Ugaoko Udalak bere 2030 Agenda onartu berri du, datozen urteetan udalerriak jarraitu beharreko estrategia definitzen duen dokumentua. Planak 33 ekintza zehatz jasotzen ditu, herria Garapen Jasangarrirako Helburuekin (GJH) lerrokatzeko eta 2050erako herri irisgarria lortzeko helburuarekin.

Zer dira GJHak eta 2030 Agenda?

Garapen Jasangarrirako Helburuak (GJH) Nazio Batuen Erakundeak bultzatutako 17 helburu global dira. Horien xedea mundu mailako erronkei aurre egitea da: pobrezia desagerraraztea, ingurumena babestea eta berdintasuna bermatzea. 2030 Agendak helburu handi horiek tokiko errealitatera eramaten ditu.

Planaren ekintza esanguratsuenak

Udalak hiru lan-ildo nagusitan laburbildu ditu bere 33 ekintzak:

• Gizarte-kohesioa eta zaintza: Gizarte-zerbitzuak indartuko dituzte, kolektibo zaurgarrienak babestuz eta zaintza-sistema hobetuz.

• Jasangarritasuna: Isurketak murriztea, energia-eraginkortasuna sustatzea eta uraren zein hondakinen kudeaketa hobetzea da helburua.

• Euskara eta berdintasuna: Kultura-aniztasuna eta euskararen erabilera bultzatuko dituzte, berdintasun-politikak eta herritarren parte-hartzea indartzearekin batera.

Ugaok, Bizkaiko Foru Aldundiaren laguntzarekin, lan ikastaro berria jarriko du martxan 2026ko otsailean. LanBerri 2025 programaren baitan, instalazio elektrikoak, energia berriztagarriak eta domotika izango dira ikastaroaren ardatz nagusiak, herrian enplegua eta formazioa sustatzeko asmoz.

Ikastaroa doakoa da eta 14 plaza eskainiko dituzte. Honako baldintzak betetzen dituzten herritarrei zuzenduta dago: 45 urtetik gorako langabeak izatea, Ugao-Miraballesen erroldatuta egotea, eta Lanbiden erregistratuta egotea.

Udalak zehaztu duenez, lehentasuna izango dute langabezian denbora luzea daramatenek, desgaitasuna dutenek edota bazterketa-arriskuan dauden pertsonek.

300 orduko prestakuntza Jane Jauregian

Formakuntza otsailean hasiko da, eta Jane Jauregian (Kultur Etxean) eskainiko da goizeko ordutegian. Guztira 300 ordu izango dira, eta hainbat eduki landuko dituzte: Oinarrizko sistema elektrikoen diseinua eta instalazioa, energia berriztagarrien aplikazio praktikoak, teknikak eta prozesuak instalazio domotiko eta automatikoetan, lana aktibatzeko saioak eta oinarrizko gaitasun digitalak.

Interesa daukatenek 2026ko urtarrilaren 31ra arte dute izena emateko aukera Gazteinfo zerbitzuaren bulegoan (Udiarraga kalea, 39). Telefono bidez ere egin daiteke kontsulta, 94 632 20 14 edo 747 402 383 zenbakietara deituta. Gazteinfoko ordutegia honako hau da: Astelehen eta asteazkenetan: 17:00etatik 20:00etara. Astearte, ostegun eta ostiraletan: 12:00etatik 15:00etara.

Ugaoko Udalak 2026ko aurrekontua onartu du, EAJren aldeko eta EH Bilduren aurkako botoekin.

Joan den abenduaren 23an antolatutako ezohiko osoko bilkuran, Ugao EH Bilduk 2026ko aurrekontuen proposamenaren aurkako botoa eman zuen. Alberto Agirregoikoa EH Bilduko zinegotziak eman zuen erabakiaren berri: “Eh Bildutik uste dugu urteko azken osoko bilkura bezperan arratsaldeko azken orduan deitzea, aurrekontuen negoziazioa martxan izanik, arduragabekeria politiko izugarria dela”, izan ziren zinegotziaren berbak.

“Aurreko urteetako aurrekariak ezagututa, gobernu taldeari eskatu genion 2026 urterako aurrekontu proiektua ahalik eta azkarren bidaltzeko, negoziazioa behar bezala kudeatzeko eta horrelako garrantzia duen gauza bati behar besteko tartea emateko… Ez dugu proiektu honen berri izan joan den abenduaren 2ra arte”, gehitu zuen Agirregoikoak eta Udalak negoziatzeko asmoa izatekotan, “EH Bildu bertan egongo dela” gogorarazi zuen.

“Baina hamaika aldiz aipatu ostean, osoko bilkura hau abenduaren 30ean egiteko aukera mahai gainean zegoela, eta hori egiteko arazorik ez zegoela, azken orduko aldaketa hau guztiz ulergaitza da, harreman instituzional zintzo bat erabat hautsiz”.

EH Bilduko zinegotziaren arabera Ugaoko Udalaren jarrera “aldebakarrekoa” definitu zuen, “negoziazio serio batek eskatzen duen errespetutik aldenduz. Horrek guztiak aurrekontu konformista, anbizio gutxikoa eta Ugaoko hainbat proiktu atzean uzten duenari ezetz esatera eraman gaitu”.

