Sareak

☉ Zeberio

Zeberioko ondare historikoa, iragana eta etorkizuna

Zeberion, ondare historiko artistikoa iraganaren testigu da, baina baita etorkizunaren akuilu ere.

|

Zeberioko Abendu Kulturaleko egitarau oparoari erreparatuz gero, bada Gabonen bueltan egin ohi diren ekitaldietatik kanpo kokatzen den ospakizun bat: San Esteban egunaren harira Etxazo auzoko ermitan egiten duten goiz pasa.

Ez da tenore honetako jai bakarra, meza, jana, edana eta herri kirolak nahasten dituena, inondik inora: perretxikoen antzera loratu dira historian zehar ermitak herriko auzo eta mendi magaletan. Egun, hamabi dira zutik dirauten harri eta egurrezko eraikinak. Ikuspegi erlijiosoaz harago doan balio artistiko eta historiko esanguratsua aitortzen zaie, eta dozena horretatik bakoitzak dauka santuen izendegiari lotutako jaia eta eguna.

Ez hori bakarrik, herrian sobera ezaguna den baina Zeberiotik kanpo askorentzat altxor ezkutua zatekeen Ermiten Ibilbidea ere osatu zuten orain dela bi hamarkada luze.

Gai polemikoa izan zen bere garaian, herriko kultur elkartea, Austarri, eta Udala aurrez aurre jarri zituena. Kepa Perez Urraza EHUko irakasleak “Zeberio haraneko ermiten zehar ibilaldi historiko-didaktikoa” azterlanean (2009) horren berri ematen digu: “Badira 10 urte Austarri-Korta Kultur Elkartearen asmo zahar baten ekimenez, Zeberioko ermiten ezagutza fisiko, artistiko eta historikoari hasiera eman zitzaionetik. 2000. urtean ateratako liburuxka baten aurkezpenean zera genioen: Zeberioko Austarri-Korta Kultur Elkarteak, gure herriko ondasun kulturala ezetu asmoz, ekintza kolektibo lez, ermitarik ermita ibilaldia prestatu dau. Ondoan doan orri multzoa, helburu hori betetzeko ahalegin laburra baino ez da”.

Lan horren uzta izan zen “Zeberion zehar ermitaz ermita. Ibilaldirako gida laburra” lana, eta hortik preseski heldu zen kultur elkarteko kideen haserrea urte batzuk geroago: “Harrezkero, 2006an. Zeberioko Udalak aginduta, Zeberioko ermitak. Ermitas de Zeberio 16 orrialdeko liburuxka bat argitaratu du testua hizkuntza bietan eta ermiten irudiak koloretan. Egilea Alex Turrillas. Liburuxka hori dela eta, batetik, tristea da Udalak berak lan hori burutzea, Zeberiokoa den elkarte kultural bati burutzea agindu ordez kanpoko egile bati agintzea, eta bestetik, tristeago oraindik, egile horrek ez aipatzea jatorrizko iturririk, Austarri-Kortak 2000. urtean ateratako liburuxkaren zati esanguratsuak erabat hitzez hitz kopiatu eta gero”.

Polemikak polemika, ibilbidea eskuragarri dago egin nahi duenarentzat. Ermiten sekretu bakarra ez da euren kokalekua edo bertara heltzeko gurutzatu behar diren baso edo ibilbide malkartsuak, mendeen poderioz sortu diren kondaira eta mitoek ere eman baitute zeresana.

Juan Manuel Etxebarria etno-linguista eta filologo zeberioztar handiak horien inguruan hitz egin zuen GEURIAren 74. zenbakian egin genion elkarrizketa mamitsuan, bere “Gorbeia inguruko etno-ipuin eta esaundak” I eta II liburuak abiapuntutzat zituena.

Liburuaren ernamuina izan zena aipatzen du bertan: “Auzoko Simon Goyoagak kontatutako mito bat aipatu nion Jose Migel Barandiani eta ikaratuta geratu zen. Kontakizun hura Etniker aldizkarian argitaratu behar nuela esan zidan. Horrela hasi nintzen Zeberio eta inguruetako ipuinak eta kondairak jasotzen. 1995ean Labairuk eta BBK-k ‘Gorbeialde inguruko etno-ipuin eta esaundak’ lana publikatu zidaten. Baina ez diot lan egiteari sekula utzi eta 2016an bilduma handiagoa argitaratu nuen, aurreko lanaren bigarren atala”. Auzokideak kontatu zion mitoak zera dio: “Gaur egungo San Justo y Pastor ermitako zelaian altxor bat ezkutatuta dagoela kontatu zidan, eta urrezko txanponez betetako idi-larrua zela zehazki”.

