Sareak

Zutabeak

Nire alabaren agenda

|

Nago Noelia López-Che­dak “me niego a ser la agenda de mi hija por whatsapp” esaldia bere blogean eskegi zuenean, ez zuela inondik ere imajinatu berbok sare soziale­tan hainbesteko oihartzuna izan­go zutenik. Bere alabak etxeko la­nak eskolan ahaztuta utzi zituen arratsalde hartan, eta amak gu­rasoen artean komuni­katzeko whatsapp tal­dea zuela bazekienez, talde horretan kopia bat eskatzeko agindu/eskatu zion amari, arazoa konpontzeko. Kon­tuaz nahikoa nazkatuta, ez zen eta lehenengo aldia, ezetz esan ei zion Noeliak alabari; etxeko la­nekin akordatzea bere erantzuki­zuna zela, eta horrenbestez, egin­dakoaren ondorioa onartu beste erremediorik ez zuela: etxeko la­nak egin gabe eraman, eta irakas­leari eman beharreko azalpenak ematea.

Noeliaren arabera, gaur egun­go gurasook umeak gehiegi ba­bestu, eta ez diegu autonomo izaten uzten; euren egitekoak gure bihurtzen ditugu sarritan, konturatu gabe, ho­rrek ekar liezaiekeen kaltearekin. Ados na­goela esan behar dut, ezinbestean, baina lepoa egingo nuke gu­raso gehienak egongo direla ados, izan ere, argi dago Noeliak ez dio­la alabari inolako mesederik egi­ten, berak hartzen badu horrela­koetan, ahaztutako etxeko lanak lortzearen ardura osoa.

Dena den, heldutasuna eta autonomia egindako akatsen on­dorioak onartzearekin lotzen du Noeliak, eta horretan bai ezin naizela horren ados egon, heldua­roan egoera horiek oso bestela maneiatzen direlako beti. Jar de­zagun, adibidez, Noelia bera biko­tearekin antzeko egoera batean:

– Ez ditut kotxeko giltzak topa­tzen, laztana, eta batzar urgente bat daukat hemendik ordu erdira, zurea eramango dut, ados?

– Parkatu, bihotza, baina bi­garrenez galdu dituzu kotxeko giltzak hilabete honetan, eta nork bere akatsen erantzukizuna hartu behar du. Beraz, ez, ez dizut nire kotxea utziko, eta ez zara batzar horretara joango. Bihar azalduko diozu zure nagusiari zergatik ez za­ren joan, eta horrela ikasiko duzu zure gauzak arduraz erabiltzen.

Irrigarria, dudarik gabe. Irriga­rri eta iraingarria. Oso. Egoera be­rean oso bestela jokatuko genuke helduon artean. Umeek ikasi egin behar dutela argudia dezake Noe­liak, arrazoi osoz, baina umeek zer ikasi behar dute, helduaroan zelan jokatu ez bada? Eta, horrenbestez, gure gizartean onartutako jokabi­dea enpatia baldin bada, ez al da askoz ere eraginkorragoa jokabide hori bera ikas dezatela? “Ni lanpe­tuta nabil, bihotza, zuk zeuk idatzi beharko duzu whatsapp hori”. “To­patu nire agendan urliaren telefo­no zenbakia, deituoizu bere alaba­ri, eta gero zuen artean moldatu”. “Nahi baduzu kotxean hurbilduko zaitut sandiaren etxera, baina zuk zeuk eskatu beharko diozu eta fotokopiak egitera joan, azken batean zurea da, erantzukizuna”. Edo are hobeto: “Ea kapaz zaren zuk zeuk irtenbidea topatzeko, niri ahalik eta laguntza gutxien eska­tuta”. Alegia, etxeko lanen arazoak konponbidea baldin badu -eta badu, Noeliaren alabak ondotxo daki-, ez al da askoz ere aberasga­rriagoa konponbide hori bere kasa topatzen laguntzea, eskolara lanak egin gabe agindu baino?

Ez al da askoz ere aberasgarriagoa konponbidea bere kasa topatzen laguntzea?

Gure seme-alaben arduren erantzukizuna geuk hartuta ez diegu, ez, mesederik egiten, baina gu artzain eta eurak ardiak baili­ran hezten baditugu ere ez. Az­ken batean gu artzain bagina ere, gure seme-alabak ez lirateke ar­diak, mendian gure ondoan ibilian dabiltzan artzain gazteak baizik. Autonomia eta heldutasuna hel­buru badira, heldu txikiak bailiran jokatu beharko genuke beraiekin, helduaroan onargarriena den ja­rrera lehenbailehen ikas dezaten. Eta helduon munduan, zorionez, zerbait ahaztu edo galdu duenak, hamaikagarrenez egiten badu ere, maite dutenak alboan izango ditu, konponbidea topatzen laguntzeko prest.

