Bostonen izan da Fatima Villa galdakoztarra uztailean, nazioarteko antena lehiaketa batean. Mundu mailan hirugarren sailkatu da bere taldea, lehenengoak Europa mailan. Bere ikasketen eta lanen nondik norakoak kontatu dizkigu

Fátima Villa (Galdakao, 1995) Nafarroako Unibertsitateko Donostiako Tecnun Ingenieritza Eskolako ikaslea da eta nazioarteko antena lehiaketa batean parte hartu du Bostonen unibertsitateko beste bi ikaslerekin batera (Iñigo Cortés eta Álvaro Urain donostiarrak). Hain zuzen ere, 2018 IEEE AP-S Student Design Contest lehiaketan parte hartu dute eta mundu mailan hirugarren saria lortu dute, “Michigan State University eta University of Alabama-ren atzetik soilik”, dio Villak. Hortaz, Europa mailan lehenengo sailkatu da talde euskalduna. Lehiaketa honek nazioartean ospe handia du eta 2018 IEEE AP-S (Antennas and Propagation Society) Nazioarteko Konferentzian ospatu da Bostonen (Massachusetts, Estatu Batuak) uztailean. Gaur egun Telekomunikazio Teknologiaren Ingeniaritzako Master ikaslea da Fátima Nafarroako Unibertsitateak Donostian duen Tecnun Ingeniaritza Eskolan.

Estatu Batuetan izan zara antena lehiaketa batean. Zein da lehiaketa horren helburua?
Altxorraren Bila jokoaren antzeko lehiaketa bat da eta IEEE Institutuak (Institute of Electrical and Electronics Engineers) antolatzen du. Hitz apalekin azalduta, lehiakideok uhinak hartzeko tresna bat -hargailu bat- diseinatu eta eraiki behar izan dugu (adibidez, mugikor batek uhinak hartzen ditu) eta horrekin lehiaketako antolatzaileek gela batean ezkutatu zuten irrati-uhin igorle bat (Wifi router bat esan dezagun) bilatu behar genuen. Uler dezazun, ‘Los Increibles 2’ filmean azaltzen denaren antzeko tresna bat sortu dugu guk.

Eta hirugarren sailkatu zineten.
Hala da. Mundu mailan hainbat unibertsitatetako partaide asko ditu lehiaketak eta finalera sei talde baino ez dira heltzen. Aurtengo lehiaketako finalean Estatu Batuetako hiru talde (Alabamakoa, Coloradokoa eta Michiganekoa), Greziako bi eta gu izan gara. Michigan State University eta University of Alabama-ren atzetik soilik bukatu dugu lehiaketa. Esan genezake, Europa mailan lehenengoak izan garela.

Gainera, meritu handiarekin, ezta?
Bai. Bostonera heldu ginenean lehiaketan partaide ziren talde guztiak ikusi genituen sekulako tresnekin. Gurea, oinarrien barruan, handiegia zen. Baina, egia esan, meritua gurea bakarrik izan zen: guk antena berri bat diseinatzeaz gain, irrati-hargailua hutsetik abiatuz eraiki genuen. Aldiz, gainerako parte-hartzaileek dendetan erosi daitezkeen hargailuak ekarri zituzten eta antenaren diseinuan soilik jarri zuten arreta. Horrexegatik aipamen berezia egin zigun epaimahaiak eta estimatzen da.

Bostoneko antena lehiaketako sari banaketa // Argazkia: Utzitakoa

Saririk jasoko zenuten, akaso.
Bai. 250 euro irabazi genituen hiruron artean banatzeko. Gainera, hiru liburu eta artikulu bat idatzi behar ditugu eta IEEE-ra bidali behar ditugu, munduko ingeniaritza elektriko eta elektronikoko batzorderik garrantzitsuenera. Artikulua ondo balego, aldizkari batean publikatuko lukete.

Erabilitako materiala zuek ordaindu duzue?
IEEE erakundeak talde finalistok hargailuak eraikitzeko behar izan genituen materialak ordaindu zizkigun, baita Bostonera bidaia ere.

Azaldu iezaguzu finalera iristeko bidea zein izan den.
2017ko irailean hasi ginen eta 2018ko uztailera arte aritu gara proiektu honetan buru-belarri. Txapelketako oinarriak jarraituz, lehenengo gure ideia bidali genien idatziz Antena eta Uhin-Hedapen adituak ziren epaileei eta gustatu zitzaienez finalerako txartela lortu genuen. Gure tresnak benetan funtzionatzen zuela erakusteko bideo bat bidali genien aurretik, gure irrati-hargailua eraiki eta gero. Bostonen jada, gure hargailuari buruzko aurkezpen bat egin genuen eta Altxorraren Bila “jokoan” lehiatu ginen.

Eta taldea nola eratu zenuten?
Iñigo Cortés, Álvaro Urain eta hirurak Tecnun-eko ikasleak gara. Irakasle batek eman zidan lehiaketaren berri eta bertan parte hartzea proposatu zidan. Onartzekotan, parte hartu nahi zuten beste ikasle batzuk topatu behar nituen eta orduan Iñigori esan nion. Alemanian geunden gu biok ikasten eta berak ere proposamena onartu zuen. Bestetik, irakasleak esan zidan graduko ikasleak egon behar zutela taldean, baina nik ez nuenez graduko inor ezagutzen, irakasleak berak topatu zuen Álvaro. Horrela eratu zen taldea eta Triple-T izena jarri genion.

