Zutabeak
Galdakaoko nortasun arkitektonikoa
Azken egunotan bolo-bolo dabil Bengoetxen zegoen Ugasano baserriaren eraispena. Etxe honi buruzko lehen aipamenak XVI. mende hasieran aurki daitezke.

Azken egunotan bolo-bolo dabil Bengoetxen zegoen Ugasano baserriaren eraispena. Etxe honi buruzko lehen aipamenak XVI. mende hasieran aurki daitezke (batzuek XIV. mendean kokatzen dituzte lehen aipamenak), beraz, bere garrantzi historikoa Galdakaoren bilakaeran ukaezina da. Baina bere etorkizuna, enpresa pribatu baten menpe jarri ostean, desagertzea baino ez da izan. Udaletxeak bidean inolako trabarik jarri gabe, jabego pribatuak hartutako erabakia izan da, eta nahiz eta emaitza jende askoren iritziaren aurkakoa izan den, bertan etxe berriak eraiki ahal izango dira, lurzoruaren prezioa ordaindu ostean. Bide batez, esan beharra dago bertatik garaiko Erret Bidea pasa zitekeela, baina udaletxeko hirigintza arduradunei bost. Artxibo historikoetara jo, indusketa lanak bultzatu… Aukera asko zeuden gure historia babesteko dena bota baino lehen, baina horren ordez porlana lehenetsi dute.
Ez al zuen udalak esku hartzeko aukerarik? Ez al zegoen eraikin hori babesteko modurik? Noski baietz. Are gehiago, 2/2006 Zoru Legea oinarritzat hartuz, administrazio publikoek higiezinen merkatua erregulatzeko beharra dauka, interes pribatuak ezin baitzaie interes publikoei gailendu. Hainbat era daude horrelako eraikin baten biziraupena bermatzeko, zuzenena hauxe izan daitekeelarik: eraikina udalak berak erostea, ostean erabilpen publiko bat eman ahal izateko. Antzekoa gertatu zen industria-erreferente izandako Formicarekin, non Ricardo Bastida arkitekto ospetsuaren eraikin zentrala inolako babes barik bota zuten, baldintzak jarri barik lurzoruaren erosleei. Horrelakoak ez gertatzeko, eraikin eta etxe historikoen zerrenda bat sortzea beharrezkoa da, babes berezi bat emateko sustatzaile urbanistikoen erosketa-mugimenduen aurrean. Egin ezean, datozen belaunaldiek Galdakao beti horrelakoa izan dela pentsatuko dute, galdakoztarrontzat etxe, baserri edo fabrika mitikoak izan direnak inoiz ezagutu barik.
Gauzak aldatzen ez badira, daramagun ibilbidea jarraitzea baino ez zaigu geratuko: Galdakaoren nortasun arkitektonikoaren suntsipena. Gure inguruan badaude herriak zeinek beraien etxe, eraikin edo landa historikoak zaindu eta babestu dituzten alboan gauza berriak altxatu diren arren. Alta, gure herriko udalak nahiago du 6 milioi euro (6.000.000 €) gastatu “Antenna” bezalako proiektu megalomano bat aurrera eramateko. Bitartean, urtez urte betiko eraikin esanguratsuak desagertzen doazela ikusten dugu, beraien ordez porlana agertzen delarik.
Herrian mila etxe huts baino gehiago izanagatik ere, Galdakaon “boom” urbanistiko berri bat bizitzen ari gara, 200 etxebizitzatik gora sortzen ari baitira momentu honetan. Gainera, kasu askotan etxe berriek ez dute inolako harmoniarik gordetzen alboko eraikin eta inguruarekin, guztiz kolore eta forma ezberdinetako etxeak eraikitzen baitira adreiluzko etxez osatutako paisaiaren erdian, adibidez. Honelako arazo bat errez ekidin daiteke, udalak esku hartzeko aukera baitauka arlo honetan, eraikitze-irizpide zehatz batzuk finkatuz. Baina beste behin ere, bide osoa libre uzten zaie interes pribatuan oinarritutako negozioei.
Gure herriko historia eta nortasuna apurka-apurka suntsitzen doazen bitartean, betikoek diruan baino ez dute pentsatzen.