Urte hauetan guztietan norbait altxorraren bila ibili den edo, are gehiago, aurkitzea lortu duen ez du zehazten, eta Zeberion ez da horren berririk izan.
Ermitak ondarearen zati bat dira, baina ez bakarra. Udalaren web orrian sartu irten bat egitea besterik ez dago, dorretxe, baserri berezi eta zubien zerrenda ikusteko. Hori gutxi ez, eta azken aldian zeresana ematen ari den Errege Bideak zeharkatzen du herria.

Errege bide… gorria

Errege bidea bigarren mailako galtzada izan zen, XV. mendean Zeberio zeharkatzeko sortu zena, merkantziak Arratiatik Bilbora atera ahal izateko. XVIII. mendean ezagutu zuen distirarik handiena, eta ordutik garrantzia galtzen joan zen, ia desagertzeraino. Azkenengo hamarkadetan instituzioek, eta bereziki Udalak, berreskuratzeko apustua egin dute, eta emaitzak emankorrak ari dira izaten.

2022ko ekainean, Ermitabarritik igarotzen den bide zatia garbitzen ari zirela XVIII. mende amaierako harlauzak aurkitu zituzten. GEURIAK Juanjo Hidalgo arkeologoarekin hitz egin zuen, eta zera azaldu zigun: “Ermitabarrin topatutakoak harlauzak dira, Errege Bidearen ertzak osatzen dituzten harriak”.

Hidalgoren esanetan “topatutako harri hauek lerrokatuta daude eta horrelako lerro bik osatzen zuten galtzada, bidea egonkortzeko. Barrualdean txokorrak deritzoten harriak botatzen zituzten. Harriztadura hauek bideak denbora luzez ondo iraun zezan erabiltzen zituzten, hondatu ez zitezen”.
Hala ere, Laudioko historialariak azaldu zigun Errege Bidea baino lehen, Ermitabarritik igarotzen den erreka ondoko zati honetan ez zegoela inolako galtzadarik, eta bertatik artilea bezalako materiala garraiatzen zutela mandoetan: “Harrizko galtzada eta gurdien erabilera XVIII. mendeko kontua izan zen”, borobildu zuen Hidalgok.

Mando eta gurdientzat diseinatutako galtzada garai berrietara egokitu da, baina, eta etorkizun hurbilean erabiltzaileak oinezkoak eta txirrindulariak izango dira. Horretarako, Zeberio eta Arteako Udalek bi herriak batzen zituen Errege Bidea bidegorri bilakatuko dute, udalerri biak legarreko pista baten bidez lotuz. Zeberiori dagozkion 200 metroak dagoeneko bukatuta daude, Ermitabarritik Sarasolako Etxebarri auzora, eta hortik Artearaino falta diren 150 metroak Arteko Udalari eta Foru Aldundiari dagozkio.

Zeberion, ondare historiko artistikoa iraganaren testigu da, baina baita etorkizunaren akuilu ere.

☉ Zeberio

Eraso sexisten eta LGTBIQ+ fobikoen aurkako protokoloa lantzeko formakuntza prestatu dute Sandoniei begira

|

2023ko Sandoniak // Geuria

Zeberioko Berdintasun Batzordetik eraso sexisten eta LGTBIQ+ fobikoen aurkako protokoloa landu dute Sandoniei begira.

Hiru bilera egin dituzte ekainean zehar, eta orain bi formakuntza saio antolatu dituzte herriko eragile ezberdinekin: lehena uztailaren 23an, 11:00etatik 13:00etara, eta bigarrena uztailaren 30ean, arratsaldeko 16:00etatik 18:00etara.

Interesdunek izena eman beharko dute, udalean bertan edo 946 481 076 telefonora deituta.

Osorik irakurri

☉ Zeberio

Kartel lehiaketa eta eraso sexisten aurkako protokoloa Zeberion Sandoniei begira

|

2023ko Sandoniak // Geuria

Udaren bueltan helduko dira Sandoniak Zeberiora, eta dena prest egon dadin lanean ari dira herrian. Alde batetik 12. kartel lehiaketa antolatu dute, eta lanak aurkezteko epea uztailaren 24a arte dago zabalik.

Bestetik, bihar jai batzordearen bilera egingo dute, 19:00etan. Hori bakarrik ez, Berdintasuna eta Gizarte Batzordean jaietarako eraso sexisten aurkako protokoloa lantzen ari dira. Atzo hirugarren bilera egin zuten,  ekainaren 13an eta 24ean burutakoen ostean.

Osorik irakurri

☉ Zeberio

Masterclass bi antolatu ditu Foru Aldundiak Zeberioko Pump Track pistan

Foru Aldundiak hilaren 30ean antolatu du masterclass bikoitza, 10:00etatik 14:00ak arte

|

Zeberioko Pump Track pista, 2022an inauguratu zutenean // Utzitakoa

Ekainaren 30ean, Pump Track inguruko ezagutzak eskuratzeko materclass bi antolatu ditu Foru Aldundiak Zeberioko Ermitabarri auzoan kokatutako pistan, 10:00etatik 14:00ak arte. Parte hartzeko gutxieneko adina 10 urtekoa izango da. Izena emateko Google Docseko inprimaki hau bete beharko dute interesdunek.

