☉ Hego Uribe
Uholde-arriskua txikitu da Galdakao eta Basauri artean datozen 100 urteetarako
Bukatu dituzte Ibaizabal ibaia uholdeetatik babesteko lanak Galdakao eta Basauri artean, 11 urteko obren eta orotara 36,2 milioi euroko inbertsioaren ondoren

URAk amaitu ditu Ibaizabal eta Nerbioi ibaiak Basauritik eta Galdakaotik igarotzean uholdeetatik babesteko lanen egokitzapen hidraulikoaren hiru faseak. Modu horretan, Ibaizabal ibaiertzeko guneetan uholde-arriskuak saihestuko direla ziurtatu dute Eusko Jaurlaritzako eta URAko ordezkariek.
“Hobekuntza handia lortu da uholdeen aurreko segurtasunean: 100 urteko errepikatze denboran, uholdeek ez dituzte eremu okupatuak kaltetuko”, diote URAko ordezkariek. Beste era batera esanda, Ibaizabal ibaian uholde-arriskua txikitu da Galdakao eta Basauri artean, behintzat, 2123. urtera arte.
Instituzio ugariren elkarlanaren emaitza izan dira Nerbioi eta Ibaizabalen birbideratze lanak. Azaroaren 22an lanen amaieraren berri emateko ekitaldia antolatu zuen Eusko Jaurlaritzak, eta bertan izan ziren Arantza Tapia, Eusko Jaurlaritzako Ekonomiaren Garapenerako, Jasangarritasunerako eta Ingurumenerako sailburua; Antonio Aiz, URAko zuzendari nagusia; Aitor Aldasoro, Ingurumen eta Jasangarritasunerako sailburuordea; eta Iñigo Hernando Galdakaoko alkatea, Asier Iragorri Basauriko alkatea eta Alberto Ugarriza Zaratamoko alkatea.
“Urtetako lanaren ondoren, Ibaizabal ingurua prest, seguru dago. Hemendik aurrerako neguak lasaiago emango dituzte ibaiertzeko bizilagunek, errekaren emariari etengabe begira egon beharrik gabe”, adierazi zuen Hernandok.
Era berean, instituzioen arteko elkarlana nabarmendu zuen Galdakaoko alkateak: “Mahai gainean jarri ditugu ikuspuntu desberdinak, eztabaidatu dugu, eta denon artean emaitza hobea lortu dugu”. Urtero uholdeak egoten ziren Zuhatzu inguruan azken bi urteotan ez dela halakorik izan jarri zuen adibide Hernandok.
Elkarlanean jarraitzeko asmoa berretsi, eta Galdakaoko Udalak hemendik aurrera Ibaizabalen inguruan lanean jarraituko duela adierazi zuen. Hain zuzen ere, ibaiertzean, Torrezabaleko zubira bitartean, aisialdirako gune berri bat sortzeko asmoa du Galdakaok. “Lan horretan murgilduko gara aurrerantzean, Ibaizabali begira jarri eta ibaia eta herria lotzeko”, adierazi zuen Hernandok.

Iñigo Hernando Galdakaoko alkatea // Irekia
Asier Iragorri Basauriko alkateak adierazi zuenez, “urteak daramatzagu ibaia herrian integratzen. Dagoeneko ibaia eguneroko bizitzan integratuta dago, ohikoa da ibaiertzetatik paseatzea, bai Galdakaora bidean zein Arrigorriagara bidean”.
Alberto Ugarriza Zaratamoko alkateak honela laburbildu zuen egindakoa: “Gurea moduko herri batentzat ez badago elkarlanik ezinezkoa da horrelako proiektu bat egitea. Lan hauei esker, lehen ibaiari bizkar emanda bizi ginen moduan, ibaiari begira bizi gaitezke orain”. Eta Galdakao jarri zuen elkarlanaren adibide: “2019an Galdakaoko Udala etorri zitzaigun esanaz korapiloak askatu behar genituela. Jarri ginen elkarrekin lan horretan, eta emaitza hemen dugu”.
Hiru fase, 11 urte
Ibaizabal eta Nerbioi ibaiak birbideratzeko lanak duela 11 urte hasi zituen URAk eta guztira hiru fasetan burutu ditu obrak: lehehengoa Etxebarriko Bandas zubitik (Euskotren) Basauriko Arizko zubiraino; bigarrena Urbi (Basauri) eta Bengoetxe (Galdakao) tartean; eta hirugarrena Bengoetxetik Plazakoetxeraino. Inbertsioa guztira 36 milioi eurokoa izan da.