Galdakaoko EH Bildu
—
Zutabeak
Iritzia | Dena lotuta eta ondo lotuta utzi dute

Faxismoa ez zen 1975ko gau hartan ohean gelditu, ezta ere 1945eko apirilaren 30ean Hitlerrek bere buruaz beste egin zuenean. Faxismoa ezin dugu pertsona zehatzek hartutako neurri desproportzionatu gisa soilik ulertu, krisian sakotzen den eta kapitalismoan indarra hartzen duen programa bezala baizik. Horrela ulertuta soilik eman diezaiokegu zentzu historikoa faxismoari, baita gaur egun indarra hartzeko arrazoiak ere. Aurpegi eta dimentsio ugari dituen mugimendu zabal bat indartzen ari da egun bizitzen ari garen krisi testuinguruan, gazteengan bereziki ematen ari den joera erreakzionarioetatik hasita, ultraeskuineko gobernuen osaketatik igarota eta kale mailako patruila arrazistetara arte.
Izan ere, Frankoren heriotzarekin batera ez zen faxismoaren existentziaren bukatu, dominazio kapitalistarekin aurrera jarraitzeko fundamentu politiko eta instituzionalak indartu ziren besteak beste. Horregatik Trantsizioan eta 78 Erregimenean ez zuten gizartearen unibertsalizazioa eta berdintasun errealik gauzatu; kontrara, egitura ekonomiko kapitalista indartzea, militantzia iraultzailea zigortzea eta autodeterminazio eskubidea ukatzea lortu zen. Hortaz, bai, lotuta eta dena ondo lotuta utzi zuen dena.
Hori dela eta, erregimen kapitalistaren kontra eta egun indarra hartzen ari den faxismoaren kontra haustura politiko iraultzailea gorpuztea aldarrikatzen dugu Kontseilu Sozialistatik. Indarra hartzen ari den mugimendu faxista berri honen eta joera erreakzionarioen aurka, ustezko euskal adn antifaxista horretatik urrun , programa iraultzailean oinarrituko den mugimendu antifaxista zabal bat artikulatu behar dugu, langileriaren sektore ezberdinak antolatuko dituena eta independentzia politikoa ardatz nagusi izanda.
Guzti honetan ekarpena egitera dator Euskal Herriko Kontseilu Sozialistatik antolatu den Abenduaren 6ko mobilizazio zein goizeko hitzaldia.Gerturatu! Bertan ikusiko dugu elkar!
Zutabeak
Iritzia | Puntu Morea erasotzea eraso bat baino gehiago da

Mugimendu Feministak hamarkadak daramatza indarkeria matxistaren kontrako borrokan, lehen identifikatzen ez genituen eta normalizatuta genituen hainbat egoera gaur egun izendatu ditzakegu eta argi dugu bidegabeak direla. Auzo-elkarteek, jai-batzordeek, gizarte-mugimenduek eta herrian presente dauden eragile guztiek berdintasuna erantzukizuntzat hartu beharko luketela aldarrikatu dugu urteetan zehar. Izan ere, guztion ardura da sortzen ditugun espazio eta jai eremuak emakumeentzako eta genero disidenteentzako gune seguru eta gozagarriak direla bermatzea.
Protokoloen eta erasoen kudeaketaren ardura kolektibizatu beharraz hitz egiten dugu askotan. Bide horretan, instituzioak behin baino gehiagotan seinalatu izan ditugu. Ardurak hartzeko eskatu diegu, eraso matxisten kontrako protokoloak eduki eta udal baliabideak indarkeria matxistaren kontrako borrokan inbertitu ditzaten. Zentzu horretan Mugimendu Feministak autogestioz eta militantziaz jai-guneetan martxan jarritako protokolo eta puntu moreak instituzioen gain hartzea aurrerapauso modura ikusten dugu.
Larunbat gauean Arrigorriagako jaietan gertatutakoak kezka eta haserrea sortu dizkigu. Kontzertuak bukatu bitartean gizon talde batek Puntu Morea erasotu zuen, bertan zeuden bi emakumeak iraindu eta botilak jaurti zizkieten. Puntu Morearen kontrako erasoa jaien kontrako eraso bat da. Emakume eta genero disidenteok erasorik gabeko jaiez gozatu ahal izatearen kontrako erasoa. Mugimendu feministak beste eragileekin elkarlanean urteetan egindako militantziaren lorpenen kontrako erasoa.
