☉ Hego Uribe
Ion Garin (Aranzadi): “Aisialdia eta bioaniztasuna uztartzeko leku aproposa izan daiteke Etxerre. Berezia da”
Aranzadi Zientzia Elkartera egin dugu bisita. Hezeguneen eta bertako faunaren inguruan aditu den Ion Garinekin egin dugu solasaldia. ‘Urmaelak eskolak’ proiektuaren berri eman digu.
Geuria #076 Monografikoan argitaratutako elkarrizketa
“Etxerreko putzua eta Hego Uribeko uren altxorrak”
Irakurri osorik PDFan
Aranzadi Zientzia Elkartea ezaguna dugu batez ere Antropologia eta Historia arloko gaiak aztertzen eta zabaltzen dituelako, baina Biodibertsitatea ere erakundearen zutabe garrantzitsua bilakatu da. Ion Garin (Donostia, 1980) Aranzadi Zientzia Elkarteko Herpetologia saileko zuzendaria da: anfibio- eta narrasti-espezieen populazioak babestea bilatzen dute, eta, aldi berean, arlo horretarako zientzia-ezagutza sortzea eta bilatzea. Etxerreri begira, Garinek azpimarratu du barnealdean dagoen tamaina eta sakonera handiko hezegunea dela, “eta nahiz eta batzuentzat putzu soil bat izan, ekosistema bat” dela dio: “Putzu horrek mereziko luke azterketa sakon bat egitea eta bertan dauden altxorrak benetan ikustea”. Gainera, gaiarekin zerikusia duen ‘Urmaela Eskolan’ proiektua aurkeztu zuten iazko azaroan. Gipuzkoan hedatu dute proiektua gehienbat, baina Bizkaian ere hasi dira, besteak beste, Bilbo, Bermeo edo Loiuko ikastetxe batzuetan. Aranzadik Donostian duen egoitzan batu gara Garinekin.
Hasteko, zein da zure lana Aranzadin?
Aranzadi Zientzia Elkarteko Herpetologia saileko zuzendaria naiz. Anfibioak eta narrastiak ikertzen dituen zientzia da Herpetologia. Guk burutzen dugun lana anfibioen eta narrastien ikerketan, kudeaketan, dibulgazioan eta ingurumen hezkuntzan zentratzen da gehienbat.
Urmaelekin lotura du zuen lanak. Zein da Euskal Herrian urmaelekin izan dugun politika azken urteetan?
Gure sailekoa ez den, baina Aranzadiko kidea den Iñaki Mezquita odonatoetan, burruntzietan eta sorgin-orratzetan aditua da, eta behin zera esan zuen: “Hezegune berriak sortzea edo berreskuratzea da hein handi batean naturarekin daukagun zor bat kitatzea”. Hezeguneekin egon den politika hezeguneak lehortzea izan da. Oso fama txarra izan dute historikoki, gaixotasun askoren bektore ziren eltxoak eta bestelako animaliak bertan kumatu zitzaketenez, hezegune asko eta asko lehortu egin ziren aurreko mendean. Datuak badaude, eta esaten da Iberiar Penintsula mailan hezeguneen erdia lehortu edo galdu egingo zela, eta zer esanik ez tamaina txikiko putzuekin. Orokorrean, Euskal Herriko politika pixkanaka-pixkanaka moldatzen ari gara mundu mailan egiten ari diren bidera, alegia, hezegune hauek babestera.
Nazioarteko Hezeguneen Eguna ospatu egiten da.
Hala da. 1974. urtera arte ez ziren babestu hezeguneak. Otsailaren 2an ospatzen da Munduko Hezeguneen Eguna. Irango Ramsar hirian hitzarmen bat sinatu zen, eta orduz geroztik ekitaldi desberdinak egiten dira. Hemen zer egiten da? Bada, normalean hezegune nahiko handietan zentratzen dira. Hala ere, udalerriek beraiek badute aukera bere inguruan balio handia izan dezakeen hezegune bat badagoela ikusiz gero, zerrenda batean barneratzeko. Eskaera egin diezaiokete Eusko Jaurlaritzari eta normalean zerrenda horretan sartzen dute hezegune hori aztertzeko eta ezagutzera emateko.
Aranzadi Zientzia Elkarteko egoitzaren sotoetan / Geuria
Gurera etorrita, Etxerreko putzua dugu Basauri eta Arkotxa artean. Zein izan daiteke bere balioa?
Esan beharra dago ez dudala Etxerreko putzua % 100ean ezagutzen, baina daukan berezitasunagatik putzu horrek mereziko luke azterketa sakon bat egitea eta bertan dauden “altxorrak” benetan ikustea. Euskal Herrian ez gaude ohituta sakonera handiko putzuak edo barnealdeko hezeguneak izatera. Hain zuzen, URA Agentziak jarraitzen dituen hezegune handiak, urtero egiten dituen ikerketetan, denak dira lakuak, urtegiak, aintzirak… Eta Etxerrekoak horrelako fisionomia egitura izango luke, eta horrek egingo luke pixka bat berezi.
