Sareak

☉ Zaratamo

Gemma Ercilla, itsas geologoa: «Sedimentuen erregistroak itsasoaren historia kontatzen duten liburuak dira»

Jatorriz Zaratamokoa bada ere, Gemma Ercillak urte asko daramatza Bartzelonan bizitzen. Geologoa ikasketaz, Itsas Zientzien Institutuko (CSIC) ikertzailea da

|

Gemma Ercilla, itsas geologoa // Utzitakoa

[2022ko azaroaren 3an argitaratutako elkarrizketa – Geuria 090] Eguzkia hartu, olatuetan ibili, harea zapaldu eta ezer gutxi egiten dugu euskaldunok hondartzara goazenean. Badirudi, mendirako askok daukaten grinak erraz gainditzen duela kostan egoteko duten gogoa. Baina, zer gertatuko litzateke mendia bera itsaso barruan izango bagenu? Gemma Ercilla (Zaratamo, 1964), txikitan maitemindu zen Pagasarriz eta etxe inguruko gainontzeko mendiez, eta Euskal Herriko Unibertsitatean Geologia ikasketak bukatzean, konturatu zen inguratzen gaituen paisaia benetan ulertzeko, tontorretara baino, behera begiratu behar zuela: itsas hondora. Bartzelonako Itsas Zientzien Institutuko (CSIC) Kontinenteko ertzen taldeko ikerlaria da Ercilla, eta hondoak kontatzen duen historiaz eta istorioez jardun dugu berarekin.

Nola sortu zitzaizun Geologiarekiko grina? Ni Zaratamon bizi nintzen, eta bertan, etxeko atetik irteterakoan, landatik mendira jarraian igaro zaitezke. Orduan hasi nintzen nire buruari galderak egiten: Pagasarrira joan eta zergatik aurki ditzakegun harri horiek, bide bazterretan zergatik dauden deformazioak… Oso erromantikoa zen: ez nuen pentsatzen ikerketan hasi nahi nuenik edo lan jakin bat edo bestea izan nahi nuenik, inguruko paisaia sortzen duten prozesuak nolakoak diren ezagutu nahi nuen, eta gaur egun ere hori da motibatzen nauena.

Eta mendi eremua hain ondo ezagututa, nola heldu zinen Itsas Geologian espezializatzera? Unibertsitateko bosgarren urtean nengoela —Geologia ikasi nuen Euskal Herriko Unibertsitatean, Leioan— Geologia kongresu bat antolatu zuten fakultatean. Hainbat ikerlari gonbidatu zituzten hitzaldiak emateko, eta horietako bat izan zen Bartzelonako Itsas Zientzien Institutuko (CSIC) [Andrés] Maldonado doktorea. Konferentzian, Ebroko Deltako eta Cadizko Golkoko itsas hondoaren ikerketaz jardun zuen, eta oso interegarria iruditu zitzaidan gaia, karreran guk Itsas Geologiaren arloa ia ez baikenuen ikusi. Espainiako plataforma kontinentalaren kartografia egiten ari ziren momentu horretan, eta ikerketa kontratuak eskaintzen ari ziren; beraz, Maldonadok gure curriculumak bidali genitzakeela esan zigun. Eta nik horrela egin nuen gradua bukatu nuenean: urtarrilean, elkarrizketa egin zidaten, eta otsailean, Bartzelonara heldu nintzen, urtebeteko kontratu batekin. Gero, gustatzen zitzaidala ikusi nuenez, Kataluniako Unibertsitate Politeknikoko CSICen doktorego tesia egiteko beka bat eskatu nuen. Ordudanik nago hemen.