Batez ere orain inoiz baino gehiago, Puntu Moreak eta erasoen prebentzioan egiten den lanaren beharrezkotasuna ezin dugu zalantzan jarri. Erasoak egoten jarraitzen duten bitartean, jai-guneak emakume eta genero disidenteentzako espazio seguru ez diren bitartean eta txosnaguneak lehenago ixten gabiltzan bitartean (erasoak bata bestearen atzetik ematen direlako). Horregatik, jai eremuetako gizonengan jartzen dugu fokoa: har dezatela ardura erasotu ez gaitzaten. Ez soilik indibidualki, baizik eta sor ditzatela baldintzak haien inguruko (eta oro har, jai-guneko) gizonek erasotu ez dezaten.
Erasoen eta erasotzaileen inpunitatearen aurkako jarrera izatea denon ardura da. Argi izan dezatela eraso orok erantzuna izango duela eta ez direla jai eremuetan ongi etorriak.
Jai herrikoi eta feministen aldeko hautua egiten dugu eta erasoen ondorengo kudeaketatik haratago, espazioak feministatzeko beharrean berresten gara. Protokolo feministez gain, oholtza, txanda eta antolaketa forma feministen alde egiten dugu. Izan ere, indarkeria matxistaren aurka egiteko ezinbestekoa da patriarkatuaren irakurketa estruktural bat egitea, eta autodefentsa hortik pentsatzea. Planteamendu hauek gizonak gu erasotzeko zilegitasuna eta boterea duten gizarte talde gisa ulertzeko tresnak ematen dizkigute. Eta, aldi berean, erasotzaileen inpunitatearen aurkako borrokak nahiz autodefentsa feminista artikulatzeko.
Autodefentsa feminista antolatu dezagun! Aurrean izango gaituzte.
Gora borroka feminista!
Urruma Arrigorriagako Asanblada Feminista, Emahots Ugaoko Talde Feminista, Momoak Galdakaoko Talde Feminista eta Kiskali Basauriko Gazte Talde Feminista
Zutabeak
Iritzia / Miseriaren aurrean etxebizitza doakoa, kalitatezkoa eta unibertsala

Etxebizitzaren arazoa langileriarentzat gure soldaten arpilatzea den bitartean, enpresari eta errentistentzat negozioa handitzeko bidea da. Gehiengoarentzat pobretzearen iturri dena, gutxiengoarentzat aberastasunaren zutabe garrantzitsua da.
Politikariek etxebizitzaren arazoaren inguruan sortu den kezka soziala eta kale-mobilizazioak higiezinen negozioa indartzeko eta diru publikoz finantzatzeko erabiltzen dituzte. Neurriak hartzen ari direla dioten alderdi politikoak etxebizitzaren arazoak ematen duen negozio-aukeraz baliatzen ari dira enpresaburuen eta jabeen aldeko neurriak hartu eta ‘neurri sozial’ gisa aurkezteko. Horrela, haserre soziala leundu eta negozioaren aurka indartu daitekeen antolakuntza independentea neutralizatzen dute.
Norabide honetan, Galdakaoko Udalak ere azken asteetan neurri ezberdinak onartu ditu. Neurriak, etxebizitzaren merkatua lasaitzeko helburua dutela dioten arren, negozioa bultzatzeko neurri argiak dira, errentistei alfonbra gorria jarri eta langileriarentzat egoera magia bitartez hobetuko delakoaren promesa faltsuak baino ez.
Neurri horien artean errentistei diru laguntzak ematea aurki genezake. 3.500 euroko dirulaguntza emango zaie etxea alokairura bideratzeko konponketak egiteko eta beste 3.000 euroko dirulaguntza irisgarritasuna eta eraginkortasun energetikoa hobetzeko. Etxebizitza sarbidea errazteko laguntza bat izatetik urruti, etxebizitzaren negozioa finantzatzeko neurri bat da. Eskaintza-eskasiaren arazoa konpontzeko neurri bezala saldu nahi diguten hau, eraikuntza eta espekulazio-ziklo berri bat bultzatu nahi duten politikarien eta enpresaburuen beste tranpa bat da, gutxien behar duenari diru gehiago metatzeko aukerak zabalduz.