Eta animalien aldetik?
Gure ikuspegitik, beharbada kate trofikoan nahiko maila baxuan dauden espezien ikuspegitik, ingurunea ez da horren aberatsa agertzen duen tamainarekin konparatzen badugu, baina egon daitezke bertan hainbat espezie. Berezitasuna da Etxerreko putzua ez dela lehortzen, hau da, iraunkorra dela, eta hori abantaila da. Hala ere, bertara kanpoko espezieak barneratuz gero edo bertan harrapakarien presentzia handituz gero, horrek zaildu egingo luke anfibioen, burruntzien eta sorgin-orratzen populazioa egituratzea. Hau da, alde onak eta txarrak baditu, baina batik bat azpimarratuko nuke daukan berezitasun hori: barnealdean dagoen tamaina eta sakonera handiko hezegunea dela, alegia. Egia da oso urbanoak diren eremuz inguratuta dagoela, baina zientziaren ikuspegitik leku hori oso aberatsa izan daiteke. Izan ere, gero eta gehiago ikertu behar ditugu hein handi batean ukituta dauden ekosistema horiek, informazio asko emango digutelako bertan bizi diren bizidunen inguruan, esaterako, nola moldatzen diren “habitat berri” horietara. Mundu mailan ikusita dago gero eta jende gehiago biziko dela herriguneetan eta, beraz, naturarekiko atxikimendu bat lotzeko oso garrantzitsua izango da herriguneetatik gertu dauden ekosistema berde horiek potentziatzea, eta bertara jendea joateko aukera horiek balizko egitea.
Zertarako balio du hezegune batek?
Egia esan hemen pixka bat ahaztuta gaude, baina ekosistemek bere funtzioa betetzen dute sozialki. Hemen ez horrenbeste, baina beste leku askotan hezeguneak baliatu daitezke ura garbitzeko, bertatik materialak lortzeko… Nik uste dut, eta pandemia honek oso argi utzi digu, gune berdeen beharra dugula. Etxean horrenbeste denbora eman dugunean ikusi dugu nola bilatu ditugun herritik gertu dauzkagun gune berdeak. Europan politika batzuk badaude esaten dutenak biztanle kopuruaren arabera metro karratuko, zona berde jakin batzuk behar direla. Hortaz, horrelako ingurune bat aproposa izan daiteke aisialdi leku bezala, bertako bioaniztasunaren kontserbaziorako leku izanik aldi berean. Lortu dezakeguna da proiektu alor anitza eta onura jende askorena izatea. Zentzu horretan du balio gehien Etxerreko hezeguneak.
Eta Aranzadik zer egingo luke Etxerren?
Lehen urrats garrantzitsua izango litzateke bertan zein espezie dauden jakitea eta hori indartzea. Kanpoko espezieak sartzearen aldekoak ez gara, besteak beste, ez dakigulako espezie hori hor ez egoteak arrazoi bat izan dezakeen atzean. Animalia guztiak nonahi sartuko bagenitu, hori ez litzateke bide egokia izango. Normalean translokazioak ez zaizkigu gustatzen, argudio oso sendo bat izan behar dugulako jakiteko zergatik sartzen dugun putzuren batean. Historikoki bertan egon diren espezie batzuk balira agian pentsa liteke, baina ikusi beharko litzateke bertan dauden mehatxuak oraindik ere badauden edo ez. Bidea litzateke ikertzea eta jakitea zein espezie dauden, batez ere ikusteko zer nolako aberastasuna daukagun. Europak babesten dituen espezie mehatxatuagoak baldin badaude, ematen du lekuak interes gehiago izan dezakeela. Hori izango litzateke lehenengo bidea, beraz: bertan dagoen bioaniztasuna ikustea.
Anfibioak, burruntziak eta sorgin-orratzak aipatu dituzu.
Bai. Oso posible da Etxerreko putzuan anfibioak, burruntziak eta sorgin-orratzak aurkitzea. Derrigortuta daude hezeguneetan ugaltzera, beraz, hezeguneak behar dituzte bai ala bai. Atzetik datoz hezegune hori erabili dezaketen beste espezie batzuk, baina agian ez da beraientzat hain beharrezkoa, nahiz eta elikatzeko edo ura edateko baliatu. Anfibioen, burruntzien eta sorgin-orratzen ikuspegitik putzuak baditu oso onak ez diren gauza batzuk. Horietako bat da sakonera: sakonera oso handia dauka Etxerrek. Normalean anfibioek, burruntziek eta sorgin-orratzek gustukoago dituzte sakonera gutxiagoko hezeguneak, eta normalean putzuaren ertzak pixka bat lautuagoak dituztenak. Hala ere, horrek ez du esan nahi Etxerreko putzuan egon ezin direnik. Adibidez, Arabako Ulibarri-Ganboa urtegian lortu diren animalien zerrendak izan dira handienetakoak lurralde guztirako. Hau da, pixka bat moldatuta lor dezakezu bioaniztasunaren zati handi bat erakartzea.
