Sareak

Gutunak

Geuria komunitatearen zerbitzura

Maiatzaren 22tik 29ra bitartean komunikazio proiektuaren Gizarteratze Jardunaldiak egin zituen Geuriak: eskualdeko herrietan bilerak, ondorengo hausnarketa prozesua eta hobekuntzak martxan jarri.

|

Geuriak hiru euskarri dituela esatea gustatzen zaigu: paperezko edizioa, webgunea eta komunitatea. Azken urteetan berreskuratu, boladan jarri eta nabarmen zabaldu den kontzeptua da komunitatearena. Adiera berriak ere erantsi dizkiogu. Askotan, gaizki edo gehiegi erabiltzearen ondorioz, hitza bera esanguraz hustera ere iritsi gara.

Zer da guretzat komunitatea? Nola eraikitzen da? Geuria bere paperezko lehen alea eta webgunea 2014ko urrian kaleratu baino askoz lehenago hasi zen komunitatea lantzen. Beharra al dago Hego Uriben euskarazko komunikabide sendo eta iraunkorra sortzeko? Zeintzuk eta zertarako daukazue interesa horretan? Nolakoa izan beharko luke komunikabide horrek? Uneren batean edo bestean, galdera hauek planteatu zitzaizkien 2012 eta 2014ko urria bitartean gure eskualdeko hainbat bileratara etorri ziren eta joan ginen erakunde eta herritarroi. Orduko ondorio gehienak oraindik ere Geuriaren bizkarrezur dira. Baina komunitatea benetan existituko bada, etengabe elikatzen jarraitzen dugulako izango da, bi zentzutan doan informazio jarioa bultzatuta eta, batik bat, herriak esaten duena aintzat hartu eta norabide horretan doazen erabakiak hartuta.

Iragan maiatzean Geuriaren 1. gizarteratze jardunaldiak antolatu genituen Tokikom-ekin elkarlanean. Komunikabideak hilero egiten dituen erredakzio bilera irekiez harago, eskualdeko herritar eta erakundeei Geuriaren orain arteko ibilbidearen informazio zehatza eta gardena eman eta orain arte egindakoaren eta hemendik aurrera egin beharrekoaren inguruan guztien artean hausnarketa egitea zuten helburu. Basauri, Galdakao, Arrigorriaga, Ugao eta Zaratamon bilerak egin ziren. Guztira 29 pertsonak hartu zuten parte (15 emakume eta 14 gizon) modu boluntarioan eta 15 elkarte eta erakundek izan zuten ordezkaritza. Galdera ugari izan ziren, ideia mordoa, kritikak eta animoak… denak akta batean jaso eta parte hartzaile guztiei helarazi zaizkienak. Esperientzia benetan aberasgarria eta probetxugarria.

Bost ardatzetan bildu ditugu ondorio nagusienak, lerro hauen alboan nabarmenduta dauzkazuenak. Lehenengo puntua Geuriaren lehen erabakien ondorio da. Azken hiru urteetan komunikabideak lan isila egin du eskualdeko erakunde, herritar eta elkarteen konfiantza irabazteko eta agente guztiak elkarrekin lanean jartzeko. Lehen urrats horiek su artifizialik gabekoak izatea erabaki genuen bere garaian: jendea apurka-apurka komunikabidearen lan-taldea ezagutzen joatea, gure autokritika gaitasuna erabakien bitartez erakustea edota gure etxeko ateak edonork irekita izango zituela frogatzea. Lan handia egin da arlo honetan, hamaika dira 2014tik hona euren ahotsa Geurian islatuta ikusi dutenak, komunikabidea maitatzen hasi direnak, harpidedun egin direnak, hobera egiteko aldaketak egiterako orduan lagundu dutenak… baina egia da isilpeko lan horri zentzua emango dioten mugimenduak egiteko ordua iritsi dela. Atera dezagun Geuria plazara! Eman diezaiogun ezagutzera Hego Uribeko pertsona orori. Hasi berria dugun 2017-18 ikasturtean marka ezarpenaren prozesu horretan lagungarri izango diren ekintzak burutuko dira.

