GEURIAk Berriaren estilo-liburuan Adimen Artifizialari eskaini berri zaion testua oinarri izan du komunikabideak Adimen Artifizialarekin izango duen harremana arautzeko. Hona hemen oinarrizko puntuak:

GEURIA eta Adimen Artifiziala (2025)

Giza sormenaren aldeko apustua
-Adimen Artifizialak ez du kazetari profesionalen lana ordezkatuko.
-Giza sormena bultzatu eta lehenetsiko da, ikuspegi propioaren bermea eta kalitaterik onena emateko.
-GEURIAn ez da argitaratuko adimen artifizial generatiboak idatzitako testurik, ez osorik, ez partez, ez ikus entzuteko euskarrietan, ezta irakurtzekoetan ere.

Kode deontologikoa eta kazetarien lan-gida lehenetsi
Adimen Artifizialarekin kudeatutako edozein lanak edo sortutako edozein edukik ezin du GEURIAk bere egiten duen Hekimenen kode deontologikoa edo GEURIAren kazetarien lan-gida urratu.

Pribatutasunaren, datuen eta sortzaileen eskubideen babesa
GEURIAk zorrotz babestuko ditu bere irakurle, harpidedun, bezero, interes-talde, kontaktu edo hornitzaileen pribatutasuna eta datuak, baita kolaboratzaile moduan aritzen diren sortzaileen eskubideak ere (ilustratzaileak, kasu), eta ez du biderik emango adimen artifiziala erabiliz eskubide horiei kalte egiteko. Honek adimen artifizial generatiboa erabiltzen duen plataforma orori eragiten dio, sare sozialak barne, non espreski eskaera egin dugun gure irudiak adimen artifizialaren bitartez ez tratatzeko.

AAren erabilera onartua
Informazioa biltzeko, datuak analizatzeko edo ustiatzeko, eta irudien jatorria egiaztatzeko (propio horretarako sortutako erakunde fidagarrietako plataformen bitartez) erabili ahal izango da baldin eta erredakzio buruak hala egiteko eskatu edo baimendu badu espresuki. Nolanahi ere, kazetaritza lanaren lagungarri izango da beti, eta ez inola ere ordezko.

AA generatiboaren bitartez sortutako irudi, bideo edo audioak soilik argitaratuko dira:
-Erredakzio buruaren baimenaz.
-Informazio-estilokoak ez diren pieza jakin batzuetarako eta modu puntualean.
-Modu egokian identifikatuko zaio irakurleari AA generatiboaren bitartez sortutako materiala dela, zergatik eta zertarako.

AA ahozko elkarrizketak idatzira ekartzeko erabili ahal izango da, baina testuak argitaratu aurretik kazetariak gainbegiratu beharko du grabazioarekiko leiala dela ziurtatzeko edo eta AAk sortutakoari beharrezko moldaketak egingo dizkio.

Argazkien, bideoen eta gainerako irudien alderdi teknikoak hobetzeko erabili ahal izango da adimen artifiziala (enkoadrea, argiztapena, kolorea, fokua eta abar), baina ez beste ezertarako, beti errespetatuko baita irudiaren egiazkotasuna. Beraz, inola ere ez da onartuko adimen artifiziala erabiltzea irudiak sortzeko, manipulatzeko edo errealitatea modu faltsuan edo engainagarrian irudikatzeko.

Adimen artifiziala ez da inola ere erabiliko gezurretako edukia izan baina egiazkoa dirudien bideorik sortzeko.

Lekuko baten anonimotasuna gorde behar denean, aurpegia itxuraldatu dakioke adimen artifiziala erabiliz.

Irudietan eta bideoetan ez da edukirik gehituko adimen artifiziala erabiliz.

Adimen artifiziala ez da inola ere erabiliko norbanako baten ahotsa antzeratu eta haren hitzak aditzen ari garela pentsarazteko.

Hekimen kode deontologikoa (2024)

GEURIAk ez dauka kode deontologiko propiorik, baina Hekimenena oinarri bezala hartzen du eguneroko jardunean. Hekimen herri-ekimeneko euskarazko hedabideen elkartea da eta GEURIA bertako bazkide da.