Ikerketaren munduan azkar sartu zinen. Baina, gaur egun, ez da ohikoa. Zientzian egiten den inbertsioa oso txikia da herrialde honetan, bai doktorego tesiak egiteko ematen diren laguntzen aldetik, baita jakintza arlo batean espezializatu diren zientzialariei ikerketan jarraitzeko ematen zaizkien aukeren aldetik ere. Ez dago jarraikortasunik, kontratuak epe laburrekoak dira, eta ez dakizu inoiz zer gerta daitekeen behin kontratua amaitu ondoren. Geologiaren esparruan, gainera, are zailagoa da. Fakultateak ikusi baino ez dugu egin behar desagertzen ari garela ikusteko: beste jakintza arlo batzuek fagozitatzen gaituzte, Itsas Zientziek, Ingurumen Zientziek edo Ingeniaritza Geologikoak.

Badirudi Geologiari eta geologoei ez zaiela garrantzirik ematen. Zergatik? Hori da jakitea gustatuko litzaidakeena. Gazteen ikasketa planetan, Batxilergoan, adibidez, Geologia lau mineral identifikatzen irakastera mugatzen da. Eta Geologia ez da hori. Munduko baliabide natural guztiak geologook ikertzen ditugu: orain, mineral estrategikoak beharko ditugu, eta horiek guk bilatzen ditugu; ura ere beharko dugu, eta hori guk aurkitzen dugu; klima aldaketari dagokionez, honek ingurunean duen eragina ere geologook aztertzen dugu. Zer esanik ez arrisku geologikoen arloan dugun garrantziaz; baina, tsumani bat edo lurrikara bat dagoenean baino ez dira gutaz oroitzen.

Interpretazio geologikoko saioa CSICen, Juán Tomás Vázquezekin eta Ferrán Estaradarekin batera // Utzitakoa

CSIC-eko Kontinenteko ertzen taldean diharduzu lanean, hiru ikerketa lerro ezberdinetan. Bereziki, klima aldaketa eta arrisku geologikoak aztertzen dituzue. Nola lotzen dira ikerketak elkarren artean? Dena dago konektatuta. Zuzeneko zein zeharkako teknikekin miatzen dugu itsas hondoa, eta bertan dauden sedimentuen azterketa egiten dugu. Horrekin, ingurumeneko aldaketei eta aldaketa klimatikoari buruzko datuak atera ditzakegu; adibidez, denboran zehar itsas mailak izan duen aldaketa behatu dezakegu sedimentuetan, eta fase glazialak (maila jaistean) eta interglazialak (maila igotzean) bereiz ditzakegu. Sedimentuen erregistroarekin ikusi ditzakegu, bestalde, failek eta tolesturek itsas-hondoan sortutako deformazioak, eta baita korronte ozeanografikoek eragindako erosioa ere. Hauek aztertuta, geologook ingeniariei behar-beharrezko informazioa ematen diegu itsas ingurunean obrak egin behar direnean: adibidez, Argeliatik ona gasa ekartzeko hodiaren kasuan egin genuen hori.

Itsas hondoaren geruza zaharrenak aztertzen dituzue sedimentuekin. Historialari zientifikoak al zarete? Hori da. Guretzako sedimentuen erregistroa liburu bat bezalakoa da. Sedimentu maila aztertzen dugunean, geruza bakoitzak garai bateko ingurumen aldaketei buruzko datuak ematen dizkigu. Hori irakurri eta interpretatzeko zerbait da; sedimentuen erregistroak itsasoaren historia kontatzen duten liburuak dira.

Aldaketa klimatikoaz asko hitz egiten da orain. Baina zientzialariek aspaldidanik esan dugu existitzen dela. Lurrean betidanik egon izan dira aldaketa klimatikoak; desberdintasun nagusia, historian lehen aldiz, aldaketen eragilea gizakia izan dela da. Gaur egun horretaz hitz egiteko arrazoia da aldaketaren eraginak orain ikusten eta sufritzen ari garela.