Espezie horiez gain, besterik aurkitu daiteke horrelako hezeguneetan?
Bai, ornogabe gehiago egon daitezke, hala nola, kakalardutarren hainbat espezie. Baina gero atzetik datozen espezieak daude eta horiek baliatzen dituzte azkenean ekosistema horretan, putzuan zein inguruan topatzen duten elikagaiak eta ura. Izan daitezke saguzarrak, hainbat txori handi —adibidez, lertxunak, martin arrantzalea—, baina baita tamaina txikiagoko txoriak ere. Narrasti urtarrak ere izan daitezke: suge gorbataduna, suge biperakara…
Inguruan meatzea egon zen eta eraikinak ere badaude Etxerre inguruan, eta saguzarrak nahiko ondo moldatu dira eremu nahiko antropizatuetara. Putzura joan daitezke elikatzera, besteak beste, eltxoak edo antzeko bizidunak baitaude.
Aranzadi Zientzia Elkarteko egoitzaren sotoetan / Geuria
Etxerre aisi-gune bihurtzeko proiektuak egon izan dira. Posible litzateke jende trafikoa eta flora eta fauna hori elkarrekin bizitzea?
Adibideak badauzkagu, eta ikusten da posible dela. Hor garrantzitsua litzateke hezegunearen ekosistema osoa, hau da, ur-geruzaz harago putzuaren ertzetan dauden inguruko landaretzak aztertzea eta ondo ikustea benetan zein eremu diren baliotsuenak bioaniztasunaren kontserbaziorako. Horiek zerrendatu, eta ahal diren neurrian, gutxien ukitu. Adibidez, paseatzeko gune berdeak egin nahi badituzte, aproposena izango litzateke gerturatzea, baina balio handiko zonalde horiek ahalik eta gutxien ukituta.
Hezkuntzari lotuta, garrantzitsua izango litzateke Etxerreko putzua?
Normalean hezeguneen inguruan proiektu bat diseinatzen dugunean, hezegune berriak sortzeko orduan hiru arrazoi ematen ditugu: lehenengoa da espezie mehatxatu bat dagoelako inguru hartan eta ikusten dugulako hezegune falta dagoela bere kontserbaziorako; bigarren arrazoia, normalean ohikoena, izaten da orokorrean bioaniztasunaren kontserbaziorako egiten dituela putzuak; eta hirugarrena, putzuak egitea helburu didaktiko batetik.
Eta hori helburu hartuta sortu duzue ‘Urmaelak Eskolan’ proiektua.
Hala da. Iazko azaroan aurkeztu genuen proiektua. Ingurumen eta Hezkuntza Sailetik oso begi onez hartu dute ‘Urmaelak Eskolan’ proiektua (www.urmaelaeskolan.eus), orain arte dauzkaten proiektuetan bioaniztasunaren alorra ez dutelako horrenbeste lantzen. Baratzeena oso txertatuta dago jada ikastetxeetan, eta urmaelen proiektu hau ere aukera ona izan daiteke.
Putzuak aukera asko ematen ditu. Nahiz eta batzuentzat putzu soil bat izan, ekosistema bat da. Uraz harago inguruko landaretza ere badago. Oso ekosistema dinamikoa da. Ikasleek askoz errazago ikusiko dute putzu baten bilakaera baso batena baino. Eraman ditzakegu zuhaitzak landatzera, baina handi egin arte pasako dira 15-20 urte. Ikastetxean 10-12 urte ematen dute ikasleek eta putzuek joko hori ematen dute. Bestalde, hezkuntza zentroetatik gertu tresna oso baliagarri bat izango dute hainbat eduki lantzeko, hala nola, metamorfosia, uraren zikloa, kate trofikoa, ornodun-ornogabe, barne-ugalketa edo kanpo-ernalketa edota ur-analisiak. Oso proiektu aberatsa da eta alor anitza.
Urmaelak Eskolan proiektuaren bitartez putzuak sortzen ditu Aranzadik ikastetxeetan // Aranzadi
Horrelakorik landu duzue jada ikastetxeetan?
Katalunian landu dute, eta hemen saiakera batzuk egin genituen, besteak beste, Hernanin. Denetarik landu daiteke: euskara edo euskalkiak, bertako animalien izenak bildu, parametro fisiko-kimikoak aztertu, matematikaren bidez putzu baten ur-bolumena kalkulatu, marrazketa, dantza, gimnasia… Nahi duzuna egin daiteke putzuaren inguruan. Gainera, ikasleen aldetik atxikimendu bat lortzen da: gerora begira putzuarekiko izango duten jarrera -ez suntsitzea edo narrastea-, ona izango da beraiek putzuaren sorreraren parte izan badira.
Zein da ikastetxe batean putzu edo urmael berri bat sortzeko prozesua?
