dituzte Udaletik eta hurrengo konpromisoak hartu dituzte AROA planaren bidez 2034 urtera begira:

– Euskararen transmisioari eustea, belaunaldiz belaunaldi
– Hiztun komunitate kontziente eta aktibo bat sortzea, gizarteko arlo
guztietan
– Eragile publiko eta pribatuen arteko lankidetza indartzea
– Euskara zerbitzu, merkataritza, aisialdi eta harreman sozialetan txertatzea
– Gazteen gaitasun praktikoa eta adierazkortasuna sustatzea
– Aniztasunaren kudeaketa inklusiboa: herritar berriak euskarara hurbiltzeko
baliabideak sortzea

Plan osoa Ugaoko Udaleko webgunean irakurri daiteke.