Sareak

☉ Arrigorriaga

June Montero Viguera: “Autoritateak lortu egin du euren helburuen defentsan gizartea batzea”

Nola aterako gara krisi honetatik? Berdin jarraituko dugu edo aldatu egingo gara? Galdera hauen erantzun posibleak bilatzeko Historia ikasle den June Montero arrigorriagarrarekin luze egin dugu berba.

|

June Montero Viguera, historia ikaslea Gasteizen / Geuria

Historian letra larriz idatzita geratuko den gertakizun bat bizitzen ari gara. Birus batek mundua moteldu du, segundo batez planetak arnasa hartu du eta berriro martxa hartzen ari gara. Bizitzak ez baitu etenik. Historiak irakatsi digu hori. Baina memoria laburrekoak omen gara, eta egunetik egunera lausotzen zaigu 2008an gertatu zena. June Montero Viguera (Arrigorriaga, 2001) Historia ikasten ari da Gasteizko unibertsitatean. Munduaren historia ekonomikoa izeneko ikasgaian osasun krisia eta etorkizuneko ekonomiak lotzen dituen hausnarketa egiteko proposamena luzatu zien Iban Zaldua irakasleak eta arrigorriagarrak idatzitako hausnarketa interesgarria ekarri dugu orrialdeotara. Nondik norakoak ezagutzeko asmoz, Junerekin berbetan egon gara.

Krisiarentzat lau aterabide jasotzen dituzu hausnarketan.
Lau proposamen teoriko dira. Lehenak dio kapitalismoak bere azken hatsa hartu duela, hautsi egingo dela eta bere ordez sistema protekzionistago bat etorriko dela; herrialde batzuek aurrera egingo dute eta beste batzuk bidean geratuko dira. Bigarrenak dio krisiak metatzen ari direla, epe laburrean asko pairatu ditugula eta azken honek iritzi publikoari erasotzen diola; horrek zauria eragingo du gizartean eta muturreko ezker edo eskuma politikoak izango dira aterabide bakarrak, hau da, gizartearen polarizazio handia emango da. Hirugarrena idealistena da: gertatutako ‘zigor’ honengatik hausnartu eta ikasiko dugu, eta herrialdeen arteko elkarlana sortuko da, hau da, protekzionismoaren kontrakoa. Eta laugarrenak eta azkenak dio kapitalismoak aurrera jarraituko duela, etorkizun ezjakin batean, baina aurrera jarraitzeko gai izango dela.

Eta zeinekin zaude ados?
Bat aukeratu beharko banu, azkena aukeratuko nuke. Hala ere, uste dut badela zauri bat gizartean eta polarizazioa ematen ari dela. Era berean, politikatik erabat urrun dagoen gizartea ere existitzen dela esango nuke, borroka sozialetik kanpo.

June Montero Viguera / Geuria

Gaur egun posible al da iritzi publikoa esnaraztea?
“Iritzi kritikoa izan behar duzu”. Nork ez du esaldi hori noizbait entzun! Historia oso zabala da eta norberaren iritzia mugatua edo sesgatua izatea oso erraza da. Baina beharrezko tresnak ditugu iritzi kritiko bat sortzeko? Zein adinetatik aurrera izan dezakegu iritzi kritikoa? Esan, esaten da iritzi kritikoa izan behar dugula, iritzi publikoa esnarazi, baina gizarteak ez du laguntzen iritzi kritikoa sortzen. Esaterako, komunikabideak irakurtzen ikasi, iritzi ezberdinak jaso.

‘Black Lives Matter’ borroka txalotzen dugu. Gurean ere hildakoak egon dira, osasun krisiak asko utzi ditu.
Gurean beldurra dago: batetik, aspaldiko kontuetara itzultzeko beldurra; bestetik, erosotasuna galtzeko beldurra. Gainera, egoera behartuan dauden familien aldetik, pobrezia gero eta handiago izanda, oso zaila da erabaki gogorrak hartzea. Eta ustezko erosotasunean bizi direnek zertarako eragingo dute borroka sozialean? Zure galderari erantzunez, hori da iritzi publikoa.