Ateratako neurrien artean ere, gune tentsionatuetarako hartutako neurriak egongo lirateke (Aperribai eta Jugu auzoei soilik eragiten dietenak). Batetik, alokairu berriei prezioa mugatzea eta bestetik, alokairuaren kontratua luzatzeko eskubidea 8 urtera arte aldatzea. Neurri hauekin alokairuaren prezioak ez dira jaisten, muga bat soilik jartzen diote igoerari, prezioak astiroago igoarazten ditu soilik. Neurri hauen eraginkortasuna limitatua da, are gehiago Galdakaon alokairuaren prezioa
2022ko datuen arabera azken 5 urteetan ehuneko 11ko igoera adierazi zuenean eta tendentzia gorakorra izaten jarraitu duenean. Tentsionatutako eremuaren izendapenak esparru juridiko eta administratibo bat sortzeko baldintzak baino ez ditu jartzen, eta, horri esker, udalek eraikuntza-plan berriak jarri ahal izango dituzte martxan, berriz ere, etxebizitzaren auziarekin negozioa egiten ari direla agerian geratzen delarik.
Neurriak publiko egitean udalak adierazi duen bezala beraien helburua “etxebizitzaren merkatua lasaitzen joatea” da, hau da, bizi dugun ezinegon sozial eta kaleetako mobilizazioen lasaitzea besterik ez. Etxebizitzaren arazoaren konponbidea ez da higiezinen negozioa finantzatzen duten politikarien eskutik etorriko, etxebizitzak merkantzia izaten jarraitzen duen artean, batzuentzat irabaziak metatzeko eta negozioa egiteko erraminta den artean, auziak ez du aterabiderik izango. Soluzioa soilik etor daiteke, kalitatezko, doako eta unibertsala izango den etxebizitza-sistema baten ezartze batetatik. Izan ere, baliabideak badaude pertsona orok etxebizitza bat izan dezan, prozesu horretan enpresaririk edota etxejaberik aberastu gabe. Miseriaren normalizazioaren aurrean doako etxebizitza kalitatezkoa eta unibertsala aldarrikatu behar dugu!
Zutabeak
Iritzia / Gerra inperialistaren eta estatuen militarizazioaren aurka kaleak har ditzagun maiatzaren 1ean!

Maiatzaren lehena, langileriaren kontzientzia kolektiboan gorriz markatutako eguna, borroka eguna alegia. Iraganeko sinbologian gelditu zen egun bat izatetik urrun, klaseen arteko borroka berpizteko eta gorputz iraultzailea eraikitzen jarraitzeko eguna da.
Gaur egun burgesiaren ofentsiba, forma beliko eta politikoa hartzen ari da. Bloke atlantistaren gainbehera ekonomikoaren testuinguruan Europaren autonomia estrategikoaren defentsaren bandera daramate agintariek, baina zer esan nahi dute horrekin?
Autonomia estrategikoa, baina norentzat? Langileriarentzat ez, noski. Autonomia estrategikoarekin berrarmatzeaz, hausteritate politikez eta aberastasunaren kontzentrazioaz ari dira, hau da, burgesiarentzat irabazien iturrien berkonfigurazioa eta langileriarentzat hildakoak eta pobrezia orokortua.
Izan ere, gaurdanik, industria militarraren zabalpena ematen ari da, sektore honetan abanguardia diren enpresa milioidunen irabazien gorakada nabarmenekin batera. Honek erakusten digu herrialde ezberdinak OTANen mandatuetara egokitzeko planak jarraitzen eta BPGa (Barne Poduktu Gordinaren) %2ra heltzeko baldintzak sortzen ari direla.
Baina, kapitalisten gerra honetan zer dugu irabazteko langileok? Ezer ez. Kontrara, izugarriak izango dira testuinguru belizista honek ezarriko dizkigun kostu ekonomiko eta politikoak. Alde batetik, hausteritate politikak aplikatuko dituzte defentsan egiten ari diren eta egingo duten inbertsioa berreskuratzeko, ezinbestean prestazio sozialetan murrizketa ikusgarriak ekarriko dituenak. Bestetik, herrialdeen arteko tentsio militarren areagotze posiblea eta estatuen militarizazioarekin giro autoritarioaren sakontzea.
