☉ Zeberio
Jürgen Lange: “Ez nintzateke Alemaniara itzuliko, nire herria Euskal Herria da”
90eko hamarkadan doktorego tesia gauzatzera etorri zen Jürgen Lange Euskal Herrira, Zeberion bere etxea aurkituz. Bere istorioaz eta oroipenez aritu gara berarekin.

Jürgen Lange (1962) Lüdenscheid-en, Alemanian jaiotako historialari eta ingeles filologoa da. Alemaniako Siegen unibertsitatean hasitako doktorego tesia egitera etorri zen Euskal Herrira, zehazki, Bilbora. Baina patuak Zeberiora gidatu zuen Lange eta betiko bertan geratzea lortu zuen. Euskal Herrian bi liburu atera ditu, bere tesia ‘Landa-ekonomia tradizionala euskal bailara batean. XVIII. mendean Zeberioko merkataritza-egituren garapenari buruz’ 1996an eta ‘Maileguak Zeberion 1680-1804’ 2017an. Alemaniako ikasketak gurean onartu ez zizkiotenez, ingeles filologia ikasi zuen Langek, eta horretan egiten du lan gaur egun. Jürgen Lange zeberioar alemaniarrarekin bere etorreraz, ibilbide profesionalaz eta istorioaz aritu gara.
Noiz eta zergatik erabaki zenuen Euskal Herrira etortzea?
1990an etorri nintzen Euskal Herrira. Doktorego tesia egitera etorri nintzen. Tesia egiten hasi nintzenean, nire irakasleak esan zidan nire gaiaren inguruan tesi ugari egiten zituztela ikasleek. Hori dela eta, nire lana besteen lanetatik bereizteko hoberena atzerrian egitea izango zela esan zidan. Momentu horretan Ingalaterran, Estatu Batuetan eta Euskal Herrian pentsatu genuen. Azkenean, nire unibertsitateak Deustukoarekin harremanak zituenez, Bilbora etortzea erabaki nuen.
Eta Bilbotik Zeberiora egin zenuen salto?
Hori da, nire gaia hautatu ondoren, ikerketa egiteko herri bat aukeratu behar nuen. Hori dela eta, Bilbora heltzean, inguruko dozena bat herri bisitatu nituen Bizkaian. Tesia egiteko Deustuko unibertsitatea eta, batez ere, haren liburutegia behar nuenez, hurbileko herri batean egin nahi nuen ikerketa. Bilaketa ez zen erraza izan, hainbat herri txiki bisitatu nituen, eta askotan ezezko biribila ematen zidaten, ez zidaten uzten udaletxeetako artxibo historikoetan sartzen. Beste batzuetan sartzen utzi bai, baina dokumentu eskasak zeuden. Azkenean Zeberiora heldu eta altxor bat topatu nuen. Horregatik erabaki nuen nire tesia Zeberioren inguruan egitea.
Gogorra izan zen etortzea?
Bilbora ez. Ez zitzaidan oso desberdina iruditu. Tabernak eta giroa asko gustatu zitzaidan. Bilbon, musika eta hizkuntzaren desberdintasuna nabaritu nuen, batez ere. Baina bizimodua ez hainbeste. Alemaniako bizimoduaren oso antzekoa da. Baina Bilbotik Zeberiora joan nintzenean bai, asko nabaritu nuen eta aldaketa gogorra izan zen. Zeberio oso desberdina zelako Bilbotik, eta noski, nire jaioterritik.
Zer deitu zizun arreta gehien Zeberiora heltzean?
Arkitektura batez ere. Herria 300 urtez lotan gelditu izan balitz bezala aurkitzea. Eraikinak oso zaharrak ziren, ezin nuen sinetsi. Niretzako amets bat bezalakoa zen, herrira heltzea eta ez bakarrik dokumentu historikoak topatzea, baizik eta artxibotik atera eta eraikin horiek ere ikusi ahal izatea. Ez da erraza horrelakorik aurkitzea.
Etorri zinenean ez zen zure intentsioa Euskal Herrian geratzea…
