Sareak

☉ Zaratamo

Ana eta Marian (Zaratamo): “Euskaraldiak gazte batzuengan badu eragina, baina tropela ez doa bide horretan”

Ana Ellakuria eta Marian Arin Zaratamoko Euskaraldiaren talde dinamizatzaileko kideak dira. Ana euskara irakaslea da institutu batean eta Marian, mendizalea eta euskaltzalea

|

Ana Ellakuria eta Marian Arin / Geuria

Euskaraldia Euskal Herri mailako dinamika da, handian zein txikian eragiteko tresnak herritarren eskura jartzen dituena. Herri bakoitzak bere modura ekin behar dio Euskaraldiari eta Zaratamok bere bideari ekin dio. Marianek ez zuen parte hartu 2018an. Anak bai, irakaslea den aldetik, gela barruan bizi izan zituen dinamikak.

“Herri txikia izanik, auzoetan sakabanatuta, ondoko herrietara joan ohi gara halako ekimen orokorretan parte hartzeko”, diote. 2018an ez bezala, lantaldea sortu dute aurten eta Euskaraldia zabaltzen ari dira euskara pizteko asmoz: Udala eta kultur etxea, tabernak, mediku kontsultak eta erizaina…

Zaratamoko Euskaraldia Instagramean topatuko dituzu, baita zaratamokoeuskaraldia@gmail.com helbide elektronikoan ere. Marianekin eta Anarekin batu gara lantzen ari diren dinamikaz berba egiteko.

2018tik hona beste modu batean heldu diozue dinamikari.
Marian Arin: Lehen Euskaraldian txapak beste toki batzuetatik lortu genituen. Ez genuen pentsatu ere egin talde bat egitea.
Ana Ellakuria: Iazko abenduaren 3an herritar batzuk bildu ginen Euskararen Egunaren bueltan eta bilera hartatik sortu da taldea. Karmelo Aiesta arrigorriagarrak Euskaraldiaren inguruan eman zuen hitzaldia. Orduan erabaki genuen animatzea. Aurten bakoitzetik 350 txapa ditugu, belarriprest eta ahobizi.

Nortzuk osatzen duzue taldea?
AE: Norbanakoak gara, ez dago ordezkaritzarik. Gure izenean aritzen gara. Guztira hamar bat lagun gara eta guk geuk koordinatzen dugu taldea. Miren eta biok goaz Bilboko bileretara edo online bidez entzuten ditugu bertan esaten direnak… eta esan behar dugu gure burua hortik oso aldenduta ikusten dugula.

Proiektu nazionala herri txiki batera egokitzerakoan?
AE: Zaratamok bere berezitasunak ditu: sakabanatutako auzo ugari, elkar ikusteko zailtasunak, ez dago saltokirik eta osasun krisi batean gaude. Horiek kontutan hartuta, gure ahalegina herritarren kohesiora bideratzen ari gara. Auzoz auzo goaz, gure burua aurkeztu, parte-hartzea eskatu eta akuilu izaten gara.
Akuilu bazarete, horrek esan nahi du badagoela aukera Euskaraldia lantzeko.
MA: Euskaldun asko dago. Baina euskaldun kopurua ikusita, ez da nabarmentzen kalean erabilera. Gure lana ahobiziak agerrarazten ikusten dugu, belarriprestak hartzen baino. Hau euskalduna da, bestea ere bai… euskaldun asko dago, baina sekula ez diezu entzun euskaraz. Inplikazioa eta motibazioa. Hori da bilatzen duguna.

Ohiturei erreparatzen diezue hortaz.
AE: Etxealdian eguneroko ohiturak aldatzeko esan ziguten. Hori zela abiapuntua. Gaur egun, eskolan hasterako ohiturak oso barneratuta dituzte.
MA: Ni Andoaindik etorri nintzenean, asko harritu ninduen gaur egun 90 urte dituzten pertsonak gaztelaniaz entzuteak. Andoainen euskaraz egiten zuten, baina hemen jada ez. Euskaldun osoak izan arren, gaztelaniazko ohitura zuten, aspalditik errotuta, eta ohitura sendoak dira. Azkenean, euskara mordollo, erdera tortollo!
AE: Hori da, euskararen lotsaz, gaztelaniaz, eta gaztelaniaz gaizki.

Lanik handiena auzoetan egiten ari zarete.
AE: Beste herri batzuetan zentroak indar handia dauka, baina gurean ez. Zaratamon, nahi eta nahi ez, auzoka bideratu behar ditugu proiektuak, bai Euskaraldia, bai gainontzekoak. Horretan ari gara lanean eta aurrera goaz. Konturatu gara auzoak badirela kohesiorako elementu bat. Batetik, bideotxoak grabatzeko eskatzen diegu herritarrei, eta Arkotxak sorpresa ikaragarri ona eman digu! Pozik gaude. Eta apurka-apurka auzo guztietako herritarrekin mosaiko handi bat egiteko asmoa dugu.