Honek ere doako harpidetzaren bitartez 2014an osatzen hasi ginen Hego Uribeko euskaldunon datu basea bai kuantitatibo zein kualitatiboki aberasteko balioko digu (3. puntua). Kazetaritzarekin zerikusi handiagoa daukan ondorioari erreparatuta (2. puntua), gure eskualdeko egunerokotasuna modu nabarmen eta eraginkorrago batean islatuko duen webgune berria kaleratu genuen duela aste batzuk eta paperezko edizioan, 2017ko iraileko ale honetatik aurrera eduki sakon, landuago eta atenporalagoak topatuko dituzue (elkarrizketa gehiago, kolaboratzaile berriak, argazkien kalitatea hobetzeko apustua, maketan aldaketak), maiatzeko gizarteratze jardunaldietan adostu bezala. Bizkaiera ere (4. puntua) edo, hobe esanda, Hego Uribeko euskalkia, hizpide izan zen bilerotan. “Euskarak bat izan behar du; bestela ez da izango” leloaren pisu historikoari balorea ematen diogu baina bat egiten dugu gure bizkaierari leiho bat ireki beharraren premiarekin. Batu ditzagun gurera zenbat eta euskaldun gehiago,baina horrek ez dezala gure ondarea desagerrarazi. Hurrengo hiru hilabeteetan puntu honi irtenbide zehatza ematen saiatuko gara, daukan zailtasunaren jakitun garen arren. Eta bukatzeko, ez ditzagun talde minoritarioak kanpoan utzi (5. puntua), euskalduntze mailaren arabera egin ditzakegun multzoetatik haratago, gazteak eta etorkinak ere, besteak beste, aipatu ziren gizarteratze jardunaldietan. Ez da nahikoa gazteentzat edukiak egitea, gazteengana hurbiltzea edo euren tresna lagungarri izatea da erronka. Gazteen multzo sozialarekiko marketing munduak daukan interes ia obsesibora ailegatu barik, baina bai modu natural batean eurei ere tartea Geurian emanda. Azken puntu honetan, oraindik ere lan handia dago egiteko eta hausnarketa gehiago egin beharra dago, urrats egokiak ematea garrantzitsua baita.

Zer da guretzat komunitatea? Nola eraikitzen da? Informazioa konpartitzen, galdetzen, entzuten… eta bere zerbitzura eta esanetara egoten. Balio dezatela ikasturte berri honetan aplikatuko ditugun aldaketa guztiek hurrengo gizarteratze jardunaldietan are lagun gehiago eta parte hartze handiagoa izateko. Azken finean, GEURIAri buruz ari gara. Zuek gabe honek ez dauka zentzurik.

Mila esker maiatzeko gizarteratze jardunaldietan parte hartu zenuten norbanako, elkarte eta erakunde guztiei, baita hilero gurekin elkarlanean jarraitzen duzuenei ere.

Gutunak

Gutuna / 10 urte espetxe politikak Xabier Lopez Peña erail zuenetik

|

Argazkia: Galdakaoko Ezker Abertzalea

2013ko martxoaren 30a memorian hiltzaturik dugun data da. Izan ere, frantziar estatuko atzaparretan preso zelarik joan zitzaigun Xabier Lopez Peña.

Giza eskubideak urratzen dituen espetxe politika anker baten ondorioz hil zen Xabier, eta 10 urte ondoren, Kepa Del Hoyo herrikidearekin gertatu bezala (2017) inork ez du heriotz hauen ardura politikorik hartu bere gain.

Ezin ahaztu sakabanaketak, bakartzeak, zigorren luzatzeak, bizi baldintza negargarriek, osasun asistentzia desegokiak eta abar luze batek ezaugarritzen duela hamarkadetan zehar mendeku gosez aplikatutako espetxe politika.

Euskal preso politikoei aplikatzen zaien espetxe-politikak, salbuespenezko izaera eta mendekuzko orientazioa izateagatik, zigorgabetasun-esparru onartezina osatzen du. Zigor luzeek eta espetxealdiaren baldintza oso gogorrek nabarmen areagotzen dute haien gaixotasunak larriagotzeko aukera, jarraipen mediko eta tratamendu egokirik ez dagoelako.

Xabier hil ondorengo egunak amorruz eta minez gogoratzen ditugu. Senitartekoek jasotako tratua ankerra izan zen, ospitaleratzea egun askotara arte ez ezagutuz, Xabierri bisita egitea eta bere bizitzako azken egunetan txosten medikoak eskuratzea ukatuz eta bisita egitera joan zitzaizkionean haren heriotzaren berri emanez.