Bizi duzun mundua gustuko duzu?
Ezetz esatea da erantzun logikoa? Ez dakit erantzuten. Uste dut mundua gustatzen zaidala, gauza asko aldatuko nituzke. Baina galdera horri ezetz erantzutea, ezin dela ezer aldatu, aldaketak ez daudela nire esku… Ez dut hori pentsatzen. Badakit modan dagoela ‘norberaren aldaketa txiki batek mundua alda dezake’ esatea. Ni ez naiz topatuko duzun pertsonarik borrokalariena. Eztabaidatzea gustatzen zait. Iritziak kontrajartzea. Pentsa, nire lagun bat zezenzalea da eta ni barazkijalea naiz. Nola pentsa dezake norbaitek hau kultura dela? Eztabaidak argudio sendoagoak izaten laguntzen digu, iritzi kritiko hori lantzen.
Baina esango nuke gero eta jende gutxiagori gustatzen zaiola eztabaidatzea, iritziak kontrajartzea. Gure iritziaren modukoak topatzen ditugu, onarpena lortze aldera, eta halako eztabaida erosoetan ematen dugu bizitza. Ni neu oso eroso nago nire kuadrillan: feminismoa, LGTBI, animaliak… Antzeko ideiak, eta denok pozik. Eztabaidak baditugu, baina lagunak izaten jarraitu behar dugu! Inguruan duzun jendea aldatzen denean, zure zutabeengan eragina du, gure sinismenak aldatzeak mina ematen du, iritziak zalantzan jartzen dituzu, sendotu edo moldatu.

“Zein erraz onartu dugun erakundeek goitik esan diguten guztia” esan zigun pandemia garaian elkarrizketatu genuen herritar batek.
Gainera askotan kontrajarriak izan direnak. Goitik hartutako erabakiak nahikoa izan dira gizarte oso bat oso modu errazean batera edo bestera moldatzeko. Aginteak lortu du gizartea batzea bere helburuen defentsan. Pentsa, Espainiako armada gure lurretara sartu zen eta gizartearen parte handi batek txalotu zuen.

Egia da gizarteak ez duela politikariengan sinisten, baina autoritateen aldetik iritzi bateratu bat heltzen bada konfiantza hori badago, nahiz eta argi eta garbi geratu den autoritateek ere ez zekitela (eta ez dakitela) osasun krisi honi nola aurre egin. Osakidetzaren eta Eusko Jaurlaritzaren iritzi nagusiak ezberdinak izango balira, orduan bai sortuko liratekeela iritzi ezberdinak, bi autoritateen talka bezala ulertuko lukeelako gizarteak. Baina hori ez da gertatu. Goitik iritzi osatu bat heldu da, osasun autoritateen oniritziarekin, eta oso espazio gutxi dago hor bestelako iritzi bat sartzeko. Eta mezu kontrajarriak izan diren arren, horiek zuritu egin dira. Egia da bestelako iritziak izan direla, jende askok uste du gauzak ez direla ondo egin, baina ez da iritzi bateratu bat sortu, inork ez du iritzi bateratu hori sortzeko ahalmena izan edo pausoa eman. Eta orain, zer? “Zuhurtzia”, “osasunaren alde jokatzea”, “ekonomia aurrera ateratzea”. Horiek entzuten ari gara, bat-batean dena bere onera itzuli dela dirudi, dena aurrera doa. ‘Normaltasun berri’ horretara heldu gara. Tabernak ireki dituzte.