Mezua helarazteko eta ulertzeko lasaitasuna eta denbora hartzea faltan botatzen duzue.
MA: Taldean hamar gara, horietako bakarra da gaztea. Auzoz auzo gabiltzanean konturatzen gara ez dela horren erraza herritar gazteak inplikatzea. Ordutegi eta ohitura ezberdinak dituzte. Horrez gain, garrantzitsua da esatea hau ez dela ohiko kanpaina bat, ariketa bat dela. Uste dut ez dugula hartzen patxadarik, denborarik, elkar entzuteko. Ez guk, ez haiek. Hau da, guk azaltzeko “hemen gatoz Euskaraldiarekin, baina hau ez da Bai Euskarari! edo bestelako kanpaina bat. Beste zerbait da”. Eta aurrean dugunak ez du patxadarik hori entzuteko. Egia da egin egiten dela, baina ez dakit benetan badakien zertarako eman duen izena. Sentsazio horrekin geratzen naiz.
AE: Euskaraldiak azaroan eta abenduan euskararen erabilera handitzea lortzen duela diote. Grafiko batean ikusiko bagenu, marrak urte amaieran gora egingo luke eta ematen du hurrengo hilabeteetan ere apur bat mantendu egiten dela. Horretan sinetsi behar dugu. Aztarna geratzea da inportantea. Kualitatiboa kuantitatiboaren gainetik.
MA: Egia da familiak, gizarteak berak, asko arrastatzen duela, baina “guk gure artean zergatik hitz egiten dugu gaztelaniaz? Bada hemendik aurrera ez. Euskaraz egingo dugu”. Erabaki bat da, besterik ez. Zuk halako hamabi ohitura aldatzen badituzu, nik beste batzuk… Hori da bidea.

Horren sinplea eta horren zaila.
AE: Institutu batean euskara irakaslea naiz eta udaberriko itxialdian topera ibili gara lanean, online, ikasleei euskaraz esaldi bat ateratzeko ahaleginetan. Ez dute euskara inondik ere entzuten eta ez dute apreziatzen. Euskaraldiak, ostera, eragina du: ikasle batzuetan gehiago, beste batzuetan gutxiago, baina gela guztietan bada motorea den taldetxoren bat eta eurek institutuan dinamizatzaile lanak hartzen dituzte. Horiekin oso gustura geratzen zara, pozarren! Baina tropela ez doa bide horretan. Eta arazoa ez da euskara! Gainontzeko ikasgaietan ere antzeko jarrerak sortzen dira.

Zer beharko luke Zaratamok euskara pizteko?
MA: Udala euskalduna dugu, langileak eta korporazioa; kultur etxea ere bai. Hurrengoa guk geuk sinistea da. Herriko talde dinamikoenak euskaldunok osatzen ditugu.
AE: Agian ematen du ez garena, talde dinamikoenak euskaldunak garelako, baina plazako ume giroak asko esaten du, jolastorduak, ostiral arratsaldeko jolas-parkeak. Horiek guztiak erdara hutsean izaten dira.
MA. Baina nik ez nuke ezer handirik eskatuko. Euskaldunok, guk geuk euskaraz egitea. Orain dela hamalau urteko pasarte bat kontatuko dizuet: Gure etxean Saharako ume bat izan genuen, herriko eskolan ikasten zuen. Berarekin hizketan ari ginen eta eskolako beste ume batek galdetu zion: “Zure etxekoa irakaslea da?”. Eta berak erantzun: “Ez”. “Ah, euskaraz hitz egiten duelako galdetu dizut”.

Eta Euskaraldiari zerbait eskatuko zeniokete?
MA: Parlamentuak euskaraz egitea. Ez legoke gaizki!
AE: Prestigioa behar du, agian horrek prestigioa emango lioke. Askorentzat euskara toki nekagarria dela ematen du, eskolatik atera behar dugu, ezin du gustura egiten ez dugun zerbait izan, ezin du zama izan… Gustura hartu behar den zerbait da euskara, gustuko tokian ez dagoelako aldaparik.

☉ Zaratamo

Zaratamoko herri basoetan ganadua sartzeko eskabideak egiteko epea zabaldu dute

Eskabide horiek, urtero lez, udal bulegoetan egin behar direla iragarri dute Zaratamoko Udaletik, 09:00etatik 14:00ak arte

|

Behiak // Geuria

Abeltzainek otsailaren 22ra arte dute Zaratamoko 13 eta 176 herri baso eta larretan ganadua sartzeko azienden aitorpena eta eskabidea egiteko. Eskabide horiek, urtero lez, udal bulegoetan egin behar direla iragarri dute Zaratamoko Udaletik, 09:00etatik 14:00ak arte.

Tramitea egin ahal izateko aurretik hitzordua eskatzea beharrezkoa dela gogorarazi dute 946 710 052 telefono zenbakira deituz edo administrazioa@zaratamo.eus helbide elektronikora deituz.