Mercadillo zubia // Irekia
Lehenengo fasean Euskotrenen Bandaseko zubiaren ordez bao bakarreko beste bat jarri zuten, ubidean euskarririk gabekoa, Etxebarri eta Basauri artean. Halaber, Gudarien kaleko (Basauri) zubiaren ordez, bao bakarreko beste bat jarri zuten. “Lehenengo fasean ibilguaren hustutze-ahalmena handitu zen Nerbioi ibaiaren 2.020 metroko tartean”, adierazi zuen Aizek azaroaren 22an Galdakaon, Mercadillo zubiaren ondoan, egin zuten agerraldian.
“Ibilguaren sekzioa handitzeari ekin zitzaion, batez ere ohantze harritsua induskatuz, 2,5 metroko sakonera irabazteko. Nerbioi eta Ibaizabal ibaiek bat egiten duten tokian, 28 metroko zabalera duen ohiko emarien kanala egokitu zen ibilguan, eta 5 metroko zabalera duten aulkitxoak edota plataformatxoak ezarri ziren alboetan, hondotik 2,5 metroko altueran. Era berean, Fabrelec presa txikia zati batean eraitsi zen, 0,5 metroko altueran”, adierazi zuen Aizek. Lehenengo fasean inbertsioa 16 milioi eurokoa izan zen.

Basauriko, Galdakaoko eta Zaratamoko alkateak Arantza Tapiarekin hizketan // Irekia
Bigarren fasean, alde batetik Urbiko zubia ordezkatu zuten, baita Bridgestonekoa ere. “Bigarren fasean ibilgua 1.570 metroko tarte batean handitu zen, Nerbioi ibaiaren elkargunearen eta Ibaizabaleko Bengoetxe presa txikiaren artean, ur askoko gertakarietan behin eta berriz agerian geratu zen gaitasun hidrauliko eskasari erantzuteko. Horren ondorioz, Urbiko eta Bridgestoneko zubiak aldatu behar izan ziren, eta Urbiko presa txikia partzialki eraitsi”. Obra horiek 2017an amaitu zituzten, eta 8 milioi euroko inbertsioa izan zuten.
Hirugarren faseari dagokionez, besteak beste, Mercadillo zubia handitu eta zaharberritu zuten (Euskal Kultura Ondarearen Zerrenda Orokorrean monumentu kategoriako kultura-ondasun gisa katalogatua dago); gainera, Txomin Egileor kaleko hiru etxebizitza eraitsi zituzten, eta Plazakoetxeko zubiko zutabeen oinarriak sendotu eta erabileraz kanpo zegoen Bengoetxeko presa txikia eraitsi zuten. Guztira 1.640 metroko luzeran burutu zuten hirugarren fasea eta inbertsioa 12 milioi eurokoa izan da, Eskualde Garapeneko Europako Funtsak (EGEF 2021-2027) finantziatua.
☉ Hego Uribe
Trenbidera jausitako zuhaitz batek 30 minutuko atzerapenak eragin ditu Hego Uribeko Renfeko C3 linean
Ezbeharrak atzerapenak sortu ditu distantzia luzeko trenetako joan-etorrietan eta baita C3 lineako aldirietan, oro har

Haizearen ondorioz, zuhaitz bat trenbidera erori da Ugao eta Laudio artean gaur arratsaldean.
Ondorioz, gutxienez 30 minutuko atzerapenak eragin ditu tren zerbitzuan: bai distantzia luzeko joan-etorrietan eta baita Hego Uribe eskualdetik igaro den C3 linean.
☉ Hego Uribe
Hezur muina ematea ikusarazteko mezua Andaluzian zabaldu dute Ugaoko eta Basauriko txirrindulariek
Arkaitz eta Beñat Santamaria ugaotarrek eta Jose Manuel Rodrigo basauriarrak Leyenda de Tartessos lasterketa gogorrean hartu dute parte, Huelvan

Arkaitz eta Beñat Santamaria anai ugaotarrak, Jose Manuel Rodrigo basauriarrak eta Joseba Urrutikoetxea arrigorriagak pedalkadak ematen jarraitzen dute hezur muina ematearen garrantziaz ohartarazteko.
‘Eman hezur-muina, eman bizitza’ lemarekin txirrindulari taldea sortu dute eskualdeko lau herritar horiek, eta iazko urrian Almeriako Titan Desert proban parte hartu ostean, duela egun gutxi Leyenda de Tartessos lasterketa egin dute Santamaria anaiek eta Rodrigo basauriarrak
—Rafa Yurrebaso galdakoztarrak ere egin zuen lasterketa—.
“Proba oso gogorra izan da, gainera, Andaluzian izan diren ekaitzek are gogorrago egin dute”, diote. Hala ere, pozik daude hezur muina ematearen garrantzia ikusarazi dutelako beste behin ere.
Taldearentzat urteko lehen proba izan da Tartessosekoa, baina ez da bakarra izango: hurrengo erronka Leongo Itzulia BTT izango da, maiatzean. Bertan, laurek hartuko dute parte.