Geologoek nola aztertzen dituzue gizakiak eragindako aldaketak Zeharkako erregistroaren bidez (estatigrafikoak, adibidez), ehun mila edo milio bat urtetik gorako aldaketak azter ditzakegu, baina zundaketen bidez [lurraren perforazio txikiak] ikertzen ditugu aldaketarik berrienak. Iragan hurbileko eta iraupen laburreko klima-aldaketak aztertzen ditugu, berotze globalak epe laburrean kliman nola eragin dezakeen ulertu eta ezagutu ahal izateko. Iragarpen ereduek lehen hain ohikoak ez ziren muturreko gertaera meteorologikoak erakusten dizkigute, orain ohikoagoak izateaz gain, biziagoak ere badirenak. Hauek sedimentologoen, paleontologoen, geokimikoen, minerologoen, estatigrafoen eta abarren laguntzarekin ikertzen ditugu.

Itsasoko zaborraren inguruan ere egin dituzue ikerketak? Bai. Puntako teknologia erabiltzen dugu horretarako, zuzeneko teknikak: egoera in situ ebaluatzen dugu itsas hondora bidaltzen ditugun errobotekin, eta hauek ingurune horretako biologiaz gain, uretan dagoen itsas hondoko zaborra ikusten laguntzen digute murgilketa bakoitzarekin. Helburuak, orokorrean, bi dira: batetik, zakarrak bertako ekosistemari nola eragiten dion ikustea (biologoekin egiten dugu lan horretarako), eta bestetik, zein motako zakarra dagoen eta non kokatzen den ikertzea; izan ere, geologoek garraioaren mekanismoak ezagutu ditzakegu, itsasoko korronteak nolakoak diren ezagututa.

Zientzialariak Sarmiento de Gamboa ikerketa ontzian, Oceáncas, la mujer y la oceanografía proiektua bultzatzeko // Utzitakoa

Zein proiektu dituzue orain esku artean? Aldaketa klimatikoarekin lotuta egongo dira asko. Ikerketa askotan ari gara batera. Itsaso Artikoan eta Antartikoan ditugu proiektuak, besteak beste. Artiko inguruan ikerketa bat onartu digute oraintsu, izotzaren urtzearen ondorioz sortu litekeen tsunami mota zein izango litzatekeen aztertzeko. Horretarako, aurretik gertatu diren izotz blokeen erorketak ikertuta, modelizazioak egin ditugu, hondoko sedimentuetatik lortu dugu informazioarekin. Artikoko uren berotzearen ondorioz, itsaspeko labainketak edo irristaketak gerta daitezke, eta guk horin potentzial tsunamigenikoa [tsunamiak sortzeko duten ahalmena] ikertzen dugu. Horretarako, iraganean gertatutako irristaketak ikertzen ditugu eta beren eragina modelizatu. Itsas mailaren aldaketan eta jarduera sismikoan duen eragina ere aztertzen dugu, Antartikako izotz-mantuaren urtzearen eta lodiera galtzearen ondorioz.

Alborango itsasoan, penintsulak Afrikarekin duen tartean, egin dituzue ikerketetako asko. Zeintzuk dira proiektuak bertan? Urte amaieran, ikertzaile frantsesen laguntzarekin egin genuen ikerketetako bat. 30 metro luze zen sedimentua analizatu genuen, Alborango itsasoko korronteek beste gune batzuetan duten eragina aztertzeko. Itsaso horretan hiru ur masa daude: Atlantikotik datorrena, gainazaleko ur bezala sartzen dena, eta Mediterraneoko beste bi, tartekoa eta sakonekoa. Gibraltargo Itsasartetik doan ur hori berezia da (gainontzekoek baino gatz gehiago dauka), eta urrun heltzen da, Norvegiaraino. Azkenean, Atlantiko iparraldeko uren zirkulazioan eragina dauka, eta aldi berean, gune guzti horietako kliman ere bai. Hori da guk ikertzen duguna.

Bestalde, International Ocean Discovery Program delakoan ere ari gara lanean (abendutik, 2024ko otsailera arte), Alborango itsasoaren historia geologikoa hurbiletik ezagutzeko. Kontua da, Gibraltargo itsasartea itxita egon zen duela 5,3 milioi urtera arte —isolatuta zegoen, itsasora zabaldu gabe—, eta garai horretan, zoruaren hondoan pilatuta zegoen gatzak gazitu egiten zuen lurra (Gatz-krisia bezala ezagutzen den fenomenoa). Baina gunea zabaldu eta Atlantikoko urak bete zuenean, aldatu egin zen gazitasun hori.