Hala ere, indar eta duintasun handiz oroitzen dugun garaia da, Euskal Herri osoan zehar hedatutako elkartasun uholdeagatik: tartean Basauri, Galdakao eta Ziburuko manifestazioak, Urduñan Gazte Danbada ospatzen ari zela antolaturiko deialdia, gorpuaren harrera aireportuan, eta nola ez, Aperribaiko frontoiko ekitaldi erraldoi hura. 10 urteren ondoren bidean darraigu.

Herri honetan gertatutakoa ahaztu ez dadin eta berriro gerta ez dadin.

Garaipenera arte, Xabier.

Osorik irakurri

☉ Basauri

Basauriko Urbi Institutuko ikasleek elkartrukea egingo dute maiatzean Portugaleko ikasleekin

|

Urbi Institutuko irakasleak Danimarkako institutuko bat bisitatu zuten otsailean // Urbi Institutua

Basauriko Urbi Institutuak bide luzea egin du Europako proiektuen garapenean. Badira zazpi urte Italian, Grezian, Belgikan eta Lituanian Urbiko ikasleak eta irakasleak bertako ikastetxeetara joaten hasi zirela, lankidetza, kalitatea, inklusioa eta ekitatea, bikaintasuna, sormena eta berrikuntza sustatzeko. Mugikortasun horiek Erasmus+ programari eta eTwinning plataformari esker egin ahal izan dira. 2021-22 ikasturte honetan lanean jarraitu dugu, eta lortutako emaitzak askotarikoak eta oso emankorrak izan dira, Urbi Institutuak duen Erasmus 2020-27 Egiaztapenari esker.

+Participatory Democracy, +Active Citizenship Erasmus+ proiektuaren barruan, atzerriko bi ikastetxerekin bi mugikortasun plan garatu ditugu; Portugaleko Vila Nova de Famalicão Camilo Castelo Branco institutuarekin eta Lituaniako Šiauliai hiriko Juliaus Janonio Gimnazija ikastetxearekin, alegia. Irailean Estrasburgora joan ginen, eta urrian Lituaniara.

Irakasleen mugikortasunari dagokionez, Danimarkako Frederikshavn Handelskole institutua bisitatu zuten lau irakaslek otsailean. Apirilean bi irakasle Txekiar Errepublikako Pilsen hiriko Luďka Pika Gymnázium-era joan ziren. Bi bisiten helburua “behaketa bidezko ikaskuntza” edo “job shadowing” delakoa izan da, hau da, beste irakasle batzuek ematen dituzten eskolak zuzenean behatzea. Aurrez aurre bertako hezkuntza nolakoa den, zer teknika erabiltzen diren edo ikasleek nola ikasten duten ikustea da helburua. Era berean, ikasleek lantzen dituzten gaiak eta egiten dituzten jarduerak aztertzea ere. Horrekin guztiarekin, gure mugetatik haratago ikustea, balio berriak ikastea eta gure eskoletan zer aldatu edo zer hobetu ondorioztatzea lortzen da.

Urbi Institutuan apirilaren 26tik 29ra egingo den beste jarduera berritzaile bat Hizkuntza Klasikoen Irakaskuntzako Metodologia Aktiboko Lehen Ikastaroa izango da. Rogelio Toledo Berlinen bizi den irakasle mexikar adituak emango du ikastaroa, Urbiko ikasle eta irakasleei zein Euskal Autonomia Erkidegoko irakasleei zuzenduta. Bestalde, maiatzaren 9tik 13ra, Urbiko ikasleek bosgarren eta azken elkartrukea egingo dute Portugalgo Camilo Castelo Branco Vila Nova de Famalicão Institutuan.

Urbiko Nazioartekotze Batzordeak kudeatzen dituen eta Europar Batasuneko Erasmus Programak onartu eta finantzatzen dituen jarduera horiek guztiak eTwinning proiektuek indartzen dituzte. eTwinning +Participatory Democracy +Active Citizenship proiektua, Lituaniako eta Portugalgo bazkideekin batera, eta indoMIT@S proiektua, txekiarrekin eta asturiarrekin batera.

IndoMIT@S proiektuan, ikasleek greziar zein erromatar mitologia klasikoan, asturiarrean, euskal mitologian eta txekiarrean agertzen diren emakumezko pertsonaiak aztertu dituzte, eta haien ezaugarri komunak eta bereizgarriak nabarmendu dituzte. Ondoren, nazioarteko lankidetza-taldeetan hamar  antimit@ sortu dituzte, kanon estetiko tradizionalak hausten dituztenak. Pilseneko ikasle txekiarrek Urbi Institutuko bi irakasleren bisita jaso dute, eta horiek proiektua bertatik bertara ezarri eta bultzatu dute. Zalantzarik gabe, Europako proiektu horiek guztiak dira Urbi Institutuak inguruko beste ikastetxeekin alderatuta dituen ezaugarri bereizgarrietako bat.

