☉ Zeberio
Unai Larrabide: «’Txipa aldatzeko’ lehen pausoa aldatzen ahalegintzea da»
Euskaldun zaharra bada ere, testuinguru batzuetan euskaraz hitz egiteko “segurtasun falta” duela dio Unai Larrabide Ipiñak (Zeberio, 1979). Hizkuntza ondo ezagutu arren, Ahobiziek erdarara jotzeko duten erraztasunari topea jartzen saiatzeko hartu du parte Euskaraldian

Euskaldun zaharra bada ere, testuinguru batzuetan euskaraz hitz egiteko “segurtasun falta” duela dio Unai Larrabide Ipiñak (Zeberio, 1979). Hizkuntza ondo ezagutu arren, Ahobiziek erdarara jotzeko duten erraztasunari topea jartzen saiatzeko hartu du parte Euskaraldian. “Txipa aldatzeko” lehen pausoa “aldatzen ahalegintzea” dela onartu du Larrabidek, eta ekimena Zeberio bezalako herrietan euskarari bultzada emateko aitzakia ona iruditzen zaiola azaldu digu.
Zergatik hartu duzu parte Euskaraldian? Euskarak bultzada bat behar duela uste dudalako. Aurreko bi edizioetan ere horregatik hartu dut parte.
Zein izan da zure helburua dinamika honetan? Herrian bertan euskara sustatzen laguntzea. Ea Zeberion ere pixkanaka-pixkanaka euskara gehiago erabiltzen dugun!
Euskaraldiatik kanpo, non eta norekin erabiltzen duzu euskara? Gehienbat familian erabiltzen dut, etxean betidanik egin izan baitugu euskaraz: ni baserrian hazi eta hezi naiz eta bertan gure hizkuntza, euskara, gure altxorra izan da. Halere, hortik kanpo, beti erabili izan dut hizkuntza lagunekin eta euskaraz dakiten ingurukoekin ere.
Zein aldaketa espero zenuen zure hizkuntza erabileran Euskaraldian zehar? Printzipioz, jende berarekin hitz egin nahi nuen euskaraz. Dena den, euskara jakin eta erabili arren, nik ere askotan egiten dut aldaketa gaztelaniara, eta hori da, hain zuzen, aldatu nahi izan dudana; salto hori ekiditen ahalegindu eta hizkuntza gehiago erabili.
Eta lortu duzu helburua? Bai. Euskaraz uneoro egiten saiatu naiz, eta uste dut helburua bete dudala. Aurtengo edizioan jende askok hartu du parte, eta izena eman dugunok konpromesua betetzen saiatu garela esango nuke.
Herrian egin diren zein ekintzatan hartu duzu parte? Udalak urtero antolatzen du euskarari buruzko galdeketa bat herritarrentzat. Lehiaketa antzeko bat da, ea nork asmatzen dituen galdera gehiago Zeberioren eta euskararen inguruan. Horretaz aparte, abenduaren 3an, Euskararen Egunean, ekintzak egin zituzten herrian, eta bertan ere hartu nuen parte, arratsaldean umeentzako egon ziren ekintzetan.
Zergatik dira inportanteak, zure ustez, Euskaraldia bezalako ariketa sozialak? Uste dut garrantzitsuak direla euskararekin berriro aktibatu gaitezkeelako denok Euskaraldian: praktikatzeko eta hitz egiteko aitzakia ematen digun bultzada orokorra da. Askotan, administrazioan egin behar diren aldaketetan jartzen dugu fokua, euskara sustatzeko pauso gisa, baina nik garrantzi gehiago ematen diot etxean edo kalean norberak egiten duen euskararen erabilerari. Eta horri Euskaraldiarekin eman diezaiokegu bultzada. Instituzioei buruz ari garenean, beti jotzen dugu aitzakietara: “Ez dute hau egiten, ez dute bestea egiten…”. Baina etxeko jarrerari eta norberaren euskara erabilerari garrantzi gehiago eman behar diogu horrelako ekimenekin.