June Montero Viguera / Geuria

Osasun krisiak gertutik jo zaituzte etxean.
Nire amama zahar-etxe batean dago. Ospitalera eraman zuten aldakan ebakuntza egitera eta orduan heldu zen koronabirusa. Zahar-etxera bueltan bi aste bakarrik eman behar izan zituen gelan, konfinatuta, ospitalean egon zelako. Bi aste bera bakarrik, bazkaria ekartzera eta oinarrizko laguntza ematera zetozen langileekin. Guk ezin genuen egoitzara sartu, baina ez zuten adinekoekin berba egiteko sistemarik eskaintzen. Nire amama triste zegoen, eta nire amama moduan beste asko. Telefonoz berba egiteko aukera bagenuen, baina ordenagailu bat eramatea bururatu zitzaidan eta bideo-deiak egiten hasi ginen. Arazoak arazo, elkar ikusten hasi ginen. Eta gure ostean, zahar-etxeak berak eskaini zuen bideo-deiak egiteko aukera. Hala, bere itxialdiko bi asteak pasa ziren, gelatik atera eta koronabirusa harrapatu zuen. Gogoratu hasiera batean ez zituztela testak egin zahar-etxeetan. Proba egin zioten, positibo eman zuen, ospitalera bidali zuten. Ia asintomatikoa izan bazen ere, apenas zuen sukarrik, baina ez zuen jaten. Ospitalez aldatu zuten. Oso larri egon zen. Egunek aurrera egin zuten, hobera egin zuen, ospitaletik atera eta orain ondo dago, ia 90 urterekin. Medikuek ez zuten ulertu zer gertatu zen, azalpen barik geratu gara. Eta gaitzerdi, hau historia on bat delako, baina zenbat atera dira gaizki zahar-etxeetan ez direlako gauzak ondo egin? Eta langileek ez dute errurik, goitik hartutako erabakiak izan dira. Teknologiaren baliabidea ere oso berandu eta trakets erabiltzen hasi dira.

Hausnarketa | Nahiago nuke oker egon

Egun, gizartean dugun teknologia erabiltzen ez dakigula agerian geratu da.
Oso gizarte teknologikoa garela diote, eta begira, ez dakigu existitzen den teknologia erabiltzen. Arrakala oso handia da. Hori batetik, eta bestetik, irakaskuntza presentziala, aurrez aurrekoa, ezin du pantaila batek ordezkatu. Ez da berdina. Ez da kalitatezko hezkuntza bat izan. Inplikazioa, galdera-erantzuna, sentimendua. Teknologia erabilgarria da, bai, eta egungo hezkuntzaren osagarri izan behar du. Era berean, egia da oraingo krisian inork ez duela behar beste denborarik eduki lana ondo prestatzeko.

Irakasle batzuek bideo-deien bidez eskaini dute euren gaia, eta beste batzuk ez dira agertu ere egin azken egunera arte. Azterketek pisu handia izaten jarraitu dute, bat bakarra kendu ziguten. Nahaste-borraste ederra izan da. Ez zegoen protokolorik. Azterketa asko apunteekin egin ditugu, eta apunteak ikasi beharrean, apunteetan gauzak bilatzen ikasi dugu.

Bost orduko azterketa eduki genuen, etxean, etenik gabe. Denok ikasgelan bagaude gogorra da, bai, baina denok antzeko egoera batean gaudela esango nuke: mahai berdinak, irakaslea ondoan, argia bera da, wifi konexio bera dugu… Baina etxean denok ez gaude egoera berean: zarata, argia, neba-arrebak, ordenagailua, interneteko sarbidea, familia arazoak…

☉ Arrigorriaga

Argazkiak | Euriak ez ditu Arrigorriagako herri-inauteriak geldiarazi

Ehunka arrigorriagarrek hartu dute parte aurtengo inauterietan. Plazara heltzean, Ibarra inkisidorearen herri-epaiketa egin dute

|

Plaza, jendez lepo // Geuria

Gaur goizean inauteriak girotzen hasi dira eta arrastirako bero-bero egon da giroa herrigunean. Elkarretaratzearen ostean (eta iragarritakoa baino zertxobait lehenago), kalejira hasi dute Odolemaileen plazatik. Bertatik Urgoiti pasealekura igaro dira eta artez artez udaletxeko plazara heldu dira.

Ehunka arrigorriagarrek hartu dute parte aurtengo inauterietan. Plazara heltzean, Ibarra inkisidorearen herri-epaiketa egin dute. Bertan izan gara!

Osorik irakurri

☉ Arrigorriaga

Arrigorriagako udal ordezkariak Lanbarketako auzotarrekin elkartu dira irisgarritasun arazoak hobetzeko

“Datozen hilabeteetan bileran aztertutako aukerak eta proposamenak jaso eta egituratuko dituen auzoaren plan orokorra aurkeztuko diegu bizilagunei”, azaldu dute Udaletik

|

Lanbarketa auzoa // Gmaps

Maite Ibarra Arrigorriagako alkatea eta David Cidre Auzoetako eta Hirigintzako zinegotzia Lanbarketako bizilagunekin elkartu dira Arrigorriagako auzoko irisgarritasun arazoei irtenbidea bilatzeko eta bertako aparkalekua hobetzeko. Topaketa hau Udalak auzoen bizi-kalitatea hobetzeko duen estrategiaren parte da

“Lanbarketako auzotarren bertaratze handia egon zen; guztion artean auzoak irisgarritasunari eta aparkalekuari dagokionez eskaintzen dituen aukerak eztabaidatu eta zirriborratu genituen”, azaldu du Cidrek.