Osorik irakurri

Gutunak

Iritzia / Hego Uribeko gazteok zartada! Bat egitetik, hamaika izatera

Zartada Gazte Ekimena antolatu dute martxoaren 18tik 20ra bitartean. Euskal Herriko Gazte Mugimenduetako kideak elkartuko dira, tartean Hego Uribekoak.

|

Zartada Gazte Ekimenean elkartuko dira martxoaren 18tik 20ra Gasteizen Euskal Herriko Gazte Mugimenduetako kideak // Zartada

Sistema heteropatriarkala inoiz baino bortitzagoa da; krisi batetik bestera hezi eta hasi den belaunaldia gara eta gure gurasoak baino okerrago biziko den lehena izango garela diote. Prekarietatea eguneroko ogi dugu, ezegonkortasunak gure bizitzako esparru danak (hezkuntza, enplegua harremanak …) busti ditu eta honek gure osasunean eragina izan du; ansietateak eta depresio kasuek nabarmen egin dute gora, Hego Euskal Herriko 15 eta 29 urte arteko gazteon heriotza kanpo faktoreen artean suzidioa 2na da. Bitartean joera neoliberalak indartzen dabiltza; gero eta gizarte indibidualista, berekoiagoa eraikiz. Itxaropenik gabeko belaunaldia gara, ez dugu etorkizunik ezta erabakimenik. Eta gutxi balitz, gure egoeraren erantzule egin nahi gaituzte, etengabe kriminalizatuz.

Baina hau ez da bakarrik aldatuko, gazteok egoeraz nazkatuta ZARTADA egitera gatoz! Euskal herriak zaintza sistema publiko komunitario bat behar duelako bizitzak erdigunean kokatuko dituena. Euskal Herri euskalduna eta antifaxista eraikitzeko. Merkatuaren logiketatik at kokatuko den hezkuntza nahi dugulako. Planetak eredu jasangarriagoak behar dituelako. Gazte boterea eta antolakuntza aurrera egiteko tresna dugu, sistema heteropatriarkal kapitalistarekin talkan kolektiboki alternatibak eraikitzeko.

Eta horregatik egingo dugu Zartada martxoaren 18, 19 eta 20an. Euskal Herriko gazte mugimenduetako kideak Gasteizen elkartuko gara. Kaleak hartu, egoera desnormalizatu eta hamaika aldarri plazaratzeko. Ikasturte hasieratik gabiltza Hego Uribeko gazteok ere Euskal Herriko gazte mugimenduekin elkarlanean hausnarketak ematen eta asteburua prestatzen, egitaraua laster egingo da publiko.

# 1 egitetik 11 izatera goaz #. Gazteok batuz eta elkarrekin hausnartuz mobilizatuko gara; sistemari arrakalak sortu eta beste eredu bat posible dela ikustarazi nahi dugu, egun bizi dugun testuinguruari gazte ikuspegitik erantzun bateratu bat emateko asmoz. Ez dugulako gure gurasoak baino okerrago biziko den belaunaldia izan nahi. Dena aldatzera goaz

Hego Uribeko gazteak ZARTADA gara! Sistema heteropatriarkal kapitalistari ZARTADA!

 

Leire Delgado, Garbiñe Sagarduy eta Xabitxu Gutierrez
Hego Uribeko Gazte Mugimenduko kideak

Osorik irakurri

Gutunak

Gutuna / Zenbat aldiz izan behar gara erasotuak?

|

2021eko ekainean, Basauriko emakume gazte bat udalerriko ertzain-etxera joan zen eraso saiakera bat salatzeko, eta erasotzailearen ezaugarri fisikoak eman zituen. Artatu zuen agenteak ez zion salaketa jaso nahi izan, erasotzailea identifikatu gabe bazegoen ezin zela ezer egin argudiatuta. Geroago jakin genuen egun horretan bertan ezaugarri bereko beste eraso bat gertatu zela.

Egun batzuk geroago, bi emakumeek salaketa jarri zuten eraso horiengatik. Ez zitzaien jakinarazi abokatu bat eskatzeko eskubidea zutela, beren eskubideei eta izan zitzaketen izapideei buruzko informazioa eta aholkuak jaso ahal izateko.