Autonomia eta heldutasuna helburu badira, heldu txikiak bailiran jokatu beharko genuke beraiekin.

Zutabeak

Iritzia I Altxor bat

|

Nork, zer, noiz, non, zergatik. Horiek dira kazetari batek bere buruari luzatu behar dizkion oinarrizko galderak albiste bat lantzen ari denean. Onartuko dizuet hasiera-hasieratik ez dakidala zutabe honen abiapuntua den esaldia nork esan zuen, ezta irratiko tertulia goiztiar horietako batean entzun nuen, edo, baliteke, nahiz eta ezin dudan ziurtatu, eguerdiko telebista saio batean aditu izana, edo apika, zergatik ez, loa hartu aurretik jartzen dudan podcast batean.

Bost galdera horietatik, beraz, bi bakarrik erantzun ditzaket, eta erdizka. Argi dudan gauza bakarra asaldura eragin zidan esaldia da: “Osakidetza gure altxorra da”. Kezkaren zergatia? Musika ezaguna egiten zaidalako, hitz horien atzean ezkutatzen den zentzu sakon eta gordeaz sumatu dezakedala zer edo zer, euskalgintzan aldez edo moldez aritu garenok eskarmentu handia daukagulako halako baieztapenekin, Osakidetza hitzaren tokian euskara jarriz.

Euskara ere altxorra omen da, -herri aberatsa gurea, nondik begiratzen zaion-, gure hizkuntza mingain puntan inoiz ez darabilten askorentzat (hori modu disimulatu edo agerikoan kontra ari  ez direnean).Kontua da abenturazko elaberriren bat irakurri duen edonork jakin badakiela altxorrak normalean lurpean edo itsas hondoan ezkutatzen direla, eta esaerak dioen moduan, ez dela urregorria argi egiten duen guztia. Aurkituta ere, saria batentzat, edo gutxi batzuentzat izaten da, eta gutxi-asko beti ekartzen du poz bezainbesteko negar. Literaturaren historia adibidez beteta dago: Eraztunen Jauna, Atxorraren Uhartea, Montecristoko Kondea…

Fikziotik errealitatera salto eginez, Osakidetzak (berdin euskarak) ez du ez altxor bilatzailerik ez metal detektagailurik ez piratarik behar. Izan dadila, bai osasuna eta bai euskara, gailu, tresna, akuilu, eskubide ,eta gizarte hobe baterako abiapuntu. 

Osorik irakurri

Zutabeak

Iritzia | Bizitzaren zirkuluak

|

Pertsona bakoitzak bere bizitzan zirkulu desberdinak betetzen dituela uste dut. Gure bizitzari esanahia ematen dioten zirkuluak dira eta helburu baten bilaketa etengabean gaude zirkuluak betetzen. Zirkulu ikusezinak dira. Nik, adibidez, lagunak, aisialdia, lana, familia eta nire buruari eskaintzen diodan denbora zirkulutan banatzen ditut. Zirkulu horiek bakoitzaren esperientzien, hazkundearen eta eraldaketaren ziklo jarraitua dira. Zirkulu batzuk irekita daude eta irekita mantentzen dira luzaroan. Ez dute borobil itxi baten formarik. Borobilaren zirkunferentzia irekita dago eta denbora luzez egon daiteke itxi barik. Bakoitzak bere erronkak betetzean dituen heinean ixten dira.

GEURIAk datorren urtean 10 urte beteko ditu, eta hortaz, nik 10 urte beteko ditut GEURIAn lanean. Kazetaritza ikasketak amaitu eta berehala hasi nintzen bertan beharrean. Kazetaritza benetan zer den ikasi nuen duela 10 urte, eta oraindik ere ogibidea ikasten ari naiz.

Laneko zirkulu hori oraindik ez daukat itxita. Ikasketa prozesua amaigabea da eta erronkak beti azaltzen dira nire aurrean. Azken urtean zuzendari lanak eta kazetari lanak uztartzen aritu naiz GEURIAn eta irakurleek eta ikusleek ikusten ez duten lana zelan egiten den ikasi dut. Orain badakit beste gauza asko egiten komunikabidearen barruan. Eta azken urteko ikasketei esker, lanari dagokion nire zirkulua are gehiago handitu dut, baina oraindik zirkunferentzia guztiz itxi barik.