Auzotarrekin izandako bileraren ondoren, Udalak konpromiso zehatza hartu du: “Datozen hilabeteetan bileran aztertutako aukerak eta proposamenak jaso eta egituratuko dituen auzoaren plan orokorra aurkeztuko diegu bizilagunei”.

Osorik irakurri

☉ Arrigorriaga

Greba egun berria deitu dute Arrigorriagako Arandia egoitzako langileek otsailaren 18an, egungo lan baldintzak salatzeko

Dozena bat pertsona, Arandia egoitzako langileak guztiak, Arrigorriagako udaletxe aurrean elkartu ziren, enpresaburuei “benetako konponbideak” eskatzeko

|

Langileak, Arrigorriagako udaletxe ondoan // Geuria

Domus VI Taldeak kudeatzen duen Arandia adinekoen egoitzako langileek greba egun berri bat egin zuten atzo, otsailaren 12an, ELA sindikatuak deituta.

Dozena bat pertsona, Arandia egoitzako langileak guztiak, Arrigorriagako udaletxe aurrean elkartu ziren, enpresaburuei “benetako konponbideak” eskatzeko eta gogorarazi zuten “profesionaltasunez, arduraz eta konpromisoz” lan egiten dihardutela, gaur egun dituzten lan-baldintzak kontuan izanik. Aldarrikapenak egin ostean mobilizazioa egin dute herrian zehar.

Azken greba egunak, hiru hain zuzen ere, iazko abenduan egin zituzten. “Errebindikazioa argia eta legitimoa da: zaintzen dituztenak zaindu behar dira, lan-osasuna ezin baita alde batera utzi”, azaldu dute ELAtik. Langileen arabera, “enpresak ez ditu inolako konponbiderik eskaini langileen etengabeko salaketa eta ohartarazpenen aurrean”, eta otsailaren 18an greba egingo dutela iragarri dute.

ELAko bozeramaileen arabera, egoitzako langileek hainbat arazo bizi dituzte gaur egun. Horietako bat iazko otsailaren 3an martxan ipini zuten arrisku psikosozialen ebaluazioa da: “Lehen fasearen emaitzek lanaren ondoriozko gehiegizko lan-kargak eta osasun-arazoak antzeman ondoren, prozesua hilabetez luzatu zen, neurri zuzentzailerik hartu gabe”, azaldu dute sindikatuko bozeramaileek.

Adineko herritarrak, Arrigorriagan // Geuria

2025. urtearen amaieran, enpresak bukatutzat eman zuen ebaluazioa, eta 2026ko urtarrilaren erdialdean ebazpena eskuragarri egongo zela iragarri zuen. “Gaur egun, 2026ko urtarrilaren 28an, plantillak ebazpen hori jaso gabe jarraitzen du, beraz, lan-kargak zuzendu gabe eta prebentzio-neurririk aplikatu gabe jarraitzen dute”.

Beste arazo bat langileen nominak dira ELAren arabera. “Joan den urtarrilaren 1eko eta iazko abenduaren 25eko jaiegun bereziak gaizki ordainduta edo zuzenean ordaindu gabe agertzen dira. Jaiegun arruntak ez ditugu kobratzen, bi nominaren sistemak nahasmena, segurtasunik eza eta gardentasunik eza eragiten ditu, horietako bat hurrengo hilean ordaintzen baita, nahiz eta aurreko hilabeteari dagokion.

Hori dela eta, emakume langileek itxaron egin behar dute akatsak detektatu eta erreklamatu ahal izateko. Lan taldeak nomina argiak, ulergarriak eta irakurgarriak eskatzen ditu, kobratutakoa behar bezala egiaztatu ahal izateko”.

Sindikatuaren arabera, langileek ez dute enpresarekin gatazkarik izan nahi: “Baldintza duin, seguru eta osasungarrietan lan egitea ahalbidetuko duten neurri zehatzak nahi dituzte”, argitu dute.