Hirurak zarete, beraz, ingeniaritzako alor berekoak.
Iñigok Telekomunikazio Teknologiaren Ingeniaritzako Masterra amaitu berri du eta Álvaro Komunikazioetako Elektronika Graduko ikaslea da. Ni, Iñigo bezala, Telekomunikazio Teknologiaren Ingeniaritzako Masterra ari naiz ikasten. Urte t’erdian bukatuko dut Masterra.

Fátima Villa galdakoztarrak eta Iñigo Cortés eta Álvaro Urien donostiarrek osatu dute Triple-T taldea Bostonen // Argazkia: Utzitakoa

Triple-T talde horretan koordinazio-lanetan ibili zara.
Bai. Koordinatzaile bezala, tresnaren funtzionamendu guztia jakitea izan da nire ardura: alde batetik, antena (uhinak hartzeko tresna) eta bestetik, uhinak prozesatzeko beste atal guztia. Nire lana izan da gauza biak batera jartzea eta hiruron arteko komunikazioa erraztea. Sistemaren garapen osoa egin behar izan genuen, kontuan hartuta ikasketak eta proiektua aldi berean egin behar izan genituela. Gainera, bitxikeria bezala, proiektua hasi genuenean Iñigo eta biok Alemanian geunden ikasten. Ni Donostiara itzuli nintzen eta Iñigo bertan geratu zen lanean. Orduan, Skype bidez kontaktatzen genuen. Nik nuen tresna Donostian, beraz, bere ataleko gauzak nola eraiki behar nituen azaldu zidan Skypetik. Álvarok antena eraiki zuen eta nik bi aldeak uztartu nituen.

Irakasleen laguntzarik jaso duzue?
Gehienbat zalantzak argitzen lagundu digute. Unibertsitatean irakasle asko daude eta, esate baterako, antenako irakaslea den Daniel Valderasengana jo genuen laguntza eske. Hain zuzen berak ikuskatu du gure lana. Era berean, beste irakasle batzuekin genituen duda teknikoak argitu ditugu. Izan ere, ezusteko arazo teknikoak izan genituen.

Nola definituko zenuke Bostonen bizitako esperientzia?
Txapelketan parte hartzea erronkaz beteriko bizipena izan da lehiakide guztiontzat. Batez ere, guretzat. Pertsonalki esperientzia berria izan da eta egia esan, ez nuen espero hain urrun heltzea lehiaketan. Hasieran oso lasai hasi ginen lanean, baina amaieran oso estresagarria izan da. Hala ere, asko gustatu zait esperientzia eta gainera asko ikasi dut. Adibidez, nire kontura lan egiten ikasi dut. Era berean, Estatu Batuetan eraikitako gailua hobetzen jarraitzeko aukera izan dugu MIT-ean (Massachusetts Institute of Technology), munduko ingeniaritza unibertsitaterik ospetsuenetako laborategi batean. Beraz, esperientzia ezin hobea!

Unibertsitatean irakasten dutena bat al dator bizi duzunarekin?
Unibertsitatean gauza teoriko gehiago ikasten ditugu, praktikan jarri ordez. Eta hori nabaritu dugu Estatu Batuetan. Bertan, unibertsitatean gauza teknikoagoak egiten dituzte. Teoria ere ikasten dute, baina lan praktiko gehiago egiten dituzte.

Ingeniaritzaren munduaz eta emakumeez galdetuko banizu…
Beti esan izan da ingeniaritza mundua gehienbat gizonezkoentzat dela, baina hori ez da egia eta gaur egun ikus daiteke. Nire ustez, ez dakit gauzak aldatu diren, baina ari direla aldatzen esango nuke. Adibidez, nire klasean erdia neskak gara. Hori bai, beste ingeniaritza batzuetan oraindik mutilak neskak baino gehiago direla egia da. Baina, badaude ingeniaritza batzuk non emakumeak gehiengoa diren: Ingeniaritza Biomedikoa, kasu. Gustuen araberakoa da. Nire iritziz, unibertsitateei interesatzen zaie neskek ingeniaritza ikastea, eta gero eta emakume gehiagok hori aukeratzen dute. Eta hori unibertsitateek berdintasunaren alde lanean ari direnaren adierazle da. Aurreiritziak apurtu behar dira eta bakoitzak nahi duena ikasi behar du, izan gizonezkoa zein emakumezkoa.

Zein asmo dituzu etorkizunerako?
Bada, Iñigok, Álvarok eta hirurok asmoa dugu Bostonen aurkeztutako proiektuaren garapenean jarraitzeko, aplikazio ezberdinak garatu ahal izateko: indoor lokalizazio-sistemak (“indoor localization”), etxe domotiko edota inteligenteetarako sistemak (“smart home systems”) edota 4.0 Industria. Teknologia berrietan eta antzerako gaietan interesa duten Tecnun-eko ikasleak taldearen parte bihurtu daitezke hurrengo urtean zehar. Izan ere, Triple-T taldekoontzat, proiektu honen helburu nagusietako bat unibertsitatean teorikoki ikasitakoa gure kabuz aplikatzea da.

Niri asko gustatzen zait lan teknikoa egitea, eta proiektu eta talde honekin ikasi dut koordinazio-lanetan buru izaten. Lan hori ere gustura hartuko nuke etorkizunean.