Auzoak Galdakao plataformaren barruan jarraitzen duen taldeak komunikatu bat publikatu du gaur arratsaldean, joan den ostiralean piztutako polemikari erantzunez.

Komunikatua posta elektroniko bidez helarazi digute hedabideoi, “izan ere, Auzoakeko sare sozialetako eta web orrialdeko gure gakoak berreskuratzeko zain gaude”, esan dute. “Dagoeneko elkartean ez dauden pertsonei komunikazio-kanalen gakoak itzultzeko behin eta berriz eskatu zaien arren, une honetan oraindik ez dituzte itzuli”, salatu dute.

Hain zuzen ere, Auzoak Galdakao profileko gakoak plataformarekin kritikoak diren kide batzuek dituzte, eta joan den ostiralean sareetan publikatu zuten “proiektua amaitutzat” ematen zutela. Gainera, abenduaren 4an beste komunikatu bat publikatu zuten Facebooken esanez aurrekontu proposamenarekin ez zeudela ados.

GEURIA Auzoakeko zinegotziekin harremanetan jarri zen larunbat goizean eta adierazi zuten plataformak lanean jarraituko duela: “Auzoak ez da desagertuko. Zinegotziok eta plataformako gainerako kideek lanean jarraituko dugu Galdakaoko auzo guztien alde eta herri osoaren alde, eta ez auzo bakar batzuen mesedetan”, esan zuten.

“Auzoaken gure eredu asanbleistarekin jarraitzen dugu eta ulertzen dugu eredu honek ezinegona eta tentsioak sor ditzakeela bozketa batean norberak nahi duena ateratzen ez denean, baina hasieratik erabaki zen gure lan metodoa izango zela eta horrela izan da uneoro”, adierazi dute gaur bidali duten komunikatuan.

Eta gaineratu dute: “Harrotasun handiz esan dezakegu proiektu honetan jarraitzen dugunok ez dugula ezer ezkutatzeko, eta kontzientzia garbi dugula, talde honen benetako helburuari begira: gure udalerriko auzo guztien alde lan egitea”.

“Jakin badakigu batzuetan ematen duela ez garela leku guztietara iristen, baina argi daukagu hori dela gure helburua. Horregatik, herritarrak gonbidatzen ditugu beren kezkak eta proposamenak azaltzen jarrai dezaten”, esan dute.

Otsailaren 1ean Athleticen eta Realaren arteko partida jokatuko da San Mamesen (21:00). Eta, partida baino lehen Bertso Derbia jokatuko da non eta Galdakaon.

Torrezabal Kultur Etxean izango da, sarrera doan, 12:00etan. Bertan bertsotan arituko dira Onintza Enbeita, Aitor Etxebarriazarraga eta Igor Elortza Athletic ordezkatzen, eta Andoni Egaña, Eneritz Artetxe eta Amets Arzallus txuri-urdinen alde. Arkaitz Estiballes galdakoztarra gai-jartzaile lanetan arituko da.

Sarrera doakoa izan arren, interesa dutenek gonbidapena jaso beharko dute Torrezabaleko leihatilan edo webgunearen bitartez.

Athletic Club Fundazioak eta Real Sociedad Fundazioak antolatzen dute Bertso Derbia 2013tik. Kasu honetan, Galdakaoko Udalaren laguntzarekin antolatuko dute XXV. edizioa. 2023an Basaurin antolatu zuten Bertso Derbia.

Su etena dago Sirian SDF Siriako Indar Demokratikoa koalizioaren eta Damaskoren artean. Hala ere, Siriako kurduek salatu dute Damaskok erasoan jarraitzen duela.

Egoera horren aurrean, Galdakaon Kurdistanen eta kurduen aldeko elkarretaratzea egin zuten atzo, urtarrilak 25, 18:30ean Pontzi Zabala kaleko bidegurutzean.

Minbiziaren diagnostikoak ez du gaixorik dagoenaren gorputza bakarrik astintzen: haren ingurukoen bizitza osoa ere baldintzatzen du. Testuinguru horretan, funtsezkoa da laguntza profesionala, entzute aktiboa eta tratu humanoa jasotzea. Otsailaren 4an Minbiziaren aurkako Nazioarteko Eguna da eta Urko Zalbidea Carvajal (Galdakao, 1988) Minbiziaren Aurkako Elkarteko psikologoa da.

Zein da elkartean egiten duzun lana? Minbiziaren Aurkako Elkarteko psikologoa naiz, eta horrek esan nahi du bidelagunak naizela eta laguntza emozionala eskaintzen diedala minbizia duten pertsonei eta haien senideei, diagnostikotik hasi eta prozesu osoan zehar. Askotan, gaixotasunak irauten duen bitartean, ohikoa izaten da beldurrak, zalantzak, ziurgabetasuna eta sufrimendu handia sortzea. Nire lana une latz horietan bere ondoan egotea da, entzutea, orientatzea eta bakarrik ez daudela sentiaraztea, ez baitaude bakarrik.