Sinadura bilketa, martxan

Egoerari konponbide bat emateko ahaleginetan, langileek sinadura bilketa bat hasi dute eskaera birekin: alde batetik, erizaintzako arreta eguneko 24 orduetan eskatzen dute. 24 orduetan kontratazioa hobetzea, gerokultore-, gaueko zeladore- eta garbiketa-ekipoen zuzkidura nahikoa, egonkorra eta iraunkorra bermatuz, gainkarga eta lan-karga murrizteko, lan-baldintzak hobetzeko eta egoiliarrei arreta duina eta kalitatezkoa bermatzeko.

Bestalde, jaiegunen ordainketa zuzena eskatzen dute ere, bai egun bereziak, bai ordinarioak. “Nominak argi eta garbi ulertu behar dira, kobratutako dirua modu gardenean egiaztatu ahal izateko”.

Osorik irakurri

☉ Arrigorriaga

Sukaldaritza osasungarria egiteko tailerra antolatu dute Arrigorriagako Abusu auzoan

|

Menu bat // Geuria

Sukaldaritza osasungarria eta errezeta bereziak egiteko tailerra antolatu dute Abusu auzoan 16 urtetik gorako pertsonei zuzenduta, martxoaren 3an, 10ean, 17an eta 24an.

Arrigorriagako Osasun Forotik jaio den tailerra da honako hau eta errezeta errazak eta orekatuak prestatzeko gakoak eskainiko ditu, elikadurak osasunean duen zuzeneko eragina oinarri hartuta.

Tailerra Abusuko Zentro Soziokulturalean antolatu dute 15:30etik 17:30ra. Prezioa 10 eurokoa da (hobariak daude) eta 12koa herrian erroldatuta ez daudenentzat. Ordainketa kreditu txartelarekin egin behar da. “Prezioak ez ditu errezetak egiteko behar diren osagaiak barne hartzen”, zehaztu dute Udaletik.

Edukiera mugatua izango da. Izen emateak egiteko eta informazio gehiago jasotzeko idatzi abusu@arrigorriaga.eus helbide elektronikora.

Osorik irakurri

☉ Arrigorriaga

David Cidre: «Arrigorriagan lurpeko aparkalekua eraikiko bagenu Bilboko Zabalgunean izaten ari diren bezalako lanak izango genituzke herrian»

David Cidre Hirigintza zinegotziarekin hitz egin du GEURIAk EAJk udaletxeko plaza azpian aparkaleku bat egiteko aukera aztertzeko proposamenaren haritik

|

Arrigorriagako udaletxea eta aurrean, plaza // Geuria

Arrigorriagako EAJk udaletxeko plaza azpian aparkaleku bat egiteko aukera aztertu dezan eskatu dio Udal Gobernuari.

Jeltzaleen arabera, Arrigorriagako herrigunean aparkalekurik ez egotea “eguneroko mugikortasunerako sarbideari eragiten dion egiturazko arazoa” da. Horren haritik, eta EAJko ordezkarien arabera, “hainbat proposamen” egin dizkiote udal gobernuari aparkalekuak eremu jakin batean eraikitzeko eta “gobernu taldearen erantzunik eta onarpenik ez dutela izan” adierazi dute.

Horren haritik, GEURIAk David Cidre Hirigintza zinegotziarekin hitz egin du: “Udalerri askotan bezalaxe, Arrigorriagan autoa aparkatzea zaila da”, aitortu du Cidrek. “Auto asko daude udalerrian eta leku gutxi daude. Hala ere, esan beharrekoa da egoera ez dela larria ere”.

“Bere garaian txandakako aparkaleku bat sortzeko proposamena egin zuen EAJk”, azaldu du Cidrek. “Txandakako aparkaleku horiek batez ere kanpotik datozen pertsonei zuzenduta daude. Udalerrian autoa ordu pare batez uzteko aukera ematen dute baina gero bertatik kendu behar da ibilgailua”.

Udalak, txandakako aparkaleku hura eraikitzeko proposamena aztertu ostean atzera bota zuen: “Gaur egun Arrigorriagan aparkatzea zaila bada, era horretako aparkaleku bat ipiniko bagenu lekua kenduko genieke arrigorriagarrei”.

