Sareak

☉ Zeberio

Olatz Etxebarria: «Ikusgarritasuna behar dugu; kanpotik asko datoz gure eredua ikusi eta ikastera»

Zer gertatzen da uda heltzean, oporretara joateko prest, hozkailua ireki eta barazkiak bertan ikusten ditugunean? Nola lor daiteke neguan, ortuak hain emankorrak ez diren sasoian, gertukoak diren produktu horiek edukitzea supermerkatu handietara joan ordez?

|

Zer gertatzen da uda heltzean, oporretara joateko prest, hozkailua ireki eta barazkiak bertan ikusten ditugunean? Nola lor daiteke neguan, ortuak hain emankorrak ez diren sasoian, gertukoak diren produktu horiek edukitzea supermerkatu handietara joan ordez? Kontserbak egoera horiei irtenbidea emateko bidea dira. Produktuak eraldatzen dira, baina kontserbatu ere bai. Zeberion herritarrez osatutako kolektibo batek Maskilu kontserba lokala sortu zuen 2015ean eta, marmeladekin hasi baziren ere, gaur egun baserriko era askotako kontserba-produktu agro-ekologikoak ekoizten dituzte. Olatz Etxebarria Olabarria (Zeberio, 1972) Maskiluko kidea da kontserba lokala martxan jarri zenetik, eta berarekin berba egin dugu Ermitabarriko proiektuaren inguruan.

Olatz bere marmeladak erakusten, Ermitabarrin // Geuria

Zer da Maskilu? Zeberioko Udalak 2015. urteko legegintzaldian abiarazitako proiektua dogu, kolektibo baten eskutik. Udalak ortu batzuk zituen zonalde honetan eta horiek gazteen bidez ‘berpiztu’ nahi zituen, nolabait esanda. Apartamentuekin gauza bera gertatu zen, eta jende gaztea etorri zen bizitzera goiko solairura. Horrela, apartamentuetako gazte horiek ortu bat kudeatzeko aukera zuten. Maskiluren kasuan, zeberioztar batzuk elkartu eta kontserbak egiteko kolektiboa sortu genuen. Udalak abiarazitako lehiaketa publikoa irabazi eta gaur egungo museoaren parean dagoen lokalean hasiera eman genion proiektuari. Ondoren, inbertsioak egiten eta Eusko Jaurlaritzaren Osasun Sailagaz berba egiten hasi ginen, proiektua bideratzeko.

Zenbat jende dago proiektuaren atzean? 2015ean hasi ginenean hamaika lagun ginen guztira. Gaur egun gehiago gara, kide batzuek euren esparrua zabaldu dutelako eta marmeladez gainera proiektu berriak sartu direlako Maskilun: saltsa pikanteak, espezia berriak… Gaur egun hamabost pertsona inguru gara.

Eta zenbat denbora daramazu bertan? Ni hasieratik nabil Maskilun, baina duela urte bi hasi nintzen marmeladak ekoizten. Lehen etxean sortzen nituen beste pertsona askok bezala. Jendeak ere ortu propioak dauzka eta euren baserriko sasoiko produktu freskoez osatutako saski horiek kontsumo taldeen bidez saltzen dituzte. Gertatzen dena zera da: udan, jendea oporretan doala eta ekoizle askok euren produktuak saldu barik uzten dituzte, soberakin handia sortuz. Gainera, neguan, mota askoko produkturik ez daudenez, saskiak nahiko pobre lotzen dira. Hori dela eta kontserbak egiten ditugu Maskilun, eskualdeko produktu horiek edonoiz kontsumitu ahal izateko: tomateak, lekak, zerbak…

Zeintzuk dira Maskilun arrakasta gehien dituzten produktuak? Marmeladak, ezbairik gabe. Hala ere, pasteurizatzeko makinak ate berriak zabaldu dizkigu eta askotariko kontserbak sor ditzakegu horren bidez: tomate saltsak, kalabaza edo kuia-pureak, penkak, pistoa… Hala ere, mermeladaz berba egiten dugunean, ohikoaz gainera azukre bariko edo gutxikoak ere ekoizten ditugu, esaterako. Ozpinetako kontserbak ere sortzen ditugu: gindillak, azenarioak, erremolatxak…