“Esperantzaren besoko berdearen” kanpaina. Zer egingo da eta zer bilatu nahi duzue? Otsailaren 4a Minbiziaren Aurkako Munduko Eguna da, eta, horregatik, Minbiziaren Aurkako Elkartetik kalera aterako gara berriro ere ‘Itxaropen-besokoak’ ekimenarekin, gaixotasun horrek gizartean duen eragina eta 2030erako % 70eko biziraupena lortzearen garrantzia ikusarazteko helburuarekin.

Hirugarren urtez jarraian, hainbat mailatako kirol taldeak inplikatu nahi ditugu, jokalariek, talde teknikoak eta bestelako kideek besoko berdea izan dezaten gonbidatuz, urtarrilaren 30etik otsailaren 1era eta otsailaren 6tik 8ra bitarteko asteburuetan. Hiru urte hauetan 320 klub eta talde baino gehiagoren laguntza eta parte-hartzea izan dugu, 100.000 kirolaritik gora.

Kirolean zinta beltzak dolua sinbolizatzen du; beraz, Elkartetik beltza kolore berdearekin ordezkatu dugu, itxaropenaren eta biziraupenaren lotutako kolorea. Gainera, kirolak ahalegina, talde-lana edo gure helburuengatik borrokatzea bezalako balioak transmititzen ditu. Beraz, besoko bakoitzaren atzean pertsona bat, istorio bat, familia bat dagoela gogorarazteko bozgorailu handia da. Ekimen honekin minbizia duten pertsonei ahotsa ematen zaie, baina baita horiek zaintzen dituztenei ere, arreta humanoagoa aldarrikatuz.

Bestalde, Elkarteak gizarte osoaren inplikazioa ere bilatzen du. Beraz, otsailean zehar hainbat udalerritan egongo gara eskumuturreko berdeak eta kanpainaren informazioa banatzen, eta minbizia duten pertsonentzako eta haien familiartekoentzako doako zerbitzuak ezagutarazten.

Minbizia dutenen bizi-esperantza igotzea da erronka. Zenbat igo da azken urteetan eta zenbatera igotzea aurreikusten da edo nahi da? Datu orokorrak dio bi gizonetik batek eta hiru emakumetik batek minbizia izango dutela bizitzan zehar. Azken urteetan, minbizia duten pertsonen biziraupen-indizea bost urtera arte luzatu da: 2021ean % 57 zen, baina 1953an, adibidez, % 25. Elkartearen erronka 2030erako % 70eko biziraupena lortzea da, eta, era berean, pertsonen bizi-kalitatean benetako eragina sortzea.

Gero eta ohikoagoa da entzutea gertuko norbaitek minbizia duela, nagusi zein gazte. Igartzen al duzue zuengana herritar gazteagoak hurbiltzen direla edo oraindik gazteek urrun ikusten dituztela minbiziarekin lotutakoak? Bai, gero eta herritar gazteagoak hurbiltzen dira elkartera, bai minbizia duen pertsona gisa, bai senide gisa. Beste egoera bat honakoa da: adingabeen gurasoak dira hurbiltzen direnak. Hurbildu egiten dira minbiziak euren seme-alaben bizitzetan izan dezakeen eraginaz jabetzen direlako, beldurrak eta kezkak sortzen zaizkielako eta seme-alaben osasuna zaindu eta prebenitu nahi dutelako. Horrek erakusten du minbizia ez dela urruneko edo ‘besteen’ zerbait, ez dela lehen bezalako tabu bat, eta prebentzioa eta informazioa gero eta garrantzitsuagoak direla. Horregatik, informazioa, sentsibilizazioa eta laguntza-gune seguruak ematen jarraitu behar dugu.

Osasun-arreta humanizatzean azpimarratzen duzue. Gaur egun zein gabezia dauden osasun-arretan? Gaur egun, denbora falta, komunikazio urria eta arreta inpertsonala dira osasun-arretaren gabezia nagusietako batzuk. Askotan gaixotasuna tratatzen da, baina ez beti pertsona bere osotasunean. Minbiziaz hitz egiten dugunean, gaixotasunaz harago, bide luzea eta konplexua dakar, eta askotan ziurgabetasunak, sufrimendu emozionalak eta laguntza beharrak markatzen dute bidea. Beraz, tratuaren kalitatea, entzute aktiboa, laguntza profesionala eta autonomiarekiko errespetua funtsezkoak dira minbizia duten pertsonen eta haien ingurunearen ongizaterako.