GEURIAren 100. alea da esku artean duzuna. Zenbaki borobila eta itxia, baina nire laneko borobila oraindik zabalik dago, erronka berrien bila.

Osorik irakurri

Iritziak

Iritzia / Hego Uribeko Laneko Atodefentsa Sarea eratu da

|

Argazkia: Kontseilu Sozialista

Krisi garaia ofentsiba garaia da bereziki; burgesiak gure aurka bideratutako ofentsiba. Eta otzan egon ordez, desjabetuok autodefentsarako mekanismoak sortu behar ditugu. Esparru guztietan, baita laboralean ere. Horretarako sortu genuen Hego Uribeko Kontseilu Sozialistatik laneko baldintzak borrokatu eta hobetzeko tresna, Laneko Autodefentsa Sarea (LAS).

Arlo laboralean ematen ari den egituraketa dela eta, erreminta berriak behar dira proletargo atomizatua antolatzeko. Errepresentazioan eta burokrazian oinarritutako eredu sindikal baten ordez, langileon borroka propioa sustatuko dituen antolakuntza formak behar ditugu. Klase elkartasuna indargune duen antolakuntza oinarri, langileon onurarako diren borrokak abiarazi behar dira.

Hala ere, hobekuntza partzialak ez dira nahikoa; agerikoa baita kapitalismoak okerrerako joera duela, eta garaipen oro desagertu egiten dela urte edo hilabete gutxitara. Beraz, erreformara mugatu beharrean, zinez errealista den politikak ezin du esplotazio tasa “normal” bat legitimatu, esplotazio harremana gailendu behar du.

Zentzu honetan, borroka bakoitzari perspektiba politiko jakitun bat ematea funtsezkoa da, borroka bera orokortzeko. Horregatik, autodefentsa sozialistak osotasun politikoari egiten dio ekarpena langileon zuzeneko interesak defendatzearekin batera; hots, kalitatezko lan baldintza berdinen aldeko borroka, Estatu Sozialistaren norabidean kokatu behar dugu.

Horrela, langileon arteko klase elkartasuna medio, interbentzio politikorako hainbat baliabide eta aukera eskaintzen ditu Hego Uribeko LAS-ek:

  • Lan gatazken gaineko aholkularitza juridikoa.
  • Borroka prozesuak aurrera eramateko laguntza eta babesa.
  • Formakuntzarako baliabideak: kontratu eta nominen irakurketak, erreforma politikoen inguruko azalpenak, eskubide laboralen gidak etab.
  • Auzi laboralen gaineko mobilizazioa eta salaketa politikoa.

Hau guztia hurbilarazteko, aurkezpenak burutuko ditugu kolektibo ezberdinetan Galdakaon eta Basaurin bereziki. Zalantza edo beharrizanik edukiz gero, kontaktatu 613 910 019 telefono zenbakian edo lanekoAS.hegouribe@gmail.com heblbide elektronikoaren bitartez.

Osorik irakurri

Zutabeak

Iritzia / Ohiko estrukturak aldatuz

|

M28ko udal eta foru hauteskundeek egunetako ajea utzi dute herritar askorengan. Politikariengan, ziur, baita kazetariongan ere. Hauteskunde gauean gautxoriak bilakatzen gara: eguneko joan-etorriak, emaitzen gora-beherak, grafikoak han eta hemen, lehen analisiak, kalera irten eta alkategaien lehen adierazpenak jaso… Ordu txikietan, lan eta lan.

Aurten, ostera, GEURIAn hauteskundeak beste era batera kubritzea erabaki genuen: hauteskundeak, hautagaiak eta herritarrak batu eta gurera gerturatzea, ahal dela, era jostagarri batean eta ohiko estrukturetatik kanpo. Hego Uriben 2019ko udal hauteskundeetan ordezkaritza lortu duten alderdietako alkategai guztiekin jarri ginen harremanetan otsailean. 26 alkategaietatik 23k gure proposamena begi onez ikusi eta parte hartzea onartu zuten. Apirilean zehar grabaketei ekin genien: alkategaiak, herriak, egunak eta orduak lotu. Kanpora begira ikusten ez zen lana, baina ziur geunden bere fruituak emango zituela. Batetik, herritarrek alkategaiak 60 segundutan ezagutzeko aukera izan dute. Bestetik, Geuria Txallenge jolasean parte hartu dute ordezkari politikoek: eskualdeko zazpi herriak are gehiago ezagutzeko erronkak eta, bide batez, politikariak beste rol batean ikusteko aukera.