Desinformazioaren aurkako borrokan, honako konpromiso hauek nabarmendu daitezke kode deontologikoan:

Informazio-iturriak:
-Informazio-iturri fidagarriak erabili.
-Bertsio edo iritzi kontrajarriak daudenean, batekoak eta bestekoak bilatu. Ahal dela, ez sortu iturri bakarreko albisterik.
-Oinarririk gabeko espekulazioak eta zurrumurruak ezin dira informazio-iturri izan.

Informazioa egiaztatzea:
-Datuak eta informazioa egiaztatu beti eta horien arabera ondu informazioa, eta ez norberaren iritzi pertsonalaren arabera (horretarako iritzi atalak daude, behar bezala bereizita egon behar dutenak).
-Ebidentziak eta frogak bilatu.
-Informazioa zilegizko bideetatik lortu. ‘Off The Record’-a errespetatu.

Zorroztasuna eta zehaztasuna:
-Albisteen testuinguruaren analisia egitea eta azaltzea, herritarrek euren iritzi propioa osatzeko eta errealitatea ulertzeko.
-Bizkor informatzearen ondorioz, eduki engainagarriak ez zabaltzea.
-Zorroztasun intelektualez jokatzea.

Irudien trataera:
-Argazki edo bideoen edukia ezin da inola ere manipulatu.

GEURIAren kazetarien lan-gida (2021)

GEURIAk kazetarien lanerako gida bat dauka, non lan-prozesuaren parte batean desinformazioa saihesteko helburuaz, informazioaren egiaztatzeari buruz honako ideiak aipatzen diren:

-Informazioa egiaztatzeko beharra.
-Bertsio ofizialak zalantzan jartzeko beharra.
-Informazio instituzionala iturri nagusia ez izatearen garrantzia.
-Bertsio ezberdinak lortzearen garrantzia (erreplika aukera, iturri aniztasuna, informazio gehigarria, testuingurua eman…).
-Informazioa lehen eskutik lortzearen garrantzia (“norberak lortutako infoa, onena”).

GEURIAren barne-neurketak eta balorazioak (2025)

Aipatutako guztiez gain, irailean hasten den 2025-2026 ikasturtera begira, GEURIA barne- neurketa eta balorazioak egiten hasiko da. Eta, beste hainbat gauzaren artean, informazioaren kalitatea eta kazetarien talentua, gaitasun teknikoak, efizientzia eta lidergoa baloratuko dira.

Balorazioak kazetariek eurek egingo dituzte, euren erredakzio buruak eta komunikabideko zuzendariek, ikuspegi ezberdinen arteko aldea eta ezberdintasunak ikusteko, indar guneak eta ahultasunak identifikatzeko eta horiek nola sendotu edo zuzendu erabakitzeko.

Prozesu honen beste ondorio bat desinformazioa saihestea da. Azken finean, informazioaren kalitatea eta langileen hobekuntza-arloak (eta prestakuntza-beharrak) kontrolatzea desinformazioaren atea ixteko modurik eraginkorrenetakoa baita.

Informazioaren kalitatea: Informazioaren kalitatearen balorazioan, besteak beste, honako hauek neurtuko dira:
-Albiste bakoitzari jarritako helburuaren betetze-maila.
-Iturri-aniztasun maila.
-Ekimen propioko albistea den ala kanpo-ekimenekoa (prentsa oharrak, etab…).
-Protagonista publiko (erakundeak, politikariak, enpresak…) eta pribatuen (herritarrak, elkarteak…) arteko oreka.
-Kazetaritza-generoen eta formatuen aniztasuna (albiste-erreportai, bideo-testu… etab-en arteko oreka).
-Berdintasun arloan oreka mantentzen den (emakume-gizonen arteko oreka protagonisten artean).
-Gure baloreekiko koherentzia-maila albisteetan.
-Langileen balorazioak (Talentua / gaitasun teknikoak, efizientzia, lidergoa).