Masteclass bi izango dira: lehena, 10:00etatik 11:55etara prestatutakoa, oinarrizko ezagutzak bereganatzeko izango da eta kirol hau inoiz egin ez duten edo oso modu puntualean egin duten pertsonei zuzenduta dagoela azaldu dute Ugaoko udal ordezkariek. Bigarrenak Hobekuntza izena du eta diziplina honetan entrenatzen denbora daramatenei zuzenduta dago. 12:00etatik 14:00ak arteko iraupena izango du.

Ugaon masterclass hura joan den ekainaren 22an antolatu zuen Bizkaiko Foru Aldundiak.

Osorik irakurri

☉ Zeberio

Austarriko mendizale zeberioztarrak Nafarroako Urbasara abiatuko dira hilabete amaieran

Irteeran izena emateko azken eguna ekainaren 17an izango da

|

Urbasako basoak // Jon Goikouria Larrabeiti

Zeberioko Austarri Mendi Taldeak asteburu osoko irteera prestatu du ekainaren 22an eta 23an Lizarra aldera, Nafarroara. Bidaia honen helburua Urbasa eta Lokiz mendikateetatik ibilaldia egitea da Lokiz (1.121mt) eta Azantza (1.085mt) bisitatuz.

Lokiz edo San Kosme Nafarroako mendebaldean dagoen mendia da, izen bereko mendilerroan eta Allingo udalerriaren barruan dagoena. Lehen ibilbidea Galdeanon hasi eta Lokizera helduko da. Ostean Ibirin eta Sartzaletatik igaroko dira mendizaleak. Guztira 12,5 kilometroko ibilaldia egingo dute 750 metroko desnibelekoa.

Bigarren egunean Azantzara abiatuko dira zeberioztarrak, Urbasako mendilerroko gailurrera hain zuzen ere. Mendilerroaren hegoaldeko muturrean kokatua dago, Lizarrarantz luzatzen den adarrean. Abartzuza eta Irantzu artean dago, Etxabarriko Haitzak izenez ere ezagutzen den paraje hau. Ibilbidea Irantzun hasiko dute, Azantzara igaroz (1.085mt). Hortik Abarzuzara jarraituko dute. 12 kilometro izango dira guztira, 525 metroko desnibelekoa.

Aukeran egongo dira Galdeano, San Kosme eta Artabia bisitatuko duen zein Irantzu, Peña del Sacristánetik igaroko diren ibilbideak egitea.

Irteeran izena emateko azken eguna ekainaren 17an izango da austarrimenditaldea@gmail.com helbide elektronikora idatziz edo 665 735 054 zein 656 415 597 telefono zenbakietara deituz.

Osorik irakurri

☉ Zeberio

Zeberioko ermiten maketa-erakusketa egingo dute udaletxean

Txomin Bustinza Ibarrondo, Jose Mari Ruiz del Rio eta Alfonso Ruiz del Rioren maketak ekainaren 3tik 13ra ikusi ahalko dira Zeberioko udaletxean

|

Zeberiogana // Geuria

Ekainaren 3tik 13ra Zeberioko eraikinen maketa-erakusketa antolatu dute udaletxeko bigarren solairuan. Erakusketa honetan Zeberioko auzo ezberdinetako ermitak ikusteko aukera izango dute herritarrek: Etxasoko San Esteban, Argiñaoko san adrian, Uriondoko asentzio, Undurragako dan justo eta san pastor, Barañaoko San Anton, Urizargo San Bartolome eta Olabarrietako Santo Tomas.

Maketak Txomin Bustinza Ibarrondo, Jose Mari Ruiz del Rio eta Alfonso Ruiz del Riorenak dira. “Txomin zendu baino lehen etxeko tailerrean maketak ikusteko aukera izan genuen iazko Gabonetan”, azaldu dute erakusketako antolatzaileek. “Txomin berez galdakoztarra zen baina familia Zeberiokoa zen eta ondare horrekin udalerrian enfokatutako erakusketa egitea ideia polita izango litzatekeela pentsatu genuen”.

Olabarrietako Santo Tomas, Ermitabarrin // Geuria

Ideia proposatuta, Txominen familia Zeberioko Udalarekin harremanetan ipini zen eta printzipioz udalerriko ermiten bilduma ikusteko aukera izango dute herritarrek, Ruiz del Río anaien Ermitabarriko Olabarrietako Santo Tomas parrokiarekin batera. “Txominek Zeberioko eraikin askoren maketak egin zituen bizitza zehar baina erakusketa, hasiera batean, ermiten ingurukoa izango da”.

Maketak astelehenetik barikura 10:00etatik 13:30ak arte eta 16:30etik 20:00ak arte ikusi ahal izango dira. Zapatu eta domeketan ordutegia 10:00etatik 13:30era izango da.

Osorik irakurri