Zuk txikitatik egin izan duzu euskaraz etxean. Bai. Amak betidanik bultzatu izan gaitu horretara. Anaiok gure artean erdaraz hitz egiten entzuten bagaitu, beti esaten digu: “Baina euskaraz ez dakizue ala? Egin euskaraz zuen artean!”. Amak orain 78 urte ditu, eta, seguru asko, Frankismoko garai gogorra bizi izan zuelako eskatzen digu horrenbeste euskara erabiltzea. Gurasoen garaian ez bezala, guk ez daukagu aitzakiarik euskaraz ez egiteko; are gehiago, gure betebeharra da. Halere, esango nuke haiek gehiago baloratzen dutela hizkuntza, guk, ikasteko eta erabiltzeko erraztasun guztiak ditugun arren, gutxi erabiltzen baitugu. Agian, arazoa da benetan sinetsi behar dugula hizkuntzari bultzada emateko gai garela.
Gazteek gutxiago darabilte euskara? Haien maila ona da, baina erabilera, ez horrenbeste. Gaztetxoak direnean asko erabiltzen dute, baina gero, galtzen doaz, ohitura kontuagatik, nik uste. Helduoi ere gauza bera gertatzen zaigu, gaztelaniaz hitz egiten dugulako gure inguruneagatik: lantokian, lankideen eta ingurukoen hizkuntza ohiturengatik, gauden herriaren arabera… Inguruko jendeak eta lekuak eragin handia dauka.
Badago jendea euskaraz jakin arren, erdarara jotzen duena egunerokoan. “Txipa aldatzeaz” hitz egiten da askotan horri buelta emateko. Nola egingo zenuke zuk? Jende horri euskarak gure bizimoduan daukan garrantzia zein den azaltzen saiatuko nintzateke, esku artean daukagun altxorra dela esan. Eta aldaketak apurka-apurka egiten ahalegindu, ez guztia batera. Dinamika aldatzeko, hori izango litzateke nire planteamendua.
Badago, baita ere, bere euskara mailagatik hitz egiteko beldur den jendea. Bai, askotan gertatzen da, eta ez gaizki hitz egiten dutenen kasuan bakarrik, baita dakitenen kasuan ere. Ez gara seguru sentitzen testuinguru batzuetan euskaraz egiteko, eta erdarara jotzen dugu. Baina “txipa aldatzeko” lehen pausoa aldatzen ahalegintzea da.
Nola ikusten duzu euskararen egoera gaur egun? Uste dut egoera ez dela txarra, baina buruan sartu behar dugu euskaraz gehiago egin behar dugula. Euskaldun zaharrak izan arren, erabilera gehiago sustatu.
Eta nola ikusten duzu etorkizuna? Ondo. Positiboa naiz euskararekiko. Txikienekin hasten bagara etxean hizkuntzaren garrantziaz hezten eta ohituretan fokua jartzen, etorkizunean bide onetik joango garela uste dut. Zeberioko eskolan, adibidez, dena egiten dute euskaraz, ohituta daude, eta egia da herriko zentrotik irteten direnean, agian, gaztelera gehiago erabiltzen hasten direla, baina herrian badaukate euskara nahi beste erabiltzeko aukera.
Zein dinamika jarriko zenituzke martxan Zeberion egoerari buelta emateko? Herrian denok ezagutzen dugu elkar, eta gure artean euskara betidanik izan dugun hizkuntza da. Guztiok jakinda, erabiltzeko konpromisoa hartzea da egin beharrekoa. Jarrera hobea izan behar dugu euskararekiko.
☉ Zeberio
Ekitaldiz beteta dator Zeberioko Abendu Kulturala!
Ia egunero kateatuko dira ekitaldiak, hala-nola Ruper Ordorika edo Bihotz Gorosperen kontzertuak, Olentzeroren etorrera edo Gabonetako Haur Parkea

Hitzaldiak, kontzertuak, bertsopoteoa, filmak, mendi irteerak, azokak…abenduaren 11n hasi eta eta urtarrilaren 5era arte luzatuko den programazioan izango dute zer ikusi, zer abestu, zer dantzatu, zer jan eta zer gozatu zeberioztarrek, ohiko gabonetako programaz harago.