Ez. Nik ez neukan dirurik hemen geratzeko. Beraz, hona etortzen nintzenean dirua agortu arte egoten nintzen. Ondoren, Alemaniara itzuli behar izaten nintzen lan egitera. Zeberiora etortzen nintzenean abadearen etxean bizitzen nintzen, alkatearen bitartez jarri ginen harremanetan eta horri esker ez nuen alokairurik ordaindu behar. Nik, horren truke, abadea laguntzen nuen. Laugarren urtean, azkenean, lehenengo diru laguntza lortu nuen.
Azkenean geratzea lortu zenuen.
Bai, hemen geratzeko aukera izan nuen eta geratzea erabaki nuen. Egia esan, ni ez naiz oso nazionalista eta asko gustatzen zitzaidan herri desberdinak ezagutzea. Beraz, niretzako zorte handia izan zen Euskal Herria ezagutzea. Egia da nire historia eta nire pentsaera alemaniarrak direla, baina hemen oso gustura nabil. Gainera, nire emaztea ere Zeberiokoa da. Urteak dira Zeberion ezkondu ginela. Orain, oporretan ez bada, ez nintzateke Alemaniara itzuliko. Nire herria Euskal Herria da.
Horregatik ere hartu zenuen euskara ikasteko erabakia.
Bai, Euskal Herrira etorri nintzenean gaztelania pixka bat hitz egiten nuen eta hobeto hitz egiteko ikastaroak egin nituen. Gaztelaniaz ondo moldatzen hasi nintzenean, euskara ikastea erabaki nuen. Gainera, hemen bizi nahi banuen banekien euskara ikasi beharko nuela. Ezinbestekoa ikusten nuen euskara ikastea. Prozesua gogorra izan zela esan behar dut, hizkuntza erraza ez delako eta gainera arratsaldez ikasten nuelako, egun osoa Zeberioko artxiboan eman ondoren. Hainbat urtez euskaltegira eta barnetegietara joan ostean, EGA titulua lortu nuen. 10 urteko prozesua izan zen… Imajinatu zenbat uda pasatu nituen euskara ikasten!
Geratzean beste erabaki batzuk ere hartu zenituen. Lanbidea aldatu zenuen.
Bai. Alemanian historia ikasi nuen. Historiako ikasketak bost urtekoak izan ziren. Ondoren, beste bost urte eman nituen nire doktorego tesia egiten. Nire asmoa historiako irakaslea izatea zen, baina hona etorri nintzenean ez zuten nire titulua onartu. Karrera onartu ez zutenez, tesia ere ez zuten aprobatu. Horrelakoak askotan gertatu zitzaizkidan, baina normala da. Izan ere, hemengo norbait Alemaniara badoa ere gauza bera gertatuko zaio. Azkenean, errekurtsoak egin eta tesia onartu zuten, baina historia ikasketak ez. Orduan, ingeleseko ikasketak hasi nituen eta gaur egun hizkuntza eskolan irakaslea naiz.
Alemaniara ez zinatekeela itzuliko esaten duzu, baina zerbait egongo da handik faltan botatzen duzuna.
Noski! Janaria eta garagardoa! Niretzako hemengoa ez da garagardoa! Hemengoa irain bat da! Bestalde, ogi beltza ere asko botatzen dut faltan, benetako ogi integrala.
Zer dauka Alemaniak Euskal Herriak ez daukana? Eta alderantziz?
Alemaniak puntualtasuna, hitzemateak… Euskal Herriak daukana eta Alemaniak ez daukana alaitasuna da. Alemanian jendea oso serioa da. Ni hona etorri nintzenean, herriko jaiak pasa zirenerako banuen kuadrilla bat. Alemanian hori ez da inoiz gertatzen, oso zaila delako bertan harremanak sortzea. Egia da behin sortuta oso desberdinak direla hemengoekin konparatuz, baina zaila da. Alemanian badago esaera zahar bat esaten duena “lagunak topatzeko zaku bete gatz jan behar duzu”, hau da, urteak behar dituzula lagunak egiteko.
☉ Zeberio
Bideoa | Naiara Trifol: «Gabonetan Zeberion eman dudan kontzertua oso berezia izan da niretzat»
Txikitan jolasten zuen plazako ermitan eskaini zuen momentura arteko azken kontzertua Naiarak, eta urte berriarekin bere musika proiektua handitzeko asmoa aitortu digu