Horregatik uste dugu osasun-arretaren hobekuntzen ardatz izan behar duela. Alde batetik, ospitale eta osasun-zentro eta zentro soziosanitario humanizatu eta irisgarrietako espazioak bermatzea, eta bestetik, arreta psikosozial integrala bermatzea, kaltetutako pertsonen autonomia eta parte-hartze aktiboa indartzea, eta zaintzaileak ere zaintzea. Horrek esan nahi du profesional soziosanitarioak babestu eta lagundu behar direla.

Zeri esaten zaio osasun-arreta on bat? Minbiziaren Aurkako Elkartearentzat, osasun-arreta ona pertsona erdigunean jartzen duena da. Arreta integral batek enpatia, komunikazioa eta errespetua bezalako alderdiak barne hartzen ditu, hala nola espazioak berak, denborak, ahaztu gabe profesional soziosanitarioen zaintza eta autozaintzako prestakuntza. Gure ustez, humanizazioa begiratzeko, antolatzeko eta laguntzeko modu bat da, zaintzeko modu bat, sendatzeaz gain, lagundu, entzun eta zainduko duen laguntza-eredu baterantz aurrera egiteko.

Zu zeu, psikologo gisa eta gaixoekin eta senitartekoekin tratu zuzena duen profesional gisa, gaixo batek eta bere gertukoek zeri uste duzu ematen diotela garrantzia gehien osasun-arretan? Nire ustez, itxaron zerrenda bateko zenbaki hutsak ez direla sentitu behar dute, ez daudela bakarrik, entzuten zaiela eta euren beharrak kontuan hartzen direla. Minbiziaren diagnostiko edo prozesu baten aurrean, funtsezkoa da informazioa modu ulergarrian jasotzea, zalantzak lasaitasunez argitzeko aukera izatea eta tratu hurbila sentitzea. Minbizia duten pertsonek eta haien senitartekoek ez dute tratamendu egokia soilik behar; konfiantza, segurtasuna eta bakarrik ez daudela sentitzeko espazio bat ere behar dute. Funtsezkoa da bidea egin ahal izateko.

Osasun-arreta hobetzea politika publikoetan lehentasun gisa txertatzea duzue helburu. Zein pausu eman dituzue hau posible egiteko? Minbiziaren Aurkako Elkartetik eragin politikoa bilatzen dugu, eta minbiziari buruzko politika publiko gardenak izatearen alde egiten dugu, herritarrei kontuak emateko. Osasun-emaitzak aldian-aldian eta modu eskuragarrian ebaluatu eta argitaratu behar dira. Plan onkologikoetan humanizazio-elementuak sartzearen alde ere ari gara lanean, minbizia duten pertsonen parte-hartzearekin batera.

Bide honetan, zeintzuk dira elkarteak eskaintzen duen doako programa eta zerbitzuak? Duela 30 urtetik gora doako telefono bat daukagu, 900 100 036, minbizia duten pertsonen eta senideen zerbitzura, eguneko 24 orduetan, urteko 365 egunetan. Zerbitzu honen bidez, zalantzak argitu eta gaixotasunari buruzko informazioa eman nahi da. Gainera, telefono hori Elkartearen doako zerbitzuak eta zerbitzu profesionalak eskatzeko bideetako bat da, deia egiten duen pertsonaren beharren arabera, hala nola, laguntza psikologikoa, arreta eta orientazio soziala, laguntza, material ortoprotesikoen mailegua, nutrizioa, ariketa fisiko onkologikoa edo fisioterapia.

Bost hamarkada baino gehiago dira Galdakaoko Andra Mari Dantza Taldeak Altsasuko Inauteriak berreskuratzeko ikerketa abiatu zuenetik.

Lan horrek, 1970eko hamarkadaz geroztik, Euskal Herriko eta Europa osoko ospakizun zaharrenetako eta arkaikoenetako bat berreskuratzea ekarri zuen, eta bi komunitateen arteko lotura kultural berezia sortu zuen.

Bada, orain, mende erdi geroago, Galdakao eta Altsasu senidetu egingo dira. Urtarrilaren 31n, larunbatez, burutuko dute senidetze instituzionala Torrezabal Kultur Etxeko erakusketa gelan, 12:30ean.

Iñigo Arriandiaga Hernando Galdakaoko alkatea eta Javier Ollo Martinez Altsasuko alkatea izango dira ekitaldian, baita Andra Mari Dantza Taldeko eta Altsasuko herri Inauteri Batzordeko ordezkariak ere. Era berean, bi herrietako herritarrak gonbidatu dituzte.

Senidetzearen helburua da Galdakao eta Altsasuren artean ekintza partekatuak garatzea eta kultura, gizarte eta ekonomia arloko lankidetzak sustatzea. Besteak beste,  inauterien inguruan jardunaldi eta jarduera partekatuak sustatzea adostu dute, “Galdakaoko eta Altsasuko belaunaldi berriei transmisioa bermatzeko”.