Ikastetxeetako ordutegietatik kanpo teknikari bat joaten da, atzerako hondeamakinarekin zuloa egiten du —normalean bost bider sei metrokoa, baina txikiagoa edo handiagoa ere izan daiteke—, putzua iragazgaizteko geruza desberdinak jartzen ditugu eta gero itxitura bat jartzen dugu. Hortik aurrerako prozesu guztia ikasleekin egiten dugu. Orain proiektua aurkezten ari gara.
Aranzadi Zientzia Elkarteko egoitzaren sotoetan / Geuria
Etxerrera bueltatuta, merezi du bertan zerbait egitea?Lehenik eta behin esan behar da ez ditugula horrelako hezegune asko, hortaz, horrek nolabaiteko berezitasun bat ematen dio. Suntsitu edo bere horretan utzi, eskatzen duena da hausnarketa bat, eta gehienbat ikerketa. Baloratu behar da zein puntutaraino duen balioa bioaniztasunaren ikuspegitik, eta zein puntutaraino suerta daitekeen baliagarri udalerri edo inguruarentzat aisialdi gune bezala mantentzea. Nik erantzungo banizu, esango nuke ahalegina egingo nukeela ikertzeko, ez daudelako horrelako ingurune asko. Behar handia dago gune berdeak babesteko eta mantentzeko, batez ere, biztanle kopuru handia daukan Hego Uribe bezalako eskualde batean. Osasunaren aldetik ere oso garrantzitsua da horrelako guneak edukitzea.
☉ Hego Uribe
Metroaren 5. Lineako tunel osoaren % 20 hondeatu du dagoeneko ETSk
Sarratu eta Usansoloko ospitalaren arteko iIbilbide osoko 6,3 kilometroetatik 1.200 metro hondeatu ditu Eusko Jaurlaritzak
Metroaren 5. Lineako obrek aurrera darraite. Sarratu eta Galdakao-Usansolo ospitalea lotuko ditu eta guztira 6,3 kilometroko ibilbidea izango du geltoki hauekin: Sarratu, Aperribai, Bengoetxe, Galdakao eta Usansoloko ospitalea.
Eusko Jaurlaritzaren esku dagoen Euskal Trenbide Sarea (ETS) erakunde publikoa ari da obrak egiten, eta adierazi dutenez, lineako tunel osoaren % 20 hondeatu dute dagoeneko: “Ibilbideko 6,3 kilometroetatik 1.200 metro guztira”, diote.
Iazko apirilean aurreikusi zutenez, tunelak 2028ko azarorako bukatuko dituzte, eta erabiltzaileek 2029ra arte edo 2030era arte ezin izango dute metroa erabili (Galdakaoraino).
Gaur egun, ETS Ibaizabal ibaiaren azpian ari da hondeaketa-lanak egiten Usansolon, ospitalearen eta herriaren arteko bidearen erdian.
“Gainera, haren ondoan ari da eraikitzen etorkizuneko geltokirako bi sarbideetatik bat. Puntu horretan ahokadura hondeatu da eraso-arrapalaren hasierako kotaraino. Ondorengo hondeaketa-lanak marruskatzeko makinarekin egingo dira. Beste sarbidea ospitalean bertan egongo da”, esan dute.
Sarratu-Aperribai tartea
Sarratu-Aperribai arteko tartean (1.540 metroko ibilbidea) ere esku hartzen ari da ETS, eta hiru puntutan ari dira lanak egiten: Larrazabalen, Sarratun eta Aperribain.
“Larrazabal inguruan errepide berria martxan jarri da eta Larrazabal kale zaharreko egiturak eraisteko lanak hasi dira”, diote.
Gainera, gas linea desbideratu dute Larrazabalen: “Gasa kentzeari esker, merkantzien linearen behin-behineko trenbidea desbideratzen hasi ahal izan da, eta, lehen fasean, gaur egun Arcelor-Mittal lantegiari zerbitzua ematen dion trenbidearekin lotuko da. Horrez gain, merkantzien sarea Arcelor-Mittal lantegiarekin lotuko den etorkizuneko trenbidean ari dira lanak egiten. Lantegi hori Basconia lantegi zaharraren inguruan dago. Aurtengo maiatzean irekitzea aurreikusten den lantegirako trenbideko sarbide berria eraikitzeko lanak ere egiten ari dira”, esan dute.
Bestetik, Sarratu inguruan hasi dituzte Matxitxakoko zubia eraisteko lanak, bertan geltoki berria eraiki ahal izateko. Lan horiek bi urtez luzatuko dira eta Basauriko Udalak inguruko trafikoa berrantolatu behar izan du.
Eta, Aperribain auzorako beste sarbide bat jarri dute martxan: “Horrek obrarako sarbideak independizatzea eta bertan bizi direnei eragindako eragozpenak murriztea ahalbidetuko du”, diote.
Aperribai-Galdakao tartea
Aperribai-Galdakao tartean (2,8 kilometro luze) Bengoetxeko eta Galdakaoko geltokiak eraiki behar ditu ETSk. Eta bitartean, larrialdiko aireztapen-galeriak egin dituzte Olabarrietan eta Abusun.