Bizkaiko Golkoak ere badu horrelako historia geologiko edo ezaugarri berezirik? Kantauri Itsasoan eta Bizkaiko Golkoan asko daukagu ikertzeko. Alboran aztertzen 30 urte badaramatzagu, beste horrenbeste beharko genituzke hemen ikerketak burutzeko. Duela urte batzuk egon ginen Kantauri Itsasoan, eta arroila eta haran ikaragarriak ikusi genituen; adibidez, Sopelanan dauden tolesturak. Egitura guzti horietan euskal mendiak altxatzeko prozesua eta Pirinioetara nola luzatzen diren ikusi daiteke. Mendikateak altxatu zirenean, mugimendu horrek itsas hondoan sortu zuen erosioa ikusi daiteke gaur egun itsas hondoan, 4.000 metro baino gehiagoko sakoneran.

☉ Zaratamo

Eduardo Jiménez: “Vulcanizados Zuloagako zuzendaritzaren jazarpenak denori eragingo digu”

Lan Arloko Epaitegiak langile grebalari baten kaleratzea baliogabetu du “enpresaren zigorra” izateagatik eta EAEko Auzitegi Nagusiak berretsi du 2023ko apirilean planteatutako aldi baterako lan erregulazioko espedientearen baliogabetzea

|

Ugaotik Zeberiora egindako martxa, 2021ean // Geuria

Iazko irailean, Zaratamoko Vulcanizados Zuloaga enpresak ELA sindikatuan afiliatutako eta greban parte hartutako zortzi langile kaleratu zituen: “ELAk beste epaiketa bat irabazia du ildo berean beste lankide baten kaleratzeagatik. Beraz, hau da bigarrena, eta epaiak berriro behartzen du enpresa kaleratuak berriro hartzera, eta kaleratze egunetik aurrera ordaintzera soldata”, azaldu dute sindikatutik.

GEURIAk enpresa eta langileen arteko gatazkaren jarraipena egin du arazoa azaleratu zen lehen momentutik eta Eduardo Jiménez langilearekin harremanetan izan da: “Erabaki honek bizitzen ari garen egoera azalerazi du berriro”, izan dira langilearen berbak.

“Langileon aurkako eraso indiskriminatua da honako hau: lehenik eta behin bake eta greba amaieraren hitzarmena sinatu genituen. Gero Aldi baterako lan erregulazioko espedientea ezarri ziguten eta EAEko Auzitegi Nagusiak baliogabetu zuen eta gero greban parte hartutako eta ELAn afiliatutako zortzi langile kaleratu zituzten modu automatikoan”.

Lehen langile kaleratuaren epaiketaren emaitza kaleratze nulo bezala kalifikatu zuen epaileak, eta enpresari 20.000 euroko kalte ordainak eskatu zizkion. Orain beste lankide baten epaiketa izan da, baina ez da azkena izango: “Maiatzean beste epaiketa bi ditugu eta ekainean beste bi”, esan du Jimenezek. “Azken bolada epaitegietan ematen ari gara”.

Vulcanizados Zuloaga enpresako sarrera, Zaratamon // Geuria

“Enpresaren jokabidea ez da batere ona. Egia esateko ez dakit zein helburu ezkutatzen duen baina epaileek arrazoia langileei ematen ari dira behin eta berriro. Grebarekin bat egin izanagatik eskubideak urratu direla ikusten ari gara. Atzo lan-arloko epaitegian izan ginen lehen kaleratuaren kautelazko epaia eskatzen, langilea urtarriletik kobratu gabe zegoelako”, kexatu da Jiménez.