Naiara Trifol (Zeberio, 2002) abeslariak Zeberioko Abendu Kulturalean eskaini du azken kontzertua, iazko abenduaren 13an, ermitako plazan. 2024ko urtarrilean izan zuen GEURIAk artista honen berri eta ordutik gaur egun arte pista jarraitu diogu, iazko kontzertura arte.
Zeberiokoa kontzertu berezia izan zen Trifolentzat eta bere alde intimoa eskaini zuen txikitatik hazten ikusi duen herriaren plazan

Nolako kontzertua izan da iazko abenduan Zeberion eskaini zenuena? Oso berezia eta polita izan da niretzat. Txikitan Zeberioko plazan jolasean ibiltzen nintzenean ez nuen sekula pentsatuko egunen batean bertan abesten ariko nintzenik. Gainera, txikitatik dantzan eta abesten ikusi nauten aurpegi ezagun asko izan nituen aurrean. Horrek are bereziago bihurtu zuen momentua.
Gabonetan abestu zenuen. Zelako abesti zerrenda prestatu zenuen kontzertu horretarako? Niri mota guztietako abestiak abestea gustatzen zait: rock, pop, abesti lasaiak, dantzarekin batera… baina Gabonetako kontzertu horretan nire nortasunaren alde intimoago bat erakutsi nahi nuen. Bidai lasaia eta gertukoa sortzea zen helburua. Horregatik, barrutik mugitzen nauten eta denok bizi ditugun sentimenduei buruz hitz egiten duten abestiak aukeratu nituen: maitasuna, nostalgia, ametsak edo eguneroko momentu txiki horiek.
Zer dela eta heldu zitzaizun plazako ermitan jotzeko proposamena? Udaletik telefonoz jarri ziren nirekin harremanetan. Oro har, nire lana ezagutzeko eta nirekin kontaktatzeko sare sozialak izaten dira bide nagusietako bat (@naiaratrifol, bide batez).

2024ko urtarrilean berba egin genuen. EiTBko ‘Ztanda’ saioan bigarren postua eskuratu zenuen eta esperientzia oso aberasgarria izan zela esan zenigun artista eta pertsona bezala. Zelan tratatu zaitu musikaren munduak harrezgeroztik? Musikaren munduak oso ondo tratatu nau harrezkero. Ztandatik irten nintzenean argi nuen benetan musikaren munduan murgildu nahi nuela, eta aurreko elkarrizketan esan bezala, abeslari gisa formakuntza jasotzea nuen lehentasun.
“Musikak eskuzabal hartu nau. Ztandatik irtetean argi nuen musikaren munduan murgildu nahi nuela”
Horregatik, programa amaitu bezain pronto kantu klaseetan hasi nintzen eta piano bat erosi nuen. Orain, musikaren mundua pixkanaka esploratzen ari naiz, eta gauzak patxadaz eta presarik gabe egin nahi ditut.
Nondik ibili zara kantatzen ordutik? Ordutik hainbat proiektutan ibiltzeko aukera izan dut. Alde batetik, nire kontzertu propio batzuk eman ditut, eta horrek asko lagundu dit oholtza gainean nire burua ezagutzen. Bestalde, Bilboko Elizbarrutiko 75. urteurreneko abestian parte hartu nuen, eta horri esker leku oso berezietan abesteko aukera izan dut, Derioko seminarioan edo BECen, besteak beste. Horrez gain, ikastola batzuetako abestiei ahotsa jarri diet Xabi Aburruzagaren eskutik, eta esperientzia oso polita izan da, musikaren beste alde bat ezagutzeko aukera eman didalako.

Ztandako esperientzia amaituta ez zeneukan argi era horretako realityetan berriro parte hartuko zenukeenik: “Lehenengo abeslari bezala gehiago prestatu nahi dut”, izan ziren zure berbak. Berdin pentsatzen jarraitzen duzu? Horrelako reality-saioetan parte hartzeko ideia oso argia eduki behar da. Nire kasuan, musikaren munduko lehen pausua programa baten bidez izan zen, eta bertan asko ikasi nuen. Hala ere, gaur egun aurreko elkarrizketan esan nuen gauza bera pentsatzen jarraitzen dut: abeslari gisa gehiago prestatu nahi dut. Musika mundua oso zabala da, eta asko daukat oraindik ikasteko eta deskubritzeko. Etorkizunean casting batera aurkezteko aukera etorriko balitz, ez nuke atea guztiz itxiko, baina momentuz nire lehentasuna formakuntzan eta nire bidea patxadaz eraikitzen jarraitzea da.
“Ez nuen sekula pentsatuko egunen batean Zeberioko herriko plazan bertan abesten ariko nintzenik”
Telebista programa batean parte hartu ostean presiorik nabari izan zenuen etorkizuna antolatzeko orduan, edo horrek ez du eraginik izan zure karreran? Presioa, batik bat, nire buruarekin izan nuen. Ztandatik irten nintzenean momentu batzuetan galduta sentitu nintzen, ez nuelako aurreikusita halako planik. Baina, aldi berean, nire bizitzarekin jarraitu behar nuen eta musikaren mundua deskubritzen hasi nintzen. Hori dela eta, presioa kanpotik baino gehiago nire barnean sentitu nuen, eta horrek asko ikasi eta hazteko aukera eman dit, bai nire buruarekiko zein nire bizitzan zer egin jakiteko.
Ateak zabaldu al dizkizu nolabait? Bai, azken batean telebista-programa batek ateak zabaltzen ditu, pertsona ezberdinak ezagutzeko eta nire burua ezagutzera emateko aukera eman baitu. Hala ere, beldurrak eta erronkak hor daude, askotan aurrera pausu txikiak eman behar dira, nahiz eta batzuetan ez garen horretarako prest sentitzen, baina hori guztia ere bidearen parte da.