Herritarren parte zabal batentzat politikak oro har duen interes ezak bultzatuta, herritarrak eurak hauteskundeekin lotu nahi izan ditugu. Politikariek egindako txallengeak herritarrei ere zabaldu genituen. Emaitza ezin hobea jaso dugu: 478 parte-hartzaile! Egiari zor, eskualdean ekoiztutako produktuak zozketatu ditugu, Maskiluren eta Barazkiloren eskutik. Ederra pagotxa! Bide batez, zorionak irabazleei, Aritz eta XXXX!

Maiatzeko hauteskundeak oraindik ez dira bukatu, ordea. Ekainaren 17an inbestidura saioak egingo dituzte. Eta bertan izango da GEURIA ere. Ondoren hartuko dugu arnasa apur bat, uztailaren 23ra arte akaso? Horiek lasaiago hartuko ditugu, ziur nago.

Osorik irakurri

☉ Galdakao

Iritzia / 86 urte igaro dira jada

|

Gaur, duela 86 urte Faxistek Galdakao bonbardeatu zuten, Plazakoetxeko babeslekua jo eta laguntzera joan zirenak metrallatu zituzten. Orotara, 24 galdakoztar erail zituzten faxistek eta hilabete batzuk geroago burdin hesia gainditu eta Francoren armadaren menpe gelditu zen herria.

Lehenik eta behin, ezinbestekoa da eraildako herritarrak omendu, emandako gertakariak gogoratu eta bertatik irakaspen politikoak ateratzea. Izan ere, urte asko igaro diren arren, gaur egun adierazpen faxisten gorakada eta estatuaren autoritarizaziorako joerak indar handia hartzen ari diren fenomenoak dira. Funtsean, egungo krisia testuinguruan ematen ari den gizartearen eta estatuaren faxistizazio prozesuaren adierazle zuzenak dira.

Burgesiak, egun bizitzen ari garen krisi testuinguruan sortu daitekeen ezegonkortasuna apaltzea du helburu, independentzia politikoan oinarritzen diren adierazpenak erasotu (eskubide politikoen urraketen bitartez) eta etorkizuneko langileria disziplinamendu mekanismo geroz eta zorrotzagoetan hezteko asmoz (plataforma digitalak, segurtasun kamerak, presentzia polizial itogarria…). Horregaitik, esan daiteke, gobernu faxista ekoizpen eredu kapitalistan gizartea antolatzeko modu konkretu bat dela, krisiaren erreakzio bezala gaurkotu dena, alegia.

Izan ere, faxismoak bizitzen ari garen garai ilun honetan bere programa baztertzailea langileriaren baitan zabaltzea du helburu, proletalgo babesgabearen kontra eginez. Hala nola, komunitate nazionalaren modernizazio bat planteatzen dute. Orden soziala eta ongizatea berreskuratzeko identitate nazionalaren defentsa sutsua egiten dute, klase ertain nazionalaren baldintza ekonomiko eta sozialen okertzearen errudun proletalgo migratzailea aurkeztuz. Honela, subiranotasun nazionala mantentzea ezinbesteko premisa bezala aurkezten dute, estatu aparatuen defentsa sutsu bat proposatuz; finean, biraje autoritarioaren atxikipena lortzeko, Estatua elite ekonomikoek sortutako krisiaren aterabide bezala aurkezten dute.

Gauzak honela, krisiaren aurrean berriro ere metaketa fase bat abiarazteko beharrezkoak zaizkion neurriak aplikatzen ari da burgesia. Ezegonkortasunaren aurrean posizioak indartu eta proletalgoaren dominazioan sakontzen jarraitzeko, krisi testuinguruak bultzatuta (hein handi batean), gizartearen faxistizazioa ematen ari da. Horren aurrean, faxismoa gobernutik bota baino, bere oinarriak suntsituko dituen proiektua, sozialismoaren eraikuntza ekonomikoa, gorpuztea beharrezkoa zaigu. Langileriaren klase batasuna eraiki behar dugu, proletalgoaren interes historikoen arabera antolatu eta botere komunista bat gorpuztea ezinbestekoa zaigu, gizabanakoen askatasun erreala, zapalkuntzarik eta diskriminaziorik gabeko gizartea eraiki ahal izateko.

Osorik irakurri