“Olabarrietan, 126 metro luzeran, hondeaketa- eta euste-lanak erabat amaituta daude. Halaber, fronte horretatik lineako tunelaren 2.800 metroetatik 287 metroko hondeaketan eta euste-lanetan aurrera egin da”, esan dute.
Abusuko galeriari dagokionez, 325 metroko hondeaketa- eta euste-lanak egin dituzte, hau da, galeria osatzen duten 355 metro guztien % 92 inguru.
“Azkenik, Bengoetxeko geltokian osorik kendu da landare-lurrezko geruza. Orain arte, 46.460 metro kubiko hondeatu dira, hau da, % 57ko aurrerapena. Ostalaritza-guneari dagokion euste-pantaila ere egin da, beste aurrerapen batzuen artean”, diote.
Sailburuaren eta Ahaldun Nagusiaren bisita
Susana Garcia Chueca Eusko Jaurlaritzako Mugikortasun Jasangarriaren sailburuak eta Elixabete Etxanobe Bizkaiko ahaldun nagusiak gaur goizean bisitatu dituzte Metroaren 5. Lineako obrak.
“Lurraldea kohesionatzen duen proiektua da, eta bere eragin-eremuan bizi edo lan egiten duten pertsona guztiak metro-sisteman sartzen ditu, 7,5 minutuz behingo maiztasunarekin. Tamaina horretako proiektuei kosta egiten zaie erritmoa hartzea, baina egiten dutenean, duela minutu batzuk egiaztatu ahal izan dugun bezala, obren aurrerapena geldiezina da”, adierazi du Garcia Chueca sailburuak.
Elixabete Etxanobe Bizkaiko Ahaldun Nagusiak, bere aldetik, hau nabarmendu du: “Dakizuen bezala, proiektuaren erdia finantzatzen duen Aldundi honek (guztira 407 milioi euro) metroa luzatzea lehentasuna zela esan zuen bere garaian, trenean oinarritutako mugikortasun jasangarriagoa gura dugulako, pertsonak batuko dituen eta haientzat aukera berriak sortuko dituen mugikortasuna, hain zuzen ere. Duela 30 urte Metroak Bizkaia aldatu zuen. Orain, 5. linea berriak metroak irabazten jarraitzen du, pertsonen bizi kalitatea hobetzeko. Eta eskualde hauen konektibitatea nabarmen hobetuta egingo du, ospitalearen ingurutik metroaren maiztasunak izango dituztelako. Hau da, 200.000 bizkaitar inguruk mugitzeko aukera gehiago izango dituzte, ibilbideak hobeto konektatuta egongo direlako”.
☉ Hego Uribe
‘Oihu Bat Palestinara’ jaialdirako sarrerak salgai jarri dituzte Basaurin eta Galdakaon
Jaialdia martxoaren 21ean izango da Durangon. Sarrerak salgai daude Basaurin eta Galdakaon
‘Oihu Bat Palestinara’ jaialdia antolatu dute martxoaren 21ean Durangoko Landako Gunean.
Palestinarekin Elkartasuna plataformak eta Euskal Herriko hainbat musikarik elkarlanean sortutako kultur ekimena da, eta helburua da “Palestinak bizi duen errealitate gordina berriz ere lehen lerrora ekartzea”.
Musika nagusi izango da jaialdian, eta dagoeneko honako artistek eta taldeek parte hartuko dutela jakinarazi dute: Anari, Belako, Bengo, Borla, Chuleria Joder!, Dena, Eire, La Furia, Gailu, Hofe, Ibil Bedi, J Martina, Ke Lepo, Lukiek, Malakias, Ødei, Olatz Salvador eta Mateo Zikuta.
Gainera, bertsolariak, bakarrizketak eta dantza ere izango dira jaialdian. Eta, izen gehiago iragartzeko daudela adierazi dute antolatzaileek.
Sarrerak dagoeneko salgai daude 15 edo 25 euroan. “Ekimen honen helburua erresistentzia sustengatzea denez, bi prezio dituzue aukeran. Ez dago alderik sarreran, ekarpen ekonomikoak baizik. Ekitaldi solidarioa izanik, bakoitzak bere ahalmenaren edo nahiaren arabera erabaki dezala zenbatekin lagundu nahi duen Palestinaren aldeko borroka eta errepresioaren aurkako kutxa”, diote.
Hego Uribe eskualdean Basaurin eta Galdakaon jarri dituzte sarrerak eskuragarri: Fissions eta Berezi tabernetan Basaurin, eta Zurrut tabernan Galdakaon.
☉ Hego Uribe
Eskolarteko Herriarteko eskuzko txapelketa jokatuko dute Basaurik, Galdakaok eta Zeberiok
Eskolarteko Herriarteko eskuzko txapelketa hasiko da asteburu honetan. Hego Uribe eskualdetik Basaurik, Galdakaok eta Zeberiok hartuko dute parte txapelketan.