☉ Hego Uribe
Arratiako Korua Usansolotik eta Galdakaotik igaroko da Santa Ageda bezperan
Usansolon goizean izango da Arratiako Korua eta Galdakaon arratsaldean. Ordutegi zehatza jaso dugu albistean

Santa Ageda bezpera izango da bihar, otsailak 4. Eta tradizioa jarraituta, Hego Uribe eskualdean hainbat eta hainbat talde kalera aterako dira koplak abestera.
Era berean, Arratiako Koruaren bisita ere izango dugu eskualdean: Usansolon eta Galdakaon geldialdiak egingo ditu.
Goizeko 08:25ean hasiko du kalejira Koruak Zeanurin eta Arantzazutik, Igorretik, Dimatik, Lemoatik eta Bediatik igaro ostean, Usansolon egingo du geldialdia 10:15ean [2024an Usansolon harrapatu zuen GEURIAk Korua].
Ondoren, Zornotzara joango dira eta handik Bilbora. Bizkaiko hiriburuan 11:30etik 20:00ak arte egongo da Arratiako Korua leku batetik bestera.
Eta, etxerako bidean, 20:40ean eguneko azken geldialdia egingo dute Galdakaon. Iaz Iturrondo plazan ikusi ahal izan genituen [ikusi bideoa].
☉ Hego Uribe
Metroaren 5. Lineako tunel osoaren % 20 hondeatu du dagoeneko ETSk
Sarratu eta Usansoloko ospitalaren arteko iIbilbide osoko 6,3 kilometroetatik 1.200 metro hondeatu ditu Eusko Jaurlaritzak

Metroaren 5. Lineako obrek aurrera darraite. Sarratu eta Galdakao-Usansolo ospitalea lotuko ditu eta guztira 6,3 kilometroko ibilbidea izango du geltoki hauekin: Sarratu, Aperribai, Bengoetxe, Galdakao eta Usansoloko ospitalea.
Eusko Jaurlaritzaren esku dagoen Euskal Trenbide Sarea (ETS) erakunde publikoa ari da obrak egiten, eta adierazi dutenez, lineako tunel osoaren % 20 hondeatu dute dagoeneko: “Ibilbideko 6,3 kilometroetatik 1.200 metro guztira”, diote.
Iazko apirilean aurreikusi zutenez, tunelak 2028ko azarorako bukatuko dituzte, eta erabiltzaileek 2029ra arte edo 2030era arte ezin izango dute metroa erabili (Galdakaoraino).
Gaur egun, ETS Ibaizabal ibaiaren azpian ari da hondeaketa-lanak egiten Usansolon, ospitalearen eta herriaren arteko bidearen erdian.
“Gainera, haren ondoan ari da eraikitzen etorkizuneko geltokirako bi sarbideetatik bat. Puntu horretan ahokadura hondeatu da eraso-arrapalaren hasierako kotaraino. Ondorengo hondeaketa-lanak marruskatzeko makinarekin egingo dira. Beste sarbidea ospitalean bertan egongo da”, esan dute.
Sarratu-Aperribai tartea
Sarratu-Aperribai arteko tartean (1.540 metroko ibilbidea) ere esku hartzen ari da ETS, eta hiru puntutan ari dira lanak egiten: Larrazabalen, Sarratun eta Aperribain.
“Larrazabal inguruan errepide berria martxan jarri da eta Larrazabal kale zaharreko egiturak eraisteko lanak hasi dira”, diote.
Gainera, gas linea desbideratu dute Larrazabalen: “Gasa kentzeari esker, merkantzien linearen behin-behineko trenbidea desbideratzen hasi ahal izan da, eta, lehen fasean, gaur egun Arcelor-Mittal lantegiari zerbitzua ematen dion trenbidearekin lotuko da. Horrez gain, merkantzien sarea Arcelor-Mittal lantegiarekin lotuko den etorkizuneko trenbidean ari dira lanak egiten. Lantegi hori Basconia lantegi zaharraren inguruan dago. Aurtengo maiatzean irekitzea aurreikusten den lantegirako trenbideko sarbide berria eraikitzeko lanak ere egiten ari dira”, esan dute.
Bestetik, Sarratu inguruan hasi dituzte Matxitxakoko zubia eraisteko lanak, bertan geltoki berria eraiki ahal izateko. Lan horiek bi urtez luzatuko dira eta Basauriko Udalak inguruko trafikoa berrantolatu behar izan du.
Eta, Aperribain auzorako beste sarbide bat jarri dute martxan: “Horrek obrarako sarbideak independizatzea eta bertan bizi direnei eragindako eragozpenak murriztea ahalbidetuko du”, diote.
Aperribai-Galdakao tartea
Aperribai-Galdakao tartean (2,8 kilometro luze) Bengoetxeko eta Galdakaoko geltokiak eraiki behar ditu ETSk. Eta bitartean, larrialdiko aireztapen-galeriak egin dituzte Olabarrietan eta Abusun.
“Olabarrietan, 126 metro luzeran, hondeaketa- eta euste-lanak erabat amaituta daude. Halaber, fronte horretatik lineako tunelaren 2.800 metroetatik 287 metroko hondeaketan eta euste-lanetan aurrera egin da”, esan dute.
Abusuko galeriari dagokionez, 325 metroko hondeaketa- eta euste-lanak egin dituzte, hau da, galeria osatzen duten 355 metro guztien % 92 inguru.
“Azkenik, Bengoetxeko geltokian osorik kendu da landare-lurrezko geruza. Orain arte, 46.460 metro kubiko hondeatu dira, hau da, % 57ko aurrerapena. Ostalaritza-guneari dagokion euste-pantaila ere egin da, beste aurrerapen batzuen artean”, diote.
Sailburuaren eta Ahaldun Nagusiaren bisita
Susana Garcia Chueca Eusko Jaurlaritzako Mugikortasun Jasangarriaren sailburuak eta Elixabete Etxanobe Bizkaiko ahaldun nagusiak gaur goizean bisitatu dituzte Metroaren 5. Lineako obrak.
“Lurraldea kohesionatzen duen proiektua da, eta bere eragin-eremuan bizi edo lan egiten duten pertsona guztiak metro-sisteman sartzen ditu, 7,5 minutuz behingo maiztasunarekin. Tamaina horretako proiektuei kosta egiten zaie erritmoa hartzea, baina egiten dutenean, duela minutu batzuk egiaztatu ahal izan dugun bezala, obren aurrerapena geldiezina da”, adierazi du Garcia Chueca sailburuak.
Elixabete Etxanobe Bizkaiko Ahaldun Nagusiak, bere aldetik, hau nabarmendu du: “Dakizuen bezala, proiektuaren erdia finantzatzen duen Aldundi honek (guztira 407 milioi euro) metroa luzatzea lehentasuna zela esan zuen bere garaian, trenean oinarritutako mugikortasun jasangarriagoa gura dugulako, pertsonak batuko dituen eta haientzat aukera berriak sortuko dituen mugikortasuna, hain zuzen ere. Duela 30 urte Metroak Bizkaia aldatu zuen. Orain, 5. linea berriak metroak irabazten jarraitzen du, pertsonen bizi kalitatea hobetzeko. Eta eskualde hauen konektibitatea nabarmen hobetuta egingo du, ospitalearen ingurutik metroaren maiztasunak izango dituztelako. Hau da, 200.000 bizkaitar inguruk mugitzeko aukera gehiago izango dituzte, ibilbideak hobeto konektatuta egongo direlako”.
☉ Hego Uribe
‘Oihu Bat Palestinara’ jaialdirako sarrerak salgai jarri dituzte Basaurin eta Galdakaon
Jaialdia martxoaren 21ean izango da Durangon. Sarrerak salgai daude Basaurin eta Galdakaon