Eduardo Jimenez: “Enpresak ez du langilea ikusi nahi; nahiago du etxean geratzea soldata jasotzen duen bitartean”

Sententziaren arabera, langilea lanean hasi eta soldata jasotzen hasi behar zen: “Epaileak enpresa zuzendaritzako abokatuari atentzioa eman zion, langilea oraindik ez duelako dirurik ikusi, baina hori ez da dena: enpresak ez du langilea ikusi nahi; nahiago du langilea etxean geratzea soldata jasotzen duen bitartean”.

Vulcanizados Zuloagako langileak, grebaren 200. egunean, Zaratamoko lantegian // Geuria

Gainontzeko langileen inguruan galdetzean, Eduardok dio egoerak pertsona guztiei “laster edo berandu” eragingo diela: “Nire ustez Vulcanizados Zuloagako zuzendaritzaren jazarpenak denori eragingo digu, greban parte hartzeagatik. Enpresako ordezkarien arabera langileak dira egoera honen errudunak, baina horrek ez du bat egiten epailearen erabakiarekin”. Eduardok langileen negoziatzeko borondatea gogorarazi du gatazkari irtenbidea emateko eta kaleratutako langileak berriro kontratatzeko: “Enpresaburuak ez ditu langile horiek berriro ikusi nahi. Horrela gaude”.

GEURIAn aipatu lez, Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiak berretsi egin du 2023ko apirilean Vulcanizados Zuloaga planteatutako aldi baterako lan erregulazioko espedientearen baliogabetzea, epaiaren arabera “ez baitu ekoizpen kausa autonomorik ikusi, baizik eta plantillak urte eta erdian egindako grebarekin lotura duela”. Ondorio modura, Lan arloko epaitegiak 25.000 euroko kalte ordaina ezarri dio Zaratamoko enpresari

Osorik irakurri

☉ Zaratamo

EAEko Auzitegi Nagusiak Vulcanizados Zuloagako langile grebalari baten kaleratzea baliogabetu du

Langile horren eta beste zazpi beharginen aurkako neurria enpresaren zigorra izan zela salatu zuen ELA sindikatuak, eta Lan Arloko Epaitegiak hori berretsi du

|

Hurrengo hilabeteetan antzeko beste epaiketa batzuk izango direla aurreratu dute ELA sindikatutik / Geuria

ELA sindikatuak Vulcanizados Zuloaga enpresako langileei eragiten dien bi sententzien berri eman du, biak ala biak Lan Arloko Epaitegiari dagozkionak: alde batetik aldi baterako lan erregulazioa bertan behera utzi du epaitegiak, eta bestetik langile grebalari baten kaleratzea baliogabetu du.

Lan erregulazioari dagokionez, sindikatuak berak argitu ditu sententziaren nondik norakoak: “Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiak berretsi egin du 2023ko apirilean planteatutako aldi baterako lan erregulazioko espedientearen baliogabetzea, ez baitu ekoizpen kausa autonomorik ikusi, baizik eta plantillak urte eta erdian egindako grebarekin lotura duela dio epaiak. Beraz, Lan Arloko Epaitegiak jada ezarritako 25.000 euroko kalte ordaina ordaindu beharko dio enpresak ELAri kalte moralengatik”.

Bestetik, Lan Arloko Epaitegiak ELAko afiliatu baten kaleratzea bertan behera utzi du,  “Vulcanizados Zuloagak langile horren eta beste zazpi langileren aurka greba egiteagatik hartutako neurria dela iritzita”.

2023ko irailean enpresak zortzi langile kaleratu zituen, “guztiak ELAko afiliatuak eta greba egindakoak”. Sindikatutik gogoratu dutenaren arabera, “ELAk beste epaiketa bat irabazia du ildo berean beste lankide baten kaleratzeagatik. Beraz, hau da bigarrena, eta epaiak berriro behartzen du enpresa kaleratuak berriro hartzera, eta kaleratze egunetik aurrera ordaintzera soldata”. Kaleratutako langileei 20.000 euroko kalte ordaina ordaintzeko betebeharra ezarri dio enpresari.