Hilabete berezi honi hasiera emateko, “Claves para vivir en positivo” hitzaldi ezin aproposagoa prestatu dute abenduaren 11rako, 17:30ean udaletxeko bigarren solairuan. Asteburu horretan bertan, abenduaren 15ean, Amets Arzallus eta Iruri Altzerreka helduko dira Zeberiora bertso poteoan aritzeko.
Hortik aurrera, ia egunero kateatuko dira ekitaldiak, hala nola Ruper Ordorika edo Bihotz Gorosperen kontzertuak, Olentzeroren etorrera edo Gabonetako Haur Parkea.
Egitarau osoa hemen
☉ Zeberio
Josu Artetxe Aiesta gogoratzeko ekitaldia egingo dute bihar Zeberion bere heriotzaren 50. urteurrenean
Mende erdia igaro da Donostiako Altza Auzoan polizia frankistaren operazio batean hil zenetik, artean 21 urte zituela

Mende erdia igaro da Josu Artetxe Aiesta zeberioztarra Donostiako Altza Auzoan polizia frankistaren operazio batean hil zenetik, artean 21 urte zituela. Bihar, abenduak 6, eguerdiko 13:00etan, ekitaldia egingo dute herriko plazan, Egiari Zor Fundazioak deituta. Ekitaldian salatu nahi dute “gatazkaren testuinguruan Estatuaren bortxa pairatu dutenenen aitortzarako bidean Bertsio Ofizialek eta Sekretu Ofizialen Legeak oztopo izaten jarraitzen dutela”.
Bertsio ofizialaren arabera, Artetxek poliziarekin izandako liskarraren erdian bere buruaz beste egin zuen. Egiari Zor Fundaziotik, baina, bertsio hau zalantzan jartzen dute, eta honako zera adierazi dute: “Poliziek Artetxeren etxebizitza gaseatu zutenean honek arnasa hartzeko asmoz burua atera zuen lehiotik, une horretan etxebizitza inguratzen zuten polizietako batek tirokatu zuen heriotza eraginez”.
Orduko hartan poliziaren bertsioa onetsi zen, ofizial bilakatzeraino, “inork inoiz Artetxeri egindako autopsiaren emaitzak eta etxe barruko peritu txostena ikusi ez baditu ere”, ekitaldiaren antolatzaileek azaldu dutenaren arabera. “Mende erdia pasa bada ere bertsio ofizialaren eraginak indarrean jarraitzen du eta diktadorearen Sekretu Ofizialen legearen bitartez gainera Artetxeren heriotzaren inguruabarrak ezagutzea debekatzen zaigu, Egia jakiteko dugun eskubidea legez ukatzen zaigu” gaineratu dute.
☉ Zeberio
Egun osoko egitaraua prestatu dute Zeberion Euskararen Nazioarteko Egunaren harira
Hainbat elkartek, udalarekin elkarlanean, egitarau oparoa prestatu dute, goizean goizetik hasita eta arratsaldeko azken ordurarte

Zeberioztarrentzat egun garrantzitsua da Abenduaren 3a, Euskararen Nazioarteko Eguna. Hainbat elkartek, udalarekin elkarlanean, egitarau oparoa prestatu dute, goizean goizetik hasita eta arratsaldeko azken ordurarte.
Eguneko lehen hitzordua 11:30ean izango da, eta etxeko txikienek izango dute zer ikasi eta zer gozatu: taloak egiteko txokoa, kamisetak eta txapak margotzeko txokoa eta karaoke txokoa prestatu dituzte eurentzat.
Ondoren, eta eguerdi partea girotzeko, 12:30ak aldera, Jon eta Maiderren kale animazioaz gozatu ahal izango dute txiki eta ez hain txikiek. Dantzan eta kantuan aritzeko aukeraz gain, gaztaina goxo-goxo batzuk jateko parada izango dute.
Ordubete geroago, 13:30ean, ekitaldia egingo da.
Eguna ezin hobeto bukatzeko, arratsaldeko 19:00etan Irati film magikoarekin itxiko dute egun berezi hau.