Osorik irakurri

☉ Zaratamo

Gizonek parekidetasunaren bidean egin beharreko pausuen inguruko hitzaldia eskainiko dute Zaratamon

Saioa Elexaldeko kultur etxean eskainiko dute 18:00etatik 20:00ak arte eta izena ematea beharrezkoa izango da

|

Bikote bat // Ryan Jacobson, Unsplash

Otsailean hitzordu bi prestatu ditu Zaratamoko Berdintasun Batordeak. Hilaren 16an ‘Gizonak parekidetasunaren bidean: korapiloak eta aukerak’ izeneko hitzaldia eskainiko du Hiruki Larroxak. Saioa Elexaldeko kultur etxean eskainiko dute 18:00etatik 20:00ak arte.

Interesdunek izena eman behar dute arkotxa@zaratamo.eus helbidera idatziz edo 944 566 060 telefono zenbakira deituz (08:30etik 14:00ak arte). Aipatutako helbide elektronikoan eta telefono zenbakian garraio eta haurtzaindegi zerbitzua eskatu daitezke ere.

Otsailaren 23an eta martxoaren 1ean, 18:00etatik 20:00ak arte, Lodifobiari aurre egiteko tailerra eskainiko diete emakumeei, Elexalde kultur etxean ere.

Osorik irakurri

☉ Zaratamo

Auto batek adingabe bat harrapatu du Arkotxako Olagane auzoan

Ertzaintzak gertakaria “susto” bezala definitu du eta neskak ez du garrantzizko kalterik jasan

|

Auto batek adingabeko neska bat harrapatu du Arkotxako elizaren inguruan, ibilgailua garajetik irteten ari zela. Istripua gertatu den lekura suhiltzaileak eta larrialdi zerbitzuko ibilgailuak gerturatu dira, abisua jaso bezain laster.

Ertzaintzak GEURIAri jakinarazi dionez, gertakaria “sustoa” baino ez da izan eta ez du neskak ez du garrantzi handiko zauririk. “Momentura arte jasotako informazioaren arabera, adingabea ez dute erietxera eraman behar izan”, azaldu dute Ertzaintzako ordezkariek.

Osorik irakurri

☉ Zaratamo

Bideoa / Ignacio Olabarrieta zaratamarren Santa Agedako letrak herria hartu du berriro

Herritarrek goizean goiz heldu diote eztarriak berotzeari eta Arkotxa zein Elexaldeko 15 auzotan izan dira Olabarrietaren hitzekin ohiartzuna sortzen

|

Zaratamoko haurrak, Ignacio Olabarrieta bizi zen Kantari auzoan // Geuria

Gerra Zibila hasi eta gutxira preso hartu zuten Ignacio Olabarrieta Zaratamoko Kantariko auzotarra. Letrak eta ahotsen aldaketak entzutean ileak puntan ipintzen dizkio Santa Agedako betiko kanta entzuten ohituta dagoenari. “Oso desberdina dira Zaratamoko Santa Ageda kantako hitzak”, azaldu du Marilen Zarraga Ellakuria zaratamarak. “Letrari aldaketa batzuk egin zaizkio, eta gainontzeko abestiekin alderatuta bere sufrimendua azpimarratzen du Olabarrietarenak”.

Herritarrek goizean goiz heldu diote eztarriak berotzeari eta Arkotxa zein Elexaldeko 15 auzotan izan dira Olabarrietaren hitzekin ohiartzuna sortzen. Nerea Azkueta herriko abesbatzako gidaritzapean, Iragorri, Kantari, Landeta eta Madariaga auzoetan izan gara, auzotarren ikuskizuna miresten.

Gabon danori haundi eta txiki

Zahar eta gazte batera

Zuen baimenez hementxe gatoz

zuek atsegindutera

Lehenauko zaharren antzera

Gatoz gogoratutera

Agate Deuna biher dan legez

Bere alde abestutera

Kataniako etxe haundi baten

Lora eder bat jaio zan

Palermon egoan agintariak

Bere gurari nahi eban

Baina ez egoan larrosa hori

Gizon lohientzat egina

Zeruan egoan bere senarra

Bere Jaungoiko haundia

Zeru altura begiak altzau

Eskerrak eskatuteko

Agate Deunak zer pasau eban

Ondo gogoratuteko

Hori entzunik gorrotoagaz

Kentzen dotziez bularrak

Gorputz guztia odola dala

Ilun tokian sartuta

Orain bagoaz alde egitera

Gure herritar maiteok

Parkeske gatoz txarto egin badogu

Ta agur hurrengo artean

Osorik irakurri

☉ Zaratamo

Argazkiak / Egun osoko ibilbidea egin dute zaratamarrek Santa Ageda bezperan

Santa Agedako kantariekin egin dugu topo Iragorri, Kantari, Goikiri eta Madariaga auzoetan

|

Haurrak, Madariaga auzora bidean // Geuria

Urtero lez, zaratamarrek txapela eta arropak jantzi eta makilarekin Arkotxa eta Elexaldeko auzoetara joan dira kantuka, eguerditik gaualdera. Eurekaz egin dugu topo Iragorri, Kantari, Goikiri eta Madariaga auzoetan, auzotarren artean poza pizten zuten heinean.

Osorik irakurri