Azkenik, sindikatuak gainerako kaleratuak  “berehala berriz hartzeko exijitu du, eta enpresari askatasun sindikalaren aurkako erasoak eteteko”.

Osorik irakurri

☉ Zaratamo

Zaratamoko Arkotxa auzoko kontsultorio berriaren lanak irailean bukatuko dituzte

Guztira 148.000 euro bideratu dituzte Arkotxako kontsultorioaren bigarren eta azken fase honetarako

|

Arkotxako kontsultorioaren kanpoaldea, gaur egun // Geuria

Zaratamoko Arkotxa auzoko kontsultorioak eraberritzeko lanak azken fasean murgilduko dira eta Udalak, barruko antolaketari ekiteaz gainera aerotermia energia-sistema ipiniko du bertan.

Bigarren faseko lan hauetarako 137.000 euro bideratuko ditu Udalak eraikinaren barru antolamenduko lanak burutzeko. Obrak aste bi barru hasiko dituztela iragarri dute, “ondo bidean” eta lanen iraupena bost hilabetekoa izango dela aurreratu diote GEURIAri.

“Azken fase honetan ikusi beharko dugu nola moldatu garen herritarrei zerbitzua behar bezala emateko”, izan dira Alberto Ugarriza Zaratamoko alkatearen berbak.”Irailerako lanak bukatuta egon beharko dira”.

Alberto Ugarriza: “Azken fase honetan ikusi beharko dugu nola moldatu garen herritarrei zerbitzua behar bezala emateko”

Bigarren fasean honetan inguratzaile termikoa hobetzea, fatxadaren inguratzaile termikoa hobetzea, forjaketa sanitarioaren isolamendua, estalitako inguratzaile termikoa hobetzea, kanpoko arotzeria ordeztea eta instalazioen eraginkortasuna hobetuko ditute.

Aerotermia sistema ezartzeko EBEK Kudeaketaren 11.000 euroko diru-laguntza jaso du Zaratamoko Udalak: “Horrela, eraikina energia berriztagarrien iturrien bidez hornituta geratzea ahalbidetuko da. Proposatutako sistemek energia aurrezteaz gain, emisioak eta ingurumen-inpaktua murrizteko aukera emango dute”, jasotzen du proiektuaren memoriak.

Kontsultorioa, 2021ean // Geuria

Bizi berri bat

Lanen helburua Arkotxako eskola zaharren eraikina kontsultategi mediko gisa eraberritzeko obrak gauzatzea da, eraginkortasun energetikoko eta energia berriztagarrien inplementazioko irizpideak jarraituz.

Jakina denez, Arkotxako kontsultategia auzoko eskola zenaren eraikinean dago. Eraberritzeko memorian azaldu bezala, kokalekuan “auzoaren erdigune neuralgikoa” bilatzen zen, irisgarritasuna errazteko eta goiko posizioan, fatxada guztiak libre zeudelarik.

Fatxada nagusia hegoalderantz orientatzen zen, klima- eta argiztapen-baldintza hobeak zituelako, eta eraikina iparraldeko orientaziotik babesten zen. Aireztapena modu naturalean aurreikusten zen atari batera irekitzen zuen sarrerako atetik, bat-bateko tenperatura-aldaketak saihesteko.

Osorik irakurri

☉ Zaratamo

Bigarren aukera, animalia askoren ezinezko ametsa

Hego Uribe eskualdean, iazko azaroan GEURIAn iragarri bezala, 11.968 txakur daude erroldatuta, baina ezer gutxi esaten da zerrenda horietan agertzen ez diren txakurrez

|

Txakurrei bigarren aukera eman diete "La casa del Perro"-n

Martin Zaratamon topatutako tamaina ertaineko txakurra da. “Jatorra eta maitakorra” bezala definitu dute udaletxeko langileek. “Ez dakigu zer dela eta inork ez du txakurra momentura arte adoptatu”. Martin 2020an agertu zen Zaratamon, pandemia garaian. Urte hartan, Udalak Zaunk txakurtegiarekin egiten zuen lan eta bertara eraman zuten. Gaur egun, txakurtegia itxi zutenetik La Casa del Perrok kudeatzen du.