Basaurik Zaldibarren, Lezamaren eta Abadiñoren kontra jokatuko du; Galdakaok Larrabetzuren, Durango Bren eta Orozkoren aurka; eta Zeberiok Igorreren, Gallarta Bren eta Orduñaren kontra.
Guztira zortzi multzotan banatuta, Bizkaiko hainbat udalerri daude ordezkatuta txapelketan: Gallarta A, Markina A eta Amorebieta-Etxano (A taldea); Lemoa A, Bermeo, Gernika Lumo eta Balmaseda (B1 taldea); Iurreta, Amorebieta-Etxano B, Durango A eta Lea Ibarra (B2 taldea); Zeanuri, Sopela, Markina B eta Dima (B3 taldea); Larrabetzu, Durango B, Galdakao eta Orozko (B4 taldea); Basauri, Zaldibar, Lezama eta Abadiño (B5 taldea); Igorre, Zeberio, Gallarta B eta Urduña (C taldea); eta Barakaldo, Santurtzi, Lemoa B, Elorrio, Sestao eta Muskiz (D taldea).
Egutegia | Hego Uribeko taldeak
Urtarrilak 30, ostirala
– Igorre vs Zeberio (1. jardunaldia)
17:14 Igorreko frontoia
– Basauri vs Zaldibar (1. jardunaldia)
18:00 Artunduagako frontoia
Otsailak 1, igandea
– Galdakao vs Orozko (1. jardunaldia)
10:30 Kurtzeko frontoia
Martxoak 1, igandea
– Abadiño vs Basauri (2. jardunaldia)
– Durango B vs Galdakao (2. jardunaldia)
– Gallarta B vs Zeberio (2. jardunaldia)
Martxoak 29, igandea
– Basauri vs Lezama (3. jardunaldia)
– Galdakao vs Larrabetzu (3. jardunaldia)
– Zeberio vs Urduña (3. jardunaldia)
☉ Hego Uribe
Bideoa | Faxismoaren aurkako manifestazioarekin bat egiteko deia egin dute Hego Uribeko GKStik
Urtarrilaren 31n manifestazioa deitu du GKSk Bilbon. Hego Uribe eskualdean antolatu eta aurkezpenak eta hainbat ekintza burutu dituzte
Faxismoaren eta estatuen autoritarismoaren aurka manifestazioa deitu du Gazte Koordinadora Sozialistak (GKS).
Urtarrilaren 31n, larunbatez, izango da mobilizazioa Bilbon (Jesusen Bihotzetik, 18:00etan) eta Iruñan, eta Hego Uribeko GKStik deialdiekin bat egiteko deia luzatu dute.
Eskualdetik manifestaziora joateko hitzorduak zehaztu dituzte: Arrigorriagan 17:10ean tren geltokian, Basaurin 17:00etan Arizko metro geltokian, Galdakaon 16:45ean Eroski aurreko autobus geltokian, eta Usansolon 16:45ean tren geltokian.
“Faxismoa eta Estatuen joera autoritarioa egun indarra hartzen ari diren bi auzi dira. Biak ala biak egiturazko baldintza bati erantzuten diote, krisi kapitalistari alegia. Izan ere, irabazi tasa beherantz doan momentu honetan oligarkia atlantistak faxismoaren eta estatu autoritarioaren aldeko apostua egiten ari da bere interesak defendatzeko helburuarekin”, diote.
Ildo horretan, faxismoaren kontrako borroka “indartu” behar dela adierazi dute: “Nahiz eta Euskal Herrian oraindik ere gorputz antolaturik ez duen arren, ideia erreakzionarioak hedatzen ari dira. Ideia arrazistak, klasistak, matxistak… zabaltzen ari dira eta geroz eta inpunitate gehiago lortu dute. Horren guztiaren seinale da egun euskaraz eta sinbologia aurrerakoiz mozorrotzen diren euskal adierazpen arrazistak eta faxistak”.
“Estatu autoritarioari eta faxismoari gaurdanik aurre egiteko balditzak sortu behar ditugu eta Gazte Koordinadora Sozialistatik urtarrilaren 31n deitu dugun mobilizazioak horri ekarpena egitera dator. Gaur egun kalera atera eta indar erakustaldi bat egitea ezinbestekoa da indarra hartzen ari den zentzu komun geroz eta atzerakoagoari euste horma bat sortzeko eta mundu mailan artikulatzen ari den mugimendu faxistaren aurrean antifaxismo iraultzaile baten indarra erakusteko”, diote.
☉ Hego Uribe
24. Korrika martxoaren 27an igaroko da Hego Uribe eskualdetik
Hego Uribe eskualdean Korrikak zehatz-mehatz egingo duen ibilbidea jakin nahi? Albiste honetan jaso dugu!
24. Korrikaren ibilbidea publikatu du gaur AEKk. ‘Euskara gara’ lelopean, martxoaren 19an abiatuko da Atharratzetik eta martxoaren 29an bukatuko da Bilbon.
Hego Uribe eskualdean martxoaren 27an, ostiralez, igaoroko da euskararen aldeko ekimen erraldoia.