Olatz, Maskiluko sukaldean // Geuria

Non saltzen dituzue kontserba hauek? Ekoizle bakoitzak beren bezero propioak ditu kontsumo taldeetan, baina merkatuak ere leku ederrak dira kontserben salmenta bideratu ahal izateko. Nik San Migelen kokatutako kontsumo taldearekin egiten dut lan. Hasieran, hamaika herritar inguru zeuden izena emanda eta orain hogei inguru daude bertan. Hasierakoak mantentzen ditugu eta berriak gehitu dira. Azken boladan jende gazteak izena eman du bertan, eta egia esateko, gustura daudela dirudi. Normalean saskiak, arrautzak, ogia, esnekiak eta fruta da gehien eskatzen dutena. Bestalde, Maskiluko kide batzuk, kontsumo taldeez gain, denda jakin batzuetan saltzen dituzte kontserbak: nire kasuan, Arrankudiagako denda batean saltzen ditut baserriko produktuak. Bezero horiez gain, bada marmeladak egiten ari garela lokalera bertara hurbiltzen den bezero kuxkuxerorik ere!

Produktu asko dira. Nondik datorkizue horiek ekoizteko ideiak? Ahal dugunean bidaiak egiten ditugu produktu berriak sortu ahal izateko ideiak batzeko. Duela gutxi Frantzian izan ginen, eta askotan egiten dugun bezala, bertako kontserbak ikusita ideia berriak ekarri genituen gurera.

Maskilu existitu baino lehen kontserbak egiten zenituen baserrian? Nik baserrian betidanik egin ditut marmeladak, tomatea eta lekak. Kontsumo propiorako sortu izan ditugu urtez urte. Maskilu sortzean kontserba horiek saltzeko aukera zabaldu zitzaigun.

Kontserbak egiteaz gainera, bestelako jarduerarik egin al dozue Maskilun? Bai, noski! Kolektiboko kide batzuek ‘Ni STEM Emakumea Naiz’ bezalako ekimenetan hartu dute parte, umeei zuzendutakoa. Elhuyarrek umeentzako ikastaro batzuk antolatu zituen Zeberion, eta ostean gurera etorri ziren, bisitan.

Nolako egoera bizi dute nekazal produktuak saltzetik dirua irabazi nahi duten gaur egungo gazteek? Nekazariok kanpoko pertsonen laguntza behar dugu gure produktuak behar bezala saltzeko. Horrek esan nahi du kontsumo taldeetan jende gehiagok parte hartu beharko lukeela. Bizi dugun garai honetan bitartekaririk gabeko salmenta zuzena da gakoa, baina horretarako jendea kontzientziatu beharra dago produktu lokalak kontsumitzeko. Halaber, denda txikiak ere oso aproposak dira produktu lokalak bideratzeko.

Maskiluri dagokionez, ezer faltan botatzen al dozue? Sukalderako tresneria gehiago izatea oso ondo etorriko litzaiguke, zukua ekoizteko makina… Ez dira gauza handiak, baina praktikoak eta gure ekoizpena zabaltzeko eta handitzeko balioko lukete. Momentura arte egin dugun inbertsio handiena pasteurizagailua izan da, zalantza barik.

Nolako inbertsioa? Handia. Horretarako, kolektibokook crowdfunding kanpaina berezia sortu genuen, eta hona hemen pasteurizagailua!

Maskiluko produktuak, poteetan // Geuria

Egun, Udalaren laguntza duzue? Maskiluk ikusgarritasuna behar du eta gehiago mugitu beharko litzatekeela pentsatzen dut. Duela gutxi Zeberioko mapa bat publikatu zuen Udalak eta bertan Saldariango Aitor Azkueta agertzen zen, eta Ermitabarri aldean museoa. Gu museo parean gaude eta aipatu ere ez gintuzten egin. Adibide bat da, besterik ez. Estatu mailan kontserba lokalak sortzeko asmoa duten ekimen ugari daude eta horietako asko Maskilura datoz gure eredu ikusi eta egiten dugunarekin ikastera.