Egun hartatik hainbat txakur igaro dira txakurtegitik eta Martin ez da leku horretatik irten, eta egia esateko, zail du bigarren aukera bat erdiesteko: zazpi urte ditu, ertaina da eta 23 kilo pisatzen ditu. Txakur bat adoptatuko duten pertsona askorentzat ez dira ezaugarri positiboak: jendeak txakur gazteak eta txikiak nahi ditu orokorrean. Espektro horretatik aldentzen diren hautagaiek aukera oso gutxi dituzte aukeratuak izateko. Errealitate tristea da, txakurrari geratzen zaion bizitza ziurrenik zentro horretan emango duelako.

Hego Uribe eskualdean, iazko azaroan GEURIAn iragarri bezala, 11.968 txakur daude erroldatuta, baina ezer gutxi esaten da zerrenda horietan agertzen ez diren txakurrez. Are gehiago, gero eta normalizatuago eta barneratuago daukagu Martin bezalako animalia askok pairatzen dituzten tratu txarrak eta abandonuak. Sare sozialek ia egunero kalean, inolako identifikaziorik gabe topatutako txakurren berri ematen dute eta erabiltzaileok gero eta erraztasun handiagoa dugu, hoztasunez, beste alde batera begiratzeko.

“Txakurarren adina eta tamaina faktore erabakigarriak dira adopzio prozesua martxan jartzean”

Hego Uriben, kopurua oso handia ez bada ere, animalien abandonu kasuak egon badaude, eta horretarako animalien harrera zentroetako zenbakietara begiratzea besterik ez dago. Udalerriek txakurtegi baten zerbitzuak kontratatu ohi ditu galdutako edo abandonatutako animaliak jaso eta kudeatzeko. Hego Uribeko eskualdean Quincocan, La Casa del Perro eta Kantarriketas enpresen zerbitzuak kontratatu dituzte: Arrigorriagak, Etxebarrik eta Ugaok Quincocan, Basaurik, Zaratamok eta Galdakaok La Casa del Perro eta Zeberiok Kantarriketas. Gaur egun Quincocanek eskualdean topatutako zazpi txakur ditu, bost Etxebarrin eta bi Arrigorriagan. Egun hauetan ez dago Ugaon aurkitutako txakurrik. La Casa del Perrok 100 animalia baino gehiago ditu Sopelako txakurtegian eta horietako 29 Basaurin aurkitutakoak dira, 15 Galdakaon eta bat Zaratamon (Martin). Eskatu bazitzaien ere, Kantarriketasekoek ez diote bere txakurtegiko kopururik eman GEURIA komunikabideari.

Protokoloa, gertutik

Edozein herritarrek topa dezake galdutako edo abandonatutako animalia bat udalerrian. Kasu horretan, Zaratamo bezalako Udalek gomendio garrantzitsu bat luzatu diete herritarrei: animalia topatu bezain pronto udaltzainei deitu animalia jaso eta jabea lokalizatzeko prozesua ahalik eta lasterren abiarazteko.

“Galdutako animalia bat topatzean egin beharreko lehen gauza udaltzainei abisatzea da, jabea topatzeko”