Gaur egun hiru txandakako aparkaleku daude Galdakaon (anbulatorioa, udaletxean eta Lapurdi kalean), bakarra Basaurin (anbulatorioaren ondoan) eta Ugaon (Gernikako plazaren inguruetan).

Lapurdi kaleko aparkalekua, Galdakaon // Geuria

Eta lur azpian?

Joan den otsailaren 9an aurkeztutako mozioari dagokionez, alderdi jeltzaleko bozeramaileen arabera, Urgoiti pasealekuko 22 eta 24 eraikinetan hasiko dituzten obrekin bat etorriko lirateke eraiki gura duten lur azpiko aparkalekuaren balizko sorrera: “Aurkeztutako proposamenak ez du behartzen inolako obrarik egitera, baizik eta soilik datuekin eta zorroztasunarekin aztertzera ea jarduera hori positiboa eta bideragarria izango litzatekeen udalerriarentzat”.

Oposizioko ordezkariek azpimarratu dute aukera hori “seriotasunez aztertzeko unea” dela: “Bestela, posible da Arrigorriagak aukera paregabea galtzea hamarkadetan”.

Oposizioak aurkeztutako mozioa aztertu beharko du udal gobernuak, baina hala ere, David Cidre zinegotziak azaldu du, bulego teknikoarekin berba egin ostean, Urgoiti pasealekuko 22 eta 24 eraikinetan egin beharreko obra horiek eta EAJtik proposatu duten lur azpiko aparkalekuaren obren egitasmoa ez direla bateragarriak: “Etxebizitza batzuk eraiki gura dituzte eraikin horietan baina oraindik ez dago datarik ezta informazio zehatzik”.

David Cidre: “Era horretako obrek bi urte luzeko iraupena izaten dute gutxi gorabehera, eta herriko plaza itxi egin beharko litzateke ondorioz”

Udaletxe aurreko plazaren azpian aparkaleku bat jarri beharko balitz, egin beharreko lanak “erraldoiak” izango liratekela azaldu dio David Cidrek GEURIAri: “Era horretako obrek bi urte luzeko iraupena izaten dute gutxi gorabehera, eta herriko plaza itxi egin beharko litzateke ondorioz”.

Bada, egin beharreko obra Bilboko Zabalguneko plazan egiten ari diren lanekin alderatu du Cidrek: “Antzekoa litzateke. Egun osoan zehar zarata egingo lukeen makina zulatzaile erraldoi bat jarri beharko litzateke bertan”.

Gaur egun auto gutxi batzuentzako aparkalekuak daude udaletxeko azpiko garajean. Bertan udaltzaingoaren eta udal brigadako langileen ibilgailuak gordetzen dituzte. Guztira dozena erdi autorentzako lekua dagoela zehaztu du Auzoak eta Hirigintza zinegotziak. “Plaza azpian aparkaleku bat eraikitzeko une aproposena udaletxe berria egin zutenean izan zen, gaur egungo garajea handitzeko lan handiak egin beharko liratekeelako”.

Irisgarritasun plana, abian

Bestetik, aparkalekuaren arazoari irtenbidea emateko, Arrigorriagako Udala Irisgarritasun Plana garatzen ari da aspaldi, eta hurrengo hilabeteetan aurkezteko asmoa dutela aurreratu du Cidrek.

Plan horrek Arrigorriagako irisgarritasunaren gaur egungo “argazkia” eskainiko luke, besteak beste, ibilgailuak aparkatzeko arazoari aurre egin ahal izateko.

Autoak, Ollargan auzoan, berrurbanizazio lanak egin baino lehen // Geuria

Aparkalekuak Abusun

Arrigorriagako Udalak Ollargan auzoan egindako berrurbanizazio lanek aparkalekuekin zegoen arazoa arindu arren, ez du Abusuko egoera guztiz konpondu. Izan ere, Bilboko Udalak TAO sistema ezarri zuenetik, La Peña auzoko gidari askok Arrigorriagako Abusu auzoan aparkatzen dituzte beren ibilgailuak, aparkatzeagatik ez ordaintzeko. Ondorioz, auzotarrek dohako aparkaleku gutxiago dituzte autoak aparkatzeko.

Osorik irakurri