Zer egin dezakezue ikusgarritasuna handitzeko? Alde batetik, proiektu bat daukagu eskuartean: gosari agro-ekologikoak prestatu nahi ditugu kanpoko jendeak ikus dezan Zeberion zer nolako produktuak ditugun. Horrekin batera marmeladak nola egiten ditugu irakatsi genezake, adibidez. Den dena, Ermitabarriren eskaintza turistikoaren esparruan, gure produktuak eta herria uztartu daitezkeela uste dugu. Bere osotasunean ikusita, proiektu sendoa izan daiteke. Bestetik, azokak. Hilabetean behin azoka bat egin zitekeen problemarik gabe, ziur nago hortaz. Ugaon, esaterako, pilo bat saltzen da. Baina oro har azokak galdu egin dira, eta pena da, hor saltzen baikenuen gehien. Ugaoren kasuan, Emakume Nekazarien Azoka antolatzeari oso ondo deritzot, baina zentzuz jokatuz antolakuntza aldetik. Aurten, esaterako, emakume gehiegi egon dira gozoak saltzen, eta bestelako produktuetan, ordea, gutxi.

Izatez betidanik baserritarra izan zara zu, Olatz? Gurasoek baserria daukate eta horretan eman dugu bizitza, bai. Hala ere, ni izatez sukaldaria naiz eta unibertsitateko kafetegian lan egin nuen: duela hamahiru urte lan barik lotu nintzen, eta egoera hartatik irteteko duela hamaika urte San Migeleko kontsumo taldeagaz hasi nintzen, eskualdeko baserrietako produktuak bertan saltzeko, hipermerkatuei aurre egiteko asmoz. Azken batean, eskualdeko produktuak freskoenak dira eta gainera, diru horrekin bertako nekazarien soldatak ordaintzen ditugu.

☉ Zeberio

Zeberioko ikasleek bertoko bazterrak erakutsiko dizkiete Siziliako umeei

“Gure ikasleek Euskal Herriko naturguneak landu dituzte eta Siziliako umeak bertara datozenean leku horiek ezagutzeko bisita antolatu dute”

|

Zubialde eskolako ikasleak, Sizilian// Zubialde Eskola

Zubialde eskolako 6. mailako 15 ikasle apirilaren 19an itzuliko dira Siziliako Kataniako Guglielmo Marconi zentroan (Lentini, Katania, Sizilia) egiten ari diren egonalditik. Bertako ikasleekin zazpi egunez elkartrukea egiten ari dira egun hauetan. Nuria Korta Zubialde eskolako zuzendariak GEURIAri azaldu moduan, Siziliakoak hilaren 28an etorriko dira Zeberiora bueltan eta harrera egiteko eskola komunitate osoa egongo da herrian: “Gainera, herri afaria antolatu diegu Siziliakoei apirilaren 30ean, igandea”.

“Eskolako hirugarren zikloko ikasleak, seigarren mailakoak bereziki izan ohi dira elkartruke hauetan parte hartzen duten umeak”. Joan den apirilaren 13an abiatu ziren Zubialdeko umeak Siziliara. Bestalde, Kortak ingelesa ikastearen balioa azpimarratu du eta haurrak urtero atzerrira doazenean horixe lantzen dutela gehitu du: “Bidaia prestatzerakoan, harremanetan ipintzen gara atzerriko zentroarekin eta proiektu bat diseinatzen da. Bertako egoera esanguratsu horretan lantzen dute ingelesa”.

Zubialde eskolako ikasleak, Loiuko aireportuan // Zubialde Eskola

Aurtengo gaia naturagaz lotura duen bisita programa bat sortzea izan da: “Gure ikasleek Euskal Herriko naturguneak landu dituzte eta Siziliako umeak bertara datozenean leku horiek ezagutzeko bisita antolatu dute eta zeberioztar gazteak izango dira bisita horien gidariak”. Kortak adibide bat ipini du: “Zumaiako Flyscha bisitatzeko lanketa bat egin dute inglesez, eta egun hauetan gauza bera egiten ari dira Italiako ikasleak, bertako naturguneekin”.