Udaltzainek txakurra jaso bezain pronto animaliaren identifikazio lanak martxan ipintzen dituzte eta irakurle baten bidez txakurrak txipa duen ikusten dute. Txipa izatekotan, bertan jabearen informazioa ageriko da eta pertsona horrekin harremanetan jarriko dira udal langileak eta bestela udalerriari dagokion txakurtegiarekin. “Momentu horretan jabeak 15 egun izango ditu txakurra txakurtegitik jasotzeko”, azaldu du Marta del Moral La Casa del Perroko langileak. Epe hori igarota eta jabea agertu barik jarraitzen badu, txakurtegia Udalarekin harremanetan jarriko da eta 10 eguneko epea izango dute udal langileek jabea lokalizatzeko. “Bigarren epe hori igarota jabearen seinalerik ez badago txakurrari txipa kenduko zaio eta Udalaren izenean dagoen txip berria jarriko diote”, gehitu du La Casa del Perroko langileak. “Baina horrek ez du esan nahi txakurra berreskuratzeko aukerak amaitu zaizkiola. Txakurrak, Udaleko txipa ipinita izanik ere, jabeak eskatutako dokumentazioa aurkezten badu txakurra berreskuratuko luke, baina adopzio prozesu baten bidez”. Kasu hori idealena litzateke txakurrarentzat, ziurrenik galduta egon zitekeelako eta etxera itzultzeko aukera izango lukeelako, gehienetan. 

Animaliak txipik ez badu bilaketa lanak zailduko lirateke langileentzat eta hipotesi gehiago sartuko lirateke jokoan: tratu txarrak, abandonua… Talde honen barruan dago Martin, inork egunen batean bere etxean hartu eta bere bizitzari bigarren aukera emango dion itxaropena galdu barik.

Osorik irakurri

☉ Zaratamo

Urrutikoetxea eta Elezkano II pilotari zaratamarrek Bizkaia Torneoan hartuko dute parte

Danel Elezkano zaratamarra Gorbeia taldean arituko da lau t’erdiko espezialitatean. Urrutikoetxea, ostera, Kolitzan lehiatuko da Albisurekin batera eskuz binakakoan

|

Gaur goizean ekainaren 1ean Urdulizen hasiko den Bizkaia Torneoaren 11. edizioaren aurkezpen ofiziala egin dute Bilbon. Bertan Leixuri Arrizabalaga Euskara eta Kultura diputatua, Aspe eta Baiko Pilota enpresetako ordezkariekin bildu da. Guztira 24 pilotarik hartuko dute parte aurtengo edizioan eta horien artean Mikel Urrutikoetxea eta Danel Elezkano zaratamarrak daude.

Bizkaia Torneoa taldeka eta hiru espezialitateak jokatzen dituen esku pilota lehiaketa bakarra da. Talde bakoitzak Bizkaiko mendi baten izena dauka: Ganekogorta, Oiz, Gorbeia, Sollube, Anboto eta Kolitza. Talde bakoitzean lau pilotari ageri dira: bi binakako modalitatean, bat lau t’erdian eta beste bat banakakoan.

Danel Elezkano zaratamarra Gorbeia taldean arituko da lau t’erdiko espezialitatean. Bere taldean Elordi eta Zabaleta binakakoan izango dira eta Salaberria banakakoan. “Pozik nago Gorbeia taldean jokatzea tokatu izanagatik”, aitortu dio Elezkanok GEURIAri bere taldekideen berri izan duenean.

Danel Elezkano // Geuria

Mikel Urrutikoetxea Kolitza taldean egongo da Albisurekin batera eskuz binakako modalitatean. Jaka lau t’erdian neurtuko da eta Zubizarreta III.a banakakoan.

Mikel Urrutikoetxea // Geuria

Lehiaketa sistema

Final-laurdenetako, finalerdietako eta finaleko kanporaketa sistemaren arabera jokatuko dute pilotariek eta kanporaketa bakoitzean gutxienez bi garaipen lortu dituen taldea sailkatuko da. Antolakuntzatik azaldu dute partidak 22 tantora jokatuko dituztela eskuz binakako modalitatekoek eta 18ra banakako kanporaketetan.

Txapelketa Urdulizen, Zeanurin, Mallabian eta Bilbon jokatuko da eta kanporaketak ekainaren 14, 15 eta 16an jokatuko dituzte. Finala abuztuaren 20an antolatu dute Bilboko Bizkaia Frontoian. Sarrerak webgune honetan eskuratu daitezke.

Osorik irakurri