2021eko uztailaren 4an, Basauriko Asanblada Feministak kexa bat jarri zuen Ertzaintzan, kasu horretan gaizki jokatu zutelako, ez baitzen bete EAEn indarrean dagoen protokoloa.

Kexa horri buruzko informazioa behin eta berriz eskatu ondoren, jaso dugun erantzunak ez digu berriz errepikatuko ez denaren bermerik ematen

Jarraitzen al ditu Ertzaintzak indarkeria jasaten duten emakumeei laguntzeko protokoloak, edo kontua da jendaurrean ondo geratzea eta kito?

Zure sexu-askatsunaren aurkako erasoren bat jasan baduzu, kontuan izan:

  • Laguntza medikoa behar baduzu, ospitale edo larrialdietako mediku-zentro batera joan
  • Marienea-Basauriko Emakumeen Etxean informazioa eska dezakezu (946 12 41 00), lege-orientazioa jasotzeko edota Basauriko Mugimendu Feministarekin harremanetan
  • Ertzaintzan salaketa jarri nahi baduzu, zure salaketa jaso behar dute derrigorrez. Baina gogoratu, salaketa jarri edo ez, ofiziozko abokatu bat izateko eskubidea duzula, prozesuan aholkuak eta laguntza emango Frogarik izanez gero, aportatu.
  • Baduzu larrialdietako telefono bat 24 orduz erasoen inguruko informazioa jaso ahal izateko (SATEVI, 900 840 111).

 

Egilea: Itziar González Bilbao

Osorik irakurri

Euskara

Gutuna / Euskaraz bizitzeko, Euskararen Errepublika

|

Abenduaren 6an manifestazio nazionala deitu du Euskal Herrian Euskarazek // EHE

Ikusgarria da azken mende erdian euskararen alde euskaldunok egin dugun lana. Zenbatezinak dira urte hauetan euskaraz bizitzeko herriz herri egin ditugun ekimenak eta sortu ditugun egitasmoak. Horri guztiari esker euskara galzoriaren ertzetik urruntzea lortu dugu, harro egoteko modukoa den herri ahalegina izan delarik.

Asko egin eta lortu dugu zalantzarik gabe, baina ez da nahikoa. Euskararen patua amildegitik urrundu dugu baina ezin esan etorkizuna ziurtatua duenik. Ez etorkizuna ezta orainaldia ere, egun ezin baikara euskaraz normaltasunez bizi. Gure haur askok ez dute euskara maila nahikoa lortzen, eta lortzen dutenen kasuan erdaraz hitz egiteko joera nagusi da, ingurune linguistikoak horretara bideratzen baititu. Udalera jotzen dugunean, edo medikuarengana, edo beste zerbitzu publikoetara, langile euskalduna topatzea mirari bat izaten da askotan. Lan munduan zer esanik ez, euskararen presentzia hutsaren hurrengoa da. Gure bizitzetan gero eta eragin gehiago duten teknologia berrietan ere sinbolikoa da. Hori gutxi ez eta euskararen eta euskaldunon aurkako espainiar eta frantziar estatuen ekinbideak ez du etenik, azken egunetako adierazpen eta epaiek adierazten diguten bezala.

Urteotan euskararen alde egindako lan guztia bururaino eraman eta euskaldunok euskaraz bizi ahal izateko burujabetza behar dugu ezinbestean. Soilik euskaldunoi dagokigu erabakitzea zein nolako hizkuntza-politika aplikatu behar den gure herrian. Burujabetzarik gabe kanpoan erabaki eta ezartzen digute euskararen hedapena noraino eta nolakoa den, gure eskumenak erabaki horiek mugatuak direlarik, mendekotasun egoeran.

Ondorioz, duela 40 urte gure herrian ezagutu genuen euskararen aldeko susperraldi berri baten beharra dugu. Pertsona eta talde euskaltzaleak berriz ere aktibatu eta kalera ateratzeko unea dugu. Euskal Herrian Euskarazek kalera ateratzeko deialdia luzatzen dizu beraz euskaltzale lagun hori. Gure eskubideen defentsan eta euskararen alde, abenduaren 6an Durangon deitu dugun manifestaziora gonbidatzen zaitugu. Euskaraz bizitzeko kalera!

Urko Aierbe Sarasola, EHEko kidea

Osorik irakurri