Osorik irakurri

☉ Zeberio

Umeen herri kirolak antolatu ditu Zeberioko Txubelasu elkarteak Zubialden

Txapelketa 10:00etan izango da eta herritarrak deitu dituzte umeak animatzeko

|

Haur bat, Etxebarriko Euskal Jaian, 2028an // Geuria

Datorren apirilaren 14an umeentzako herri kirolak antolatu ditu Txubelasu Guraso Elkarteak Zubialdeko frontoian. Txapelketa 10:00etan izango da eta herritarrak deitu dituzte umeak animatzeko.

Kirol probak amaituta, indaba jana prestatu dute frontoiaren alboko aterpean, 14:30ak eta 15:00ak aldera eta indaba platerrak ura, postrea eta kafea izango du ere.

Helduek 13 euro ordaindu beharko dituzte eta sei urtetik gorako umeek, 10 euro. Txartelak Herriko Tabernan, Amañen, Maribiren dendan eta Taberna Zaharrean lortu ahal direla iragarri dute Txubelasu Guraso Elkartetik.

Osorik irakurri

☉ Zeberio

Arantza Perez Etxebarria: «Denok gara bat Mandoia Pelota Klubean; presidenterik ez dago»

Zeberioko pilota eskolak gaur egungoen eta datozen umeen etorkizunean izango duen aztarnaz hitz egin digu, aurten Zubialde auzoan konpondu behar duten pilotalekuan bertan

|

Arantza eta Esku Pilota eskolako kirolari bat / Geuria

Arantza Perez Etxebarria (Zeberio, 1979) Zeberioko Mandoia Pelota Klubeko presidentea da “paperetan”. Zaila egiten zaio bere burua “zuzendari” moduan definitzea eta are gehiago kamera baten aurrean ipintzea. Zeberioztarrak klubaren atzean lan egiten duten herritarren ahalegina azpimarratu du, tartean Beñat García zaratamarraren lan bikaina goraipatu du.

Zeberioko pilota eskolak gaur egungoen eta datozen umeen etorkizunean izango duen aztarnaz hitz egin digu, aurten Zubialde auzoan konpondu behar duten pilotalekuan bertan. Izan ere, neguko hezetasunak eta euriteek umeen entrenamenduak baldintzatu dituzte eta frontoian egin beharreko obra horien garrantzia azpimarratu du.

Klubeko paperetan zuzendari lez agertzen zara, Arantza. Badakigu, hala ere, zuzendari moduan aurkeztea ez duzula gogoko.
‘Presidente’ hitza ez zait batere gustatzen baina egia da esparru administratiboan klubeko zuzendari lez agertzen naizela. Hala da.

Eta nolako erronka da zuretzat, eta klubaren atzean dagoen lantaldearentzat, noski, Zeberioko pilota eskola kudeatzea?
Nik ez nuke erronka lez definituko; zirkunstantziek egoera honetara ekarri ninduten eta presidente lanak egitea proposatu zidaten. Hala ere, klub honen atzean ez dago arduradun bakarra; denok gara bat Zeberioko Mandoia Pelota Klubean. Gauza da klub bezala sortu ahal izateko izenak behar zirela, taldearen egitura modu legalean sortzeko, beste hitz batzuetan azalduta.

2023an hartu zenuen kargu honen ardura zure lantaldearekin. Nolako esperientzia izaten ari da erantzukizun hain handia duen klub honen norabidea zehaztearena?
Pozik nago, egia esateko. Azken batean, esperientzia honen bidez erakusten ari gara emakumeok ere era honetako beharrak egiteko gai garela.