Denboran atzera eginez, nolakoak izan ziren fokuen aurrean abestea baino lehen izan zenituen hastapenak musikaren munduan? Musikak betidanik erakarri nau. Txikitatik gustatu izan zait abestea eta dantzatzea, eta oso gustuko nituen musika eta dantzarekin lotutako telesailak, horien abestiak eta koreografiak ikasi eta etengabe errepikatzen nituen. 12 urterekin ballet eta dantza modernoa egiten hasi nintzen, eta 14 urterekin dantza urbanoetako lehiaketetan murgiltzen hasi nintzen, 20 urte izan arte.
“Ez nuen sekula pentsatuko egunen batean Zeberioko herriko plazan bertan abesten ariko nintzenik”
Urte horietan guztietan dantza izan da nire zaletasun nagusia, eta abestearena neuretzat gordetzen nuen. Hala ere, beti nuen nire barruan arantza txiki bat, izan ere, oso jende gutxik entzun ninduen abesten, eta lotsa handia ematen zidan nire ahotsa erakusteak. 2023an, ordea, kantuan zortea probatzea erabaki nuen, ia inolako itxaropenik gabe. Erabaki horrek mugarri bat markatu zuen nire ibilbidean, eta ordutik aurrera kantua beste modu batean bizitzen hasi naiz.
Musikaz gainera unibertsitateko ikasketak egin dituzu. Hezkuntza eta musika edo arte eszenikoak bateragarriak al dira? Aurten bukatu ditut Haur Hezkuntzako eta Lehen Hezkuntzako ikasketak, eta bai, musikarekin bateragarriak direla esango nuke. Magisteritzak, etengabe sortzen eta egokitzen egotea eskatzen du, eta ikasleen aurrean egoteak oholtza gainean egotearen antzeko abileziak eskatzen ditu: ahotsaren proiekzioa, postura, gorputz adierazpena, besteak beste.
Gainera, programa amaitu bezain pronto musika hezkuntzako aipamena ikasteko gogoak sartu zitzaizkidan, eta horretan ere murgildu naiz. Musikako aipamenak, musika beste ikuspegi batetik ezagutzeko aukera eman dit, bai hezitzaile modura zein artista modura ere. Beraz, bai, bi munduek elkar aberasten dutela uste dut, eta gaur egun nire nortasun artistikoaren parte dira.
Urte berria hasi dugu. Agendari begira, lotu al duzu kontzerturik edo saiorik 2026rako? 2026. urtera begira, ikasten eta hazten jarraitzea dut helburu nagusietako bat. Konposizioaren munduan pixkanaka murgiltzen hastea ere gustatuko litzaidake, nire burua horretan ere probatuz.
Horrez gain, koru-proiektu berri batean hastera noa, zerotik sortutako taldea izango da. Lekuz leku abestuz, esperientzia eta oholtza gaineko konfiantza irabaztea dugu asmo. Aldi berean, orain arte bezala, nire kontzertu propioekin jarraitzeko asmoa dut, pixkanaka nire bidea egiten.
☉ Zeberio
Korrikako 24. edizioko batzordea antolatu dute Zeberion, aste bukaeran
Hilaren 30ean antolatu dute ekitaldia, aurtengo ekimeneko nondik norakoak eztabaidatzeko

Korrikako 24. edizioa dela eta batzordea antolatu dute Zeberion, hilaren 30ean, aurtengo ekimeneko nondik norakoak eztabaidatzeko.
Hitzordua 18:00etan ipini dute, ermita zaharreko erabilera anitzeko gelan.
☉ Zeberio
San Anton eguna ospatuko dute Zeberioko Barañao auzoan
Urtero lez, 12:00etan meza egingo dute eta amaitzerakoan luntx txiki bat prestatuko dute