☉ Zeberio
Azaro feministari hasiera emango diote gaur Zeberion
Gaurtik hasita, eta datorren larunbata bitartean hainbat ekitaldi antolatu dituzte: dokumentala, dantza ikuskizuna eta elkarretaratzea, hurrenez hurren

Azaroaren 25aren bueltan programazio oparoa prestatu dute Zeberion. Gaurtik hasita, eta datorren larunbata bitartean hainbat ekitaldi antolatu dituzte aurtengo azaro feministan: dokumentala, dantza ikuskizuna eta elkarretaratzea, hurrenez hurren.
Gaur bertan, arratsaldeko 18:30ean “Volar” dokumentala eskeiniko dute udaletxeko bigarren solairuan, eta ondoren solasaldia egingo dute filmeko protagonistekin.
Lan honek erakusten duen moduan, genero-indarkeriak ez du mugarik ez gizarte-klaserik ezagutzen. Film honek bederatzi euskal emakume biltzen ditu, bederatzi profil desberdinetakoak. Guztiek gizonen indarkeria jasan dute, oso urte zailak igaro dituzte, baina azkenean gainditzea lortu eta gaur egun arazo global hori agerian uzteko borrokatzen ari dira. Dokumentalean, bederatzi emakumeek asteburu bat igarotzen dute landa eremuan, eta han hitz egiten, gogoratzen, hausnartzen eta argitzen dute indarkeria horrek dakarren guztiaren inguruan.
Etzi, azaroak 24, “Etzanderak” dantza ikuskizuna eskainiko dute frontoian, arratsaldeko 19:30ean. Musika, dantza, historia eta feminismoa uztartzen dituen ikuskizun berezia da, zer pentsatua ematen duena, hunkigarria eta iradokitzailea.
Bukatzeko, azaroaren 25ean, eta Emakumeen Kontrako indarkeria ezabatzeko Nazioarteko Eguna dela eta, elkarretaratzea egingo dute, 13:00etan udaletxe aurrean.
☉ Zeberio
Haurren sexu-abusua eta tratu txarrak prebenitzeko eta ikusarazteko hitzaldia egingo dute Zeberion larunbatean
“Haurren sexu-abusua eta tratu txarrak prebenitzeko eta ikusarazteko” hitzaldia Maitane Urizar Elorza EHU-ko irakasleak gidatuko du

Haurtzaroko eta nerabezaroko sexu-abusuen arazoa gaurkotasun handiko gaia da mundu osoan. Lau neskatotik batek eta 7 mutikotatik batek sexu-indarkeria pairatu du, pairatzen ari da edo jasango du, kasu gehienetan 13 urte bete baino lehen, eta eraso horien erantzulea bere familiako edo gertuko pertsona bat izango da ehuneko handi batean (% 65-85). Haurren eta nerabeen aurkako sexu-abusuek epe laburrean eta luzean ondorio larriak ekar ditzaketen arren, gaur egun horren inguruan dauden ikerketak, informazioa eta prestakuntza eskasak dira.
Maitane Urizar Elorza EHU-ko irakaslearen “Rompiendo el secreto de los abusos sexuales contra la infancia y la adolescencia” liburuan jasotzen diren datu kezkagarriak dira hauek. Urizar gai horretan aditua da, eta datorren azaroaren 18an, larunbata, “Haurren sexu-abusua eta tratu txarrak prebenitzeko eta ikusarazteko” hitzaldia eskainiko du Zeberioko udaletxean, 11:00etatik 13:00etara. Antolatzaileen hitzetan, ” haurrak etorkizuna dira, eta gure erantzunkizuna da haiek babestea”. Hitzaldi honetan formazio teoriko eta praktikoa eskainiko zaie bertara hurbiltzen diren herritarrei.
Lau neskatotik batek eta 7 mutikotatik batek sexu-indarkeria pairatu du, pairatzen ari da edo jasango du, kasu gehienetan 13 urte bete baino lehen, eta eraso horien erantzulea bere familiako edo gertuko pertsona bat izango da ehuneko handi batean (% 65-85)
Modu berean, Pepe Godoy basauriarrak parte hartu duen ‘Shame-European stories’ erakusketaren argazkietako batzuk eramango dituzte udaletxe sarrerara. Godoyk sexu abusuak pairatu zituen bere futbol entrenatzailearen aldetik, eta ekimen honen barruan biktimek beren testigantzak eta erretratuak partekatu zituzten.