Zeberioko Mandoia Pelota Klubak eskola ugari eta partida dezente antolatu izan ditu. Herritarrek ba al dakite nolako lana dagoen Mandoia bezalako pilota klub baten atzean? Lantaldeak bloke baten modura egiten du lan: Whatsapp talde bat dugu gure artean lana antolatu ahal izateko. Lan gogorrena ikasturte hasieran izan ohi da guretzat. Abuztuko eta iraileko aste horietan Bizkaiko Pilota Federazioarekin harremanetan ipintzen gara haurren izen-emateak, kategorien sailkapena, fitxak eta behar bestekoak burutzeko. Ikasturtea antolatzeko, alegia. Arlo ekonomikotik, gure aurrekontua antolatu eta klubeko dirua zertara bideratuko dugun ere erabaki behar da, eta horrek ere lan handia eta buruhausteak ematen ditu.

Eskualdeko esku-pilotaz berba egiten denean Zaratamo izan ohi da erreferentziazko herria, askotan. Nolako pisua dauka pilotak Zeberion?
Zaratamoren ospea bertatik irten diren pilotari famatuengatik izango da ziurrenik, baina Zeberion ere betidanik izan dugu frontoia eta herritarrek betidanik jokatu dute kirol honetan. Arraroa bada ere eta esku-pilotarekiko pasio handia egon bada ere, esku-pilota taldea izan da faltan izan dugun gauza bakarra.

Arraroa da, gero! Eta zer egiten zuen pilota gustuko zuen Zeberioko jendeak, orduan?
Duela urte asko Zeberiok pilota eskola bazuen, baina desagertu egin zen, eta duela hiruzpalau urte esku-pilota taldea sortu zuten herrian. Ordura arte inguruko herrietara joaten zen jendea esku-pilotan jokatzen ikastera eta praktikatzera: Zaratamora, Igorreko esku-pilota taldera… Orain, aldiz, Zeberion daukagu esku-pilotan jokatzeko aukera.

Arraroa bada ere eta esku-pilotarekiko pasio handia egon bada ere, esku-pilota taldea izan da faltan izan dugun gauza bakarra.

 

Zenbat umek osatzen dute Mandoia Pelota Kluba?
30 inguruk. Egia da badirela noizean behin fitxarik gabe jokatzera datozen umeak, baina kasu puntualak izan ohi dira, normalean kirolarekin lehen kontaktua egitera datozelako, proba modura. 

30 neska-mutil, beraz. Horietatik zenbat neska eta zenbat mutil?
Mutilak dira nagusi Zeberion. Gure eskolan lau neska baino ez ditugu. 

Momentuz kopurua oso urria da, baina historian atzera begiratuta eta feminismoaren ikuspuntutik ikusita betiere, garapenik izan dela esango zenuke nesken partaidetzaren esparruari dagokionez?
Lehen pentsaezina zen emakumeak pilotan jokatzen ikustea. Baina esan beharrekoa da futbola bezalako kirol nagusiek ere emakume asko eraman dituztela, bai Zeberion, baita Euskal Herrian ere. Honekin esan nahi dudana da Zeberion esku-pilotan aritzen ez ziren emakumeak futbolean aritzen zirela, herrian emakumezkoen futbol taldea egon bazegoelako. Esku-pilotak ez zuen zorte hori izan, tamalez, eta ez dakit zein izan zitekeen horren arrazoia, egia esateko. 

Eta pilotan emakume gehiago izateko formula zein izan liteke? Denbora kontua, agian?
Gero eta emakume gehiago dago esku-pilotan: bai entrenatzen, bai modu profesionalean jokatzen. Hori horrela da. Egoerak hobera egingo du, ziur, baina apurka-apurka. Ez da egun batetik bestera gertatuko den egoera izango.

Zu berez zeberioztarra zara, emakumea eta Mandoia Pelota Klubeko zuzendaria. Esku-pilota praktikatu ahal izan duzu inoiz?
Praktikatu berez ez, baina betidanik gustuko izan dut. Herretako eta profesionalen partidak ikustera joan izan naiz beti, baita herriko jaietan ere. Bi seme ditut eta esku-pilotan jo eta su dihardute biek. Azken batean horixe da asmoa, gazteek eta atzetik datozen umeek klub bat izatea maite duten kirol hau praktikatu ahal izateko.