Barañao auzoko bizilagunek San Anton eguna ospatuko dute datorren urtarrilaren 17an, ermitan.
Urtero lez, 12:00etan meza egingo dute eta amaitzerakoan luntx txiki bat prestatuko du Zeberioko udalak bertan.
☉ Zeberio
Drogek gazteengan duten eraginaren inguruko hitzaldia antolatu dute Zeberion
Saioa urtarrilaren 16an prestatu dute 18:30ean eta euskara hutsean izango da

Txubelasu Guraso Elkarteak drogek seme-alabetan duten eraginen inguruko berbaldia antolatu du Ermita zaharrean, Udalaren babesarekin.
Saioa urtarrilaren 16an prestatu dute 18:30ean eta euskara hutsean izango da. Hitzaldia irekia izango da eta Euskal Herriko Unibertsitateko Koldo Callado irakasleak eskainiko du.
Koldo Callado doktoreak 30 urteko esperientzia du droga psikoaktiboen hartzaileen azterketa neurokimikoetan eta erantzun funtzionaletan. Bere lana hartzaileen neurobiologian eta depresioan, eskizofrenian, drogen menpekotasunean eta beste nahasmendu psikiatriko batzuetan oinarritutako transdukzio-sistemetan oinarritzen da.
Gaur egun, adrenozeptoreen eta hargailu kanabinoideen azterketa neurokimikoan lan egiten ari da, bai eta nahasmendu neuropsikiatriko batzuetan duten eginkizunean ere. Horretarako, Dr. Calladok interesa du, halaber, konposatu kimiko berrien karakterizazioan eta garapenean, hartzaile horien kidetasun eta selektibitate handiarekin.
Azterketa horien artean daude erradioligandoak lotzeko teknikak, saiakuntza biokimikoak eta ‘in vivo’ metodoak erabiltzea, hala nola mikrodialisia edo portaera-probak. Teknika eta metodologia horiek guztiak laborategian aplikatzen ari dira gaur egun.
☉ Zeberio
Abendu Kulturala arrakastatsua izan dela aldarrikatu dute Zeberioko eragileek
Udalak, herriko eragileekin elkarlanean, 20 jarduera inguru antolatu ditu aurtengo programan eta 2026ko programa hobetzea “zail” ikusten dutela adierazi dute Udaletik

Joan den urtarrilaren 2an haurrentzako puzgarriak antolatu zituen Zeberioko Udalak udaletxe atzeko plazan 11:00etatik eguerdira bitartean. Inor puntuala izan bada, horiek zeberioko umeak izan dira, 11:00etan bertan, puntu-puntuan puzgarrien aurrean egon zirelako, salto egiteko prest.
Abendu Kulturaleko azken jarduera izan da honako hau, eta Zeberioko Udaletik aurtengo edizioak harrera “arrakastatsua” izan duela aitortu diote GEURIAri. Izan ere, Joseba Sarrionandia eta Xabier Madariagaren solasaldia, ‘Bertsoklown’ bertso saioa, Itziar Ituño aktore basauriarraren Ingot taldearen kontzertua, Olentzero, Mari Domingi eta Naporen harrera, haurrentzako jolasak, mendi-irteera, hitzaldiak eta tailerrak antolatu ditu Udalak herriko hainbat eragileren laguntzarekin.
“Harrera ona izan du aurtengo Abendu Kulturalak”, iragarri du Ekain Goti Zeberioko alkateak. “Jarduera asko antolatu ditugu eta orokorrean partaidetza handia egon da ekitaldi ia guztietan. Horrek esan nahi du herritarrek programazioa nolabait babestu dutela”. Antolatutako jarduera guztietatik bakarra nabarmentzea zaila da herriko alkatearentzat baina aipamen berezia egin du ‘Bertsoklown’ saioaren inguruan: “Auzotarrek harrera oso positiboa izan dute bertso saioan eta Onintza Enbeita, Aissa Intxausti eta Beatriz Egizabal bertsolariak izan ditugu non eta Zeberion! Iaz Maia bera izan genuen gure artean eta hori hobetzea benetan zaila da”.
2026ko Abendu Kulturala hobetzeko gauzarik balego galdetzean Gotik “gauzak beti hobe daitezkela” adierazi du eta bertso saioa bezalako saioak tabernetan beharrean frontoi ondoko aterpean antolatu beharko liratekeela esan du: “Baina hori ez da asmoa, aurtengo formatua oso ondo egon da”.