Aurtengoa, gainera, goiztiarra izango da Korrika: 04:48ean helduko da lekukoa Ugaora Arrankudiagatik, eta Arrigorriaga, Basauri, Etxebarri, Galdakao eta Usansolo zeharkatuko ditu.
Guztira, hiru ordu emango ditu Korrikak Hego Uriben; izan ere, Bediarako bidea 08:07an egingo du lekukoak.
Zaratamotik eta Zeberiotik aurten ez da pasako Korrika, baina bertako herritarrek eta erakundeek bat egingo dute ekimenarekin beti bezala.
2.175 kilometro
Guztira 2.175 kilometro egingo ditu lekukoak Euskal Herrian zehar euskararen aldeko mezu sekretua barruan daramala, 11 egunez eta 10 gauez. Eta AEKko arduradunek zehaztu dutenez, 3.436 lekuko hartze izango ditu.
Kilometroak erreserbatzeko aukera otsailaren 1ean zabalduko du AEKk.
Hego Uribe eskualdean 70 kilometro egingo ditu lekukoak, 2.408tik 2.477ra.
Ugaon zortzi kilometro egingo ditu, 2.408tik 2.415era (04:48tik 05:02ra); Arrigorriagan 11 kilometro, 2.416tik 2.426ra (05:06tik 05:32ra); Basaurin 26 kilometro dira Korrikak egingo dituenak, 2.427tik 2.452ra (05:35tik 06:36ra); Etxebarrin bost kilometrokoa izango da ibilbidea, 2.453tik 2.457ra (06:39tik 06:56ra); Galdakaon 15 kilometro egingo ditu, 2.458tik 2.472ra (06:59tik 07:47ra); eta Usansolon beste bost kilometro egingo ditu, 2.473tik 2.477ra (07:51etik 08:07ra).
Korrika 2026 | Ibilbidea Hego Uriben
Martxoak 27, ostirala
| HERRIA | KILOMETRO ZENBAKIA | HELBIDEA | ORDUA |
| Ugao | 2408 | Ugaoko Sarrera. Sabino Arana eta Arana y Lupardo bidegurutzea | 04:48:05 |
| Ugao | 2409 | San Bartolome kalea – Txakala | 04:50:02 |
| Ugao | 2410 | Udiarraga, 69 – Felipe taberna | 04:51:59 |
| Ugao | 2411 | Torre de Ugao, 9 – Laboral Kutxa | 04:53:37 |
| Ugao | 2412 | Victor Chavarri y Salazar etxetaldea | 04:55:34 |
| Ugao | 2413 | Udiarraga kalea, 5 | 04:57:11 |
| Ugao | 2414 | BI-625. Txako auzoa, 16 | 04:59:28 |
| Ugao | 2415 | BI-625. Txako industrialdea | 05:02:23 |
| Arrigorriaga | 2416 | BI-625. Errepide erdian, IAT inguruan | 05:06:17 |
| Arrigorriaga | 2417 | BI-625. Martiartu industrialdearen sarrera | 05:10:11 |
| Arrigorriaga | 2418 | BI-625. Aixarte etorbidea, 21. Gasolindegia | 05:14:05 |
| Arrigorriaga | 2419 | Aixarte etorbidea, 8. Monty tailerra | 05:17:20 |
| Arrigorriaga | 2420 | Aixarte etorbidea, 5. Sugar taberna | 05:19:37 |
| Arrigorriaga | 2421 | Sebero Otxoa kalea, 15. Laboraleko bus geltokia | 05:22:13 |
| Arrigorriaga | 2422 | Sebero Otxoa kalea, 3. Natalia | 05:24:10 |
| Arrigorriaga | 2423 | Urgoiti pasealekua, 10. Osasun zentroa | 05:26:07 |
| Arrigorriaga | 2424 | Sebero Otxoa, 7. Zubi zaharra | 05:28:43 |
| Arrigorriaga | 2425 | Sebero Otxoa, 10. Lonboko biribilgunea | 05:30:59 |
| Arrigorriaga | 2426 | Lanbarketa. Autobus geltokia | 05:32:59 |
| Basauri | 2427 | Atxukarro sarrera | 05:35:52 |
| Basauri | 2428 | Elizondo eta Basauri kaleen arteko bidegurutzea | 05:39:26 |
| Basauri | 2429 | Hernan Cortes plaza | 05:42:22 |
| Basauri | 2430 | Goiri auzoa | 05:45:56 |
| Basauri | 2431 | Abaroa kalea, 11 | 05:49:50 |
| Basauri | 2432 | Kareaga Goikoa, 54. Marienea | 05:53:44 |
| Basauri | 2433 | Kareaga Goikoa, 42. Mikel autoeskola | 05:55:41 |
| Basauri | 2434 | Agirre Lehendakaria, 9 | 05:57:38 |
| Basauri | 2435 | Kareaga Goikoa, 53 | 05:59:35 |