Mandoia Pelota Klubak hiruzpalau urte besterik ez ditu. Nola ikusten duzu hemendik urte batzuetara? Herriko umeek maila profesionalean jokatzera iristeko erreminta modura erabili ahal izango dute?
Hori umeen esku dago. Nabarmendu nahi nuke entrenatzailerik onena dugula Zeberion: Beñat Garcia. Haurrak primeran entrenatzeaz gainera, psikologo modura lan izugarria egiten du haiekin eta umeak zein herritarrak benetan pozik daude berarekin.

Zer esan dezakezu Zubialdeko frontoiaz?
Leku oso onean kokatuta dago eta polita bezain handia da Zeberiokoa. Aukera asko ematen ditu jarduera ezberdinak antolatu ahal izateko: partidak jokatzeko, entrenamendu saioetarako… Frontoi asko laburtxoak dira eta jarduera ezberdinak antolatzeko arazoak izan ohi dituzte.

Hala ere Zeberioko frontoi honek konponketa garrantzitsu batzuk baditu faltan.
Itxura batean ondo dago, baina negu aldera, euria eta hotza datozenean, arazoak izaten hasi gara hezetasunarekin, entrenamendu saio asko bertan behera utzi behar izateraino. Astean zehar euri asko egiten duenean, asteburuko federazioko partidetan eragina du horrek guztiak eta ezin izan dira jokatu; “partxeak” ipini baditugu ere, zorua urez betetzen da. 

Zer dio Udalak honen inguruan?
Udala laguntzeko prest agertu da lehen momentutik eta egoeraren jakitun da. Etengabeko harremanetan gaude udal ordezkariekin eta aurtengo obra nagusia frontoian egingo dutela esan digute. Berez, obrari argi berdea eman diote. Hala ere, era honetako jarduketek denbora behar izaten dute eta guk ez dakigu noiz hasiko diren, ezta zer nolako jarduketa egingo duten ere.

Osorik irakurri

☉ Zeberio

Zeberiora ekarriko dituzte Bizkaia Cupeko finaleko esku pilota partidak asteburuan

Partidak apirilaren 13an jokatuko dituzte, 10:00etatik aurrera, Zubialdeko frontoian

|

Asier Ruiz de Infante eta Zuhaitz Etxebarria // Mandoia Pelota Kluba

Bizkaia Cupeko esku pilotako partidak Lemoan antolatu behar zituzten asteburu honetan, baina bertako kiroldegiko langileen grebaren ondorioz Zeberioko Zubialde auzoko pilotalekuan jokatuko dituzte datorren apirilaren 13an, 10:00etan.

Gazteak C mailan Mandoiatik Zuhaitz Etxebarria eta Asier Ruiz de Infante Olaburu 6ren aurka lehiatuko dira. Bizkaiko banakako txapelketa Mandoiako Zuhaitz Etxebarriak irabazi zuen Adiskideko Aritz Ojedaren aurkako norgehiagokan, joan den urtarrilaren 12an, Zeanuriko frontoian.

Bizkaia Cup | Zeberioko partidak

Apirilak 13, zapatua

10:00
Eskuz binaka emakumezkoak
Lagun Artea EM – Durango

Eskuz binaka Kadeteak C
Lemoa – Durango

Eskuz binaka Gazteak C
Mandoia – Olaburu 6

Eskuz binaka Kadeteak A
Lemoa – Markina 1

Osorik irakurri

☉ Zeberio

Argazkiak / Zeberioko Ermitabarrin bukatu da Korrikako 23. edizioa Hego Uribe eskualdean

Eskualdeko azken argazkiak egin ditugu Zeberioko Ermitabarri auzoan. Bertatik herritar ugari igaro dira, Arratiara bidean, eguzkipean

|

Eskualdeko azken argazkiak egin ditugu Zeberioko Ermitabarri auzoan. Bertatik herritar ausart ugari igaro dira aldapan gora, Arratiara bidean, eguzkipean.

Osorik irakurri