‘Oihu Bat Palestinara’ jaialdia antolatu dute martxoaren 21ean Durangoko Landako Gunean.
Palestinarekin Elkartasuna plataformak eta Euskal Herriko hainbat musikarik elkarlanean sortutako kultur ekimena da, eta helburua da “Palestinak bizi duen errealitate gordina berriz ere lehen lerrora ekartzea”.
Musika nagusi izango da jaialdian, eta dagoeneko honako artistek eta taldeek parte hartuko dutela jakinarazi dute: Anari, Belako, Bengo, Borla, Chuleria Joder!, Dena, Eire, La Furia, Gailu, Hofe, Ibil Bedi, J Martina, Ke Lepo, Lukiek, Malakias, Ødei, Olatz Salvador eta Mateo Zikuta.
Gainera, bertsolariak, bakarrizketak eta dantza ere izango dira jaialdian. Eta, izen gehiago iragartzeko daudela adierazi dute antolatzaileek.
Sarrerak dagoeneko salgai daude 15 edo 25 euroan. “Ekimen honen helburua erresistentzia sustengatzea denez, bi prezio dituzue aukeran. Ez dago alderik sarreran, ekarpen ekonomikoak baizik. Ekitaldi solidarioa izanik, bakoitzak bere ahalmenaren edo nahiaren arabera erabaki dezala zenbatekin lagundu nahi duen Palestinaren aldeko borroka eta errepresioaren aurkako kutxa”, diote.
Hego Uribe eskualdean Basaurin eta Galdakaon jarri dituzte sarrerak eskuragarri: Fissions eta Berezi tabernetan Basaurin, eta Zurrut tabernan Galdakaon.