| Basauri | 2436 | Kareaga Goikoa, 16 | 06:02:11 |
| Basauri | 2437 | Kareaga Goikoa, 38 | 06:04:47 |
| Basauri | 2438 | Kale Nagusia, 2 | 06:06:44 |
| Basauri | 2439 | Doktor Jose Garai kalea, 2 | 06:08:41 |
| Basauri | 2440 | Agirre Lehendakaria kalea, 67 | 06:10:58 |
| Basauri | 2441 | Catalunya kalea, 25 | 06:13:14 |
| Basauri | 2442 | Agirre Lehendakaria kalea, 76 | 06:15:11 |
| Basauri | 2443 | Urbi. Kartzela | 06:17:21 |
| Basauri | 2444 | Agirre Lehendakaria kalea, 81. Zubia | 06:19:25 |
| Basauri | 2445 | Agirre Lehendakaria kalea, 51 | 06:22:11 |
| Basauri | 2446 | Kale Nagusia, 33 | 06:23:58 |
| Basauri | 2447 | Uribarri kalea, 20 | 06:26:14 |
| Basauri | 2448 | Elkano kalea, 3 | 06:28:11 |
| Basauri | 2429 | Nafarroa kalea, 16 | 06:30:28 |
| Basauri | 2450 | Matxitxako kalea, 13 | 06:32:44 |
| Basauri | 2451 | Matxitxako kalea. Zubia. Gaztetxea baino lehen | 06:34:53 |
| Basauri | 2452 | N-634. Etxebarri kartela | 06:36:50 |
| Etxebarri | 2453 | N-634. San Antonio Hiribidea, itzulbidea. Igoera | 06:39:26 |
| Etxebarri | 2454 | Maribi Iturbe eta Euskal Herria kaleen arteko bidegurutzea | 06:43:00 |
| Etxebarri | 2455 | San Esteban Hiribidea, 16 | 06:46:54 |
| Etxebarri | 2456 | Antonio Epalza kalea, 26 | 06:52:26 |
| Etxebarri | 2457 | San Esteban Hiribidea. Kanpoko biribilgunea | 06:56:47 |
| Galdakao | 2458 | Bilbo-Galdakao errepidea. La Baskonia zubia | 06:59:23 |
| Galdakao | 2459 | Miguel Unamuno plaza, 90. BBK | 07:06:32 |
| Galdakao | 2460 | Aperribai Bidea, 5 | 07:11:05 |
| Galdakao | 2461 | Aperribai Bidea, 13 | 07:15:38 |
| Galdakao | 2462 | Sixta Barrenetxea kalea, 9 | 07:18:53 |
| Galdakao | 2463 | Sixta Barrenetxea eta Bizkai kaleen arteko bidegurutzea | 07:21:10 |
| Galdakao | 2464 | Urreta kalea, 5. Kurtzea. Biribilgunea | 07:23:26 |
| Galdakao | 2465 | Bizkai kalea, 21 | 07:25:23 |
| Galdakao | 2466 | Bizkai kalea, 16 | 07:27:20 |
| Galdakao | 2467 | Ganekogorta kalea, 20 | 07:29:37 |
| Galdakao | 2468 | Bernart Etxepare kalea, 2 | 07:31:34 |
| Galdakao | 2469 | Gipuzkoa kalea, 13 | 07:34:49 |
| Galdakao | 2470 | Juan Bautista Uriarte, 62. Autobus geltokia | 07:38:23 |
| Galdakao | 2471 | Abusu auzoa. Lehengo suhiltzaileak | 07:42:37 |
| Galdakao | 2472 | N-634.15. Olabarri autos, Diamante | 07:47:10 |
| Usansolo | 2473 | Labeaga, 1. Shiade | 07:51:23 |
| Usansolo | 2474 | N-240.14. Labea auzoa. Biribilgunea pasata | 07:53:59 |
| Usansolo | 2475 | Laminarrieta Bidea, 1 | 07:57:34 |
| Usansolo | 2476 | Torreondo kalea, 13 | 08:01:08 |
| Usansolo | 2477 | Ibaiondo kalea, 9 | 08:05:02 |
Zaratamoko Gutiolo eta Urdinbide auzoak urez hornituko dituen proiektu berriaren hitzarmena onartu dute
Porlanezko hesiak kendu eta metalezkoak ipiniko dituzte Zeberioko auzo bitan
Sagardotegira eta Chillida lantokira irteera antolatu dute otsailean Etxebarrin
Argazkiak | Galdakao eta Altsasu senidetu egin dira inauterien transmisioari jarraipena emateko
Argazkiak | Lokatz artean lehiatu dira Ausartak Mendi Lasterketako korrikalariak Arrigorriagan
Argazkiak | Errege Magoek ilusioa eta gozokiak banatu dituzte Galdakaoko kabalgatan
Bideoa | “Altsasuko Ihauterien garrantzia bermatu nahi dugu Galdakaoko eta Altsasuko udalek”
Bideoa | Chami eta Jon aurkezle finek Korrika aurkeztu dute Galdakao