Hortaz, inperialisten arteko gerra honetan langileok egiteko bakarra daukagu, antolakunde, kolektibo eta norbanakoen arteko batasun iraultzailea sustatu, eta kaleak konsigna argiekin hartzea. Guzti hau, sozialdemokrazia kanpo utzita egin behar dugu, bere alderdi insituzionaletatik eta adierazpenetatik kanpo alegia. Gerrari eta pobretzeari aure egingo dion erreferente iraultzaile bat gorpuzteko baldintzak sortu behar ditugu, nazioarteko perspektiba izango duena eta jendarte komunista baten eraikuntza helburu bezala izango duena. Izan ere, hau baita daukagun berme bakarra burgesiaren ofentsibari aurre egiteko eta gerra inperialistekin betiko bukatzeko bermeak izateko.
Kaleak hartzeko momentua da, gerra inperialisten kontrakotasuna gorpuztu dezagun!
Zutabeak
Iritzia / Gastu militarraren igoeraren aurrean, herriak baditu bere armak

Hasi da 2024ko Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergaren kanpaina, eta honela, Bizkaiko Foru Aldundiak langile-klasearen baliabide-erauzketa gauzatuko du beste urte batez. Kapitalaren adar burokratiko eta errepresiboa finantzatzera ohituta gaudenez, konformatu egiten gara osasun eta hezkuntza sistema gero eta ahulagoekin, jakinda dekadentzia hori entitate berberen interesak asetzearen ondorioa dela.
Pentsiodunak bezalako gizarte-taldeen beharrei erantzuteko baliabideak ukatzen diren arren, badirudi haien intereseko arloetan gastuak nabarmen handitzeko baliabideak badaudela, hala nola, armamentu-industria edo gaizki deituriko “segurtasun-indarretan”. Hau da instituzioen benetako aurpegia, genoziden eta zapalkuntza-sistemari eutsi nahi diotenen arteko harreman ekonomikoa, beti ere, indarkeriaren monopolioaren bidez.
Horregatik, kudeaketa eredu honen aurka gaude, baliabide horiek herriaren ahaleginaren fruitu direlako, eta baliabide horiek bideratzen direlako, hain zuzen, baliabideok erauztea ahalbidetzen duen ordena mantentzera. Baita interes pribatuen onurarako ere, nahiz eta horretarako zerbitzu publikoak degradatu edo zuzenean beste herri batzuk hil behar diren.
Gure etsaia ez da errusiarra edo israeldarra, gobernatzen gaituzten eliteak baizik. Herriak gara gure gaitasunak hobetu behar ditugunak, autokudeaketa, elkarrekiko laguntza eta autodefentsa bultzatuz. Hain zuzen, gure autonomia areagotuko duten eta gure benetako premiak asetuko dituzten egitura sozial eta ekonomikoak eraiki behar ditugu. Gure segurtasuna gure beharrak asetuta izatearen araberako abaita; kalitatezko elikagaiak, etxebizitza duina, komunikabide propioak eta abar eskuratzearen araberakoa. Beste era batera esanda, gure segurtasunerako, indarkeria sistemikoa erabiltzen duen gizarte kapitalista, kolonialista eta patriarkala deuseztatu behar dugu.
Seguruago sentitzeko bidean, Galdakaoko Elkarlaguntza Sarean ziur gaude geure armetan inbertitu behar dugula. Horietako bat desobedientzia zibila da. Horregatik, gastu militarrari Eragozpen Fiskala egiteko kanpainarekin bat egitera animatzen zaitugu. Urte batzuk daramatzagu kanpaina honekin bat egiten, gure zergen zati bat kolektibo sozialetara desbideratzen. Herri indartsu bat eraikitzeko, garrantzitsua baita haien gerrak eta ordena finantzatzeari uko egin, eta baliabideak guri interesatzen zaigun lekuetan kokatzea.
“Gerrarik ez herrien artean, bakerik ez klaseen artean”