84.000 euroko zuzenketak

2026ko aurrekontuan “etxebizitzak diru partida espezifikorik ez izana” kritikatu dute oposiziotik ez eta Jane jauregia familiei zuzendu ez izana, besteak beste, eta EH Bildu Ugaoren zuzenketak gogorarazi dituzte, 84.000 euroko estimazioarekin:

Hezkuntza
– Irisgarritasun neurriak: Eskolan ikusmen urritasuna duten pertsonentzako irisgarritasuna bermatzeko
neurriak hartzea
– Moldaketak psikogelan: Bi mailako zurezko jauzi plataforma, babes koltxoneta eta horma-barren eta sabaiko eskaileren kokapena aldatzea

Etxebizitza eta gazte-emantzipazioa
Helburua da Ugaoko gazteen emantzipazio prozesuan laguntzea 2026.urtean, horretarako diru laguntza jaso ahal izateko baldintzak arautuz

Hirigintza
Trafikoa moteltzeko eta arautzeko neurriak:
– Trafikoa moteltzeko berlinak: Zolloko tunelaren inguruan eta Bide Zahar kale amaieran, San Bartolomera heldu baino lehen
– Radar pedagogikoak Torre de Ugao kalean

Merkataritza
Tokiko merkataritza bultzatzeko kontzientziazio kanpaina abiaraztea

Familia eta haurrak
Jane jauregiko ganbara gela atontzea 0 eta 3 urte bitarteko haurrentzat

Kultura
Entsegu lokalaren soinu ekipoaren berritzea eta beharrezkoak diren konponketak egitea

Segurtasuna
Ugaoko puntu beltzen seinaleztapena, eta puntu bakoitzean beharrezkoa den konponbidea aurrera eramatea dagokion argiztapen egokiarekin batera

Horiez gain, 2027ko aurrekontuan txertatzeko neurriak aipatu dituzte EH Bildutik: eskolan atezainaren figura sortzea eta Gernika enparantzako frontoia eraberritzeko obra honen exekuziorako bidean
datozen pausoak ematen jarraitzea.

Ugaoko Udalak argi berdea eman dio 2026ko aurrekontuari, EAJren aldeko eta EH Bildu alderdiaren aurkako botoekin. 2026koa, Ekaitz Mentxaka alkateak abenduko osoko bilkuran azaldu bezala, iazkoa baino % 7,1 handiagoa da eta 500.000 euro baino gehiago bideratu dituzte inbertsioetara.

Datorren urteko aurrekontuaren 1.197.000 euro bideak garbitzeko, lorezaintzarako, eraikin publikoak garbitzeko, hiri-hondakin solidoak biltzeko eta hainbat konponketa egiteko erabiliko dira, “funtsezko zerbitzuen aldeko apustu sendoa eginez”. Horrelaxe azaldu du Mentxakak.

Gizarte-arloan, 409.000 eurorainoko partida desberdinak egokitu dira etxez etxeko laguntza zerbitzurako, gizarte-larrialdietarako laguntzetara, ‘Zainduz’ programa edo adingabeentzako eta familientzako arretara…

Kirol klubei eta kultura elkarteei emandako dirulaguntzak % 13,19 igo dira: Berdintasun Sailak % 19ko igoera darama eta kirolean ere apostua nabaria da, 640.000 euroko dirulaguntzak eta inbertsioak kontuan hartu gabe. Kultura eta euskarak (702.000 euro) eta enpleguak (43.000 euro prestakuntza eta tailerretarako) garrantzi handi izaten jarraituko dute”, gehitu du Ugaoko alkateak.

Inbertsioak, zifretan

Zehazki 509.470 euroko inbertsioak iragarri ditu Ugaoko alkateak, honako hauek:

– 108.900 euro Udal gimnasioa handitzeko (60.500 €) eta makinak erosteko (48.400 €)
– 85.910 euro Gernika Enparantzako txandakako aparkalekuaren zoladura eta iragazgaiztea hobetzeko
– 60.000 euro komun publikoa ezartzeko
– 46.470 euro Erretiratuen etxeko sukaldea eraberritzeko
– 40.000 euro Futbol-zelaiko berrikuntzak egiteko
– 36.300 euro landa-bideak hobetzeko
– 29.400 euro herritarrentzako kutxazaina eta txanda-kudeatzailea ezartzeko HAZen
– 20.000 euro segurtasun-kamerak ipintzeko
– 17.700 euro Udalaren aplikaziorako herritarrek urteko 365 egunetan Udalarekin kudeaketak egiteko
– 16.940 euro zebrabideak argiztatzeko
– 15.000 euro haur parkeetako zabu berriak ezartzeko
– 3.850 euro Liburutegian liburuak itzultzeko kanpoko postontzia ipintzeko

Ugaoko Udalak Gabonetako oporretan hondakinak biltzeko zerbitzua indartuko du abenduaren 24tik urtarrilaren 7ra bitartean.

“Bilketa zerbitzu orokorrari dagokionez (Udaleko), kartoia (papera/kartoia) eta hiri-hondakin solidoak (HHS) abenduaren 24an, 26an eta 31n eta urtarrilaren 2an eta 7an bilduko dituzte”, iragarri dute udal ordezkariek.

Tamaina handikoen bilketari dagokionez (Koopera), jaiegunetarako aurreikusitako datak aldatu egingo dira. Abenduaren 25eko zerbitzua (Gabonak) abenduaren 26ra mugituko da, eta urtarrilaren 1eko zerbitzua (Urtebarri eguna) urtarrilaren 2an egingo da.

“Herritar guztien laguntza eskertzen dugu eta data hauetan ere udalerria garbi mantentzearen garrantzia gogorarazten dugu”, laburbildu dute.